Հազար և մի առակաւոր բանք ազգայինք և օտարք

Право

Աշխատությունը նվիրված է քրեական իրավունքում նշանակված պատժի պայմանական չկիրառման ինստիտուտի իրավական բնույթի, կիրառման պայմանների, գործնական հիմնախնդիրների և զարգացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն իրավական մեխանիզմներն են, որոնց միջոցով դատարանի կողմից նշանակված պատժի փաստացի կատարումը որոշակի պայմանների առկայության դեպքում կարող է փոխարինվել դատապարտված անձի վարքագծի նկատմամբ սահմանված պահանջների և վերահսկողության համակարգով։ Քննվում են այս ինստիտուտի նպատակները՝ դրանք կապելով պատժի անհատականացման, անձի վերասոցիալականացման, նոր հանցավոր վարքագծի կանխարգելման և քրեական պատասխանատվության համաչափ իրականացման սկզբունքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն չափանիշներին և հանգամանքներին, որոնք դատարանը կարող է գնահատել համապատասխան որոշում կայացնելիս՝ հաշվի առնելով կատարված արարքի բնույթը, անձի վերաբերյալ տվյալները, պատասխանատվության անհատականացման պահանջները և քրեական օրենսդրությամբ սահմանված այլ պայմանները։ Ուսումնասիրվում են դատապարտված անձի նկատմամբ սահմանվող պարտականությունների և սահմանափակումների իրավական նշանակությունը, դրանց կատարման նկատմամբ վերահսկողությունը և սահմանված պայմանների խախտման հնարավոր իրավական հետևանքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դատական հայեցողության սահմանների և դատական պրակտիկայի միասնականության խնդիրը, քանի որ իրավական չափանիշների ոչ բավարար հստակությունը կարող է հանգեցնել նմանատիպ իրավիճակներում տարբեր մոտեցումների կիրառման։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել օրենսդրական կարգավորումների ներքին համակարգվածությունը, քրեական իրավունքի ընդհանուր սկզբունքների հետ դրանց համապատասխանությունը և կիրառման ընթացքում ի հայտ եկող մեկնաբանական խնդիրները։ Առանձին ուղղություն է այս ինստիտուտի հարաբերակցությունը պատժի իրականացման այլընտրանքային միջոցների, պրոբացիոն մեխանիզմների և դատապարտված անձի սոցիալական վերաինտեգրմանն ուղղված մոտեցումների հետ։ Կարող է ուսումնասիրվել նաև համեմատական իրավական փորձը՝ տարբեր իրավական համակարգերում կիրառվող նմանատիպ կառուցակարգերը դիտարկելով դրանց համապատասխան օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ միջավայրում։ Կատարելագործման հարցերը կարող են ընդգրկել իրավական չափանիշների առավել հստակ ձևակերպման, դատական որոշումների հիմնավորվածության, վերահսկողության արդյունավետության և իրավակիրառ պրակտիկայի կանխատեսելիության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի քրեական քաղաքականության և պատժի անհատականացման տեսական ու գործնական խնդիրների ուսումնասիրման համար՝ պայմանական չկիրառման ինստիտուտը դիտարկելով որպես քրեական պատասխանատվության նպատակների և անձի վերասոցիալականացման միջև հավասարակշռություն ապահովելու իրավական միջոց։

Литература

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հակոբ Պարոնյանի քաղաքական երգիծանքի առանձնահատկություններին, գաղափարական ուղղվածությանը և հասարակական նշանակությանը։ Աշխատության կենտրոնում գրողի երգիծական ստեղծագործություններում քաղաքական ու հասարակական իրականության քննադատական պատկերման եղանակներն են, որոնց միջոցով բացահայտվում են իշխանության, հասարակական հարաբերությունների, քաղաքական վարքագծի և ժամանակի սոցիալական խնդիրների հակասությունները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են Պարոնյանի երգիծանքի հիմնական թեմաները, կերպարները, գեղարվեստական հնարքները և լեզվական միջոցները, ինչպես նաև ծաղրի, հեգնանքի, պարոդիայի և չափազանցության կիրառման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ քաղաքական երգիծանքը հեղինակի ստեղծագործություններում հանդես է գալիս ոչ միայն որպես զվարճանքի կամ ծաղրի միջոց, այլև որպես հասարակական քննադատության և քաղաքացիական դիրքորոշման արտահայտման ձև։ Պարոնյանի երգիծական հայացքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու իր ժամանակաշրջանի հասարակական կյանքի բազմաթիվ արատներ, քաղաքական ու վարչական միջավայրի խնդիրները, կեղծավորությունը, շահամոլությունը և հանրային պատասխանատվության պակասը։ Ուսումնասիրությունը նաև կարևորում է պատմական համատեքստը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է 19-րդ դարի հայ հասարակական և քաղաքական իրականությունը ձևավորել գրողի երգիծական մտածողությունը։ Պարոնյանի ստեղծագործությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրա ներդրումը հայ երգիծաբանության զարգացման գործում և բացահայտելու քաղաքական երգիծանքի այն առանձնահատկությունները, որոնք նրա գործերը դարձնում են ժամանակի հասարակական կյանքի կարևոր գրական վկայություններ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության և գրաքննադատության մասնագետներին, գրականագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ինչպես նաև Հակոբ Պարոնյանի ստեղծագործությամբ և հայկական երգիծական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Другие предметы

Աշխատանքը նվիրված է Հովհաննես Սարկավագի գիտական, գրական և մշակութային գործունեության ուսումնասիրությանը և նրա օրացուցային-բանասիրական երկի քննությանը։ Հեղինակը միջնադարյան Հայաստանի մտավոր կյանքի կարևոր ներկայացուցիչներից է, որի գործունեությունը կապված է XI-XII դարերի գիտության, կրթության, փիլիսոփայության, աստղագիտության, ժամանակագրության և գրական մշակույթի զարգացման հետ։ Ուսումնասիրության առանցքում նրա աշխատությունն է, որը վերաբերում է հայկական տոմարագիտությանը և ժամանակի հաշվարկման համակարգին։ Այն կարևոր աղբյուր է միջնադարյան հայերի օրացուցային պատկերացումների, ժամանակի չափման եղանակների, տոմարական հաշվարկների և այդ գիտելիքների տեսական հիմքերի ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքում կարող է մանրամասն քննության առնվել հայկական տոմարի կառուցվածքը, դրա կիրառման սկզբունքները և տարբեր ժամանակային միավորների հաշվարկման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել արեգակնային և լուսնային ժամանակաշրջանների հարաբերակցությանը, տարվա կառուցվածքին, ամսանուններին, նահանջ տարվա հաշվարկին և օրացուցային ցիկլերի որոշմանը։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ մակարդակի էին հասել միջնադարյան Հայաստանում աստղագիտական և մաթեմատիկական գիտելիքները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև Հովհաննես Սարկավագի՝ որպես գիտնականի և ուսուցչի գործունեությունը գնահատելու տեսանկյունից։ Նրա գիտական հետաքրքրությունները չեն սահմանափակվել միայն տոմարագիտությամբ․ նա զբաղվել է փիլիսոփայությամբ, աստղագիտությամբ, մաթեմատիկայով, քերականությամբ և այլ գիտակարգերով։ Այս բազմակողմանիությունը բնորոշ է միջնադարյան հայ գիտական մտքի այն ավանդույթին, որտեղ տարբեր գիտությունների միջև սահմանները համեմատաբար փոխկապակցված էին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է երկի աղբյուրների և գիտական ազդեցությունների բացահայտումը։ Միջնադարյան հայկական տոմարագիտական գիտելիքը ձևավորվել է տեղական ավանդույթների և հին ու միջնադարյան այլ մշակույթներից փոխանցված գիտական պատկերացումների փոխազդեցության պայմաններում։ Այդ պատճառով աշխատության քննությունը կարող է բացահայտել հայ գիտնականի կողմից նախորդ գիտական ժառանգության յուրացման, համակարգման և վերաիմաստավորման եղանակները։ Հատուկ հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել տեքստում կիրառվող տերմինաբանությունը։ Տոմարագիտական և աստղագիտական հասկացությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացնելու միջնադարյան հայ գիտական լեզվի զարգացումը, մասնագիտական բառապաշարի ձևավորումը և գիտելիքի փոխանցման առանձնահատկությունները։ Բանասիրական տեսանկյունից կարևոր է նաև երկի ձեռագրական ավանդույթի ուսումնասիրությունը։ Ձեռագրերի համեմատությունը կարող է օգնել պարզելու տեքստի պահպանված տարբերակների փոխհարաբերությունները, ընդօրինակման ընթացքում կատարված փոփոխությունները և հնարավոր խմբագրական միջամտությունները։ Այդպիսի ուսումնասիրությունը կարևոր է բնագրի առավել հավաստի ընթերցումը վերականգնելու և երկի պատմական տեղը հայ մատենագրության մեջ ճշգրտելու համար։ Աշխատանքում կարող է անդրադարձ կատարվել նաև միջնադարյան հայկական կրթական միջավայրին։ Հովհաննես Սարկավագի գործունեությունը կապված էր գիտելիքի ուսուցման և տարածման հետ, ուստի նրա տոմարագիտական աշխատությունը կարելի է դիտարկել ոչ միայն որպես տեսական գիտական երկ, այլև որպես կրթական նշանակություն ունեցող նյութ։ Այն կարող էր ծառայել ժամանակի հաշվարկի, եկեղեցական տոների որոշման, աստղագիտական երևույթների և օրացուցային համակարգերի վերաբերյալ գիտելիքների փոխանցմանը։ Երկի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Հայ եկեղեցու տոնացույցի և ծիսական կյանքի հետ կապված խնդիրների տեսանկյունից։ Հայկական եկեղեցական օրացույցում տոների ճիշտ ժամանակագրական որոշումը պահանջում էր բարդ տոմարական հաշվարկներ, իսկ այդ համակարգի գիտական հիմնավորումը կապված էր աստղագիտական և մաթեմատիկական գիտելիքների հետ։ Հետևաբար աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու գիտության և եկեղեցական մշակույթի փոխկապակցվածությունը միջնադարյան Հայաստանում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև հեղինակի պատկերացումները տիեզերքի, ժամանակի և բնության օրինաչափությունների վերաբերյալ։ Այդ նյութը կարևոր է միջնադարյան հայկական բնափիլիսոփայական և գիտական մտածողության առանձնահատկությունները բացահայտելու համար։ Տոմարագիտությունը այդ ժամանակաշրջանում միայն օրերի հաշվարկի տեխնիկական համակարգ չէր․ այն կապված էր տիեզերական ժամանակի ընկալման, աստղագիտական դիտարկումների և աշխարհի կառուցվածքի մասին պատկերացումների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Հովհաննես Սարկավագի գործունեությունն ու նրա տոմարագիտական երկը ներկայացնում է որպես միջնադարյան հայ գիտական մտքի կարևոր դրսևորում։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայկական օրացույցի և ժամանակագրության տեսական հիմքերը, միջնադարյան աստղագիտական ու մաթեմատիկական գիտելիքները, հայ գիտական լեզվի զարգացումը, ձեռագրական ավանդույթը և գիտելիքի փոխանցման ձևերը։ Երկը արժեքավոր աղբյուր է հայագիտության, միջնադարյան գիտության պատմության, բանասիրության, տոմարագիտության և հայկական մտավոր մշակույթի զարգացման ուսումնասիրության համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է արտաքին հաստատուն մագնիսական դաշտում էլեկտրահաղորդիչ ուղղանկյուն թիթեղների տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է մեխանիկական տատանումների և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների համատեղ դիտարկումը, երբ հաղորդիչ մարմնի շարժումը մագնիսական դաշտում առաջացնում է էլեկտրական հոսանքներ, իսկ դրանց փոխազդեցությունը մագնիսական դաշտի հետ իր հերթին ազդում է թիթեղի մեխանիկական շարժման վրա։ Այսպիսի փոխկապակցված համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն օրինաչափությունները, որոնցով արտաքին մագնիսական դաշտը կարող է փոխել կառուցվածքի տատանողական բնութագրերը, բնական հաճախականությունները, տատանումների ամպլիտուդը և դինամիկական կայունությունը։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում ուղղանկյուն թիթեղի երկրաչափական և մեխանիկական պարամետրերին, էլեկտրահաղորդականությանը, մագնիսական դաշտի ուժգնությանը և համակարգի սահմանային պայմաններին։ Համապատասխան մաթեմատիկական մոդելի միջոցով հնարավոր է նկարագրել թիթեղի դեֆորմացիաները և դրանց առաջացման ընթացքում ձևավորվող էլեկտրամագնիսական ազդեցությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև մագնիսական դաշտի ազդեցության ուսումնասիրությունը տարբեր տատանման ռեժիմների և թիթեղի բնութագրերի վրա։ Նման խնդիրների լուծումը կարող է իրականացվել դիֆերենցիալ հավասարումների, մաթեմատիկական մոդելավորման և թվային կամ անալիտիկ մեթոդների կիրառմամբ։ Արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել այն տեխնիկական համակարգերի համար, որոնցում համատեղվում են առաձգական կառուցվածքները և էլեկտրամագնիսական դաշտերը։ Ուսումնասիրությունը կիրառական նշանակություն կարող է ունենալ էլեկտրամեխանիկական սարքերի, մագնիսական դաշտում աշխատող հաղորդիչ տարրերի, չափիչ համակարգերի և տարբեր ինժեներական կառուցվածքների նախագծման ու դինամիկական վարքի գնահատման համար։ Այսպիսով, աշխատանքը միավորում է պինդ մարմնի մեխանիկայի և էլեկտրամագնիսականության խնդիրները՝ ուսումնասիրելով մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ հաղորդիչ թիթեղների տատանողական վարքը և դրա մաթեմատիկական նկարագրության հնարավորությունները։

История

Այս աշխատությունը վերաբերում է հայոց տոնացույցի ծագման և զարգացման ուսումնասիրությանը IV–VIII դարերում՝ ընդգծելով քրիստոնեական ավանդույթների հաստատման, նախաքրիստոնեական մշակութային շերտերի վերափոխման և ազգային ծիսական համակարգի ձևավորման փոխկապակցված գործընթացները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն պատմական, կրոնական և ազգագրական գործոնները, որոնք պայմանավորել են հայոց տոնական համակարգի ձևավորումը վաղ միջնադարում, ինչպես նաև բացահայտել դրա զարգացման հիմնական փուլերը։ Ուսումնասիրվում են եկեղեցական տոների ներդրման գործընթացը Հայաստանում քրիստոնեության ընդունումից հետո, դրանց կապը բյուզանդական և արևելաքրիստոնեական ավանդույթների հետ, ինչպես նաև տեղական ժողովրդական սովորույթների ազդեցությունը տոնական համակարգի ձևավորման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի կարևոր տոների ծագմանը և զարգացումներին, ինչպիսիք են Սուրբ Զատիկը, Սուրբ Ծնունդը, Վարդավառը և այլ ծիսական համալիրներ, որոնց մեջ համադրվում են ինչպես եկեղեցական, այնպես էլ ժողովրդական տարրեր։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է տոնացույցի ձևավորման սոցիալ-մշակութային նշանակությունը՝ որպես հասարակական կյանքի կազմակերպման, ժամանակի հաշվարկի և ազգային ինքնության պահպանման կարևոր գործոն։ Միաժամանակ վերլուծվում են աղբյուրագիտական նյութերը՝ պատմիչների վկայություններ, եկեղեցական կանոնագրքեր և ազգագրական տվյալներ։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է հայ պատմագիտության և ազգագրության ոլորտում՝ նպաստելով հայոց տոնական համակարգի ձևավորման և զարգացման ավելի խորքային ընկալմանը։

Экономика

Աշխատությունում ներկայացվում են խաղողագործության էկոնոմիկայի առանձնահատկությունները անցումային տնտեսության պայմաններում՝ ներառյալ հողային հարաբերությունների փոփոխությունները, արտադրական ֆոնդերի վերակազմավորումը, ներդրումային սահմանափակումները և շուկայական ինստիտուտների ձևավորման գործընթացը։ Հեղինակը հատուկ ուշադրություն է դարձնում արտադրության ինքնարժեքի ձևավորմանը, շահութաբերության մակարդակին և ռիսկերի կառավարմանը՝ ընդգծելով, որ ոլորտի կայուն զարգացումը պահանջում է տեխնոլոգիական արդիականացում և արդյունավետ կառավարման մեխանիզմներ։ Վերամշակման հատվածում վերլուծվում է գինեգործության և խաղողի վերամշակման արդյունաբերության դերը ավելացված արժեքի ստեղծման գործում, ինչպես նաև հումքի որակի, արտադրական կարողությունների և ներդրումային միջավայրի ազդեցությունը վերջնական արտադրանքի մրցունակության վրա։ Մարքեթինգային բաժնում քննարկվում են ներքին և արտաքին շուկաների առանձնահատկությունները, արտահանման խնդիրները, ապրանքանիշի ձևավորման անհրաժեշտությունը, որակի ստանդարտների կիրառումը և միջազգային մրցակցության պայմաններում դիրքավորման ռազմավարությունները։ Աշխատությունը կարևոր է ագրոբիզնեսի, գյուղատնտեսական տնտեսագիտության, մարքեթինգի և պետական քաղաքականության ոլորտների մասնագետների համար, քանի որ այն համադրում է տեսական մոտեցումները և Հայաստանի գյուղատնտեսության իրական կառուցվածքային փոփոխությունների վերլուծությունը։