ՀՀ բուհական համակարգի կատարելագործման և միջազգայնացման տնտեսագիտական հիմնախնդիրները

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական համակարգի զարգացման օրինաչափությունների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և արտահանման ներուժի ընդլայնման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է արդյունաբերության դերի գնահատման վրա երկրի տնտեսական աճի, զբաղվածության, արտադրողականության բարձրացման և արտաքին տնտեսական հարաբերությունների զարգացման համատեքստում։ Քննության են առնվում արդյունաբերության տարբեր ճյուղերի վիճակը, արտադրական կարողությունների օգտագործման արդյունավետությունը, տեխնոլոգիական զարգացման մակարդակը, ներդրումային միջավայրը և ձեռնարկությունների մրցունակության վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում արտադրանքի արտահանման կառուցվածքին և աշխարհագրությանը, արտաքին շուկաներում հայկական արտադրանքի դիրքավորմանը, ինչպես նաև միջազգային մրցունակությունը սահմանափակող տնտեսական և կազմակերպական խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են արտադրության արդիականացման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, արտադրանքի որակի բարձրացման, միջազգային չափանիշներին համապատասխանության և ավելացված արժեքի մեծացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է արտահանման դիվերսիֆիկացումը՝ ինչպես ապրանքային տեսականու ընդլայնման, այնպես էլ նոր արտաքին շուկաների հասանելիության ապահովման տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում փոքր և միջին արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացմանը, ներդրումների ներգրավմանը, նորարարական գործունեության խթանմանը և արտադրական ենթակառուցվածքների կատարելագործմանը։ Արտահանման արդյունավետության գնահատման շրջանակում դիտարկվում են նաև տրանսպորտային և լոգիստիկ սահմանափակումները, արտադրական ծախսերը, ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը և արտաքին տնտեսական միջավայրի փոփոխությունների ազդեցությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պետական արդյունաբերական և արտահանման քաղաքականության գործիքներին, որոնք կարող են նպաստել ձեռնարկությունների արտադրողականության բարձրացմանը, ներդրումային ծրագրերի իրականացմանը և արտահանող կազմակերպությունների մրցակցային դիրքերի ամրապնդմանը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել արդյունաբերության զարգացմանը խոչընդոտող կառուցվածքային խնդիրները և գնահատել այն ուղղությունները, որոնց իրականացումը կարող է նպաստել տնտեսության արտադրական հիմքի ամրապնդմանը։ Միաժամանակ ընդգծվում է արդյունաբերության և արտահանման փոխկապակցվածությունը, քանի որ մրցունակ արտադրական համակարգի ձևավորումը կարևոր նախադրյալ է արտաքին շուկաներում կայուն ներկայություն ապահովելու համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, արդյունաբերական քաղաքականության, միջազգային առևտրի, արտահանման կառավարման և տնտեսական զարգացման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Литература

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի ընտրանի՝ ընդգրկելով գեղարվեստական, գիտահանրամատչելի, պատմական, արկածային, ֆանտաստիկ և կրթական բնույթի հրատարակություններ։ Ցանկի նպատակն է ընթերցողներին, մանկավարժներին, գրադարանավարներին և ծնողներին ծանոթացնել պատանեկան գրականության նոր ձեռքբերումներին, որոնք նպաստում են աշխարհայացքի ընդլայնմանը, քննադատական մտածողության զարգացմանը և ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Ներկայացված գրքերը շոշափում են ընկերության, ինքնաճանաչման, պատասխանատվության, գիտության, պատմության, բնապահպանության և ժամանակակից հասարակությանն առնչվող բազմաբնույթ թեմաներ՝ համադրելով ուսուցողական և ժամանցային արժեքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ստեղծագործություններին, որոնք համապատասխանում են պատանիների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկություններին, խրախուսում են ստեղծագործական մտածողությունը և նպաստում անձնական զարգացմանը։ Տեղեկատվական ցանկը ծառայում է որպես կողմնորոշիչ աղբյուր՝ օգնելով ընտրել արդիական և հետաքրքիր գրականություն երիտասարդ ընթերցողների համար։

География

Աշխատությունը նվիրված է Փոքր Կովկասի կղզաղեղային համակարգի վերին կավճի ռիֆտոգեն կառուցվածքների սահմաններում զարգացած բազալտոիդային հրաբխականության ապարագիտական և երկրաքիմիական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հրաբխային ապարների նյութական կազմի, միներալային ու պետրոգրաֆիական բնութագրերի, հիմնական և հետքային տարրերի բաշխման օրինաչափությունների, մագմայական հալոցքների ծագման և տարբերակման գործընթացների, ինչպես նաև հրաբխականության ձևավորման երկրադինամիկական պայմանների բացահայտումն է։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բազալտային կազմի հրաբխային համալիրները դիտարկել ոչ միայն որպես առանձին ապարային միավորներ, այլև որպես տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման տարբեր փուլերի մասին տեղեկատվություն պահպանող բնական համակարգեր։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է վերին կավճի ժամանակաշրջանում ձևավորված հրաբխածին համալիրների տարածական դիրքի, կառուցվածքային վերահսկողության և ապարային հաջորդականությունների առանձնահատկությունների վրա։ Ռիֆտային բնույթի կառուցվածքների զարգացումը կարող էր ուղեկցվել երկրակեղևի ձգմամբ, խորքային խզվածքների ակտիվացմամբ և մագմայական նյութի վեր բարձրացման համար նպաստավոր ուղիների ձևավորմամբ։ Այդ պատճառով հրաբխային մարմինների տեղաբաշխման և տեկտոնական խախտումների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի մագմատիզմի տարածական օրինաչափությունները հասկանալու համար։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բազալտոիդային ապարների պետրոգրաֆիական նկարագրությանը։ Մանրադիտակային ուսումնասիրությունների միջոցով հնարավոր է որոշել հիմնական և երկրորդային միներալների կազմը, ապարների կառուցվածքային ու տեքստուրային առանձնահատկությունները, բյուրեղացման հաջորդականությունը և հետմագմայական փոփոխությունների հետքերը։ Պլագիոկլազների, պիրոքսենների, օլիվինի, երկաթ-տիտանային հանքանյութերի և այլ բաղադրիչների հարաբերակցությունը կարևոր տեղեկատվություն կարող է տրամադրել սկզբնական մագմայի կազմի և դրա հետագա էվոլյուցիայի վերաբերյալ։ Միներալային հատկանիշների համեմատությունը տարբեր տեղամասերից վերցված նմուշների միջև հնարավորություն է տալիս առանձնացնել ապարների տարբեր պետրոգրաֆիական տիպերը և գնահատել դրանց ծագումնաբանական կապերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է ապարների հիմնական քիմիական բաղադրիչների ուսումնասիրությունը։ Սիլիցիումի, ալյումինի, երկաթի, մագնեզիումի, կալցիումի, նատրիումի, կալիումի և այլ հիմնական բաղադրիչների հարաբերակցությունները հնարավորություն են տալիս դասակարգել հրաբխային ապարները և հետևել մագմայական համակարգի քիմիական զարգացմանը։ Քիմիական կազմի փոփոխությունները կարող են արտացոլել ֆրակցիոն բյուրեղացման, տարբեր մագմայական հալոցքների խառնման, երկրակեղևային նյութի ներգրավման կամ այլ գործընթացների ազդեցությունը։ Տարբեր նմուշների տվյալների համադրումը համապատասխան պետրոքիմիական դիագրամներում հնարավորություն է տալիս բացահայտել ապարների միջև առկա օրինաչափությունները և առանձնացնել մագմայական զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի հետքային և հազվագյուտ տարրերի երկրաքիմիական ուսումնասիրությունը։ Այս տարրերից շատերը մագմայական գործընթացների ընթացքում տարբեր կերպ են բաշխվում բյուրեղացող միներալների և մնացորդային հալոցքի միջև, ինչի շնորհիվ դրանց պարունակություններն ու հարաբերակցությունները կարող են օգտագործվել որպես մագմայի ծագման և էվոլյուցիայի ցուցիչներ։ Երկրաքիմիական տվյալները հնարավորություն են տալիս գնահատել մագմայական աղբյուրի հնարավոր առանձնահատկությունները, մասնակի հալման աստիճանը և մագմայի հետագա տարբերակման գործընթացները։ Հատկապես կարևոր է տարբեր շարժունակություն ունեցող տարրերի համատեղ ուսումնասիրությունը, քանի որ հետմագմայական փոփոխությունները կարող են որոշ բաղադրիչների սկզբնական պարունակությունները զգալիորեն փոխել։ Առանձին տեղ է զբաղեցնում հազվագյուտ հողային տարրերի բաշխման ուսումնասիրությունը։ Դրանց հարաբերական պարունակությունների օրինաչափությունները կարող են տեղեկատվություն տրամադրել մագմայական աղբյուրի կազմի, հալման պայմանների և բյուրեղացման ընթացքում տարբեր միներալային ֆազերի մասնակցության վերաբերյալ։ Նորմավորված բաշխման կորերի համեմատությունը տարբեր ապարային խմբերի համար հնարավորություն է տալիս գնահատել դրանց միջև գենետիկական կապերի հավանականությունը և առանձնացնել տարբեր մագմայական աղբյուրների կամ գործընթացների ազդեցությունը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է երկրաքիմիական տվյալները դիտարկել պետրոգրաֆիական և դաշտային դիտարկումների հետ միասին, քանի որ միայն առանձին տարրերի հարաբերակցությունները միշտ չէ, որ հնարավորություն են տալիս միանշանակ վերականգնել երկրաբանական գործընթացը։ Հետազոտության առանցքային խնդիրներից է սկզբնական մագմայի աղբյուրի բնույթի գնահատումը։ Բազալտային հալոցքները սովորաբար կապված են մանթիական նյութի մասնակի հալման հետ, սակայն մանթիայի տարբեր հատվածների կազմը և դրանց վրա նախորդող երկրաբանական գործընթացների ազդեցությունը կարող են տարբեր լինել։ Կղզաղեղային և ռիֆտային պայմանների համակցությունը հատկապես հետաքրքիր է, քանի որ մագմայական աղբյուրի երկրաքիմիական հատկանիշներում կարող են արտահայտվել ինչպես սուբդուկցիոն գործընթացների, այնպես էլ ձգման և ապակոմպրեսիոն հալման ազդեցությունները։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս հրաբխային ապարների ուսումնասիրության միջոցով վերականգնել տարածաշրջանի խորքային երկրադինամիկական գործընթացների որոշ առանձնահատկություններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ֆրակցիոն բյուրեղացման գործընթացին։ Մագմայի սառեցման ընթացքում տարբեր միներալներ բյուրեղանում են տարբեր պայմաններում և աստիճանաբար փոխում մնացորդային հալոցքի քիմիական կազմը։ Օլիվինի, պիրոքսենների, պլագիոկլազների և օքսիդային միներալների առանձնացումը կարող է հանգեցնել սկզբնական բազալտային հալոցքից կազմով տարբեր ապարների ձևավորման։ Միներալային կազմի և երկրաքիմիական միտումների համատեղ վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե որքան կարևոր դեր է ունեցել բյուրեղային տարբերակումը ուսումնասիրվող հրաբխային համալիրների ձևավորման ընթացքում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում երկրակեղևային նյութի հնարավոր ազդեցությանը։ Մագմայական հալոցքը դեպի մակերևույթ շարժվելիս կարող է փոխազդել շրջապատող ապարների հետ, ինչի հետևանքով դրա սկզբնական քիմիական և իզոտոպային հատկանիշները կարող են փոփոխվել։ Նման գործընթացների գնահատումը կարևոր է մանթիական աղբյուրի բնութագրերը հետագա փոփոխություններից տարբերակելու համար։ Պետրոլոգիական և երկրաքիմիական ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել մագմայի աղտոտման, ասիմիլյացիայի կամ տարբեր կազմ ունեցող հալոցքների խառնման հնարավոր դերը։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում մետամորֆային և հիդրոթերմալ փոփոխությունների ճանաչումը։ Հին հրաբխային ապարները երկրաբանական երկարատև պատմության ընթացքում կարող են ենթարկվել երկրորդային փոփոխությունների, որոնց հետևանքով սկզբնական միներալները մասամբ փոխարինվում են նորագոյացություններով, իսկ որոշ քիմիական տարրեր վերաբաշխվում են։ Այդ պատճառով սկզբնական մագմայական հատկանիշների վերականգնման համար անհրաժեշտ է տարբերակել առաջնային և երկրորդային փոփոխությունները։ Պետրոգրաֆիական դիտարկումները, միներալների կազմի ուսումնասիրությունը և համեմատաբար քիչ շարժունակ տարրերի երկրաքիմիական հարաբերակցությունները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ այս խնդրի լուծման համար։ Առանձին ուղղություն է հրաբխային ապարների տարիքային և շերտագրական դիրքի գնահատումը։ Դրանց փոխհարաբերությունը նստվածքային, հրաբխածին-նստվածքային և ինտրուզիվ համալիրների հետ հնարավորություն է տալիս վերականգնել մագմատիզմի հաջորդական փուլերը։ Տարիքային տվյալների համադրումը կառուցվածքային և երկրաքիմիական տեղեկատվության հետ կարող է նպաստել տարածաշրջանի տեկտոնամագմայական զարգացման ժամանակագրության ճշգրտմանը։ Հատկապես կարևոր է տարբեր հրաբխային փուլերի առանձնացումը, քանի որ դրանց միջև կարող են տեղի ունեցած լինել երկրադինամիկական պայմանների էական փոփոխություններ։ Հետազոտության առանցքային ուղղություններից է ուսումնասիրվող համալիրների երկրադինամիկական մեկնաբանությունը։ Կղզաղեղային համակարգերի զարգացումը սովորաբար կապված է լիթոսֆերային սալերի փոխազդեցության բարդ գործընթացների հետ, իսկ դրանց ներսում կամ հարակից հատվածներում առաջացող ձգման կառուցվածքները կարող են ձևավորել առանձնահատուկ մագմայական միջավայր։ Երկրաքիմիական ցուցանիշների, ապարների տարածական բաշխման և տարածաշրջանային տեկտոնական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս քննարկել հրաբխականության ձևավորման հնարավոր մոդելները և գնահատել ռիֆտային ու կղզաղեղային գործընթացների փոխազդեցությունը։ Այս տեսանկյունից բազալտոիդային մագմատիզմը կարող է դիտարկվել որպես տարածաշրջանի խորքային տեկտոնական վերակազմավորումների կարևոր ցուցիչ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Փոքր Կովկասի երկրաբանական զարգացման ավելի լայն համատեքստին։ Տարածաշրջանը կազմված է տարբեր ծագում և տարիք ունեցող կառուցվածքային ու ապարային համալիրներից, որոնց փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է դրա երկրաբանական պատմության վերականգնման համար։ Վերին կավճի հրաբխային համալիրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս լրացնել պատկերացումները հնագույն օվկիանոսային ավազանների, կղզաղեղային համակարգերի, սուբդուկցիոն գործընթացների և հետագա կառուցվածքային վերափոխումների վերաբերյալ։ Տեղային երկրաբանական տվյալների համադրումը տարածաշրջանային օրինաչափությունների հետ նպաստում է առանձին հրաբխային կենտրոնների և ամբողջ մագմայական գոտու միջև կապերի բացահայտմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ապարների տարածական երկրաքիմիական փոփոխականության ուսումնասիրությունը։ Տարբեր կառուցվածքային գոտիներում կամ հրաբխային կենտրոններում ձևավորված բազալտոիդները կարող են ունենալ միմյանցից տարբերվող քիմիական հատկանիշներ։ Այդ տարբերությունները կարող են արտացոլել մագմայական աղբյուրների անհամասեռությունը, մասնակի հալման տարբեր աստիճանները, մագմայի վերելքի տարբեր պայմանները կամ երկրակեղևային փոխազդեցությունների ուժգնությունը։ Նմուշների համակարգված տարածական համեմատությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել երկրաքիմիական գոտիականությունը և այն կապել տարածաշրջանի կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ։ Հետազոտության մեջ կարող են կիրառվել դաշտային երկրաբանական դիտարկումներ, պետրոգրաֆիական ուսումնասիրություններ, միներալաբանական և քիմիական անալիզներ, երկրաքիմիական տվյալների վիճակագրական մշակում և համապատասխան դասակարգիչ ու երկրադինամիկական դիագրամներ։ Դաշտային աշխատանքները հնարավորություն են տալիս որոշել հրաբխային մարմինների տարածական դիրքը, փոխհարաբերությունները հարակից ապարների հետ և ընտրել ներկայացուցչական նմուշներ։ Լաբորատոր ուսումնասիրությունները լրացնում են այդ տվյալները՝ տրամադրելով ապարների ներքին կառուցվածքի և քիմիական կազմի վերաբերյալ քանակական տեղեկատվություն։ Տարբեր մեթոդների համադրումը կարևոր է, քանի որ մագմայական համակարգերի ծագումնաբանական մեկնաբանությունը միայն մեկ տեսակի տվյալների հիման վրա կարող է լինել սահմանափակ։ Առանձին նշանակություն ունի պետրոգենետիկ մոդելավորումը։ Քիմիական և միներալաբանական տվյալների հիման վրա հնարավոր է գնահատել մասնակի հալման, ֆրակցիոն բյուրեղացման և այլ գործընթացների տարբեր սցենարներ ու համեմատել դրանց կանխատեսումները իրական ապարների կազմի հետ։ Նման մոդելները չեն փոխարինում դաշտային և լաբորատոր տվյալներին, այլ հնարավորություն են տալիս ստուգել առաջարկվող ծագումնաբանական պատկերացումների ներքին համապատասխանությունը։ Հետազոտության կարևոր արդյունք կարող է լինել տարբեր ապարային խմբերի միջև ծագումնաբանական կապերի հիմնավորումը կամ, հակառակը, դրանց տարբեր մագմայական աղբյուրներից առաջացած լինելու բացահայտումը։ Գիտագործնական տեսանկյունից նման ուսումնասիրությունները կարող են կարևոր լինել նաև մետաղածնության և օգտակար հանածոների ձևավորման տարածաշրջանային օրինաչափությունները հասկանալու համար։ Մագմայական և հետմագմայական գործընթացները կարող են կապված լինել տարբեր տարրերի տեղափոխման և կենտրոնացման հետ, ուստի հրաբխային համալիրների կազմի ու զարգացման պատմության ուսումնասիրությունը լրացուցիչ տվյալներ է տրամադրում հանքային համակարգերի երկրաբանական միջավայրի վերաբերյալ։ Միաժամանակ նման կապերի գնահատումը պահանջում է առանձին հանքաբանական և երկրաքիմիական ապացույցներ և չի կարող հիմնվել միայն հրաբխային ապարների առկայության վրա։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է մագմայական ապարների նյութական կազմի ուսումնասիրությունը տարածաշրջանային տեկտոնական զարգացման հետ համադրելու հնարավորությամբ։ Պետրոլոգիական և երկրաքիմիական տվյալները հնարավորություն են տալիս վերականգնել այնպիսի խորքային գործընթացներ, որոնք ուղղակի դիտարկման համար հասանելի չեն, սակայն պահպանվել են ապարների միներալային և քիմիական առանձնահատկություններում։ Բազալտոիդային հրաբխականության ուսումնասիրության միջոցով հնարավոր է գնահատել մանթիական աղբյուրների բնույթը, մագմայի տարբերակման պատմությունը և երկրակեղևի ու վերին մանթիայի փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է Փոքր Կովկասի վերին կավճի հրաբխային համալիրների ծագման և զարգացման բազմակողմանի ուսումնասիրություն՝ միավորելով պետրոգրաֆիական, միներալաբանական, պետրոքիմիական, երկրաքիմիական և երկրադինամիկական մոտեցումները։ Այն կարող է օգտակար լինել պետրոլոգիայի, երկրաքիմիայի, հրաբխագիտության, տեկտոնիկայի, պատմական երկրաբանության, տարածաշրջանային երկրաբանության և մագմայական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող երկրաբանների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Մովսես Խորենացու պատմագրական երկի և Աստվածաշնչի փոխառնչությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով աստվածաշնչյան նյութի, գաղափարների, կերպարների և պատմողական սկզբունքների դերը հայ պատմագրության ձևավորման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են աստվածաշնչյան գրքերի և պատմագրական շարադրանքի միջև առկա բովանդակային, գաղափարական և կառուցվածքային կապերը, ինչպես նաև սուրբգրային պատումների, մեջբերումների ու ակնարկների կիրառությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն եղանակներին, որոնց միջոցով աստվածաշնչյան պատմությունները, կերպարներն ու բարոյական-կրոնական գաղափարները ներառվում են հայ ժողովրդի ծագման, անցյալի և պատմական իրադարձությունների ներկայացման մեջ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պատմագրի աշխարհայացքը և նրա կողմից պատմական իրադարձությունների մեկնաբանման աստվածաշնչյան հիմքերը՝ միաժամանակ բացահայտելով պատմության, կրոնի և ազգային ինքնագիտակցության փոխկապակցվածությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև աստվածաշնչյան կերպարների և իրադարձությունների հետ համեմատություններին, որոնք կարող են ծառայել որպես պատմական դեպքերի գնահատման, հերոսների բնութագրման կամ բարոյական եզրահանգումների միջոց։ Աշխատության մեջ կարող են քննվել սուրբգրային տեքստի ուղղակի և անուղղակի ազդեցությունները, աստվածաշնչյան պատկերների ու լեզվական ձևակերպումների կիրառությունը, ինչպես նաև դրանց վերաիմաստավորումը հայկական պատմական միջավայրում։ Նման համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու հայ պատմագրության վաղ շրջանի մտավոր և հոգևոր հիմքերը և այն դերը, որ ունեցել է քրիստոնեական աշխարհայացքը ազգային պատմության մեկնաբանության գործում։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև հայ միջնադարյան գրականության, պատմագրության և աստվածաբանական մտքի փոխհարաբերությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, պատմաբաններին, գրականագետներին, աստվածաշնչագետներին, միջնադարագետներին, բանասերներին և համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Журналистика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետությունում զբոսաշրջության ոլորտում իրականացվող գովազդային և տեղեկատվական գործունեության առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրա դերը երկրի զբոսաշրջային գրավչության բարձրացման և միջազգային շուկաներում դիրքավորման գործում։ Նյութում վերլուծվում են զբոսաշրջային մարքեթինգի հիմնական գործիքները՝ թվային գովազդ, սոցիալական մեդիա, տեղեկատվական հարթակներ, տուրիստական ցուցահանդեսներ և բրենդավորման ռազմավարություններ։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության ձևերը, որոնց միջոցով ձևավորվում և տարածվում է Հայաստանի զբոսաշրջային իմիջը՝ որպես պատմամշակութային, էկոտուրիստական և արկածային ուղղություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական հոսքերի կառավարմանը, զբոսաշրջային ծառայությունների մատչելիության բարձրացմանը և միջազգային այցելուների ներգրավման մեթոդներին։ Նյութը նաև անդրադառնում է ոլորտի զարգացման խնդիրներին՝ ենթակառուցվածքների սահմանափակումներ, միջազգային մրցակցություն և թվային մարքեթինգի արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտություն։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է եռանկյունաչափական Ֆուրիեի շարքերի և Ֆուրիե–Ուոլշի շարքերի Չեզարոյի մեթոդով գումարման տեսական ուսումնասիրությանը՝ ֆունկցիաների ներկայացման, շարքերի զուգամիտության և ընդհանրացված գումարման մեթոդների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավիճակներն են, երբ Ֆուրիեի շարքի սովորական մասնակի գումարները չեն ապահովում անհրաժեշտ զուգամիտություն կամ ունեն բարդ տատանողական վարք, մինչդեռ մասնակի գումարների համապատասխան միջինացումը հնարավորություն է տալիս ստանալ ավելի կայուն սահմանային հատկություններ։ Քննվում են Չեզարոյի գումարման սկզբունքները, տարբեր կարգերի միջինացումների կառուցվածքը և դրանց կապը շարքերի սովորական զուգամիտության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում եռանկյունաչափական օրթոգոնալ համակարգի հիման վրա ստացված Ֆուրիեի շարքերին՝ ուսումնասիրելով դրանց Չեզարոյի միջինների վարքը և ֆունկցիայի վերականգնման համար անհրաժեշտ պայմանները։ Դիտարկվում է նաև Ուոլշի ֆունկցիաների համակարգը, որն իր կառուցվածքով տարբերվում է դասական եռանկյունաչափական համակարգից և կարևոր դեր ունի հարմոնիկ անալիզի ու դիսկրետ բնույթի օրթոգոնալ ներկայացումների տեսության մեջ։ Համեմատվում են երկու օրթոգոնալ համակարգերի համապատասխան շարքերի գումարման առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով ընդհանուր օրինաչափություններն ու կառուցվածքային տարբերությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գումարման միջուկների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց հատկությունները պայմանավորում են Չեզարոյի միջինների զուգամիտությունը, տեղայնացման երևույթները և մոտարկման արդյունավետությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել կետային, գրեթե ամենուրեք և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների նորմով զուգամիտության խնդիրները, ինչպես նաև տարբեր դասերի ֆունկցիաների համար գործող բավարար պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ընդհանրացված գումարման մեթոդների դերին այնպիսի շարքերի ուսումնասիրման ժամանակ, որոնց սովորական գումարումը սահմանափակ հնարավորություններ ունի։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է Ֆուրիեի անալիզի, օրթոգոնալ շարքերի տեսության, իրական անալիզի և ֆունկցիոնալ անալիզի մեթոդները՝ եռանկյունաչափական և Ուոլշի համակարգերի համար Չեզարոյի գումարման հատկությունները և դրանց զուգամիտության օրինաչափությունները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։