Իրանի հարավային Խորասանի նահանգի գյուղացիական տնային տնտեսությունների բարեկեցության վրա ազդող գործոնների համալիր վերլուծությունը և բարելավման ուղիները

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում զբոսաշրջության ոլորտի կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը, դրա զարգացմանը խոչընդոտող կազմակերպական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ խնդիրների բացահայտմանը, ինչպես նաև կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունների վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում զբոսաշրջությունը դիտարկվում է որպես տնտեսության բազմաբաղադրիչ ոլորտ, որի զարգացումը փոխկապակցված է հյուրանոցային տնտեսության, տրանսպորտի, հանրային սննդի, մշակույթի, ժամանցի, առևտրի և տարածքային ենթակառուցվածքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական կառավարման, տեղական ինքնակառավարման և մասնավոր հատվածի դերերի ու փոխգործակցության ուսումնասիրությանը՝ զբոսաշրջային քաղաքականության մշակման և իրականացման համատեքստում։ Քննվում են ոլորտի ռազմավարական պլանավորման, կազմակերպման, համակարգման, վերահսկման և տեղեկատվական ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև կառավարման տարբեր մակարդակների միջև լիազորությունների ու գործառույթների արդյունավետ բաշխման անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում է Հայաստանի զբոսաշրջային ներուժի գնահատումը՝ պատմամշակութային ժառանգության, բնական և լանդշաֆտային ռեսուրսների, քաղաքային ու գյուղական զբոսաշրջության, էկոտուրիզմի և այլ ուղղությունների զարգացման հնարավորությունների տեսանկյունից։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչներից է զբոսաշրջային ծառայությունների մրցունակության և որակի ուսումնասիրությունը, քանի որ ոլորտի կայուն զարգացումը կախված է ոչ միայն այցելուների թվից, այլև սպասարկման մակարդակից, առաջարկվող ծառայությունների բազմազանությունից, հասանելիությունից և զբոսաշրջային փորձառության ընդհանուր կազմակերպումից։ Ուշադրություն է դարձվում նաև զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների, տրանսպորտային հասանելիության, տեղեկատվական ծառայությունների և մասնագիտական կադրերի պատրաստման նշանակությանը։ Մարքեթինգային կառավարման շրջանակում կարող են քննվել երկրի և առանձին զբոսաշրջային ուղղությունների ճանաչելիության բարձրացման, նպատակային շուկաների ուսումնասիրության, զբոսաշրջային արտադրանքի ձևավորման և առաջխաղացման մեխանիզմները։ Առանձին նշանակություն ունի մարզերի զբոսաշրջային ներուժի արդյունավետ օգտագործումը, քանի որ ոլորտի տարածքային զարգացումը կարող է նպաստել տեղական ձեռնարկատիրության ակտիվացմանը, ծառայությունների ընդլայնմանը և տնտեսական գործունեության աշխարհագրական բազմազանեցմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ներդրումային միջավայրին, զբոսաշրջային կազմակերպությունների կառավարմանը, պետական և մասնավոր համագործակցությանը, թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը և ոլորտի զարգացման արդյունքների գնահատման մեխանիզմներին։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս զբոսաշրջության կառավարումը դիտարկել որպես փոխկապակցված տնտեսական և կազմակերպական համակարգ՝ բացահայտելով այն գործոնները, որոնց համակարգված ուսումնասիրությունը կարևոր է ոլորտի երկարաժամկետ, մրցունակ և կայուն զարգացման քաղաքականության ձևավորման համար։

Химия

Օրգանական և սինթետիկ քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ենինների հիման վրա 3-հալոգեն-1,3-դիենների ստացման հնարավորությունների, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և քիմիական փոխակերպումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ենինների՝ կրկնակի և եռակի կապեր պարունակող օրգանական միացությունների կառուցվածքը, ռեակցիոնունակությունը և նշանակությունը չհագեցած օրգանական նյութերի սինթեզում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հալոգեն պարունակող զուգորդված դիենների կառուցվածքային առանձնահատկություններին, էլեկտրոնային համակարգի բնույթին և հալոգենի ատոմի ազդեցությանը ստացվող միացությունների քիմիական հատկությունների վրա։ Վերլուծվում են ենինների փոխակերպման տեսական հիմքերը, քիմիական կապերի վերակազմավորման հնարավոր ուղղությունները, ռեակցիաների ընտրողականությունը և տարբեր կառուցվածքային գործոնների նշանակությունը նպատակային միացությունների առաջացման գործընթացում։ Քննարկվում են 3-հալոգեն-1,3-դիենների կառուցվածքային իզոմերիայի, տարածական առանձնահատկությունների, կայունության և հետագա քիմիական փոխակերպումների հետ կապված հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ստացված նյութերի կառուցվածքի հաստատման, ֆիզիկաքիմիական հատկությունների բնութագրման և տարբեր օրգանական միացությունների հետ դրանց փոխազդեցության ուսումնասիրման վերլուծական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում հալոգենացված դիենների նշանակությանը օրգանական սինթեզի հնարավորությունների ընդլայնման, նոր ֆունկցիոնալ միացությունների ստացման և չհագեցած համակարգերի ռեակցիոնունակության օրինաչափությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական քիմիայի, հալոգենօրգանական միացությունների քիմիայի, սինթետիկ մեթոդաբանության և չհագեցած օրգանական միացությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Այս թեման վերաբերում է հայ XX դարի ամենանշանավոր բանաստեղծներից մեկի՝ Պարույր Սևակի կյանքին և ստեղծագործական գործունեությանը, ով մեծ դեր է ունեցել նորագույն շրջանի հայ պոեզիայի զարգացման, ազգային մտածողության խորացման և հասարակական գաղափարների արտահայտման գործում։ Պարույր Սևակը ծնվել է 1924 թվականին Արարատի մարզի Չանախչի (այժմ՝ Զանգակատուն) գյուղում և մկրտության ժամանակ ստացել է Պարույր Ղազարյան անունը։ Նա ստացել է բարձրագույն կրթություն Երևանի պետական համալսարանում, ապա ուսումը շարունակել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում, որտեղ ձևավորվել է նրա գրական աշխարհայացքը և ստեղծագործական ոճը։ Սևակի պոեզիան առանձնանում է խոր փիլիսոփայական մտածողությամբ, ազգային ինքնության խնդիրների վերլուծությամբ և մարդու ներաշխարհի բարդ զգացմունքների արտահայտմամբ։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ զուգակցվում են սիրո, հայրենիքի, պատմական հիշողության և մարդու բարոյական պատասխանատվության թեմաները։ Պարույր Սևակը մեծ ճանաչում է ստացել «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասի կյանքին և հայ ժողովրդի ողբերգական պատմությանը՝ դառնալով ազգային հիշողության և ցավի խորհրդանիշ։ Նրա այլ ստեղծագործություններում ևս արտացոլվում են ժամանակի սոցիալական և հոգևոր խնդիրները, մարդու ինքնաճանաչման որոնումները և ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդումը։ Սևակը նաև զբաղվել է թարգմանական աշխատանքով՝ հայերեն ներկայացնելով համաշխարհային պոեզիայի կարևոր գործեր, ինչը նպաստել է հայ գրականության կապին միջազգային մշակույթի հետ։ Նրա կյանքը ավարտվել է 1971 թվականին ավտովթարի հետևանքով, սակայն նրա ստեղծագործական ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայ գրականության ամենակարևոր արժեքներից մեկը՝ ազդելով նոր սերունդների գրողների և ընթերցողների վրա։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ֆինանսական համակարգի կայունության վրա դրամավարկային քաղաքականության ազդեցության համակողմանի գնահատմանը։ Գրքում վերլուծվում են կենտրոնական բանկի կողմից իրականացվող քաղաքականության հիմնական գործիքները՝ տոկոսադրույքների կարգավորումը, փողի զանգվածի վերահսկումը, փոխարժեքային քաղաքականությունը և ֆինանսական շուկաների կարգավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է, թե ինչպես են այս գործիքները ազդում բանկային համակարգի կայունության, վարկային ակտիվության, գնաճային գործընթացների և մակրոտնտեսական հավասարակշռության վրա։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև արտաքին տնտեսական ցնցումների, ֆինանսական ռիսկերի և գլոբալ շուկաների տատանումների ազդեցությունները Հայաստանի ֆինանսական համակարգի վրա։ Ներկայացվում են վիճակագրական տվյալների վերլուծություններ, մոդելային մոտեցումներ և էմպիրիկ հետազոտության արդյունքներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել դրամավարկային քաղաքականության արդյունավետությունը տարբեր տնտեսական սցենարներում։ Գիրքը նաև անդրադառնում է ֆինանսական կայունության ապահովման ինստիտուցիոնալ հիմքերին, մակրոփրուդենցիալ քաղաքականության դերին և ֆինանսական համակարգի դիմակայունության բարձրացման հնարավոր ուղիներին։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և դրամավարկային քաղաքականության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Химия

Օրգանական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 2-էթօքսիկարբոնիլ-4-ալկօքսիմեթիլբութանոլիդների հիման վրա նոր միացությունների ստացման և սինթեզի ուղիների ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում ելանյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ռեակցիոնունակությունը և տարբեր քիմիական փոխարկումների իրականացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆունկցիոնալ խմբերի մասնակցությամբ ընթացող ռեակցիաներին, նոր ածանցյալների ձևավորմանը և սինթեզի պայմանների ընտրությանը։ Վերլուծվում են ռեագենտների հարաբերակցության, ջերմաստիճանի, լուծիչների և այլ փորձարարական գործոնների ազդեցությունը ռեակցիաների ընթացքի ու վերջնական արդյունքների վրա։ Քննարկվում են ստացված նյութերի կառուցվածքի հաստատման, ֆիզիկաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրման և տարբեր սինթետիկ փոխարկումներում դրանց հետագա օգտագործման հնարավորությունները։ Նոր սինթեզային մոտեցումների մշակումը կարող է նպաստել տվյալ դասի օրգանական միացությունների շրջանակի ընդլայնմանը և հետագա հետազոտությունների համար նոր միջանկյալ նյութերի ստացմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել օրգանական սինթեզի, հետերոցիկլային միացությունների և նուրբ օրգանական քիմիայի ոլորտների հետազոտողների, քիմիկոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հին հայկական օրացույցում գործածված ամիսների անվանումների լեզվաբանական, պատմական և մշակութային ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ամսանունների ծագումնաբանությունն է, դրանց բառային կազմությունը, հնարավոր ստուգաբանական մեկնաբանությունները և այն պատմամշակութային միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել ու գործածվել են այդ անվանումները։ Հին հայկական տոմարական համակարգի բառապաշարը դիտարկվում է որպես լեզվական արժեքավոր նյութ, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել հայերենի պատմական զարգացման որոշ առանձնահատկություններ, ինչպես նաև հին հասարակության ժամանակային պատկերացումների, տնտեսական գործունեության, բնության շրջափուլերի և ավանդական մշակույթի միջև գոյություն ունեցող կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ամսանունների ձևաբանական կառուցվածքին և դրանց բաղադրիչների հնարավոր իմաստներին՝ համադրելով հայերենում պահպանված հնագույն բառային միավորները, պատմական աղբյուրների վկայությունները և հարակից լեզուներում հանդիպող համապատասխան ձևերը։ Նման համեմատությունը հնարավորություն է տալիս քննարկելու, թե առանձին անվանումներ կարող են ունենալ բնիկ հայկական ծագում, պատմական փոխառությունների հետ կապված հիմքեր կամ մշակութային շփումների արդյունքում ձևավորված առանձնահատկություններ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է նաև ամսանունների տարբեր գրային ձևերի և պատմական տարբերակների քննությունը, քանի որ ձեռագրային և տպագիր աղբյուրներում նույն տոմարական անվանումները կարող են հանդիպել որոշակի ուղղագրական կամ հնչյունական տարբերություններով։ Տոմարագիտական տեսանկյունից դրանք դիտարկվում են հայկական ժամանակագրական համակարգի կառուցվածքի շրջանակում՝ բացահայտելով տարվա բաժանման և ժամանակի հաշվարկման ավանդական սկզբունքների հետ ունեցած կապը։ Միաժամանակ լեզվաբանական վերլուծությունը կարող է նպաստել այն մշակութային պատկերացումների վերականգնմանը, որոնք ժամանակի ընթացքում այլևս անմիջականորեն հասկանալի չեն դարձել անվանումների բառային ձևից։ Հին ամսանունների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև պատմական բառագիտության և ստուգաբանության համար, քանի որ դրանցում կարող են պահպանված լինել լեզվի վաղ շրջաններին բնորոշ բառարմատներ և իմաստային շերտեր։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հայոց լեզվի պատմության, ստուգաբանության, տոմարագիտության և մշակութաբանության մոտեցումները՝ հին հայկական ժամանակային անվանակարգը ներկայացնելով որպես լեզվական և պատմամշակութային ժառանգության կարևոր բաղադրիչ։