Իրավունքի սկզբունքների դերը ՀՀ իրավական համակարգում. պրակտիկ և տեսական վերլուծություն

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է Ջիվանու քնարերգության լեզվական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա ստեղծագործական խոսքի կառուցվածքը, արտահայտչամիջոցները և ժողովրդական-գրական շերտերի փոխազդեցությունը։ Գրքում վերլուծվում են բանաստեղծի լեզվաոճական համակարգը, բառապաշարի առանձնահատկությունները, դարձվածաբանական և պատկերավոր արտահայտությունների կիրառումը, ինչպես նաև քնարական խոսքի երաժշտականությունն ու ռիթմական կազմակերպումը։ Հեղինակը դիտարկում է Ջիվանու ստեղծագործության լեզվի կապը աշուղական ավանդույթների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է բանահյուսական լեզուն վերածվում գեղարվեստական բարձրարժեք արտահայտչամիջոցի։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև սոցիալական և գաղափարական բովանդակության լեզվական արտահայտման ձևերին՝ ընդգծելով բանաստեղծի խոսքի պարզությունը, անմիջականությունը և ժողովրդական ընկալելիությունը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայ գրականագետների, լեզվաբանների, բանահյուսության և աշուղական արվեստի հետազոտողների համար՝ նպաստելով Ջիվանու քնարերգության լեզվի խորքային և համակարգված ընկալմանը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է V-XII դարերի հայ պատմագրության մեջ ցեղանունների կիրառության, ձևավորման, նշանակության և պատմական բովանդակության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն անվանումներն են, որոնց միջոցով հայ պատմիչները ներկայացրել են տարբեր ցեղային, էթնիկական և քաղաքական խմբեր՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու միջնադարյան Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների էթնիկ ու քաղաքական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է ներառել հայ պատմագրական երկերի համակարգված ուսումնասիրություն՝ սկսած վաղ միջնադարյան հեղինակներից մինչև XII դարի պատմիչներ՝ պարզելու համար, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչ ցեղանուններ են օգտագործվել, ինչ ձևերով են դրանք գրանցվել և ինչ նշանակություն են ունեցել տվյալ պատմական համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել ցեղանունների լեզվական ձևերին, դրանց ստուգաբանությանը, տարբերակներին և հնարավոր նույնացման խնդիրներին։ Կարևոր է նաև ուսումնասիրել այն հանգամանքը, թե արդյոք նույն անվանումը տարբեր պատմիչների մոտ օգտագործվել է նույն էթնիկական խմբի համար, թե ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերել նոր քաղաքական կամ աշխարհագրական նշանակություն։ Հետազոտությունը կարող է համադրել հայ պատմիչների տեղեկությունները օտարալեզու՝ հունական, ասորական, պարսկական, արաբական և այլ աղբյուրների տվյալների հետ՝ ցեղանունների նույնականացման և պատմական նշանակության առավել հիմնավորված գնահատման նպատակով։ Առանձին ուշադրության են արժանի հայ պատմագրության մեջ հարևան ժողովուրդների, քոչվոր և տեղաբնիկ խմբերի, ինչպես նաև տարածաշրջանի տարբեր քաղաքական միավորումների անվանումները։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև ցեղանունների օգտագործման պատմագրական առանձնահատկությունները՝ պարզելու համար, թե ինչպես են պատմիչների աշխարհայացքը, քաղաքական դիրքորոշումները և տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական պատկերացումները ազդել տարբեր ժողովուրդների ու ցեղային խմբերի անվանման վրա։ Ցեղանունների ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն լեզվաբանական, այլև պատմական տեսանկյունից, քանի որ դրանք կարող են տեղեկություններ հաղորդել բնակչության տեղաշարժերի, էթնիկ շփումների, քաղաքական հարաբերությունների և տարածաշրջանի ժողովրդագրական փոփոխությունների վերաբերյալ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս նաև բացահայտելու հայ պատմագրության մեջ պահպանված հնագույն և միջնադարյան էթնիկական անվանումների շարունակականությունը, փոփոխություններն ու փոխակերպումները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել հայկական պատմական աղբյուրների առավել ճշգրիտ ընթերցմանը և տարբեր ժողովուրդների ու ցեղային խմբերի պատմական նույնականացման մեթոդների կատարելագործմանը։ Այն կարող է արժեքավոր լինել հայ պատմագրության, պատմական ազգագրության, էթնիկ պատմության, անվանաբանության և տարածաշրջանի հին ու միջնադարյան պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հայագետների, լեզվաբանների, ազգագրագետների և հետազոտողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է պետության տնտեսական դերի տեսական հիմքերի և գործնական դրսևորումների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով անցումային տնտեսություն ունեցող երկրներին։ Հետազոտության շրջանակում պետության մասնակցությունը տնտեսական գործընթացներին դիտարկվում է որպես շուկայական մեխանիզմների, հասարակական շահերի և տնտեսական զարգացման նպատակների միջև հավասարակշռություն ապահովող կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են պետության տնտեսական դերի վերաբերյալ հիմնական տեսական մոտեցումները, պետական կարգավորման անհրաժեշտության հիմնավորումները և տնտեսության կառավարման տարբեր մոդելների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են շուկայի ինքնակարգավորման հնարավորությունները և սահմանափակումները, շուկայի ձախողումների պայմաններում պետական միջամտության անհրաժեշտությունը, ինչպես նաև պետության կողմից մրցակցային միջավայրի, մակրոտնտեսական կայունության և սոցիալական պաշտպանության ապահովման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անցումային երկրների տնտեսական վերափոխումներին, որոնց ընթացքում կենտրոնացված կառավարման համակարգից անցումը շուկայական տնտեսության ուղեկցվում է սեփականության հարաբերությունների փոփոխությամբ, ինստիտուցիոնալ վերակազմավորմամբ, մասնավորեցմամբ, ֆինանսական և հարկային համակարգերի բարեփոխմամբ և տնտեսական կառավարման նոր մեխանիզմների ձևավորմամբ։ Աշխատությունը ուսումնասիրում է այդ գործընթացներում պետության դերակատարության փոփոխությունը և այն խնդիրները, որոնք առաջանում են պետական կարգավորման չափի, ձևերի ու արդյունավետության ընտրության ժամանակ։ Վերլուծության կարևոր ուղղություններից են պետական տնտեսական քաղաքականության հիմնական գործիքները՝ հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականությունը, պետական ներդրումները, սոցիալական ծրագրերը, արտաքին տնտեսական կարգավորումը, արդյունաբերական և կառուցվածքային քաղաքականությունը։ Քննարկվում է նաև պետական ինստիտուտների որակի, իրավական համակարգի, սեփականության իրավունքների պաշտպանության, կոռուպցիայի կանխարգելման և տնտեսական մրցակցության ապահովման ազդեցությունը անցումային տնտեսությունների զարգացման վրա։ Աշխատությունը անդրադառնում է պետության և մասնավոր հատվածի փոխհարաբերություններին՝ ցույց տալով, որ արդյունավետ տնտեսական քաղաքականությունը կարող է հիմնված լինել ոչ թե շուկայական մեխանիզմների լիակատար փոխարինման, այլ դրանց արդյունավետ աշխատանքի համար անհրաժեշտ ինստիտուցիոնալ և կարգավորող միջավայրի ձևավորման վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում են պետական միջամտության հնարավոր բացասական հետևանքները, այդ թվում՝ վարչարարական ծանրաբեռնվածությունը, ռեսուրսների ոչ արդյունավետ բաշխումը, շուկայական ազդակների խաթարումը և պետական կառավարման ձախողումների առաջացման վտանգը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս համադրել տնտեսական տեսության տարբեր մոտեցումներ և անցումային երկրների գործնական փորձը՝ բացահայտելով պետության տնտեսական դերի արդյունավետ սահմանման և իրականացման պայմանները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և անցումային տնտեսությունների զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Биология

Գիրքը նվիրված է խոզերի աֆրիկյան ժանտախտի սուր ձևի ժամանակ միելոպոեզի խանգարումների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են արյունաստեղծ համակարգի փոփոխությունները, ոսկրածուծի գործունեության առանձնահատկությունները և հիվանդության զարգացման ընթացքում առաջացող հեմատոլոգիական գործընթացները։ Հեղինակը վերլուծում է վիրուսային վարակի ազդեցությունը արյունաստեղծ հյուսվածքների վրա, ներկայացնում է ախտաբանական փոփոխությունները և դրանց կապը կենդանու օրգանիզմում ընթացող իմունաբանական ու ֆիզիոլոգիական խանգարումների հետ։ Աշխատության մեջ ներառված հետազոտական արդյունքները նպաստում են հիվանդության ախտածնության, ախտորոշման և կանխարգելման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է անասնաբույժների, կենսաբանների, վարակաբանների, գիտաշխատողների և անասնաբուժական ոլորտի ուսանողների համար՝ որպես գիտական ուսումնասիրություն կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների և արյունաստեղծ համակարգի փոփոխությունների վերաբերյալ։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է նախադպրոցական տարիքի երեխաների մոտ վախերի առաջացման, դրսևորման և հաղթահարման հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով ինչպես տարիքային նորմայի, այնպես էլ ախտաբանական դրսևորումների համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են երեխայի զարգացման տարբեր փուլերում հանդիպող վախերի բնույթը, առաջացման հնարավոր պատճառները, դրանց կապը երեխայի հուզական և անձնային զարգացման, ընտանիքի միջավայրի, դաստիարակության առանձնահատկությունների և սոցիալական փորձի հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նորմատիվ վախերի և այնպիսի դրսևորումների տարբերակմանը, որոնք կարող են վկայել հուզական դժվարությունների կամ հոգեբանական խնդիրների մասին։ Աշխատանքում քննարկվում են վախերի արտահայտման վարքային, հուզական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները, դրանց ազդեցությունը երեխայի հաղորդակցման, խաղային գործունեության, ինքնուրույնության և սոցիալական հարմարման վրա։ Կարևորվում են նաև վախերի հաղթահարման և կանխարգելման հոգեբանական մեթոդները, այդ թվում՝ երեխայի հետ անվտանգ հաղորդակցության ձևավորումը, խաղաթերապևտիկ և ստեղծագործական մոտեցումները, ծնողների ու մանկավարժների ներգրավումը և մասնագիտական հոգեբանական աջակցության անհրաժեշտության գնահատումը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ թույլ է տալիս տարբերակել երեխայի տարիքային զարգացմանը բնորոշ ժամանակավոր վախերը կայուն և խանգարող դրսևորումներից և ընտրել համապատասխան աջակցության ռազմավարություններ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մանկական և կլինիկական հոգեբաններին, մանկավարժներին, նախադպրոցական հաստատությունների մասնագետներին, ծնողներին, հետազոտողներին և մանկական հոգեբանության ոլորտում մասնագիտացող ուսանողներին։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1920 թվականի մայիսից մինչև 1921 թվականի հուլիսը Զանգեզուրում տեղի ունեցած ռազմական և քաղաքական իրադարձությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարածաշրջանի բնակչության ինքնապաշտպանական պայքարն է, որը ծավալվեց Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկայուն քաղաքական իրավիճակի, խորհրդայնացման գործընթացների և տարածաշրջանում ձևավորված բարդ ռազմաքաղաքական պայմանների համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են Զանգեզուրի աշխարհաքաղաքական և ռազմավարական նշանակությունը, տարածաշրջանի բնակչության ազգային ու քաղաքական դիրքորոշումները, տեղական իշխանությունների գործունեությունը և արտաքին ուժերի ազդեցությունը տեղի ունեցող իրադարձությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1920 թվականի մայիսյան իրադարձություններին, Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո Զանգեզուրում ստեղծված իրավիճակին, Կարմիր բանակի և տեղական հայկական ուժերի միջև ռազմական բախումներին, ինչպես նաև տարածաշրջանի ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Գարեգին Նժդեհի և մյուս ռազմական ու քաղաքական գործիչների գործունեությանը, տեղական զինված ուժերի կազմակերպմանը, ռազմավարական դիրքերի պահպանմանը և բնակավայրերի պաշտպանության մարտավարությանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Զանգեզուրի ներքին քաղաքական իրավիճակին, բնակչության տարբեր խմբերի հարաբերություններին և այն հանգամանքներին, որոնք նպաստեցին երկարատև դիմադրության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է տարածաշրջանի նկատմամբ Խորհրդային Ռուսաստանի և հարևան Ադրբեջանի քաղաքականության, ինչպես նաև հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների ազդեցության վերլուծությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ռազմական գործողությունների ընթացքին, տարածքային վերահսկողության փոփոխություններին, հաղորդակցության և մատակարարման խնդիրներին ու պայքարի ընթացքում կիրառված կազմակերպչական միջոցներին։ Հետազոտությունը կարող է դիտարկել նաև 1921 թվականի ընթացքում տեղի ունեցած քաղաքական զարգացումները և այն գործընթացները, որոնք հանգեցրին Զանգեզուրի վերջնական խորհրդայնացմանն ու տարածաշրջանի վարչաքաղաքական կարգավիճակի ձևավորմանը։ Պատմական իրադարձությունների համադրական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ոչ միայն ռազմական դիմադրության ընթացքը, այլև դրա քաղաքական, սոցիալական և ազգային նշանակությունը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև Հայաստանի առաջին հանրապետության վերջին շրջանի և խորհրդայնացման գործընթացի վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում կազմելու տեսանկյունից, քանի որ Զանգեզուրում տեղի ունեցած իրադարձությունները սերտորեն կապված էին այդ ժամանակաշրջանի Հայաստանի ընդհանուր քաղաքական ճգնաժամի և տարածաշրջանային ուժերի վերադասավորման հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել 1920-1921 թվականների Հարավային Կովկասի պատմության, հայ ազգային-ազատագրական շարժումների և տարածաշրջանի ռազմաքաղաքական զարգացումների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, ռազմական պատմության մասնագետներին, քաղաքագետներին, հայագետներին, աղբյուրագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։