Իրավունքի և պետության տեսություն

Культура

Այս տեղեկատուն ներկայացնում է ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ինֆորմացիոն ցանկը, որն ընդգրկում է վերջին հրատարակություններն ու ուսումնասիրությունները։ Գրքում ներկայացվում են արվեստի տարբեր ճյուղերի՝ մանրանկարչություն, քանդակագործություն, ճարտարապետություն, երաժշտություն և թատրոն, ինչպես նաև մշակութաբանական և գրականագիտական հետազոտություններ։ Յուրաքանչյուր աշխատության վերաբերյալ նշվում են հեղինակ, հրատարակության տարի, թեմատիկ ուղղվածություն և հակիրճ բովանդակություն, ինչը նպաստում է մատենագիտական աշխատանքի, հետազոտությունների և կրթական ծրագրերի համար տեղեկատվության համակարգմանը։ Տեղեկատուի նպատակն է ապահովել գրադարանների, ուսումնասիրման կենտրոնների, հետազոտողների և ուսուցիչների համար ժամանակակից կուլտուրայի և արվեստի ուսումնասիրության գործիքներ, աջակցել գիտական վերլուծությանը և սերտել ՀՍՍՀ մշակութային ժառանգության ընկալումն ու ուսումնասիրությունը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է ատամի էմալի մակերեսի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը պարոդոնտի տարբեր վիճակների պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում ատամի կարծր հյուսվածքների և դրանք շրջապատող պարոդոնտային հյուսվածքների միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունն է՝ ուշադրություն դարձնելով այն փոփոխություններին, որոնք կարող են արտահայտվել էմալի մակերեսային կառուցվածքում, ֆիզիկական հատկություններում և արտաքին միջավայրի ազդեցությունների նկատմամբ կայունության մեջ։ Քննության են առնվում առողջ պարոդոնտի և տարբեր ախտաբանական վիճակների դեպքում էմալի մակերեսի համեմատական բնութագրերը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց միջև հնարավոր օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում էմալի միկրոկառուցվածքին, մակերեսային ամբողջականությանը, հանքայնացման վիճակին և բերանի խոռոչի միջավայրի հետ փոխազդեցության առանձնահատկություններին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել կառուցվածքային դիտարկումների և ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների համադրում՝ պարզելու համար, թե պարոդոնտային հյուսվածքների վիճակի փոփոխություններն ինչպիսի հարաբերակցություն կարող են ունենալ էմալի մակերեսի բնութագրերի հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բերանի խոռոչի տեղային միջավայրի դերը, քանի որ թքի հատկությունները, ատամնափառի ձևավորումը, հանքային հավասարակշռությունը և հյուսվածքային վիճակը կարող են փոխկապակցված լինել ատամի մակերեսային շերտի առանձնահատկությունների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կառուցվածքային տվյալները դիտարկել գործառական նշանակության տեսանկյունից՝ գնահատելով էմալի պաշտպանական հատկությունների և պարոդոնտի վիճակի միջև հնարավոր կապերը։ Համեմատական մոտեցումը կարող է նպաստել տարբեր կլինիկական խմբերում դիտվող փոփոխությունների համակարգմանը և դրանց ախտորոշիչ նշանակության գիտական գնահատմանը։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել նաև էմալի մակերեսի փոփոխությունների և պարոդոնտային գործընթացների արտահայտվածության միջև հնարավոր հարաբերություններին՝ առանց դրանք միանշանակ պատճառահետևանքային կապ համարելու։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ստոմատոլոգիայի, պարոդոնտոլոգիայի, ատամի կարծր հյուսվածքների մորֆոլոգիայի և կլինիկական հետազոտության մոտեցումները՝ նպաստելով էմալի ու պարոդոնտային հյուսվածքների փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների խորացմանը։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է մենաշնորհների գործունեության կարգավորման և վերահսկման համակարգերին ժամանակակից շուկայական տնտեսությունում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ են մենաշնորհները, ինչպես են դրանք ձևավորվում և ինչ ազդեցություն ունեն շուկայի մրցակցության, գների ձևավորման և սպառողների շահերի վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է մենաշնորհների հիմնական տեսակներին՝ բնական, օրենսդրական և տնտեսական մենաշնորհներ, ինչպես նաև դրանց առաջացման պատճառներին՝ տեխնոլոգիական առավելություններ, շուկայի կենտրոնացում և մասշտաբի տնտեսություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետության հակամենաշնորհային քաղաքականությանը՝ շուկայի կարգավորման, անարդար մրցակցության կանխարգելման և սպառողների պաշտպանության մեխանիզմներին։ Գրքում քննարկվում են վերահսկողության հիմնական գործիքները՝ կարգավորող մարմինների գործունեություն, տուգանքներ, սահմանափակումներ, շուկայի ազատականացման միջոցառումներ և իրավական պատասխանատվություն։ Վերլուծվում է նաև մենաշնորհների կարգավորման ազդեցությունը տնտեսական արդյունավետության, նորարարության խթանման և շուկայի հավասարակշռության վրա։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների և ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շահութահարկի տնտեսական բովանդակության, հարկման մեխանիզմի գործառության և դրա կատարելագործման հիմնական ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում շահութահարկի դերն է պետական եկամուտների ձևավորման, տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության և հարկային քաղաքականության իրականացման համակարգում։ Քննվում են հարկման օբյեկտի և հարկային բազայի ձևավորման ընդհանուր սկզբունքները, հարկվող շահույթի որոշման հետ կապված մեթոդաբանական հարցերը, եկամուտների և ծախսերի հարկային հաշվառման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև հարկային պարտավորությունների հաշվարկման և կատարման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շահութահարկի ֆիսկալ և կարգավորիչ գործառույթների հարաբերակցությանը, քանի որ հարկային մեխանիզմը միաժամանակ պետք է նպաստի պետական եկամուտների ապահովմանը և տնտեսավարող սուբյեկտների համար կանխատեսելի հարկային միջավայրի ձևավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել հարկային արտոնությունների, թույլատրելի նվազեցումների, վնասների հաշվառման, հարկային վարչարարության և հաշվետվողականության հետ կապված խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հարկային օրենսդրության հստակության և կայունության նշանակությունը, հարկ վճարողների ու հարկային մարմինների միջև հարաբերությունների կազմակերպումը և հարկային կարգապահության բարձրացման հնարավորությունները։ Դիտարկվում է նաև շահութահարկի ազդեցությունը կազմակերպությունների ֆինանսական որոշումների, ներդրումային ակտիվության, շահույթի բաշխման և տնտեսական գործունեության ընդլայնման վրա։ Կատարելագործման ուղղությունները կարող են առնչվել հարկային բազայի առավել հստակ սահմանմանը, վարչարարական ընթացակարգերի պարզեցմանը, հարկային հաշվառման արդյունավետության բարձրացմանը, տեղեկատվական համակարգերի կիրառմանը և հարկային վերահսկողության ռիսկահեն մոտեցումների զարգացմանը։ Միաժամանակ կարևորվում է հարկային քաղաքականության փոփոխությունների տնտեսական հետևանքների գնահատումը՝ հարկային եկամուտների, գործարար միջավայրի և հարկ վճարողների վարքագծի տեսանկյուններից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հարկային քաղաքականության, հանրային ֆինանսների, հարկային վարչարարության և կազմակերպությունների ֆինանսների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել շահութահարկի մեխանիզմի արդյունավետ գործունեության պայմանները և դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները Հայաստանի տնտեսական համակարգում։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական ատոմային էլեկտրակայանում ռիսկի վրա հիմնված ստուգումների երթուղիների կազմման մեթոդի մշակմանը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել վերահսկողության արդյունավետությունը և անվտանգության ապահովման մակարդակը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ատոմային էներգետիկ օբյեկտներում ստուգումների կազմակերպման սկզբունքները, անվտանգության համար նշանակալի համակարգերի և սարքավորումների ռիսկայնության գնահատման մոտեցումները և ստուգումների առաջնահերթությունների որոշման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի գործոնների բացահայտմանը և գնահատմանը, որոնք կարող են ազդել կայանի անվտանգության, սարքավորումների հուսալիության և տեխնոլոգիական գործընթացների անխափանության վրա։ Ռիսկ-տեղեկացված մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ստուգումների սահմանափակ ռեսուրսներն ուղղել առավել կարևոր և բարձր ռիսկային համակարգերի ու տարրերի վերահսկմանը՝ միաժամանակ պահպանելով անվտանգության ապահովման անհրաժեշտ մակարդակը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ռիսկերի նույնականացման, դասակարգման և գնահատման մեթոդները, համակարգերի անվտանգության նշանակության որոշման չափանիշները, ստուգման կետերի ընտրության և դրանց հաջորդականության ձևավորման սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ստուգումների երթուղիների օպտիմալացմանը՝ հաշվի առնելով սարքավորումների տեղակայումը, տեխնոլոգիական փոխկապակցվածությունը, ստուգումների հաճախականությունը, հնարավոր խափանումների հետևանքները և մարդկային ու տեխնիկական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Հետազոտության արդյունքում մշակվող մեթոդը կարող է նախատեսել ռիսկերի վերաբերյալ տվյալների համակարգված օգտագործում՝ ստուգումների պլանավորման, առաջնահերթությունների վերանայման և վերահսկողության գործընթացի կատարելագործման համար։ Մեթոդի կիրառումը կարող է նպաստել ստուգումների արդյունավետության բարձրացմանը, հնարավոր վտանգների ավելի վաղ հայտնաբերմանը և անվտանգության համար կարևոր համակարգերի նկատմամբ վերահսկողության ուժեղացմանը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ ռիսկ-տեղեկացված վերահսկողությունը հնարավորություն է տալիս անցում կատարել միայն պարբերական կամ ձևական ստուգումներից դեպի ռիսկերի իրական մակարդակին համապատասխանեցված վերահսկողական համակարգ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել ատոմային էներգետիկայի ոլորտում անվտանգության կառավարման, տեխնիկական վերահսկողության և ռիսկերի գնահատման համակարգերի կատարելագործման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել միջուկային էներգետիկայի մասնագետներին, անվտանգության և ռիսկերի կառավարման ինժեներներին, տեխնիկական վերահսկողության մասնագետներին, էներգետիկ ոլորտի հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Технология

Այս աշխատությունը վերաբերում է հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների դեֆորմացիաների և հիմքային տեղաշարժերի որոշման ինժեներաերկրաբանական ու գեոդեզիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ջրամբարների, ամբարտակների, ջրանցքների և այլ հիդրոտեխնիկական օբյեկտների անվտանգության և կայունության գնահատման խնդիրները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է հայտնաբերել և չափել կառուցվածքների դեֆորմացիաները, ինչպես նաև դրանց հիմքերի և շրջակա տարածքների տեղաշարժերը՝ ժամանակի ընթացքում փոփոխվող բեռնվածությունների և բնական գործոնների ազդեցության պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են գեոդեզիական չափումների, ինկլինոմետրիկ դիտարկումների, տոպոգրաֆիական հսկողության և ժամանակակից սենսորային տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները՝ կառուցվածքային փոփոխությունների բարձր ճշգրտությամբ գրանցման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիդրոտեխնիկական կառույցների վրա ազդող հիմնական գործոններին՝ ջրի ճնշում, հողի նստվածք, սեյսմիկ ակտիվություն, ջերմաստիճանային տատանումներ և նյութերի երկարաժամկետ դեֆորմացիոն հատկություններ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է ստացված տվյալների մշակման և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս կանխատեսել կառուցվածքների վարքագիծը և գնահատել դրանց կայունության մակարդակը։ Միաժամանակ ընդգծվում է նման ուսումնասիրությունների կարևորությունը ինժեներական անվտանգության ապահովման, վթարների կանխարգելման և հիդրոտեխնիկական համակարգերի արդյունավետ շահագործման համար։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը նշանակալի ներդրում է շինարարական ինժեներիայի և գեոդեզիայի ոլորտներում՝ նպաստելով հիդրոտեխնիկական կառուցվածքների հուսալիության վերահսկման ժամանակակից մեթոդների զարգացմանը։