Исследование и управление вероятностными технологическими процессами при помощи дисперсии

Социология

Սոցիոլոգիական և հաղորդակցական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է վիրտուալ սոցիալական ցանցերում հայ օգտատերերի հաղորդակցական վարքի, փոխազդեցության ձևերի և ռազմավարությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում առցանց միջավայրում հաղորդակցության կազմակերպման առանձնահատկությունները, տեղեկատվության ստեղծման ու տարածման եղանակները, ինքնաներկայացման ձևերը և օգտատերերի միջև սոցիալական կապերի ձևավորման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցական նպատակների ընտրությանը, լեզվական ու արտալեզվական միջոցների կիրառմանը, հրապարակումների և մեկնաբանությունների միջոցով փոխազդեցության ձևավորմանը։ Վերլուծվում են նաև խմբային պատկանելության, ինքնության ներկայացման, հանրային կարծիքի արտահայտման և տարբեր առցանց համայնքներում հաղորդակցական վարքի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է վիրտուալ միջավայրի ազդեցությունը միջանձնային հարաբերությունների, հաղորդակցական նորմերի և սոցիալական փոխգործակցության փոփոխության վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու թվային հաղորդակցության պայմաններում ձևավորվող վարքային օրինաչափությունները և դրանց կապը հասարակական ու մշակութային միջավայրի հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, հաղորդակցության մասնագետների, մեդիա հետազոտողների և թվային հասարակության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է արհեստական բանականության ժամանակակից ուղղություններից մեկի՝ բազմագործակալ համակարգերում ամրապնդմամբ ուսուցման մեթոդների հետազոտմանը, կատարելագործմանը և դրանց արդյունավետության գնահատմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են այնպիսի միջավայրեր, որտեղ միաժամանակ գործող մի քանի ինքնավար գործակալներ սովորում են որոշումներ ընդունել, համագործակցել կամ մրցակցել՝ փոխազդելով ինչպես միջավայրի, այնպես էլ միմյանց հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խորքային նեյրոնային ցանցերի և ամրապնդմամբ ուսուցման ալգորիթմների համադրմանը, որի միջոցով հնարավոր է մշակել բարդ իրավիճակներում արդյունավետ գործող ռազմավարություններ։ Քննարկվում են բազմագործակալ ուսուցմանը բնորոշ հիմնական խնդիրները՝ գործակալների գործողությունների համակարգումը, ընդհանուր և անհատական նպատակների հավասարակշռումը, փոփոխվող միջավայրին հարմարվելը, մեծ չափողականությամբ վիճակների և գործողությունների տարածքների մշակումը, ինչպես նաև ուսուցման կայունության և արագության բարձրացումը։ Ներկայացվում են ալգորիթմների և մոդելների մշակման մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս բարելավել գործակալների որոշումների որակը, նվազեցնել ուսուցման համար անհրաժեշտ հաշվարկային ռեսուրսները և բարձրացնել համակարգի ընդհանուր արդյունավետությունը։ Կարևորվում է նաև տարբեր մեթոդների փորձարարական գնահատումը՝ համապատասխան չափորոշիչների, մոդելավորված միջավայրերի և համեմատական փորձարկումների կիրառմամբ։ Վերլուծվում են ստացված արդյունքները, մեթոդների առավելություններն ու սահմանափակումները, դրանց կայունությունը տարբեր պայմաններում և ընդհանրացման հնարավորությունները։ Աշխատանքը կարող է ունենալ ինչպես տեսական, այնպես էլ կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով ինքնավար ռոբոտների, բազմագործակալ կառավարման համակարգերի, խելացի տրանսպորտային համակարգերի, խաղային միջավայրերի, ռեսուրսների բաշխման և այլ բարդ խնդիրների լուծման համար առավել ճկուն ու արդյունավետ արհեստական բանականության համակարգերի ստեղծմանը։

Информатика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հաշվվողական աստղաֆիզիկայի որոշ խնդիրների լուծման համար գրիդ ինֆրակառուցվածքի հիման վրա հաշվարկային միջավայրի մշակմանը և կիրառմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բաշխված հաշվարկների կազմակերպման սկզբունքները, բարձր արտադրողականությամբ հաշվարկային համակարգերի հնարավորությունները և աստղաֆիզիկական մոդելավորման գործընթացների արդյունավետության բարձրացման մեթոդները։ Ներկայացվում են ծրագրային ճարտարապետության, տվյալների մշակման, հաշվարկային ռեսուրսների կառավարման և զուգահեռ հաշվարկների կազմակերպման մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս լուծել մեծածավալ և բարդ գիտական խնդիրներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել աստղաֆիզիկայի, հաշվողական գիտությունների, բարձր արտադրողականությամբ հաշվարկների, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և կիրառական մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Культура

Այս տեղեկատուն ներկայացնում է ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ինֆորմացիոն ցանկը, որն ընդգրկում է վերջին հրատարակություններն ու ուսումնասիրությունները։ Գրքում ներկայացվում են արվեստի տարբեր ճյուղերի՝ մանրանկարչություն, քանդակագործություն, ճարտարապետություն, երաժշտություն և թատրոն, ինչպես նաև մշակութաբանական և գրականագիտական հետազոտություններ։ Յուրաքանչյուր աշխատության վերաբերյալ նշվում են հեղինակ, հրատարակության տարի, թեմատիկ ուղղվածություն և հակիրճ բովանդակություն, ինչը նպաստում է մատենագիտական աշխատանքի, հետազոտությունների և կրթական ծրագրերի համար տեղեկատվության համակարգմանը։ Տեղեկատուի նպատակն է ապահովել գրադարանների, ուսումնասիրման կենտրոնների, հետազոտողների և ուսուցիչների համար ժամանակակից կուլտուրայի և արվեստի ուսումնասիրության գործիքներ, աջակցել գիտական վերլուծությանը և սերտել ՀՍՍՀ մշակութային ժառանգության ընկալումն ու ուսումնասիրությունը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է α-ամինակարագաթթվի β-դիրքում հետերոցիկլային խմբեր պարունակող նոր ածանցյալների ստացման և դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով քիրալ և աքիրալ սինթեզի մոտեցումները։ Հետազոտության գիտական հիմքում ոչ սպիտակուցածին ամինաթթուների կառուցվածքային բազմազանության ընդլայնման խնդիրը և ստերեոքիմիական գործոնների նշանակության բացահայտումն է։ Հետերոցիկլային կառուցվածքային հատվածների ներմուծումը ամինաթթվային համակարգ կարող է էականորեն փոփոխել ստացված միացությունների ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, տարածական կառուցվածքը և կենսաբանական համակարգերի հետ հնարավոր փոխազդեցությունները, ինչի պատճառով նման նյութերը հետաքրքրություն են ներկայացնում օրգանական, կենսաօրգանական և դեղագործական քիմիայի տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քիրալության խնդրին, քանի որ ամինաթթուների կենսաբանական և քիմիական հատկությունները հաճախ սերտորեն կապված են դրանց տարածական կառուցվածքի հետ։ Քիրալ սինթեզի մոտեցումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու որոշակի տարածական կառուցվածք ունեցող միացությունների ընտրողական առաջացման սկզբունքները, մինչդեռ աքիրալ մոտեցումը կարևոր է համապատասխան խառնուրդների ստացման և հետագա համեմատական ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր հետերոցիկլային կառուցվածքային հատվածների ազդեցությունը վերջնական ածանցյալների հատկությունների վրա, ինչպես նաև կառուցվածքի և ստերեոքիմիական բնութագրերի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։ Ստացված միացությունների նույնականացման և բնութագրման համար օրգանական քիմիայում կիրառվող ֆիզիկաքիմիական ու սպեկտրային հետազոտությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս հաստատելու դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունները և գնահատելու ստերեոքիմիական կազմը։ Կարևոր ուղղություն է նաև տարբեր կառուցվածքային տարբերակների համեմատությունը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել հետերոցիկլային խմբի բնույթի և տարածական դասավորության ազդեցությունը նյութերի հատկությունների վրա։ Նման ածանցյալները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել որպես հետագա հիմնարար հետազոտությունների մոդելային միացություններ և որպես ավելի բարդ կենսաակտիվ մոլեկուլների ուսումնասիրության կառուցվածքային հիմքեր։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ամինաթթուների քիմիայի, հետերոցիկլային միացությունների, ստերեոքիմիայի և կենսաօրգանական քիմիայի մոտեցումները՝ նպաստելով կառուցվածքայինորեն փոփոխված ոչ սպիտակուցածին ամինաթթուների հատկությունների և ստացման ընդհանուր օրինաչափությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։

Математика

Աշխատանքը նվիրված է տիեզերական եղանակի դիտարկման, չափման և վերլուծության համար նախատեսված նոր էլեկտրոնային համակարգերի մշակմանը։ Այն ներկայացնում է այն տեխնիկական և գիտական մոտեցումները, որոնք անհրաժեշտ են Արեգակից և նրա ակտիվությունից առաջացող երևույթների, մասնավորապես՝ արեգակնային ճառագայթման, լիցքավորված մասնիկների հոսքերի, մագնիսական դաշտի փոփոխությունների և այլ գործոնների ազդեցությունը գրանցելու և ուսումնասիրելու համար։ Նյութը կենտրոնանում է SEVAN դիտարկման և վերլուծության ցանցի, ինչպես նաև Արագածի տիեզերական եղանակի կենտրոնի ենթակառուցվածքների զարգացման վրա՝ ընդգծելով ժամանակակից էլեկտրոնային սարքավորումների ստեղծման, չափումների ավտոմատացման, տվյալների հավաքագրման և դրանց հետագա մշակման նշանակությունը։ Նկարագրվող համակարգերի կարևոր նպատակներից է տարբեր բնույթի ճառագայթային և մասնիկային իրադարձությունների հայտնաբերումը, դրանց պարամետրերի ճշգրիտ գրանցումը և ստացված տվյալների միջոցով տիեզերական եղանակի փոփոխությունների վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացում ձևավորելը։ Աշխատանքը միավորում է ֆիզիկայի, էլեկտրոնիկայի, չափագիտության, տվյալների մշակման և տիեզերական միջավայրի ուսումնասիրության ոլորտները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են հատուկ նախագծված դետեկտորներն ու էլեկտրոնային հանգույցները վերածվել գիտական դիտարկումների միասնական համակարգի։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սարքերի հուսալիությանը, չափումների ճշգրտությանը, ազդանշանների մշակմանը և երկարաժամկետ դիտարկումների համար անհրաժեշտ տեխնիկական լուծումներին։ Այսպիսի համակարգերի զարգացումը կարևոր է ոչ միայն գիտական հետազոտությունների, այլև տիեզերական եղանակի հնարավոր ազդեցությունները Երկրի տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքների, կապի, նավիգացիայի և այլ համակարգերի վրա ուսումնասիրելու ու գնահատելու համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տիեզերական ֆիզիկայով, տիեզերական եղանակով, մասնիկների դետեկտորներով, գիտական սարքաշինությամբ և էլեկտրոնային չափիչ համակարգերի նախագծմամբ զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։