История императора Иракла

Философия

Աշխատությունը նվիրված է ազատականության՝ որպես ինքնակազմակերպվող սոցիոմշակութային համակարգի տեսական և փիլիսոփայական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է ազատականությունը ոչ միայն որպես քաղաքական գաղափարախոսություն կամ պետական կառավարման սկզբունքների ամբողջություն դիտարկելու, այլև որպես հասարակության մեջ ինքնուրույն ձևավորվող և զարգացող արժեքների, նորմերի, ինստիտուտների, վարքային մոդելների ու փոխհարաբերությունների համակարգ ընկալելու մոտեցումը։ Այս տեսանկյունից հասարակական համակարգի զարգացումը պայմանավորվում է բազմաթիվ անհատների և խմբերի գործողությունների փոխազդեցությամբ, իսկ ընդհանուր սոցիոմշակութային կարգը կարող է ձևավորվել առանց կենտրոնացված վերահսկողության կամ նախապես ամբողջությամբ սահմանված միասնական ծրագրի։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ազատականության հիմնարար արժեքները՝ անհատի ազատությունը, անձնական ինքնավարությունը, իրավական հավասարությունը, սեփականության իրավունքը, հանդուրժողականությունը, բազմակարծությունը և պատասխանատվությունը։ Այս արժեքների փոխկապակցվածությունը դիտարկվում է որպես այն հիմքը, որի վրա կարող են ձևավորվել հասարակական համագործակցության և ինքնակարգավորման կայուն մեխանիզմներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատի և հասարակության փոխհարաբերությանը։ Ազատական մտածողության շրջանակում անհատը դիտարկվում է որպես ինքնուրույն որոշումներ կայացնելու ունակ և սեփական կյանքի համար պատասխանատու սուբյեկտ, սակայն նրա ազատությունը գոյություն ունի սոցիալական միջավայրում և ենթադրում է այլ անհատների իրավունքների ու ազատությունների ճանաչում։ Այսպիսով, ազատությունը չի նույնացվում անսահմանափակ կամայականության հետ, այլ կապվում է փոխադարձ իրավական և բարոյական սահմանափակումների հետ։ Ինքնակազմակերպման գաղափարը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես կարող են հասարակական ինստիտուտները, նորմերը և համագործակցության ձևերը առաջանալ անհատների բազմազան գործողությունների արդյունքում։ Շուկան, քաղաքացիական հասարակությունը, ինքնակառավարվող միավորումները, հասարակական նախաձեռնությունները և այլ սոցիալական կառույցներ կարող են դիտարկվել որպես նման գործընթացների օրինակներ, որտեղ բազմաթիվ մասնակիցների որոշումների փոխազդեցությունը ձևավորում է ավելի լայն համակարգային արդյունք։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ինքնակազմակերպման և պետական կառավարման հարաբերությանը։ Այդ համատեքստում ուսումնասիրվում է պետության դերը՝ որպես իրավական կարգի, անվտանգության և անհատական իրավունքների պաշտպանության երաշխավոր, միաժամանակ դիտարկելով այն վտանգները, որոնք կարող են առաջանալ հասարակական կյանքի չափազանց կենտրոնացված վերահսկողության դեպքում։ Կարևոր թեմա է նաև ազատականության սոցիոմշակութային բնույթը։ Ազատական հասարակությունը պահպանելու համար անհրաժեշտ են ոչ միայն իրավական և քաղաքական ինստիտուտներ, այլև համապատասխան մշակութային արժեքներ ու վարքականոններ՝ փոխադարձ հարգանք, հանդուրժողականություն, երկխոսության պատրաստակամություն, պատասխանատվություն և տարբերությունների ընդունում։ Այդ արժեքների վերարտադրությունը հասարակության մեջ կարող է դիտարկվել որպես ինքնակազմակերպվող համակարգի կայունության կարևոր նախապայման։ Հետազոտությունը կարող է քննարկել նաև ազատական համակարգի ներքին հակասությունները և սահմանափակումները։ Անհատական ազատության և սոցիալական հավասարության, մրցակցության և համերաշխության, մասնավոր շահի և հանրային բարիքի միջև հարաբերությունները կարող են առաջացնել բարդ խնդիրներ, որոնց լուծումը պահանջում է ինստիտուցիոնալ և մշակութային հավասարակշռություն։ Այս տեսանկյունից ինքնակազմակերպվող համակարգի կայունությունը պայմանավորված է ոչ միայն ազատության առկայությամբ, այլև համակարգի ներսում հակասությունների կարգավորման կարողությամբ։ Աշխատության տեսական նշանակությունը կայանում է ազատականության բնույթի ընդլայնված մեկնաբանության մեջ, որտեղ այն ներկայացվում է որպես դինամիկ սոցիոմշակութային համակարգ՝ կազմված փոխկապակցված անհատներից, արժեքներից, նորմերից և ինստիտուտներից։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հասարակական փոփոխությունները, քաղաքական գործընթացները և մշակութային վերափոխումները ոչ միայն վերևից ներքև կառավարման, այլև ինքնակազմակերպման ու փոխազդեցության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփաներին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, մշակութաբաններին, քաղաքական տեսության մասնագետներին և ժամանակակից հասարակության զարգացման տեսական խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ազատականությունը ներկայացնում է որպես փոխկապակցված արժեքների և սոցիալական մեխանիզմների համակարգ, որի շրջանակում անհատական ազատությունը, ինքնավարությունը, բազմակարծությունը և փոխադարձ պատասխանատվությունը կարող են նպաստել հասարակական կարգի ինքնակազմակերպմանը և շարունակական վերարտադրությանը։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Վարդգես Սուրենյանցի գեղանկարչական ժառանգության կոմպոզիցիոն և տարածաչափական առանձնահատկությունների համակարգված ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են նրա ստեղծագործությունների կառուցվածքային կազմակերպման սկզբունքները, տարածության ընկալման ձևերը, գունային լուծումների և կոմպոզիցիոն հավասարակշռության դերը կերպարային և թեմատիկ ամբողջականության ստեղծման գործում։ Հեղինակը քննարկում է Սուրենյանցի արվեստում արևելյան և եվրոպական գեղանկարչական ավանդույթների փոխազդեցությունը՝ ընդգծելով նրա յուրահատուկ ոճական համակարգի ձևավորումը և ազգային կերպարվեստի զարգացման մեջ ունեցած նշանակալի ներդրումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատմական, դիցաբանական և կենցաղային թեմաների պատկերավորման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև տարածության կառուցման միջոցով գաղափարական բովանդակության արտահայտման մեթոդներին։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև արվեստաբանական վերլուծության ժամանակակից մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալ Սուրենյանցի ստեղծագործական մտածողությունը և նրա արվեստի տեղը հայ կերպարվեստի պատմության մեջ։ Գիրքը նախատեսված է արվեստաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և կերպարվեստով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Культура

Այս գիտական և արվեստաբանական աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր նկարիչ Ռուդոլֆ Խաչատրյանի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա արվեստի հիմնական ուղղությունները, գեղարվեստական առանձնահատկությունները և մշակութային նշանակությունը։ Գրքում վերլուծվում են նկարչի գեղանկարչական և գրաֆիկական աշխատանքները, կերպարային համակարգը, արտահայտչական միջոցները, գունային լուծումները և ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը բացահայտում է արվեստագետի անհատական ոճի ձևավորման ընթացքը, նրա կապը հայ և համաշխարհային կերպարվեստի ավանդույթների հետ, ինչպես նաև այն թեմաներն ու գաղափարները, որոնք արտահայտվում են նրա աշխատանքներում։ Ուսումնասիրությունում անդրադարձ է կատարվում մարդու կերպարի, հոգեբանական վիճակների, ազգային ինքնության, մշակութային հիշողության և ժամանակի զգացողության գեղարվեստական մեկնաբանություններին։ Ներկայացվում են նկարչի ստեղծագործական ուղու տարբեր փուլերը, արվեստի լեզուն և նրա ներդրումը ժամանակակից հայկական կերպարվեստի զարգացման գործում։ Աշխատությունը արժեքավոր է արվեստաբանների, նկարիչների, մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ծանոթանալ հայ կերպարվեստի ինքնատիպ ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական աշխարհին։

Другие предметы

Այս նյութը վերաբերում է Ադրբեջանի նախագահի կողմից հայ-ադրբեջանական հակամարտության համատեքստում ներկայացված հայտարարություններին, մասնավորապես՝ ռազմական կամ քաղաքական հաջողության վերաբերյալ նրա ձևակերպումներին։ Նյութի հիմնական թեման Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև հակամարտության զարգացումն է, դրա քաղաքական և տարածաշրջանային նշանակությունը, ինչպես նաև պաշտոնական մակարդակով հակամարտության արդյունքների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել կողմերի պաշտոնական հայտարարությունները, ռազմական և քաղաքական իրադարձությունների հաջորդականությունը, դրանց ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների վրա և միջազգային հանրության արձագանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն հանգամանքին, թե ինչպես են պետական պաշտոնյաները և լրատվամիջոցները մեկնաբանում հակամարտության արդյունքները, ինչպիսի քաղաքական ուղերձներ են փոխանցվում հանրությանը և ինչպես են այդ հայտարարությունները ձևավորում տարածաշրջանային իրադարձությունների ընկալումը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հարավային Կովկասի քաղաքական իրավիճակը, հայ-ադրբեջանական հարաբերությունները, տարածաշրջանային անվտանգությունը և միջազգային քաղաքականության ազդեցությունը ուսումնասիրող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

История

Աշխատանքը նվիրված է Արևելյան Հայաստանում բանվոր դասակարգի ձևավորման և զարգացման գործընթացի ուսումնասիրությանը 1861-1914 թվականներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այն սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական փոփոխությունները, որոնք նպաստեցին տարածաշրջանում արդյունաբերական արտադրության ընդլայնմանը, վարձու աշխատանքի տարածմանը և բանվորական սոցիալական խավի աստիճանական ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են գյուղատնտեսական և արհեստագործական ավանդական տնտեսությունից դեպի արդյունաբերական արտադրության անցման առանձնահատկությունները, գործարանների և արտադրամասերի ստեղծումը, հանքարդյունաբերության, պղնձաձուլության, գինու-կոնյակի արտադրության և այլ ճյուղերի զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քաղաքների, հատկապես արդյունաբերական կենտրոնների տնտեսական վերափոխմանը և դրանցում բանվորական բնակչության թվաքանակի աճին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բանվորների սոցիալական կազմը, աշխատանքի պայմանները, աշխատաժամանակը, աշխատավարձի մակարդակը, կենցաղային վիճակը և սոցիալական ապահովության խնդիրները։ Կարևորվում է նաև գյուղական բնակչության մի մասի աստիճանական ներգրավումը վարձու աշխատանքի ոլորտ, ինչպես նաև Արևելյան Հայաստանի տարածքում աշխատանքային միգրացիայի և աշխատուժի շարժունակության ազդեցությունը բանվորական միջավայրի ձևավորման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բանվորների սոցիալական գիտակցության զարգացումը և աշխատավորական շարժման առաջացումը։ Ուսումնասիրվում են գործադուլների, բողոքի գործողությունների, աշխատանքային կազմակերպվածության և քաղաքական գաղափարների տարածման գործընթացները, ինչպես նաև սոցիալ-դեմոկրատական և այլ քաղաքական հոսանքների ազդեցությունը բանվորական միջավայրի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում կանանց և անչափահասների աշխատանքի առանձնահատկություններին, աշխատանքային շահագործման դրսևորումներին և դրանց շուրջ ձևավորված հասարակական վերաբերմունքին։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու բանվոր դասակարգի ձևավորումը ոչ միայն որպես տնտեսական գործընթաց, այլև որպես հասարակական կառուցվածքի փոփոխության կարևոր բաղադրիչ, որը նպաստեց նոր սոցիալական հարաբերությունների և քաղաքային հասարակության զարգացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել Արևելյան Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական պատմության, արդյունաբերականացման ընթացքի և հայ հասարակության սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը՝ նախանշելով այն հիմնական գործընթացները, որոնք ձևավորեցին բանվորական խավի դիրքն ու դերը մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբը։

Педагогика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մանկավարժական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողուհիների պրոֆեսիոնալ-կիրառական ֆիզիկական պատրաստության մեթոդիկայի մշակմանը և գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այնպիսի ֆիզիկական պատրաստության արդյունավետ միջոցներ և կազմակերպման եղանակներ, որոնք կնպաստեն ապագա մանկավարժների ֆիզիկական կարողությունների, աշխատունակության, շարժողական հմտությունների և մասնագիտական գործունեության համար անհրաժեշտ ֆիզիկական որակների զարգացմանը։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ մանկավարժական մասնագիտությունը պահանջում է ոչ միայն տեսական և մեթոդական գիտելիքներ, այլև համապատասխան ֆիզիկական պատրաստվածություն, շարժողական ակտիվություն, դիմացկունություն և աշխատանքային ծանրաբեռնվածությանը հարմարվելու ունակություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ուժի, արագության, ճկունության, դիմացկունության, արագաուժային և կոորդինացիոն ունակությունների զարգացման մեթոդները՝ հաշվի առնելով ուսանողուհիների տարիքային, ֆիզիկական և մասնագիտական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պրոֆեսիոնալ-կիրառական ուղղվածությանը, որի նպատակն է ֆիզիկական վարժությունները կապել ապագա մասնագիտական գործունեության իրական պահանջների հետ։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է ներառել կեցվածքի ճիշտ ձևավորման, շարժումների արդյունավետության, երկարատև աշխատանքի ընթացքում ֆիզիկական աշխատունակության պահպանման, հոգնածության հաղթահարման և ընդհանուր առողջարարական պատրաստության խնդիրներ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել ուսանողների ֆիզիկական պատրաստվածության ելակետային ցուցանիշները, դրանց փոփոխությունները նպատակային մարզման արդյունքում և տարբեր վարժությունների ու մարզման ծրագրերի արդյունավետությունը։ Մեթոդիկայի մշակման ժամանակ կարևոր է վարժությունների ճիշտ ընտրությունը, դրանց ինտենսիվության և ծավալի աստիճանական փոփոխությունը, ծանրաբեռնվածության անհատականացումը և վերականգնման ժամանակի հաշվառումը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել փորձարարական մոտեցում, որի միջոցով համեմատվում են ավանդական ֆիզիկական դաստիարակության և հատուկ մշակված պրոֆեսիոնալ-կիրառական ծրագրերի արդյունքները։ Այդպիսի համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել առաջարկվող մեթոդիկայի ազդեցությունը շարժողական ունակությունների զարգացման, ֆիզիկական աշխատունակության և մասնագիտական պատրաստության մակարդակի վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ուսանողների մոտ ֆիզիկական կուլտուրայի և ինքնուրույն մարզվելու նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորումը, քանի որ ապագա մանկավարժը հետագայում կարող է իր վերաբերմունքով և գիտելիքներով ազդեցություն ունենալ նաև սովորողների առողջ ապրելակերպի ու ֆիզիկական ակտիվության ձևավորման վրա։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող մեթոդիկան կարող է կիրառվել մանկավարժական բուհերի ֆիզիկական դաստիարակության դասընթացներում և ուսանողների մասնագիտական պատրաստության ծրագրերում։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության դասախոսների, մարզիչների, մանկավարժների, բարձրագույն կրթության մասնագետների և ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը միավորում է ֆիզիկական դաստիարակության և մասնագիտական պատրաստության սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել ապագա մանկավարժների համար ֆիզիկական պատրաստության այնպիսի համակարգ, որը կնպաստի նրանց առողջության, աշխատունակության, շարժողական կարողությունների և մասնագիտական գործունեությանը պատրաստվածության բարձրացմանը։