Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Հայաստանի ազգային գրադարանի 2013 թ. ծրագիրը

    Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի գլխավոր գրադարանային հաստատության 2013 թվականի համար նախատեսված աշխատանքների համակարգված ծրագիրը՝ ընդգրկելով գրադարանային գործունեության հիմնական ուղղությունները, կազմակերպական առաջնահերթությունները և տարվա ընթացքում իրականացվելիք միջոցառումները։ Այն կարելի է դիտարկել որպես կառավարչական և մասնագիտական փաստաթուղթ, որի միջոցով նախանշվում են ազգային գրադարանային հավաքածուի համալրման, պահպանման, հաշվառման, մշակման և հանրությանը հասանելի դարձնելու աշխատանքները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գրադարանային-մատենագիտական սպասարկմանը, ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարմանը, տեղեկատու համակարգերի կատարելագործմանը և ազգային տպագիր ժառանգության վերաբերյալ տեղեկատվության տարածմանը։ Ծրագրային գործունեության շրջանակում նշանակալի ուղղություն է գրադարանային գործընթացներում ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը, էլեկտրոնային պաշարների զարգացումը, նյութերի թվայնացումը և գրադարանային տեղեկատվության հասանելիության ընդլայնումը։ Փաստաթուղթը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու նաև գրադարանի՝ որպես ազգային գրավոր ժառանգության պահպանման կենտրոնի գործառույթների մասին, որտեղ ավանդական գրադարանային աշխատանքը զուգակցվում է թվային միջավայրի զարգացման հետ։ Ուշադրության կենտրոնում են նաև մատենագիտական աշխատանքները, գրքային և պարբերական հավաքածուների կազմակերպումը, հազվագյուտ ու արժեքավոր հրատարակությունների պահպանումը և դրանց գիտական ու մշակութային շրջանառության ապահովումը։ Ծրագիրը կարող է ներառել գիտամեթոդական, հրատարակչական, մշակութային և հանրային միջոցառումների կազմակերպման ուղղություններ, որոնք նպաստում են գրքի ու ընթերցանության հանրահռչակմանը, մասնագիտական համագործակցությանը և գրադարանի հասարակական դերի ընդլայնմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Հայաստանի գրադարանների միջև մասնագիտական ու տեղեկատվական համագործակցության զարգացումը, միասնական տեղեկատվական միջավայրի ձևավորումը և գրադարանային ծառայությունների արդիականացումը։ Տարեկան ծրագրի ուսումնասիրությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է նաև հաստատության գործունեության պատմության հետազոտման համար, քանի որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում գրադարանային ոլորտում սահմանված նպատակները, առաջնահերթությունները և զարգացման ուղղությունները։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ներկայացնում է գրադարանի մեկ տարվա գործունեության կազմակերպման ամբողջական շրջանակը՝ համադրելով ազգային գրավոր ժառանգության պահպանումը, մատենագիտական աշխատանքը, ընթերցողական սպասարկումը, թվային տեխնոլոգիաների զարգացումը և մշակութային-կրթական գործունեությունը։

    Updated: 2026-09-26
    Հայաստանի ազգային  գրադարանի 2013 թ. ծրագիրը
    Online

    Pedagogy

    Կենցաղ կամ դաստիարակություն

    «Կենցաղ կամ դաստիարակություն» վերնագիրը մատնանշում է մարդու առօրյա կյանքի, վարքագծի և դաստիարակության փոխկապակցվածության թեման։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես են ընտանեկան միջավայրը, հասարակական հարաբերությունները, սովորությունները և անձնական վարքը նպաստում մարդու բնավորության ու արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Վերնագրի հիման վրա կարելի է ենթադրել, որ գիրքը կարող էր ունենալ կրթական կամ բարոյախրատական ուղղվածություն՝ ընթերցողին ներկայացնելով կենցաղային վարքականոնների, անձնական պատասխանատվության, կարգապահության, բարեկրթության և ուրիշների նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի կարևորությունը։ Հնարավոր է, որ այնտեղ քննարկվել են նաև ընտանեկան դաստիարակության, երեխաների ու երիտասարդների վարքի ձևավորման, հասարակության մեջ ընդունված բարոյական նորմերի և առօրյա կյանքում դրանց կիրառման հարցեր։ Նման աշխատությունները կարող էին ծառայել որպես ուղեցույց ընտանիքների, ուսուցիչների և երիտասարդ ընթերցողների համար՝ նպաստելով ոչ միայն գիտելիքների ձեռքբերմանը, այլև վարքի ու մտածելակերպի ձևավորմանը։ Վերնագրում «կենցաղ» և «դաստիարակություն» հասկացությունների համադրությունը թույլ է տալիս ենթադրել, որ հեղինակը կարևորել է դաստիարակության դերը մարդու առօրյա կյանքի և հասարակական վարքի մեջ։ Այնուամենայնիվ, առանց գրքի բովանդակությանը կամ տիտղոսաթերթին ծանոթանալու հնարավոր չէ հաստատել՝ աշխատությունն իրականում ինչ թեմաներ է ընդգրկում, ում է ուղղված և ինչ մեթոդներով է ներկայացնում դաստիարակության հարցերը։

    Updated: 2026-10-24
    Կենցաղ կամ դաստիարակություն
    Online

    Technology

    Разработка теоретических и технологических основ создания фрикционных безасбестовых композиционных материалов на полимерной основе

    Աշխատությունը նվիրված է պոլիմերային հիմքով առանց ասբեստի շփական կոմպոզիտային նյութերի ստեղծման տեսական սկզբունքների և տեխնոլոգիական հիմքերի մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են այն բազմաբաղադրիչ նյութական համակարգերը, որոնք նախատեսված են բարձր շփման, մաշակայունության և ջերմային բեռնվածությունների պայմաններում աշխատող հանգույցներում կիրառելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պոլիմերային կապակցանյութի, ամրացնող բաղադրիչների, լցանյութերի և շփական հատկությունները կարգավորող հավելանյութերի փոխազդեցությանը, քանի որ դրանց կառուցվածքն ու հարաբերակցությունը պայմանավորում են վերջնական կոմպոզիտի ֆիզիկամեխանիկական և տրիբոլոգիական բնութագրերը։ Ասբեստից հրաժարումը դիտարկվում է որպես նյութերի անվտանգության և ժամանակակից տեխնիկական պահանջներին համապատասխանության կարևոր ուղղություն, ինչի պատճառով ուսումնասիրվում են այնպիսի այլընտրանքային բաղադրիչների ընտրության սկզբունքները, որոնք կարող են ապահովել անհրաժեշտ ամրություն, կայուն շփման գործակից և շահագործման բավարար տևողություն։ Քննության են առնվում կոմպոզիտների կառուցվածքի ձևավորման օրինաչափությունները, բաղադրիչների միջև կապերը և ջերմաստիճանի, ճնշման ու շփման պայմանների ազդեցությունը նյութի վարքի վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաշման մեխանիզմների, շփման մակերևույթում ընթացող կառուցվածքային փոփոխությունների, ջերմային կայունության և մեխանիկական հատկությունների գնահատմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր բաղադրությունների համեմատական փորձարկումներ՝ նյութի կառուցվածքի և շահագործողական բնութագրերի միջև կապերը բացահայտելու նպատակով։ Տեխնոլոգիական տեսանկյունից դիտարկվում են կոմպոզիտային համակարգերի ստացման և ձևավորման ընդհանուր սկզբունքները, արտադրական գործընթացների վերահսկելիությունը և պատրաստի արտադրանքի հատկությունների կայունության ապահովումը։ Մշակվող նյութերը կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ տրանսպորտային միջոցների, մեքենաշինական սարքավորումների և տարբեր արգելակային կամ փոխանցման հանգույցների համար, որտեղ անհրաժեշտ են կանխատեսելի շփական հատկություններ և բարձր մաշակայունություն։ Աշխատությունն ունի կարևոր գիտական ու ինժեներական նշանակություն ժամանակակից նյութագիտության և տրիբոլոգիայի համար՝ նպաստելով անվտանգ, արդյունավետ և երկարատև շահագործման համար նախատեսված առանց ասբեստի շփական կոմպոզիտների նախագծման գիտական հիմքերի զարգացմանը։

    Updated: 2026-09-29
    Разработка теоретических и технологических основ создания фрикционных безасбестовых композиционных материалов на полимерной основе
    Online

    Medicine

    Сравнительная оценка методов оперативного лечения переломов большеберцовой диафиза кости

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մեծ ոլոքոսկրի դիաֆիզի կոտրվածքների վիրաբուժական բուժման տարբեր մեթոդների համեմատական գնահատմանը՝ նպատակ ունենալով պարզել առավել արդյունավետ և անվտանգ բուժական մոտեցումները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ոսկրային վնասվածքների բուժման ժամանակակից վիրաբուժական եղանակները, դրանց կիրառման առանձնահատկությունները, առավելություններն ու սահմանափակումները։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարբեր օպերատիվ մեթոդների ազդեցությունը ոսկրի վերականգնման ընթացքի, բարդությունների առաջացման հաճախականության, վերջույթի ֆունկցիոնալ վերականգնման և հիվանդների կյանքի որակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վիրահատական տեխնիկայի ընտրության չափանիշներին, իմպլանտների և ֆիքսացիոն համակարգերի կիրառմանը, հետվիրահատական վերականգնման փուլերին և բուժման երկարաժամկետ արդյունքների գնահատմանը։ Հետազոտությունը հիմնված է կլինիկական դիտարկումների և բուժման արդյունքների համեմատական վերլուծության վրա՝ ներկայացնելով գործնական առաջարկություններ մեծ ոլոքոսկրի դիաֆիզի կոտրվածքների դեպքում օպտիմալ վիրաբուժական մարտավարության ընտրության համար։ Աշխատությունը նախատեսված է վնասվածքաբանների, օրթոպեդների, վիրաբույժների, բժշկական հետազոտողների, կլինիկական օրդինատորների, բժշկական բուհերի ուսանողների և բոլոր այն մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են ոսկրային վնասվածքների բուժման ժամանակակից մեթոդներով և վերականգնողական վիրաբուժությամբ։

    Updated: 2026-09-21
    Сравнительная оценка методов оперативного лечения переломов большеберцовой диафиза кости
    Online

    Mathematics

    Определение временного профилятерагерцового импульса нелинейно-оптическим кросс- корреляционным методом

    Աշխատությունը նվիրված է տերահերցային ճառագայթման իմպուլսների ժամանակային բնութագրերի որոշման և դրանց հետազոտման ոչ գծային օպտիկական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տերահերցային տիրույթի էլեկտրամագնիսական ալիքների ֆիզիկական հատկությունները, կարճատև իմպուլսների ձևավորման առանձնահատկությունները և դրանց ժամանակային կառուցվածքի ճշգրիտ չափման նշանակությունը ժամանակակից օպտիկայում ու ֆոտոնիկայում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոչ գծային օպտիկական խաչաձև կորելյացիայի մեթոդին, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տերահերցային իմպուլսի և հղումային օպտիկական իմպուլսի փոխազդեցության ժամանակային կախվածությունը։ Դիտարկվում են ոչ գծային օպտիկական միջավայրերում հաճախությունների փոխակերպման գործընթացները, իմպուլսների ժամանակային համընկնման պայմանները և գրանցվող ազդանշանի ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրվում են չափման համակարգի զգայունության, ժամանակային լուծաչափի, օպտիկական իմպուլսների տևողության և ոչ գծային միջավայրի հատկությունների ազդեցությունները փորձարարական արդյունքների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում խաչաձև կորելյացիոն ազդանշանի մշակմանը, ժամանակային պրոֆիլի վերականգնման սկզբունքներին և չափումների հնարավոր անորոշությունների գնահատմանը։ Կարևորվում են փորձարարական սարքավորումների օպտիմալացման, ազդանշանի և աղմուկի հարաբերակցության բարելավման ու կարճատև ճառագայթային գործընթացների ճշգրիտ բնութագրման հարցերը։ Դիտարկվում են մեթոդի կիրառման հնարավորությունները տերահերցային սպեկտրոսկոպիայում, գերարագ օպտիկական չափումներում, նյութերի հետազոտություններում և ֆոտոնային սարքերի մշակման գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, ոչ գծային օպտիկայի մասնագետների, ֆոտոնիկայի հետազոտողների, լազերային տեխնոլոգիաների մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-13
    Определение временного профилятерагерцового импульса нелинейно-оптическим кросс- корреляционным методом
    Online

    Journalism

    ‘Severe malnutrition’ is growing concern as thousands flee Nagorno-Karabakh, senior US official warns

    Այս նյութը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության տեղահանության հետևանքով առաջացած մարդասիրական իրավիճակի լուսաբանմանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով սննդային ապահովության, առողջապահական խնդիրների և խոցելի խմբերի վիճակի վրա։ Հոդվածում ներկայացվում են զանգվածային տեղաշարժերի ազդեցությունը մարդկանց կենսապայմանների վրա, ինչպես նաև միջազգային կառույցների և պաշտոնյաների գնահատականները ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ։ Նյութը անդրադառնում է ծանր թերսնուցման վտանգին, օգնության անհրաժեշտությանը և այն մարտահրավերներին, որոնց բախվում են տեղահանված ընտանիքները՝ նոր պայմաններին հարմարվելու ընթացքում։ Այն ընդգծում է մարդասիրական աջակցության, բժշկական ծառայությունների հասանելիության և բնակչության հիմնական կարիքների ապահովման կարևորությունը ճգնաժամային իրավիճակներում։ Հոդվածը կարող է հետաքրքրել միջազգային հարաբերությունների, հումանիտար օգնության, տարածաշրջանային անվտանգության, իրավապաշտպանության և ժամանակակից քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-09-13
    ‘Severe malnutrition’ is growing concern as thousands flee Nagorno-Karabakh, senior US official warns