Կենսաթաղանթների լիպիդային բաղադրամասերի փոխանակության կանոնավորումը նատրիումի թիոսուլֆատի ու էսենցիալեի ազդեցությամբ և նրանց արդյունավետությունը սուր լեյկոզի համալիր բուժման ժամանակ

Химия

Աշխատությունը նվիրված է տրիազինային օղակ պարունակող պոլիամիդների և մեթիլոլպոլիամիդների սինթեզի և դրանց ֆիզիկաքիմիական ու կիրառական հատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նոր սերնդի պոլիմերային նյութերի ստեղծման հնարավորությունները։ Վերլուծվում են սինթեզի տարբեր ուղիները, կառուցվածք-հատկություն կապերը, ջերմակայունության, մեխանիկական ամրության և լուծելիության ցուցանիշները, ինչպես նաև քիմիական կայունության առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ պոլիմերների հիման վրա ստացվող կպչուն կոմպոզիցիաների ձևավորմանը, դրանց ադհեզիոն հատկություններին, կարծրացման մեխանիզմներին և կիրառման տեխնոլոգիական պայմաններին։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է նյութերի կիրառելիությունը արդյունաբերական կպչուն համակարգերում, շինարարական և փայտամշակման ոլորտներում՝ ապահովելով բարձր դիմացկունություն և երկարաժամկետ կայունություն։ Աշխատությունը ներկայացնում է փորձարարական տվյալների և տեսական մոդելների համադրություն, որոնք նպաստում են նոր ֆունկցիոնալ պոլիմերային նյութերի զարգացմանը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ընթացակարգային ծրագրավորման լեզուների և ոչ դետերմինացված վերջավոր ավտոմատների տրամաբանական մոդելավորման տեսական ու մեթոդաբանական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է ծրագրերի կառուցվածքի, դրանց կատարման տրամաբանության և հաշվողական գործընթացների ձևական ներկայացման մեթոդների վրա։ Դիտարկվում են ընթացակարգային լեզուներին բնորոշ հիմնական կառուցվածքները՝ գործողությունների հաջորդական կատարումը, պայմանական ճյուղավորումները, կրկնվող գործընթացները, ընթացակարգերի և ֆունկցիաների օգտագործումը, ինչպես նաև տվյալների մշակման ընթացքում առաջացող վիճակների փոփոխությունները։ Տրամաբանական մոդելավորումը ներկայացվում է որպես ծրագրերի վարքագիծը ձևական եղանակով նկարագրելու, դրանց հատկությունները վերլուծելու և կատարման հնարավոր տարբերակները հետազոտելու արդյունավետ միջոց։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ոչ դետերմինացված վերջավոր ավտոմատներին, որոնց դեպքում տվյալ վիճակից և մուտքային նշանից կախված կարող են գոյություն ունենալ անցման մի քանի հնարավոր տարբերակներ։ Ուսումնասիրվում են ավտոմատների վիճակները, անցման հարաբերությունները, մուտքային հաջորդականությունների մշակումը և ընդունելի վիճակներին հասնելու պայմանները։ Քննարկվում են նաև ոչ դետերմինացված հաշվարկների տրամաբանական ներկայացման և դրանց հնարավոր վարքագծերի մոդելավորման խնդիրները։ Կարևորվում է ծրագրավորման լեզուների և վերջավոր ավտոմատների միջև գոյություն ունեցող տեսական կապերի բացահայտումը, քանի որ երկու դեպքում էլ հաշվողական գործընթացը հնարավոր է ներկայացնել վիճակների և դրանց միջև կատարվող անցումների հաջորդականության միջոցով։ Տրամաբանական մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ծրագրերի և ավտոմատների ճշտությունը, հասանելի վիճակները, կատարման հնարավոր ուղիները և որոշակի պայմանների բավարարման հնարավորությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ձևական մոդելների կիրառմանը ծրագրային համակարգերի վերլուծության, ստուգման և հատկությունների ապացուցման գործընթացներում։ Նման մոտեցումները կարևոր նշանակություն ունեն հատկապես այն համակարգերի համար, որոնց վարքագիծը կարող է ունենալ բազմաթիվ հնարավոր զարգացումներ և պահանջում է դրանց համակարգված ուսումնասիրություն։ Աշխատությունը համատեղում է մաթեմատիկական տրամաբանության, ավտոմատների տեսության և ծրագրավորման լեզուների տեսության գաղափարները՝ նպաստելով հաշվողական գործընթացների ձևական նկարագրության և վերլուծության մեթոդների զարգացմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել համակարգչային գիտության, տեսական ծրագրավորման, մաթեմատիկական տրամաբանության, ավտոմատների տեսության և ծրագրային համակարգերի ձևական ստուգման ոլորտների հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

История

Գիրքը ներկայացնում է Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքարանի գործունեությունը XX դարի սկզբի կարևորագույն և բարդ պատմական ժամանակաշրջանում՝ 1912-1922 թվականներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում անդրադարձ է կատարվում պատրիարքարանի դերին Օսմանյան կայսրության վերջին տարիներին, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և դրան հաջորդած քաղաքական փոփոխությունների պայմաններում։ Աշխատությունը բացահայտում է եկեղեցական կառույցի ոչ միայն հոգևոր, այլև ազգային-հասարակական նշանակությունը՝ ներկայացնելով նրա հարաբերությունները հայ համայնքի, պետական իշխանությունների և միջազգային կառույցների հետ։ Քննարկվում են հայ բնակչության իրավունքների պաշտպանության, համայնքային կառավարման, կրթական և մշակութային խնդիրների լուծման ուղղությամբ իրականացված քայլերը, ինչպես նաև պատրիարքարանի առջև ծառացած դժվարությունները։ Գիրքը կարևոր նյութ է պարունակում հայ համայնքային կյանքի, ազգային կազմակերպությունների գործունեության և պատմական իրադարձությունների ազդեցության վերաբերյալ։ Այն արժեքավոր ուսումնասիրություն է պատմաբանների, հայագետների, եկեղեցական պատմությամբ հետաքրքրվողների և ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքարանի դերն ու նշանակությունը տվյալ ժամանակաշրջանում։

Психология

Այս աշխատությունը նվիրված է երկրաշարժերի նկատմամբ բնակչության սոցիալ-հոգեբանական խոցելիության նվազեցման հիմնախնդրին՝ բնական աղետների ռիսկի կառավարման և բնակչության դիմակայունության բարձրացման համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակում երկրաշարժը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ֆիզիկական և նյութական վնասներ առաջացնող բնական վտանգ, այլև որպես սոցիալական և հոգեբանական լուրջ ազդեցություն ունեցող իրադարձություն, որի հետևանքները կարող են դրսևորվել ինչպես աղետի պահին, այնպես էլ դրանից հետո։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բնակչության խոցելիությունը պայմանավորող սոցիալական, հոգեբանական, ժողովրդագրական և վարքաբանական գործոնները, ինչպես նաև տարբեր խմբերի՝ երեխաների, տարեցների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց և այլ խոցելի բնակչության հնարավոր առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրաշարժի ժամանակ և դրանից հետո առաջացող վախի, սթրեսի, տագնապի, անորոշության, խուճապային վարքագծի և տեղեկատվական շփոթության խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է բնակչության նախապատրաստվածության մակարդակի և սոցիալ-հոգեբանական դիմակայունության միջև կապի բացահայտումը, քանի որ վտանգի մասին գիտելիքը, գործողությունների նախապես մշակված պլանը և համապատասխան հմտությունների առկայությունը կարող են նվազեցնել արտակարգ իրավիճակում անորոշությունն ու ոչ արդյունավետ վարքագծի հավանականությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ իրազեկման և կրթական ծրագրերի, տարհանման վարժանքների, հոգեբանական պատրաստվածության, համայնքային աջակցության և փոխօգնության համակարգերի դերին։ Կարևորվում է նաև պետական կառավարման մարմինների, փրկարարական ծառայությունների, առողջապահական և սոցիալական կառույցների, կրթական հաստատությունների, համայնքների և հասարակական կազմակերպությունների համագործակցությունը՝ բնակչության համապարփակ պատրաստվածությունն ապահովելու նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ճգնաժամային հաղորդակցության արդյունավետությանը, քանի որ հստակ, ժամանակին և վստահելի տեղեկատվության տրամադրումը կարող է էական նշանակություն ունենալ բնակչության վարքագծի կարգավորման և խուճապի կանխարգելման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ներկայացվել նաև երկրաշարժից հետո հոգեբանական աջակցության, սոցիալական վերականգնման և համայնքային կապերի վերականգնման մեխանիզմները։ Կարևորվում է երկարաժամկետ մոտեցումը, որի նպատակն է ոչ միայն նվազեցնել աղետի անմիջական հոգեբանական հետևանքները, այլև ձևավորել հասարակության կայուն դիմակայունություն ապագա վտանգների նկատմամբ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բնակչության սոցիալ-հոգեբանական խոցելիության հիմնական պատճառները և մշակելու դրա նվազեցման գործնական ուղղություններ՝ հիմնված իրազեկման, պատրաստվածության, համագործակցության, հոգեբանական աջակցության և համայնքային ներուժի ամրապնդման վրա։ Նյութը կարող է օգտակար լինել աղետների ռիսկի կառավարման մասնագետների, հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, քաղաքացիական պաշտպանության ոլորտի մասնագետների, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

География

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան գոգավորության արտեզյան ավազանի ջրաղային հաշվեկշռի ձևավորման, փոփոխության և կարգավորման հիդրոերկրաբանական ու բնապահպանական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տարածաշրջանի երկրաբանական կառուցվածքը, կլիմայական պայմանները, ստորերկրյա ջրերի ձևավորման աղբյուրները, սնման և բեռնաթափման գործընթացները, ինչպես նաև ջրային պաշարների տարածական բաշխման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտեզյան ջրերի քիմիական կազմին, հանքայնացման աստիճանին, լուծված աղերի տեղաշարժին և ջրային ու աղային բաղադրիչների փոխկապակցված փոփոխություններին։ Ուսումնասիրվում են ստորերկրյա ջրերի բնական շրջանառության, ոռոգման, ջրահեռացման և տնտեսական գործունեության ազդեցությունները ավազանի ջրաղային ռեժիմի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում ջրատար հորիզոնների փոխազդեցությանը, ջրերի մակարդակների տատանումներին, աղակալման գործընթացներին և ջրային ռեսուրսների որակական փոփոխությունների հնարավոր պատճառներին։ Կարևորվում են ջրաղային հաշվեկշռի քանակական գնահատման, հիդրոերկրաբանական դիտարկումների, ջրաքիմիական հետազոտությունների և հաշվարկային մեթոդների կիրառման հարցերը։ Դիտարկվում են ստորերկրյա ջրերի շահագործման արդյունավետության բարձրացման, ջրային պաշարների պահպանության, հողերի երկրորդային աղակալման կանխարգելման և գյուղատնտեսական ջրօգտագործման բարելավման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է բնական և մարդածին գործոնների համատեղ ազդեցության գնահատման անհրաժեշտությունը՝ տարածաշրջանի ջրային համակարգերի կայուն կառավարման նպատակով։ Այն կարող է օգտակար լինել հիդրոերկրաբանների, հիդրոլոգների, երկրաբանների, ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետների, բնապահպանների, հողագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Հին Հունաստան. հետազոտական էսքիզներ աշխատությունը պատմագիտական ուսումնասիրությունների ժողովածու է, որը նվիրված է Հին Հունաստանի քաղաքակրթության տարբեր կողմերի վերլուծությանը՝ քաղաքական կառուցվածքներից և քաղաք-պետությունների (պոլիսների) զարգացման առանձնահատկություններից մինչև փիլիսոփայական, մշակութային և սոցիալական կյանքի հիմնական դրսևորումները, այն անդրադառնում է աթենական ժողովրդավարության ձևավորմանը, սպարտական պետական համակարգին, հունական դիցաբանության ազդեցությանը հասարակական մտածողության վրա, ինչպես նաև դասական շրջանի արվեստի և գրականության զարգացման միտումներին, գիրքը ներկայացնում է տարբեր հետազոտական էսքիզներ, որոնք համադրում են պատմական աղբյուրների քննադատական վերլուծությունը և ժամանակակից գիտական մեկնաբանությունները, միաժամանակ բացահայտելով Հին Հունաստանի ժառանգության ազդեցությունը եվրոպական քաղաքակրթության ձևավորման վրա և նրա շարունակական նշանակությունը համաշխարհային պատմության համատեքստում։