Ещё в разделе Биология

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    История

    Մերձավոր Արևելք․ պատմություն, քաղաքականություն, մշակույթ, հատոր XVI

    Գիտական հոդվածների այս ժողովածուն նվիրված է Մերձավոր Արևելքի և հարակից տարածաշրջանների պատմական զարգացման, քաղաքական գործընթացների, կրոնական ավանդույթների, մշակութային ժառանգության և ժողովուրդների հասարակական կյանքի բազմակողմանի ուսումնասիրությանը։ Այն ընդգրկում է արևելագիտության տարբեր ուղղություններին առնչվող հետազոտություններ, որոնցում դիտարկվում են հին աշխարհի քաղաքակրթական ժառանգությունը, միջնադարյան պատմական իրադարձությունները, կրոնական համակարգերի ձևավորումն ու զարգացումը, միջպետական հարաբերությունները, ժամանակակից քաղաքական իրողությունները և ազգային ու մշակութային ինքնության դրսևորումները։ Ժողովածուի պատմագիտական ուսումնասիրություններն անդրադառնում են տարբեր ժամանակաշրջանների կարևոր իրադարձություններին և պատմական գործիչներին՝ ներկայացնելով դրանց արտացոլումը սկզբնաղբյուրներում, պատմագրության մեջ և տարբեր ժողովուրդների պատմական հիշողության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ուրարտուի մշակութային ժառանգությանը, երկնային լուսատուների խորհրդանշական նշանակությանը հին մշակույթում, Տիգրան Մեծի գործունեությանն ու նրա կերպարի ընկալմանը հռոմեական պատմագրության մեջ, ինչպես նաև միջնադարյան հայկական կրոնական շարժումներին, հայ պատկերամարտների և պավլիկյանների պատմական դերին։ Կրոնագիտական և մշակութաբանական ուսումնասիրություններում ներկայացվում են զրադաշտականության հոգևոր ու երաժշտական ավանդույթները, մոնղոլական կայսրության ժամանակաշրջանում քրիստոնյա կանանց հասարակական դիրքն ու ազդեցությունը, ինչպես նաև եզդիական թաղման ծեսերի առանձնահատկությունները։ Աշխատանքների մի մասը նվիրված է հրեական համայնքների հասարակական և տնտեսական գործունեությանը Ռուսական կայսրության պատմական պայմաններում՝ բացահայտելով ազգային և կրոնական համայնքների փոխհարաբերությունները, հասարակական կառուցվածքն ու տնտեսական կյանքը։ Քաղաքագիտական և միջազգային հարաբերությունների տեսանկյունից ժողովածուն ներառում է Մերձավոր Արևելքի և հարակից տարածաշրջանների արդի քաղաքական զարգացումներին առնչվող հետազոտություններ։ Քննարկվում են «Մեծ Ալբանիա» քաղաքական ծրագրի ձևավորման ու զարգացման հնարավոր սցենարները, Իրանի և Հնդկաստանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների սկզբնավորման պատմական նախադրյալները, իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի դերն Իրանի քաղաքական համակարգում, ինչպես նաև արաբա-իսրայելական հակամարտության կարգավորման ամերիկյան մոտեցումների փոփոխությունները և «Դարի գործարք» նախաձեռնությունը։ Առանձին ուսումնասիրություններ անդրադառնում են Եգիպտոսի ղպտի քրիստոնյա համայնքի դրությանը 2011 թվականի հեղափոխությունից հետո, ինչպես նաև Հնդկաստանի արտաքին քաղաքականության ուղղություններին Հարավային Կովկասում հետխորհրդային ժամանակաշրջանում։ Ժողովածուում տեղ են գտել նաև լեզվաբանական ուսումնասիրություններ, որոնք բացահայտում են իրանական լեզուների բառապաշարի պատմական շերտերը, բառերի իմաստային փոփոխությունները, հնաբանությունների և նորաբանությունների առաջացումը, ինչպես նաև մշակութային ու լեզվական փոխազդեցությունների ազդեցությունը լեզվի զարգացման վրա։ Թեմաների այս բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս Մերձավոր Արևելքը դիտարկել ոչ միայն որպես աշխարհագրական և քաղաքական տարածք, այլև որպես պատմականորեն ձևավորված բարդ քաղաքակրթական միջավայր, որտեղ տարբեր ժողովուրդների, կրոնների, լեզուների և մշակույթների փոխազդեցությունը շարունակաբար ազդել է տարածաշրջանի զարգացման վրա։ Ժողովածուի կարևոր առանձնահատկությունը միջգիտակարգային մոտեցումն է․ պատմական, քաղաքական, կրոնագիտական, մշակութաբանական և լեզվաբանական ուսումնասիրությունները փոխլրացնում են միմյանց՝ ընթերցողին առաջարկելով տարածաշրջանի վերաբերյալ ավելի ամբողջական և խորքային պատկերացում։ Հետազոտություններում համադրվում են պատմական փաստերի վերլուծությունը, սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունը, համեմատական դիտարկումները և արդի քաղաքական գործընթացների գնահատումը, ինչի շնորհիվ նյութը հետաքրքրություն է ներկայացնում ինչպես մասնագիտական արևելագիտական ուսումնասիրությունների, այնպես էլ պատմության ու միջազգային հարաբերությունների ավելի լայն համատեքստում։ Հրատարակությունը կարևոր գիտական նշանակություն ունի Մերձավոր Արևելքի պատմության, քաղաքականության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրման համար, նպաստում է հայաստանյան արևելագիտության զարգացմանը, գիտական մտքի տարածմանը և տարածաշրջանային գործընթացների վերաբերյալ մասնագիտական քննարկումների խորացմանը։ Այն արժեքավոր նյութ է արևելագետների, պատմաբանների, քաղաքագետների, կրոնագետների, լեզվաբանների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Մերձավոր Արևելքի քաղաքակրթական պատմությամբ, կրոնական ու ազգային բազմազանությամբ, պատմական ժառանգությամբ և ժամանակակից աշխարհաքաղաքական զարգացումներով։

    Обновлено. 2026-11-17
    Մերձավոր Արևելք․ պատմություն, քաղաքականություն, մշակույթ, հատոր XVI
    Онлайн

    Лингвистика

    Արդի արևելահայերենի նորաբանությունների իմաստային և կառուցվածքային առանձնահատկությունները (20-րդ դարի 90-ական թվականներից ի վեր)

    Գիտական աշխատանքը նվիրված է արդի արևելահայերենում նորաբանությունների առաջացման, տարածման և զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ 20-րդ դարի 90-ական թվականներից սկսած։ Այս ժամանակաշրջանը հայոց լեզվի համար առանձնահատուկ կարևորություն ունի, քանի որ Հայաստանի անկախացումից հետո հասարակական, քաղաքական, տնտեսական, գիտատեխնիկական և մշակութային կյանքի արագ փոփոխությունները զգալիորեն ընդլայնեցին նոր բառերի և արտահայտությունների առաջացման անհրաժեշտությունը։ Աշխատանքի հիմնական նպատակն է բացահայտել ժամանակակից արևելահայերենի նորաբանությունների իմաստային և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև պարզել այն լեզվական և արտալեզվական գործոնները, որոնք պայմանավորում են դրանց ձևավորումն ու գործածությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում նորաբանությունները կարող են դիտարկվել ոչ միայն որպես նոր ստեղծված բառեր, այլև որպես նախկինում գոյություն ունեցող բառերի նոր իմաստներ, նոր բառակապակցություններ և լեզվական միավորներ, որոնք ժամանակակից խոսքում ձեռք են բերել նոր գործառույթ կամ տարածում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նորաբանությունների իմաստային դասակարգմանը։ Դրանք կարող են արտահայտել նոր առարկաներ, երևույթներ, մասնագիտություններ, տեխնոլոգիաներ, հասարակական հարաբերություններ և մշակութային իրողություններ, ինչպես նաև արդեն հայտնի հասկացությունների նոր իմաստային նրբերանգներ։ Այս գործընթացում առանձնահատուկ դեր են ունեցել տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, համացանցի, զանգվածային լրատվության միջոցների, բիզնեսի, քաղաքականության և հասարակական կյանքի զարգացումները։ Կառուցվածքային տեսանկյունից աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նոր բառերի կազմության հիմնական եղանակներին՝ ածանցմանը, բարդությանը, հապավմանը, բառաբարդմանը, փոխառությանը, պատճենմանը և այլ բառակազմական գործընթացներին։ Կարևոր է նաև օտարալեզու բառերի և միջազգային տերմինաբանության ազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ հատկապես տեխնոլոգիական և մասնագիտական ոլորտներում բազմաթիվ նոր հասկացություններ հայերեն են ներթափանցել այլ լեզուներից կամ դրանց հիման վրա ստեղծվել են հայերեն համարժեքներ։ Նորաբանությունների ուսումնասիրության ժամանակ էական նշանակություն ունի նաև լեզվի ներքին հնարավորությունների և արտաքին ազդեցությունների փոխհարաբերությունը։ Մի դեպքում նոր հասկացությունը կարող է արտահայտվել հայերենի բառակազմական միջոցներով, իսկ մեկ այլ դեպքում՝ փոխառվել պատրաստի ձևով և աստիճանաբար հարմարվել հայերենի հնչյունական, ձևաբանական կամ իմաստային համակարգին։ Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել նաև նորաբանությունների կենսունակությունը․ դրանց մի մասը արագորեն տարածվում և դառնում է ընդհանուր գործածական, մյուսները մնում են սահմանափակված որոշակի մասնագիտական կամ սոցիալական խմբերում, իսկ որոշ նորաստեղծ բառեր ժամանակի ընթացքում դուրս են մղվում գործածությունից։ Այս գործընթացը ցույց է տալիս, որ լեզվի բառապաշարը մշտապես շարժուն համակարգ է, որն արձագանքում է հասարակության փոփոխություններին։ Հետազոտության կարևոր կողմերից է նաև նորաբանությունների գործածության ուսումնասիրությունը մամուլում, լրատվական կայքերում, սոցիալական հաղորդակցության հարթակներում, գեղարվեստական գրականության մեջ և առօրյա խոսքում։ Այդպիսի նյութը հնարավորություն է տալիս հասկանալու ոչ միայն նոր բառերի կառուցվածքը, այլև դրանց իրական տարածվածությունն ու գործառական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ժամանակակից արևելահայերենի բառապաշարը դիտարկում է որպես արագ զարգացող համակարգ, որտեղ նորաբանությունների առաջացումը արտացոլում է Հայաստանի հասարակական և մշակութային կյանքի փոփոխությունները։ Թեման կարևոր է ինչպես հայերենի բառագիտության և բառակազմության տեսական ուսումնասիրության, այնպես էլ լեզվի զարգացման արդի միտումների բացահայտման համար, քանի որ նորաբանությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու արևելահայերենի ճկունությունը, նոր հասկացություններ արտահայտելու ներուժը և ժամանակակից հաղորդակցական պահանջներին հարմարվելու կարողությունը։

    Обновлено. 2026-09-12
    Արդի արևելահայերենի նորաբանությունների իմաստային և կառուցվածքային առանձնահատկությունները (20-րդ դարի 90-ական թվականներից ի վեր)
    Онлайн

    Литература

    «Ֆրանսիա-Հայաստան. պատմական և մշակութային երկխոսություն» միջազգային գիտաժողովի նյութերի ժողովածու ;

    Գիտաժողովային նյութերի այս ժողովածուն ընդգրկում է հայ-ֆրանսիական պատմական, մշակութային և գիտական առնչություններին նվիրված ուսումնասիրություններ ու զեկուցումներ։ Ներկայացված նյութերում քննության են առնվում երկու ժողովուրդների միջև տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված քաղաքական, հասարակական, կրթական, գրական և մշակութային կապերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական փոխհարաբերությունների զարգացմանը, մշակութային արժեքների փոխանակմանը, գրական ու գեղարվեստական ազդեցություններին և գիտակրթական համագործակցության տարբեր դրսևորումներին։ Հոդվածներում կարող են լուսաբանվել նաև հայ համայնքների դերը, մտավորականների ու մշակույթի գործիչների գործունեությունը, թարգմանական կապերը և փոխադարձ մշակութային ընկալման առանձնահատկությունները։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս տարբեր գիտակարգերի տեսանկյունից դիտարկելու հայ-ֆրանսիական երկխոսության ձևավորման ու զարգացման ընթացքը և բացահայտելու դրա պատմամշակութային նշանակությունը։ Նյութերի բազմաբնույթ ընդգրկումը նպաստում է երկու երկրների ու ժողովուրդների փոխհարաբերությունների վերաբերյալ գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը և հետագա ուսումնասիրությունների համար նոր ուղղությունների առանձնացմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, ֆրանսագետների, հայագետների, դասախոսների և ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-10-04
    «Ֆրանսիա-Հայաստան. պատմական և մշակութային երկխոսություն» միջազգային գիտաժողովի նյութերի ժողովածու ;
    Онлайн

    Другие предметы

    Մեթոդական հանձնարարականներ սեմինար պարապմունքների համար

    Հրատարակությունը ուսումնական և ուսումնամեթոդական բնույթի ձեռնարկ է, որը նախատեսված է սեմինար պարապմունքների կազմակերպման, նախապատրաստման և արդյունավետ անցկացման համար։ Նյութի հիմնական նպատակն է ուսանողներին ուղղորդել ուսումնասիրվող առարկայի տեսական դրույթների ինքնուրույն յուրացման, համապատասխան մասնագիտական գրականության ուսումնասիրման և ստացած գիտելիքների քննարկման ու գործնական կիրառման գործընթացում։ Ներկայացվում են սեմինարների թեմատիկ ուղղությունները, քննարկման ենթակա հիմնական հարցերը, առաջադրանքների տեսակները և ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպման ընդհանուր սկզբունքները։ Յուրաքանչյուր թեմայի շրջանակում կարող են առանձնացվել առանցքային հասկացություններն ու խնդիրները, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգել դասախոսությունների ընթացքում ստացած գիտելիքները և խորացնել առարկայի բովանդակության ըմբռնումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սկզբնաղբյուրների և մասնագիտական գրականության հետ աշխատելու կարողությունների զարգացմանը, նյութի վերլուծությանը, տարբեր տեսակետների համեմատությանը և սեփական հիմնավորված եզրակացությունների ձևակերպմանը։ Սեմինարային աշխատանքի կազմակերպումը դիտարկվում է նաև որպես ուսանողների բանավոր խոսքի, մասնագիտական բառապաշարի, քննարկման մշակույթի և փաստարկված դիրքորոշում ներկայացնելու հմտությունների զարգացման միջոց։ Մեթոդական նյութը կարող է ներառել վերահսկողական հարցեր, թեմատիկ առաջադրանքներ, զեկուցումների կամ հաղորդումների առաջարկվող ուղղություններ և ինքնուրույն ուսումնասիրության համար նախատեսված գրականության ցանկեր։ Կարևորվում է դասախոսական նյութի պարզ վերարտադրությունից դեպի վերլուծական և ինքնուրույն աշխատանք անցումը, որի ընթացքում ուսանողը սովորում է առանձնացնել հիմնական խնդիրները, համակարգել տեղեկատվությունը և կիրառել տեսական գիտելիքները տարբեր ուսումնական իրավիճակներում։ Հանձնարարականները միաժամանակ կարող են օգտակար լինել դասավանդողներին՝ սեմինարների կառուցվածքը, թեմաների հաջորդականությունը և ուսանողների մասնակցության ձևերը կազմակերպելու համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը նպաստում է ուսումնական գործընթացի համակարգված կազմակերպմանը, ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի արդյունավետության բարձրացմանը և տեսական գիտելիքների ու գործնական-վերլուծական կարողությունների փոխկապակցված զարգացմանը։

    Обновлено. 2026-09-25
    Մեթոդական հանձնարարականներ սեմինար պարապմունքների համար
    Онлайн

    Математика

    Կամայական ուրվագծով երկչափ մարմինների ձևման խնդրի հետազոտություն և ծրագրային համակարգի մշակում

    Այս աշխատությունը նվիրված է կամայական ուրվագծով երկչափ մարմինների ձևման խնդրի տեսական ուսումնասիրությանը և դրա լուծման համար նախատեսված ծրագրային համակարգի մշակմանը՝ անդրադառնալով երկրաչափական մոդելավորման, հաշվարկային ալգորիթմների և համակարգչային նախագծման ժամանակակից մեթոդներին։ Աշխատությունում վերլուծվում են տարբեր ձևերի և բարդության աստիճանի երկչափ օբյեկտների նկարագրման, մշակման և ձևավորման մաթեմատիկական մոտեցումները՝ հաշվի առնելով ճշգրտության, հաշվարկային արդյունավետության և ավտոմատացման պահանջները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրաչափական տվյալների ներկայացման, ուրվագծերի մշակման, օպտիմալացման և ձևավորման գործընթացների ալգորիթմական իրականացմանը, ինչպես նաև ծրագրային համակարգի ճարտարապետությանը, գործառնական հնարավորություններին և օգտագործողի հետ փոխազդեցության կազմակերպմանը։ Ներկայացվում են մշակված համակարգի փորձարկման արդյունքները, գնահատվում են դրա արդյունավետությունն ու կիրառելիությունը տարբեր ինժեներական և նախագծային խնդիրների լուծման ընթացքում, ինչպես նաև քննարկվում են համակարգի հետագա զարգացման և արդյունաբերական ու գիտահետազոտական ոլորտներում կիրառման հնարավորությունները։

    Обновлено. 2026-09-13
    Կամայական ուրվագծով երկչափ մարմինների ձևման խնդրի հետազոտություն և ծրագրային համակարգի մշակում
    Онлайн

    Психология

    Պատանիների ինքնագիտակցության զարգացումը ուսումնական գործունեության մեջ

    Աշխատությունը նվիրված է պատանեկան տարիքում ինքնագիտակցության ձևավորման և զարգացման հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուսումնական գործունեության համատեքստում։ Դիտարկվում է կրթական միջավայրի դերը անձի՝ սեփական հնարավորությունների, կարողությունների, արժեքների, նպատակների և անհատական առանձնահատկությունների ճանաչման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնագնահատականի, ինքնաճանաչման, ինքնավերաբերմունքի, անձնական պատասխանատվության և ապագայի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորմանը։ Վերլուծվում է, թե ինչպես են ուսումնական առաջադրանքները, ձեռքբերումներն ու դժվարությունները, ուսուցիչների և հասակակիցների հետ հարաբերությունները, գնահատման համակարգը և կրթական միջավայրում ստացվող հետադարձ կապը նպաստում սեփական անձի վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։ Քննարկվում են պատանեկան տարիքին բնորոշ հոգեբանական փոփոխությունները, ինքնուրույնության ձգտումը, սեփական հնարավորությունների գնահատումը, հետաքրքրությունների ու արժեքային կողմնորոշումների ձևավորումը և դրանց կապը ուսումնական մոտիվացիայի հետ։ Կարևորվում է նաև սովորողի ակտիվ մասնակցությունը կրթական գործընթացին, ինքնուրույն որոշումներ ընդունելու, նպատակներ սահմանելու, սեփական գործունեությունը վերլուծելու և արդյունքները գնահատելու կարողությունների զարգացումը։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքի, դպրոցի, ուսուցչի և հասակակիցների սոցիալական միջավայրի ազդեցությանը՝ որպես ինքնագիտակցության զարգացման կարևոր գործոնների։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել պատանիների անհատական և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան ուսուցման ու դաստիարակության մեթոդների կատարելագործմանը, կրթական միջավայրում նրանց ինքնուրույնության և ինքնաճանաչման խթանմանը, ինչպես նաև հոգեբանական ու մանկավարժական աջակցության արդյունավետ կազմակերպմանը։

    Обновлено. 2026-10-01
    Պատանիների ինքնագիտակցության զարգացումը ուսումնական գործունեության մեջ