«Խումբ 47»-Ի գեղարվեստական-գեղագիտական հայեցակարգը և Հանս Վերներ Ռիխտերի արձակը

Педагогика

Կրթության կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Իրանի և Ճապոնիայի կրթական համակարգերի կազմակերպման ու կառավարման առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում կրթության կառավարման կառուցվածքը, պետական մարմինների և կրթական հաստատությունների գործառույթները, կառավարման տարբեր մակարդակների փոխհարաբերությունները և որոշումների ընդունման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական քաղաքականության ձևավորման, ուսումնական գործընթացի կազմակերպման, կրթության որակի վերահսկման և մարդկային ռեսուրսների կառավարման մոտեցումներին։ Վերլուծվում են երկու երկրների կրթական համակարգերի ընդհանուր և տարբեր առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով դրանց կառավարման սկզբունքները, ինստիտուցիոնալ կառուցվածքը և կրթության զարգացման ուղղությունները։ Քննարկվում են նաև կենտրոնացված և ապակենտրոնացված կառավարման տարրերը, կրթական հաստատությունների ինքնուրույնության շրջանակները և պետական վերահսկողության նշանակությունը։ Համեմատական ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կրթության կառավարման տարբեր մոդելների առանձնահատկությունները և գնահատելու դրանց կիրառման կազմակերպական մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կրթության կառավարման, համեմատական մանկավարժության, կրթական քաղաքականության և կրթական համակարգերի զարգացման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Պարույր Սևակի ստեղծագործության և հայկական ժողովրդական բանահյուսության փոխառնչությունների քննությանը՝ բացահայտելով ժողովրդական բանավոր մշակույթի ազդեցությունը նրա բանաստեղծական մտածողության, թեմատիկ համակարգի, լեզվի և գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես է բանաստեղծը յուրացրել ժողովրդական ստեղծագործության ավանդույթները և դրանք վերափոխել ժամանակակից գրական խոսքի՝ պահպանելով ազգային մշակութային հիշողության հիմնական շերտերը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել ժողովրդական երգի, առածների, ասացվածքների, հեքիաթների, ավանդությունների, ժողովրդական պատկերների և բանավոր խոսքի այլ տարրերի ներկայությունը նրա ստեղծագործություններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժողովրդական լեզվամտածողության և Սևակի անհատական բանաստեղծական լեզվի փոխազդեցությանը, քանի որ ժողովրդական խոսքի պարզությունը, պատկերավորությունը, հնչերանգային ճկունությունը և իմաստային խտությունը հաճախ վերածվում են հեղինակի գեղարվեստական համակարգի կարևոր բաղադրիչների։ Կարևոր է նաև բանահյուսական կերպարների, խորհրդանիշների և թեմաների վերաիմաստավորման գործընթացը, որի միջոցով ավանդական նյութը ստանում է նոր գաղափարական և հոգեբանական նշանակություն։ Սևակի ստեղծագործություններում ժողովրդական մշակույթը կարող է հանդես գալ ոչ միայն որպես թեմատիկ աղբյուր, այլև որպես ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և ժողովրդի հավաքական փորձի արտահայտման միջոց։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժողովրդական երգարվեստի և բանաստեղծական ռիթմի փոխհարաբերությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես են բանավոր ավանդույթի հնչերանգային և կառուցվածքային սկզբունքները ներգործում բանաստեղծական խոսքի կազմակերպման վրա։ Առանձին նշանակություն ունի ավանդական և ժամանակակից մտածողության համադրությունը․ Սևակը ժողովրդական մշակույթի նյութը չի կրկնում մեխանիկորեն, այլ այն վերածում է ժամանակակից մարդու խնդիրների, հասարակական փոփոխությունների, սիրո, հայրենիքի, հիշողության և մարդկային արժանապատվության մասին խոսելու միջոցի։ Այս տեսանկյունից բանահյուսությունը նրա ստեղծագործության մեջ դառնում է անցյալի և ներկայի միջև կապ ստեղծող կարևոր օղակ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ինչպես Սևակի պոեզիայի, այնպես էլ հայկական բանահյուսության ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս միաժամանակ դիտարկել գրական և ժողովրդական մշակույթի փոխադարձ ազդեցության մեխանիզմները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ժողովրդական բանահյուսությունը Սևակի ստեղծագործական աշխարհի կարևոր հիմքերից է, որի միջոցով նա պահպանել, վերաիմաստավորել և նոր գեղարվեստական ձևով արտահայտել է ազգային մշակույթի հիշողությունն ու արժեքները։

Право

Այս թեման վերաբերում է Ռուսաստանի Դաշնությունում օտարերկրյա քաղաքացիների կողմից կատարվող հանցագործությունների բնույթին, դրանց սոցիալական և իրավական պատճառներին, ինչպես նաև քրեաիրավական կարգավորման առանձնահատկություններին։ Վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են այն հիմնական հանցատեսակները, որոնք առավել հաճախ վերագրվում են օտարերկրացիներին՝ ներառյալ տնտեսական հանցագործությունները, փաստաթղթերի կեղծումը, միգրացիոն կանոնների խախտումները, ինչպես նաև որոշ բռնի և գույքային բնույթի հանցագործություններ։ Քննարկվում է նաև այն, թե ինչ գործոններ կարող են նպաստել նման երևույթների առաջացմանը, այդ թվում՝ սոցիալ-տնտեսական անբավարար ինտեգրացիան, լեզվական և մշակութային խոչընդոտները, իրավական անտեղյակությունը և աշխատանքի շուկայի անօրինական հատվածներում ներգրավվածությունը։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ հանցավորության մակարդակի վերաբերյալ ընդհանրացումները պետք է արվեն զգուշությամբ՝ հաշվի առնելով վիճակագրական տվյալների համատեքստը և այն հանգամանքը, որ օտարերկրացիների մեծ մասը չի ներգրավվում հանցավոր գործունեության մեջ։ Աշխատանքում նաև անդրադարձ է կատարվում իրավապահ մարմինների արձագանքին, միգրացիոն վերահսկողության մեխանիզմներին և կանխարգելիչ քաղաքականություններին, որոնք նպատակ ունեն նվազեցնել իրավախախտումների ռիսկը և ապահովել հասարակական անվտանգությունը։

Другие предметы

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է միջնադարյան հայ ճարտարապետության մեջ տարածված կտիտորական պատկերաքանդակներին՝ որպես եկեղեցաշինության գաղափարական, սոցիալական և գեղարվեստական համակարգի կարևոր բաղադրիչ։ Նյութում վերլուծվում է կտիտորի՝ որպես եկեղեցու հիմնադիրի կամ հովանավորի պատկերացման ավանդույթը, որը քանդակային ձևով արտահայտվել է եկեղեցական կառույցների պատերին, թմբուկներին, մուտքերին և խաչքարային հարթակներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ այս պատկերաքանդակները ոչ միայն հիշատակում են շինարարական կամ նվիրատվական փաստը, այլ նաև արտահայտում են միջնադարյան հասարակության սոցիալական կառուցվածքը, իշխանության և եկեղեցու փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև անհատի հոգևոր ինքնաներկայացման ձևերը։ Քննարկվում են պատկերային հորինվածքների տիպերը՝ նվիրատվության տեսարաններ, աղոթքի դիրքով կանգնած կամ ծնկած կերպարներ, ինչպես նաև դրանց ուղեկցող արձանագրությունները, որոնք լրացնում են պատկերների իմաստային բովանդակությունը։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ կտիտորական պատկերաքանդակները կարևոր աղբյուր են ոչ միայն արվեստաբանական, այլ նաև պատմական և սոցիալ-մշակութային հետազոտությունների համար՝ հնարավորություն տալով վերականգնել միջնադարյան Հայաստանի հասարակական կյանքի, հավատալիքների և ճարտարապետական մտածողության առանձնահատկությունները։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է մանկապարտեզից կրտսեր դպրոց անցումային փուլում երեխաների շարժողական պատրաստության հաջորդայնության ապահովման խնդրին։ Հետազոտության կենտրոնում նախադպրոցական և տարրական կրթության միջև այնպիսի շարունակականության ձևավորումն է, որի շնորհիվ երեխայի շարժողական կարողությունները, ֆիզիկական պատրաստվածությունը և ձեռք բերած հմտությունները դպրոցական կրթության սկզբնական փուլում ոչ թե ընդհատվում, այլ աստիճանաբար զարգանում և կատարելագործվում են։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են երեխայի տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները, հիմնական շարժողական կարողությունների ձևավորման օրինաչափությունները, ֆիզիկական վարժությունների համակարգված կիրառման նշանակությունը և նախադպրոցական ու դպրոցական կրթական ծրագրերի փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի շարժողական հմտությունների զարգացմանը, ինչպիսիք են քայլքը, վազքը, ցատկը, նետումը, հավասարակշռության պահպանումը, ճկունությունը, արագությունը, ուժը և շարժումների համակարգումը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև շարժողական պատրաստության գնահատման չափանիշներին և մեթոդներին, որոնց միջոցով հնարավոր է որոշել երեխայի ֆիզիկական զարգացման մակարդակը և բացահայտել այն դժվարությունները, որոնք կարող են առաջանալ դպրոցական ուսուցման անցման ժամանակ։ Կարևոր նշանակություն ունի մանկապարտեզի և կրտսեր դպրոցի մանկավարժների համագործակցությունը, քանի որ երեխայի զարգացման շարունակականությունն ապահովելու համար անհրաժեշտ է կրթական նպատակների, մեթոդների և պահանջների համապատասխանեցում։ Հետազոտության մեջ կարող են ներկայացվել շարժողական պատրաստության կազմակերպման տարբեր ձևեր, խաղային և մարզական վարժությունների կիրառման մեթոդներ, ինչպես նաև երեխաների հետաքրքրվածությունն ու ակտիվությունը խթանող մանկավարժական մոտեցումներ։ Շարժողական զարգացման ճիշտ կազմակերպումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ֆիզիկական կարողությունների ձևավորման միջոց, այլև որպես երեխայի ընդհանուր զարգացման կարևոր բաղադրիչ, որը կարող է նպաստել ինքնուրույնության, կարգապահության, ուշադրության, տարածական կողմնորոշման, սոցիալական փոխգործակցության և ուսումնական գործունեության պատրաստվածության զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նախադպրոցական և տարրական դպրոցի մանկավարժներին, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետներին, մանկավարժական բուհերի ուսանողներին, կրթական ծրագրեր մշակող մասնագետներին և երեխաների ֆիզիկական զարգացման հարցերով զբաղվող հետազոտողներին։

История

1945-1965 թվականներին Խորհրդային Հայաստանում կրթության զարգացումը բնութագրվում էր արագ ընդլայնմամբ, համակարգի ամրապնդմամբ և գաղափարական վերահսկողության պայմաններում գիտակրթական մակարդակի բարձրացմամբ, երբ հետպատերազմյան շրջանում առաջնահերթ խնդիր էր բնակչության կրթական մակարդակի վերականգնումն ու բարձրացումը, դպրոցական ցանցի ընդլայնումը և գրագիտության համընդհանուր ապահովումը։ Այս ժամանակահատվածում զգալիորեն աճեց միջնակարգ դպրոցների թիվը, բարելավվեց ուսուցման նյութատեխնիկական բազան, ներդրվեցին միասնական կրթական ծրագրեր, որոնք համահունչ էին խորհրդային կրթական համակարգի պահանջներին, և մեծ ուշադրություն դարձվեց տեխնիկական ու բնագիտական առարկաներին՝ երկրի արդյունաբերականացման ու գիտատեխնիկական առաջընթացի պահանջներին համապատասխան։ Զուգահեռաբար զարգացավ բարձրագույն կրթությունը՝ ընդլայնվեցին Երևանի պետական համալսարանը և այլ ինստիտուտներ, ձևավորվեցին նոր մասնագիտական ուղղություններ, որոնք պատրաստում էին ինժեներներ, բժիշկներ, մանկավարժներ և գիտաշխատողներ, ինչի արդյունքում աճեց գիտական կադրերի քանակը և որակը։ Այս տարիներին նաև ակտիվացավ գիտահետազոտական գործունեությունը, ամրապնդվեց Հայաստանի Գիտությունների ակադեմիայի դերը, և կրթությունը դարձավ սոցիալական շարժունակության կարևոր միջոց, որը հնարավորություն էր տալիս տարբեր սոցիալական խմբերի ներկայացուցիչներին ստանալ բարձրագույն կրթություն։ Միաժամանակ կրթական համակարգը կրում էր խորհրդային գաղափարախոսության ազդեցությունը, ինչը արտահայտվում էր ուսումնական ծրագրերի բովանդակության և դաստիարակչական քաղաքականության մեջ, սակայն ընդհանուր առմամբ այս փուլը համարվում է կրթական համակարգի կայացման և որակական աճի կարևոր շրջափուլ Հայաստանում։