Կիլիկիայի հայկական պետության քրեական իրավունքը

География

Աշխատությունը նվիրված է Երևան քաղաքի տարածքի էկոլոգագեոմորֆոլոգիական գնահատմանը՝ քաղաքային միջավայրի ձևավորման, բնական պայմանների և մարդածին ազդեցությունների փոխկապակցված ուսումնասիրության միջոցով։ Հեղինակը վերլուծում է քաղաքի ռելիեֆի առանձնահատկությունները, երկրաբանական և գեոմորֆոլոգիական պայմանները, բնական գործընթացների դրսևորումները և դրանց ազդեցությունը տարածքի էկոլոգիական վիճակի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում գնահատվում են քաղաքաշինական գործունեության, հողօգտագործման փոփոխությունների, տեխնածին ծանրաբեռնվածության և բնատարածքային համակարգերի խախտումների հետևանքները։ Աշխատանքում ներկայացվում են տարածքի կայունության, էկոլոգիական ռիսկերի, վտանգավոր երկրաբանական և գեոմորֆոլոգիական երևույթների գնահատման մոտեցումներ, ինչպես նաև քաղաքային միջավայրի բարելավման և տարածքային կառավարման հնարավոր ուղղություններ։ Հեղինակը համադրում է աշխարհագրական, երկրաբանական և բնապահպանական մեթոդներ՝ բացահայտելով Երևանի տարածքի բնական ներուժն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև առաջարկելով գիտական հիմքերով մոտեցումներ քաղաքային զարգացման և շրջակա միջավայրի պահպանության համար։ Գիրքը արժեքավոր աղբյուր է աշխարհագրագետների, երկրաբանների, բնապահպանների, քաղաքաշինարարների, էկոլոգիայի ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանավարներին մեթոդական աջակցություն ցուցաբերելու և սեմինար պարապմունքների կազմակերպման ու անցկացման գործընթացը արդյունավետ դարձնելու համար։ Այն ներկայացնում է սեմինարների նախապատրաստման, թեմաների ընտրության, ուսումնական նյութերի կազմակերպման և մասնակիցների հետ աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ հաշվի առնելով գրադարանային գործունեության առանձնահատկությունները։ Նյութում կարող են ներառվել սեմինարների պլանավորման, ժամանակի արդյունավետ բաշխման, քննարկումների կազմակերպման, հարցադրումների ձևակերպման և մասնակիցների ակտիվ ներգրավման վերաբերյալ գործնական խորհուրդներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանավարների մասնագիտական գիտելիքների և հմտությունների զարգացմանը, տեղեկատվական ու մատենագիտական աշխատանքի կատարելագործմանը, ընթերցողների սպասարկման որակի բարձրացմանը և գրադարանային ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը։ Հրատարակությունը կարող է առաջարկել նաև սեմինար պարապմունքների օրինակելի թեմաներ, կառուցվածքներ և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք գրադարանավարները կարող են հարմարեցնել իրենց հաստատության առանձնահատկություններին և մասնակիցների պատրաստվածության մակարդակին։ Կարևորվում է փորձի փոխանակումը, մասնագիտական քննարկումների խթանումը և գործնական խնդիրների համատեղ վերլուծությունը, քանի որ սեմինարային ձևաչափը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն փոխանցել գիտելիք, այլև զարգացնել մասնագիտական հաղորդակցությունն ու խնդիրների լուծման կարողությունները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ինչպես սկսնակ, այնպես էլ փորձառու գրադարանավարների համար՝ նպաստելով նրանց մասնագիտական գործունեության մեթոդական կազմակերպմանը և շարունակական կատարելագործմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանների ղեկավարներին, մեթոդիստներին, գրադարանավարներին, մասնագիտական վերապատրաստման կազմակերպիչներին, գրադարանագիտության ուսանողներին և տեղեկատվական ծառայությունների ոլորտի մասնագետներին։

Математика

Մաթեմատիկական և ուսումնական բնույթի աշխատություն, որը նվիրված է երկրաչափության հիմնական հասկացությունների, սկզբունքների և գործնական կիրառությունների ներկայացմանը։ Գրքի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել տարածական պատկերների, երկրաչափական ձևերի, մեծությունների և դրանց փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության հիմունքներին՝ տեսական գիտելիքը կապելով հաշվարկների, չափումների և գործնական խնդիրների լուծման հետ։ Երկրաչափությունը մաթեմատիկայի կարևորագույն բաժիններից է, որն ուսումնասիրում է հարթ և տարածական պատկերների հատկությունները, դրանց չափերը, դիրքը, կառուցվածքը և փոխադարձ հարաբերությունները։ Գործնական երկրաչափության առանձնահատկությունն այն է, որ գիտական սկզբունքները ներկայացվում են կիրառական խնդիրների լուծման տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով մաթեմատիկական գիտելիքներն օգտագործելու առօրյա կյանքում, շինարարության, հողաչափության, ճարտարապետության, քարտեզագրության և տարբեր տեխնիկական աշխատանքների ընթացքում։ Աշխատության բովանդակային ուղղվածությունը կապված է երկրաչափական պատկերների ճանաչման, դրանց չափման, գծագրական կառուցումների և տարածական հարաբերությունների ըմբռնման հետ։ Այս գիտակարգի հիմքում ընկած են կետ, գիծ, ուղիղ, անկյուն, հարթություն, բազմանկյուն, շրջան և այլ երկրաչափական հասկացություններ, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ձևերի ու չափերի միջև եղած օրինաչափությունները։ Գործնական երկրաչափության կարևոր խնդիրներից են երկարությունների, մակերեսների և ծավալների որոշումը, երկրաչափական պատկերների կառուցումը, չափումների ճշգրտության ապահովումը և տեսական կանոնների կիրառումը իրական տարածական խնդիրներում։ Նման ուսումնական աշխատությունը նպաստում է ոչ միայն երկրաչափական գիտելիքների յուրացմանը, այլև տրամաբանական մտածողության, տարածական երևակայության, դիտողականության և ճշգրիտ դատողություններ կատարելու կարողության զարգացմանը։ Երկրաչափական խնդիրների լուծումը պահանջում է չափումների, համեմատությունների և հաշվարկների ճիշտ իրականացում, ինչպես նաև տարբեր պատկերների հատկությունների փոխկապակցված ընկալում։ Այդ պատճառով գործնական երկրաչափությունը կարևոր դեր ունի մաթեմատիկական կրթության մեջ՝ որպես տեսական գիտելիքը կիրառական հմտությունների վերածող գիտակարգ։ Գրական և գիտական առանձնահատկությունների տեսանկյունից աշխատությունը պատկանում է մաթեմատիկական ուսումնական գրականության այն ավանդույթին, որտեղ գիտելիքը կազմակերպվում է հասկացությունների սահմանման, կանոնների ներկայացման և դրանց կիրառման սկզբունքով։ Նման աշխատություններում կարևոր են ճշգրիտ տերմինաբանությունը, տրամաբանական հաջորդականությունը, երկրաչափական հարաբերությունների հստակ բացատրությունը և տեսական դրույթների գործնական մեկնաբանությունը։ Գիտական շարադրանքի հիմնական հատկանիշներն են հասկացությունների սահմանվածությունը, դատողությունների հետևողականությունը և խնդիրների լուծման տրամաբանական կառուցվածքը։ Գործնական ուղղվածությունը երկրաչափությունը դարձնում է մատչելի ոչ միայն մասնագիտական հետաքրքրություն ունեցող անձանց, այլև այն սովորողների համար, որոնք ցանկանում են ձեռք բերել չափումների, գծագրության և տարածական հաշվարկների անհրաժեշտ գիտելիքներ։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի սկզբի հայ գիտակրթական և տպագրական կյանքի ուսումնասիրության մեջ։ Այն լույս է տեսել Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում՝ Մխիթարյան միաբանության տպարանում, որը հայագիտական, գիտական և կրթական հրատարակությունների առաջատար կենտրոններից էր։ Մխիթարյան միաբանությունը մեծ դեր է ունեցել հայերենով եվրոպական գիտության, մաթեմատիկայի, բնագիտության և այլ գիտակարգերի տարածման գործում՝ նպաստելով հայերեն գիտական տերմինաբանության զարգացմանն ու ուսումնական գրականության հարստացմանը։ 19-րդ դարի սկզբին գիտական գիտելիքի տարածումը հայերենով կարևոր նշանակություն ուներ ազգային կրթության արդիականացման և հայ ընթերցողին եվրոպական գիտական նվաճումներին հաղորդակից դարձնելու համար։ Այս համատեքստում գործնական երկրաչափության հրատարակությունը վկայում է հայերենով ճշգրիտ գիտությունների ուսուցման և կիրառական գիտելիքների տարածման ուղղությամբ կատարված աշխատանքների մասին։ Այն արտացոլում է նաև հայ կրթական միջավայրում գիտության գործնական նշանակության գիտակցումը, քանի որ երկրաչափական գիտելիքները անհրաժեշտ էին ոչ միայն դպրոցական կրթության, այլև արհեստների, շինարարության, չափագրության և տեխնիկական գործունեության տարբեր բնագավառների համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուր է հայ մաթեմատիկական գրականության, գիտական տերմինաբանության, կրթության պատմության և Մխիթարյան միաբանության գիտահրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, մանկավարժներին, հայագետներին, գիտության պատմաբաններին և հայերեն ուսումնական գրականության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Իր գործնական և ճանաչողական նշանակությամբ աշխատությունը ներկայացնում է հայերենով ճշգրիտ գիտելիքի տարածման կարևոր դրսևորումներից մեկը՝ նպաստելով մաթեմատիկական մտածողության զարգացմանը, գիտական կրթության ամրապնդմանը և կիրառական գիտելիքի տարածմանը հայ մշակութային միջավայրում։

География

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ենթահանքաստիճաններով բացահանքերի մշակման տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը և դրանց հիմնական տեխնոլոգիական պարամետրերի հիմնավորմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է գնահատել բաց եղանակով հանքավայրերի շահագործման այնպիսի կազմակերպման եղանակները, որոնց դեպքում հանքաստիճանը բաժանվում է առանձին ենթահանքաստիճանների՝ հնարավորություն տալով ավելի արդյունավետ կառավարել հանքաքարի և մակաբացման ապարների հանման գործընթացը։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են բացահանքի կառուցվածքային և տեխնոլոգիական տարրերը, ենթահանքաստիճանների բարձրությունը, լայնությունը, թեքության անկյունները, աշխատանքային հանքակողերի երկրաչափական պարամետրերը, ինչպես նաև հանքային զանգվածի տեղափոխման և արդյունահանման հերթականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լեռնային ապարների ֆիզիկամեխանիկական հատկություններին և դրանց ազդեցությանը բացահանքի կայունության ու շահագործման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են դիտարկվել հորատապայթեցման աշխատանքների կազմակերպումը, բարձման և տեղափոխման տեխնիկան, աշխատանքային ճակատի ձևավորումը, հանքաքարի և մակաբացման ապարների տարանջատված արդյունահանումը և դրանց տեղափոխման օպտիմալ սխեմաները։ Ենթահանքաստիճանների կիրառումը հատկապես կարևոր է բարդ երկրաբանական կառուցվածք ունեցող կամ տարբեր ֆիզիկամեխանիկական հատկություններով ապարներից կազմված հանքավայրերի դեպքում, քանի որ համապատասխան պարամետրերի ընտրությունը կարող է ազդել ինչպես արդյունահանման կորուստների և աղքատացման, այնպես էլ լեռնային աշխատանքների անվտանգության և արտադրողականության վրա։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է տեխնոլոգիական պարամետրերի հիմնավորումը՝ հաշվի առնելով հանքավայրի երկրաբանական կառուցվածքը, հանքամարմնի տեղադրման պայմանները, ապարների ամրությունը, հանքավայրի խորությունը, օգտագործվող լեռնային մեքենաների տեխնիկական հնարավորությունները և նախատեսվող արտադրողականությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև տարբեր տեխնոլոգիական սխեմաների համեմատական արդյունավետությունը՝ ըստ աշխատանքի ինքնարժեքի, էներգիայի և նյութական ռեսուրսների ծախսերի, հանքաքարի կորզման աստիճանի և բացահանքի կայունության։ Մաթեմատիկական հաշվարկների, լեռնատեխնիկական մոդելավորման և արտադրական տվյալների վերլուծության միջոցով հնարավոր է որոշել ենթահանքաստիճանների այնպիսի օպտիմալ չափեր և փոխդասավորություն, որոնք ապահովում են տեխնոլոգիական գործընթացների անվտանգ և արդյունավետ իրականացում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել բացահանքերի նախագծման և վերակառուցման, հանքավայրերի շահագործման տեխնոլոգիական սխեմաների ընտրության, լեռնային աշխատանքների կազմակերպման և արդյունահանման տեխնիկատնտեսական ցուցանիշների բարելավման համար։

Другие предметы

Այս աշխատանքը նվիրված է 2014 թվականին կատարված աշխատանքների վերաբերյալ հաշվետվության կազմման, կառուցվածքի և բովանդակային առանձնահատկությունների ներկայացմանը՝ որպես կազմակերպչական կամ հաստատութենական գործունեության արդյունքների ամփոփման ձևաչափ։ Նման հաշվետվությունները սովորաբար նպատակ ունեն ամբողջական պատկերացում տալ տվյալ տարվա ընթացքում իրականացված ծրագրերի, ձեռքբերումների, ֆինանսական ցուցանիշների, վարչական և գործառնական գործընթացների մասին՝ ապահովելով թափանցիկություն և վերահսկելիություն։ 2014 թվականի հաշվետվությունների օրինակներում, մասնավորապես պետական և ֆինանսական կառույցների գործունեության շրջանակում, ընդգծվում են մակրոտնտեսական զարգացումները, արտաքին տնտեսական շոկերի ազդեցությունը, դրամավարկային քաղաքականության փոփոխությունները և դրանց հակազդման միջոցառումները, ինչպես նաև ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովման ուղղությամբ իրականացված քայլերը։ Հաշվետվության կառուցվածքում սովորաբար ներառվում են ղեկավարության հաղորդագրությունը, ռազմավարական նպատակների կատարման գնահատումը, հիմնական ցուցանիշների վերլուծությունը, իրականացված ծրագրերի արդյունքները և ապագա զարգացման ուղղությունները։ 2014 թվականի համատեքստում նման փաստաթղթերում հաճախ առանձնացվում են նաև տնտեսական աճի դանդաղման, արտաքին շուկաների անկայունության և ներքին ֆինանսական համակարգի հարմարվողականության խնդիրները, որոնք պահանջել են ճկուն քաղաքական լուծումներ և համագործակցություն պետական ու միջազգային կառույցների միջև։ Ընդհանուր առմամբ, 2014 թվականի հաշվետվությունները ծառայում են որպես կարևոր տեղեկատվական աղբյուր տվյալ ժամանակահատվածի սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի գնահատման, կառավարման արդյունավետության վերլուծության և հետագա քաղաքականությունների մշակման համար։

Психология

Սոցիալ-հոգեբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ ընտանիքի գործառման առանձնահատկությունների և դրանց վրա ազդող սոցիալական, մշակութային ու հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում բնակվող հայ ընտանիքների համեմատական վերլուծության շրջանակներում։ Քննության են առնվում ընտանիքի կառուցվածքը, հիմնական գործառույթները, ընտանեկան դերերի բաշխումը, միջանձնային հարաբերությունները և ընտանիքի անդամների փոխգործակցության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային արժեքների, մշակութային ավանդույթների, ընտանեկան դաստիարակության, սերունդների փոխհարաբերությունների և սոցիալական միջավայրի ազդեցությանը ընտանիքի հոգեբանական մթնոլորտի ձևավորման վրա։ Վերլուծվում են Հայաստանում և ԱՄՆ-ում բնակվող հայ ընտանիքների սոցիալական հարմարման պայմանները, ընտանեկան հարաբերությունների պահպանման մեխանիզմները և մշակութային ինքնության փոխանցման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև միգրացիայի, միջմշակութային շփումների, սոցիալ-տնտեսական պայմանների, կրթական միջավայրի և հասարակական արժեքների փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությունները ընտանեկան կյանքի կազմակերպման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ամուսնական հարաբերությունների, ծնողավարման մոտեցումների, ընտանեկան հաղորդակցության, կոնֆլիկտների կարգավորման և հոգեբանական աջակցության հիմնախնդիրները։ Անդրադարձ է կատարվում ընտանիքի հոգեբանական կայունության, փոխադարձ վստահության, հուզական աջակցության և ազգային մշակութային շարունակականության պահպանման գործոններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սոցիալական հոգեբանության, ընտանիքի հոգեբանության, սփյուռքագիտության, սոցիոլոգիայի և միջմշակութային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։