Կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների էլեկտրոնային և օպտիկական հատկությունների վրա արտաքին գործոնների ազդեցության տեսական ուսումնասիրում

Культура

Աշխատությունը նվիրված է կաթողիկոսական հանդերձանքի խորհրդաբանական իմաստների և դրանց պատկերագրական արտահայտությունների ուսումնասիրությանը միջնադարյան մանրանկարչության մեջ։ Գրքում վերլուծվում են եկեղեցական բարձրագույն հոգևորականի հագուստի տարրերը՝ դրանց ծիսական, աստվածաբանական և սոցիալական նշանակության համատեքստում, ինչպես նաև դրանց դերը հոգևոր իշխանության և հեղինակության տեսողական ներկայացման համակարգում։ Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես են միջնադարյան ձեռագրերի մանրանկարներում կաթողիկոսական հանդերձանքի տարբեր բաղադրիչները՝ պատմուճանը, փիլոնը, խաչերը և այլ ծիսական ատրիբուտներ, ձեռք բերել խորհրդանշական բազմաշերտ իմաստներ։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատկերագրական ավանդույթների ձևավորմանը, ձեռագրական դպրոցների տարբերություններին և քրիստոնեական արվեստում հանդերձանքի սիմվոլիկ լեզվի զարգացման ընթացքին։ Քննարկվում է նաև հոգևոր իշխանության տեսողական կոդավորման դերը միջնադարյան հասարակության աշխարհընկալման և գաղափարական համակարգերի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է միջնադարյան արվեստի պատմության, հայ եկեղեցական մշակույթի և պատկերագրության ուսումնասիրության ոլորտում՝ օգտակար լինելով արվեստաբանների, պատմաբանների և հայագետների համար։

Право

Աշխատությունը նվիրված է անկախ պետականության ձևավորման սկզբնական ժամանակաշրջանում Հայաստանի առողջապահության կառավարման մարմինների գործունեության կազմակերպական և իրավական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում առողջապահության պետական կառավարման համակարգի վերակազմավորման գործընթացն է, դրա իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները, կառավարման մարմինների կառուցվածքը, լիազորությունների բաշխումը և պետական քաղաքականության իրականացման կազմակերպական մեխանիզմները։ Քննվում է խորհրդային վարչակառավարչական համակարգից նոր պետական և իրավական պայմաններին անցման ազդեցությունը առողջապահության ոլորտի կառավարման վրա, ինչպես նաև այն ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները, որոնք անհրաժեշտ էին նոր սոցիալ-տնտեսական միջավայրում համակարգի գործունեությունն ապահովելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կենտրոնական և տարածքային կառավարման մարմինների փոխհարաբերություններին, բուժհաստատությունների կառավարման կազմակերպմանը, պետական մարմինների իրավասությունների սահմանմանը և ոլորտի գործունեությունը կարգավորող իրավական ակտերի նշանակությանը։ Ուսումնասիրվում են առողջապահության կառավարման համակարգի առջև ծառացած կազմակերպական խնդիրները, կառավարման տարբեր մակարդակների միջև գործառույթների բաշխման առանձնահատկությունները և նոր իրավական մեխանիզմների ձևավորման անհրաժեշտությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում առողջապահական հաստատությունների կարգավիճակի, ֆինանսավորման և կառավարման սկզբունքների փոփոխության դիտարկումը՝ հասարակական ու տնտեսական վերափոխումների ընդհանուր համատեքստում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական վերահսկողության, բժշկական օգնության կազմակերպման, բնակչության առողջության պահպանման ոլորտում պետական մարմինների պարտականությունների և պատասխանատվության իրավական հիմքերին։ Ժամանակաշրջանի օրենսդրական և վարչական փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու կառավարման համակարգի զարգացման հիմնական միտումները, իրավական կարգավորման բացերը և կազմակերպական կառուցվածքների աստիճանական վերափոխումը։ Առանձին նշանակություն ունի առողջապահության ոլորտում պետական կառավարման շարունակականության և նոր ինստիտուտների ձևավորման հարաբերակցության վերլուծությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առողջապահության կառավարման, վարչական իրավունքի և պետական կառավարման պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով անկախության առաջին տարիներին ոլորտի ինստիտուցիոնալ ու իրավական համակարգի ձևավորման առանձնահատկությունները։

История

Հայոց պատմություն ոլորտի «Հայոց պատմություն շտեմարան 2»-ը ուսումնական և քննություններին նախապատրաստող խնդիրների ու հարցերի հավաքածու է, որը նախատեսված է միջին և խորացված մակարդակում սովորողների գիտելիքների ամրապնդման համար և ընդգրկում է Հայաստանի պատմության կարևոր փուլեր՝ սկսած հին և միջնադարյան շրջանից մինչև նորագույն ժամանակներ՝ կախված ծրագրային պահանջներից, այստեղ ներկայացվում են թեմատիկ հարցեր, փաստերի վերլուծություն, ժամանակագրական առաջադրանքներ, պատմական իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերի բացատրություն և քարտեզային գիտելիքների կիրառություն, շտեմարանի նպատակն է օգնել սովորողին ոչ միայն հիշել պատմական փաստերը, այլև հասկանալ դրանց տրամաբանությունը, կապերը և ազդեցությունը պետականության, մշակույթի և հասարակական զարգացման վրա, այն հաճախ օգտագործվում է դպրոցներում որպես լրացուցիչ ուսումնական նյութ և քննություններին պատրաստվելու գործիք՝ զարգացնելով քննադատական մտածողությունը և պատմական վերլուծական կարողությունները։

Биология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է պրոլինով հարուստ նոր պոլիպեպտիդների գենատոքսիկության գնահատմանը in vitro և in vivo փորձարարական մոդելներում։ Գրքում ներկայացվում են պեպտիդների կենսաքիմիական և կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց կենսաբանական ակտիվության հնարավոր մեխանիզմները և օրգանիզմի բջջային համակարգերի հետ փոխազդեցության ձևերը։ Հեղինակը վերլուծում է գենատոքսիկ ազդեցության գնահատման ժամանակակից մեթոդները՝ ներառյալ բջջային կուլտուրաների վրա իրականացվող թեստերը, միկրոմիջուկային վերլուծությունը, ԴՆԹ վնասումների հայտնաբերման մոլեկուլային մեթոդները, ինչպես նաև կենդանական մոդելներում իրականացվող փորձերը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև դոզա-կախյալ ազդեցությունները, օքսիդատիվ սթրեսի դերը, բջջային վերականգնման մեխանիզմները և հնարավոր թունաբանական ռիսկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստացված տվյալների վիճակագրական մշակմանը և նոր պոլիպեպտիդների կենսաբժշկական կիրառելիության գնահատմանը՝ դեղագործության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտներում։ Գիրքը նախատեսված է կենսաքիմիկոսների, մոլեկուլային կենսաբանների, թունաբանների, դեղագետների, լաբորատոր մասնագետների և հետազոտողների համար՝ առաջարկելով համապարփակ պատկերացում նոր կենսաակտիվ պոլիպեպտիդների գենատոքսիկ անվտանգության գնահատման վերաբերյալ։

Культура

Երաժշտագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործական ժառանգության մեջ բազմաձայնության սկզբունքների և դրանց գեղարվեստական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բազմաձայն երաժշտական մտածողության առանձնահատկությունները, տարբեր ձայների փոխհարաբերությունները և դրանց դերը երաժշտական կառուցվածքի ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմաձայնության տարբեր ձևերի ու հնարների կիրառմանը, թեմատիկ նյութի զարգացմանը, ձայների ինքնուրույն շարժմանը և երաժշտական հյուսվածքի կազմակերպմանը։ Վերլուծվում են բազմաձայն և հարմոնիկ մտածողության փոխազդեցությունը, մեղեդային գծերի համադրումը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ստեղծագործությունների արտահայտչականության և կառուցվածքային ամբողջականության վրա։ Քննարկվում են կոմպոզիտորական տեխնիկայի առանձնահատկությունները և բազմաձայնության կիրառման նշանակությունը անհատական երաժշտական ոճի ձևավորման համատեքստում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու կոմպոզիտորի երաժշտական լեզվի, ստեղծագործական մտածողության և երաժշտական նյութի կազմակերպման սկզբունքների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել երաժշտագետների, կոմպոզիտորների, երաժշտական կրթության ոլորտի մասնագետների և երաժշտական արվեստի պատմությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Информатика

Компьютерное моделирование աշխատությունը տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է իրական համակարգերի և գործընթացների մաթեմատիկական ու համակարգչային մոդելավորման հիմնական սկզբունքները, այն բացատրում է մոդելի կառուցման փուլերը՝ խնդիրի ձևակերպում, մաթեմատիկական նկարագրություն, ալգորիթմի մշակում և համակարգչային իրականացման քայլեր, գիրքը անդրադառնում է դիսկրետ և շարունակական մոդելներին, սիմուլյացիայի մեթոդներին, ինչպես նաև արդյունքների վերլուծությանը և ճշգրտության գնահատմանը, միաժամանակ ընդգրկելով տարբեր ոլորտներում կիրառվող օրինակներ՝ ֆիզիկա, տնտեսագիտություն, կենսաբանություն և ինժեներական համակարգեր, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգչային գիտության, մաթեմատիկական մոդելավորման և տվյալների վերլուծության ուսանողների համար։