Կոմիտաս - Կենսագրություն

Математика

Աշխատությունը նվիրված է քվազիգծային դեգեներացվող մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների համար եզրային խնդիրների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց լուծումների հիմնական հատկությունների բացահայտմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հավասարումների վրա, որոնց գործակիցները կամ գլխավոր մասը որոշակի կետերում կամ տիրույթի որոշ հատվածներում կարող են կորցնել սովորական էլիպտականության, պարաբոլականության կամ այլ ստանդարտ պայմաններ՝ առաջացնելով լուծելիության և լուծումների վարքի հետ կապված լրացուցիչ մաթեմատիկական դժվարություններ։ Քննության են առնվում տարբեր տեսակի եզրային պայմաններ, դրանց համապատասխանությունը հավասարման կառուցվածքին և այն պայմանները, որոնց դեպքում հնարավոր է հաստատել խնդրի լուծման գոյությունը, միակությունը և կայունությունը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում թույլ և ընդհանրացված լուծումների գաղափարներին, քանի որ դեգեներացման առկայության դեպքում դասական իմաստով բավարար հարթություն ունեցող լուծումների գոյությունը միշտ չէ, որ հնարավոր է ապահովել։ Ուսումնասիրվում են ֆունկցիոնալ տարածությունների, ինտեգրալային գնահատականների, ապրիորի գնահատումների և կոմպակտության մեթոդների կիրառման հնարավորությունները՝ լուծումների գոյության վերաբերյալ թեորեմների հիմնավորման համար։ Կարևորվում է հավասարման ոչ գծային անդամների ազդեցությունը լուծման հատկությունների վրա, ինչպես նաև գործակիցների վարքը դեգեներացման տիրույթում։ Դիտարկվում են լուծումների կանոնավորության, սահմանափակության և եզրային պայմանների պահպանման հարցերը, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ անհրաժեշտ է կիրառել կշռային ֆունկցիոնալ տարածություններ կամ հատուկ գնահատման մեթոդներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև առավելագույնի սկզբունքի տարբեր ձևեր, համեմատության մեթոդներ, մոտարկման եղանակներ և թույլ լուծումներից ավելի կանոնավոր լուծումների ստացման պայմաններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դեգեներացման բնույթի դասակարգումը, քանի որ դրա աստիճանն ու տեղայնացումը կարող են էապես ազդել եզրային խնդրի ճիշտ դրվածության և լուծման որակական հատկությունների վրա։ Տեսական արդյունքները հնարավորություն են տալիս խորացնել ոչ գծային մասնակի ածանցյալներով հավասարումների վերաբերյալ պատկերացումները և մշակել այնպիսի մաթեմատիկական գործիքներ, որոնք կիրառելի են ոչ ստանդարտ կամ սինգուլյար բնույթ ունեցող խնդիրների դեպքում։ Նման հավասարումները կարևոր նշանակություն ունեն նաև կիրառական մաթեմատիկայում, քանի որ կարող են առաջանալ շարունակական միջավայրերի մեխանիկայի, ջերմային և դիֆուզիոն գործընթացների, ֆիզիկական միջավայրերի մոդելավորման և այլ խնդիրների մաթեմատիկական նկարագրության ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների, ֆունկցիոնալ անալիզի, ոչ գծային անալիզի և մաթեմատիկական ֆիզիկայի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի բնակլիմայական պայմաններում առվույտի աճի և զարգացման կենսաբանական ու ագրոտեխնիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կախված հնձի ժամկետներից և բույսերի կյանքի տևողությունից։ Քննարկվում են առվույտի՝ որպես բազմամյա կերային մշակաբույսի կենսաբանական հատկությունները, աճի փուլերը, վեգետացիոն զարգացման օրինաչափությունները և գյուղատնտեսական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնձի տարբեր ժամկետների ազդեցությանը բույսերի վերաճի ինտենսիվության, կանաչ զանգվածի ձևավորման, արմատային համակարգի զարգացման և հետագա բերքատվության վրա։ Ուսումնասիրվում են առվույտի աճի և զարգացման փոփոխությունները կյանքի տարբեր տարիներին, ինչպես նաև բույսերի տարիքային առանձնահատկությունների և հնձի հաճախականության փոխկապակցվածությունը։ Դիտարկվում են Արարատյան հարթավայրին բնորոշ ջերմաստիճանային պայմանների, արևային ճառագայթման, հողի խոնավության, ոռոգման ռեժիմի և հողային առանձնահատկությունների ազդեցությունները մշակաբույսի կենսաբանական գործընթացների վրա։ Կարևորվում են բույսերի բարձրության, ցողունների քանակի, տերևային զանգվածի, աճի արագության և կանաչ ու չոր զանգվածի բերքատվության ցուցանիշների գնահատման մեթոդները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել առվույտի տարբեր տարիքային ցանքատարածություններում իրականացվող հնձերի ժամկետներն ու դրանց ազդեցությունը բույսերի վերականգնողական կարողության և արտադրողականության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բողբոջման, ճյուղավորման, կոկոնակալման և ծաղկման փուլերի առանձնահատկություններին՝ հնձի առավել նպատակահարմար ժամանակահատվածների որոշման տեսանկյունից։ Առանձնացվում են հնձի վաղ կամ ուշ իրականացման հնարավոր հետևանքները կերային զանգվածի քանակի, սննդարարության, բույսերի կենսունակության և ցանքատարածությունների երկարակեցության վրա։ Կարևորվում են նաև բազմամյա կերային մշակաբույսերի արդյունավետ օգտագործման, հողի բերրիության պահպանման և անասնակերի կայուն արտադրության ապահովման հարցերը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Արարատյան հարթավայրում առվույտի մշակության ագրոտեխնիկական միջոցառումների կատարելագործմանը, հնձի ժամանակացույցի գիտական հիմնավորմանը և բերքատվության բարձրացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կերարտադրության կազմակերպման, ոռոգվող հողատարածքների արդյունավետ օգտագործման և գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման համար։ Այն օգտակար է ագրոնոմների, բուսաբույծների, կերարտադրության մասնագետների, գյուղատնտեսական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Այս հրատարակությունը պատկանում է հայերեն պատմագրական գրականության այն շրջանակին, որի միջոցով ընթերցողին ներկայացվել են պատմական անցյալի վերաբերյալ տեղեկություններ, ժամանակագրական հիշողություններ և պատմության մեկնաբանման ավանդական մոտեցումներ։ Վերնագրում օգտագործված «տիեզերական պատմություն» արտահայտությունը պատմական գրականության հին գործածության մեջ կարող է նշանակել համընդհանուր կամ համաշխարհային պատմություն՝ մարդկության, ժողովուրդների, պետությունների և տարբեր ժամանակաշրջանների անցյալի ամբողջական կամ ընդհանրական շարադրանք։ Այն պարտադիր չէ, որ վերաբերի տիեզերքին՝ ժամանակակից աստղագիտական իմաստով. պատմական համատեքստում «տիեզերական» բառը կարող է ընդգծել պատմության համընդհանուր ընդգրկումը և իրադարձությունները լայն պատմական շրջանակում ներկայացնելու ձգտումը։ Վերնագրում հիշատակված Ստեփաննոս վարդապետ Տարոնեցին հայ միջնադարյան պատմագրական ավանդույթի հետ կապվող հեղինակային անուն է, սակայն միայն այս մատենագիտական տվյալներից հնարավոր չէ հաստատել, թե հրատարակության մեջ ներկայացված է նրա ո՛ր կոնկրետ երկը, ինչ բնագրային տարբերակ է օգտագործվել, կամ արդյոք նյութը ներառում է խմբագրական հավելումներ։ Այդ պատճառով գրքի բովանդակության ճշգրիտ կառուցվածքի, պատմական ժամանակաշրջանների ընդգրկման և առանձին իրադարձությունների վերաբերյալ պնդումները պահանջում են հենց հրատարակության տեքստի ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ, նման վերնագրով պատմագրական աշխատությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ անցյալի վերաբերյալ տեղեկությունների համակարգման, պատմական դեպքերի ժամանակագրական ընկալման և տարբեր ժողովուրդների պատմությունը համընդհանուր պատմական ընթացքի մեջ դիտարկելու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ պատմագրության, միջնադարյան պատմական մտածողության, պատմական երկերի հետագա հրատարակությունների և հայերեն գրավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Գրքի ուսումնասիրությունը կարող է նաև օգնել հասկանալու, թե ինչպես են պատմական տեղեկությունները փոխանցվել տարբեր դարաշրջանների ընթերցողներին, ինչպիսի նշանակություն է տրվել պատմական հիշողությանը և ինչպես է հայերեն գրական միջավայրում ներկայացվել անցյալի մասին գիտելիքը։ Տասնիններորդ դարի հայերեն տպագրական միջավայրում նման աշխատությունների հրատարակումը նպաստել է պատմական երկերի պահպանմանը, շրջանառությանը և ընթերցողների ավելի լայն շրջանակներին հասանելի դառնալուն։ Հրատարակության արժեքը կարող է լինել ոչ միայն պատմական տեղեկությունների մեջ, այլև որպես հայ գրքի պատմության և պատմագրական ժառանգության ուսումնասիրման նյութ։ Միևնույն ժամանակ, առանց գրքի բովանդակության կամ վերնաթերթի լրացուցիչ քննության հնարավոր չէ վստահորեն նշել դրա բաժինները, պատմական պատմությունների հաջորդականությունը, աղբյուրները կամ այն, թե արդյոք այն ներառում է մեկնաբանություններ և ծանոթագրություններ։ Հետևաբար, այս գրառման նկարագրությունը հիմնվում է վերնագրի և մատենագիտական տվյալների պատմագրական իմաստի վրա, իսկ աշխատության կոնկրետ բովանդակության վերջնական բնութագրումը պետք է կատարել հրատարակության ամբողջական օրինակի հիման վրա։

Экономика

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արժութային կարգավորման համակարգի արդիականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրա կատարելագործման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են արժութային հարաբերությունների պետական կարգավորման տնտեսական և ինստիտուցիոնալ հիմքերը, դրանց ազդեցությունը ֆինանսական շուկայի կայունության, ազգային արժույթի դիրքի, արտաքին տնտեսական կապերի և երկրի ներդրումային միջավայրի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արժութային շուկայի գործունեության մեխանիզմներին, փոխարժեքի ձևավորմանը, արտարժույթի առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցությանը, ինչպես նաև կարգավորող մարմինների կողմից իրականացվող դրամավարկային և արժութային քաղաքականության գործիքներին։ Աշխատանքում դիտարկվում են արժութային կարգավորման համակարգի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները Հայաստանի տնտեսական պայմաններում, ինչպես նաև այն խնդիրները, որոնք կարող են առաջանալ բաց տնտեսության, արտաքին առևտրի ծավալների փոփոխության, կապիտալի շարժի և միջազգային ֆինանսական շուկաների ազդեցության պայմաններում։ Ուսումնասիրվում է նաև արժութային ռիսկերի կառավարման նշանակությունը տնտեսավարող սուբյեկտների և ֆինանսական կազմակերպությունների գործունեության համար, ինչպես նաև փոխարժեքային տատանումների ազդեցությունը ներմուծման, արտահանման, գնաճային գործընթացների և ֆինանսական կայունության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը և այն մեխանիզմների բացահայտումը, որոնք կարող են կիրառելի լինել Հայաստանի պայմաններում՝ հաշվի առնելով ազգային ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունները։ Արդիականացման հնարավոր ուղղությունների շարքում կարող են դիտարկվել արժութային շուկայի կարգավորման գործիքների կատարելագործումը, շուկայի մասնակիցների գործունեության թափանցիկության բարձրացումը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների զարգացումը, ֆինանսական շուկայի ենթակառուցվածքների բարելավումը և կարգավորող միջավայրի համապատասխանեցումը ժամանակակից տնտեսական պահանջներին։ Աշխատանքի արդյունքում բացահայտվում են գործող համակարգի հիմնական խնդիրներն ու սահմանափակումները, գնահատվում են դրանց տնտեսական հետևանքները և ներկայացվում են առաջարկություններ արժութային կարգավորման արդյունավետության, ֆինանսական կայունության և արտաքին տնտեսական ցնցումների նկատմամբ համակարգի դիմակայունության բարձրացման ուղղությամբ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի արժութային և ֆինանսական քաղաքականության մշակման, ֆինանսական շուկայի զարգացման և մակրոտնտեսական կայունության ապահովման գործընթացների ուսումնասիրության համար։

Лингвистика

Այս աշխատությունը նախատեսված է թուրքերենի և հայերենի միջև հաղորդակցությունը հեշտացնելու և երկու լեզուներով առօրյա զրույց վարելու հմտությունները զարգացնելու համար։ Զրուցարանները լեզուների ուսուցման գործնական ձեռնարկներ են, որոնք սովորողներին ծանոթացնում են առօրյա իրավիճակներում կիրառվող արտահայտություններին, հարց ու պատասխանների ձևերին և հաղորդակցական հիմնական կառուցվածքներին։ Թուրքերենից հայերեն զրուցարանի նպատակը կարող էր լինել թուրքերեն խոսքի ըմբռնումը և հայերեն համարժեքների միջոցով իմաստի փոխանցումը դյուրացնելը՝ օգտակար լինելով տարբեր լեզվական միջավայրերում շփվող մարդկանց համար։ Նման ձեռնարկները կարևոր նշանակություն ունեին առևտրական, հասարակական, կրթական և կենցաղային հարաբերություններում, երբ տարբեր լեզուներով խոսող մարդիկ կարիք ունեին փոխըմբռնման և գործնական հաղորդակցության։ Դրանք նպաստում էին նաև լեզվական գիտելիքների տարածմանը՝ տրամադրելով սովորողին ոչ միայն առանձին բառեր, այլև խոսքային իրավիճակներում կիրառելի լեզվական օրինակներ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն և թուրքերեն լեզուների ուսուցման պատմության, երկլեզու բառարանային ու զրուցարանային գրականության զարգացման և 19-րդ դարի հայ կրթական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, հայ-թուրքական լեզվական շփումների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին լեզվաուսումնական ձեռնարկներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է հայ հոգևոր և հասարակական կյանքի նշանավոր գործչի մանկավարժական գործունեության, կրթական հայացքների և դաստիարակության վերաբերյալ գաղափարների ուսումնասիրությանը։ Ուշադրության կենտրոնում նրա գործունեության այն կողմերն են, որոնք առնչվում են կրթությանը, ազգային դաստիարակությանը, երիտասարդ սերնդի բարոյական ձևավորմանը և հայ մշակութային ինքնության պահպանմանը։ Քննվում է այն միջավայրը, որտեղ ձևավորվել են նրա մանկավարժական պատկերացումները, ինչպես նաև կրթության և ուսուցչական աշխատանքի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Մանկավարժական գործունեությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գիտելիքների փոխանցման գործընթաց, այլև որպես անհատի մտավոր, բարոյական և մշակութային զարգացման միջոց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային կրթության գաղափարին, մայրենի լեզվի, պատմական հիշողության, գրականության և մշակութային ժառանգության դերին երիտասարդ սերնդի աշխարհայացքի ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրվում են ուսուցչի հասարակական առաքելության, սովորողի նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի, կրթության մարդասիրական բնույթի և գիտելիքի ու բարոյական արժեքների փոխկապակցվածության վերաբերյալ մոտեցումները։ Կարևորվում է նաև ընտանիքի, դպրոցի և հասարակական միջավայրի համագործակցությունը՝ որպես անձի դաստիարակության միասնական գործընթացի բաղադրիչ։ Հետազոտության մեջ կարող են քննության առնվել հրապարակային ելույթները, գրավոր ժառանգությունը, կրթական նախաձեռնությունները և գործունեության տարբեր փուլերը՝ դրանցում մանկավարժական գաղափարների դրսևորումները բացահայտելու նպատակով։ Հոգևոր առաջնորդի հետագա գործունեության համատեքստում կրթությունը դիտարկվում է նաև որպես ազգային ինքնության, լեզվի և մշակույթի շարունակականությունն ապահովող կարևոր միջոց։ Առանձին նշանակություն ունի երիտասարդության հետ աշխատանքի ուսումնասիրությունը, որտեղ գիտելիքի ձեռքբերումը զուգորդվում է պատասխանատվության, մարդասիրության, հայրենասիրության և հասարակական ծառայության արժեքների ձևավորման հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս մանկավարժական տեսանկյունից գնահատելու նրա բազմակողմ գործունեությունը և բացահայտելու կրթական գաղափարների տեղը հայ մանկավարժական մտքի պատմության մեջ՝ միաժամանակ ներկայացնելով կրթության, ազգային մշակույթի և բարոյական դաստիարակության փոխադարձ կապերի վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները։