Կոստանդնուպոլսից Եվրոպա ճանապարհորդության ուղեցույց՝ Դանուբ գետով

Лингвистика

Այս աշխատանքը նվիրված է հայերենի քերականության, գրականության և ընթերցանության նյութերի համապարփակ ուսումնական ներկայացմանը՝ նախատեսված ինչպես դասախոսությունների, այնպես էլ ինքնուրույն ուսումնասիրության համար։ Հեղինակը համակարգված ձևով ներկայացնում է հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ սկսած հնչյունաբանությունից և ձևաբանությունից մինչև շարահյուսություն, ընդգծելով լեզվի առանձնահատկությունները հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի շրջանակում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ գրականության ընտրովի օրինակների (քրեստոմատիա) ընդգրկմանը, որոնք ծառայում են որպես լեզվական երևույթների գործնական պատկերացում և ընթերցողական հմտությունների զարգացման միջոց։ Աշխատությունում ներառված է նաև բառարան (գլոսարիում), որը օգնում է օտարալեզու ընթերցողին հասկանալ հիմնական բառապաշարը և հեշտացնել դասավանդման գործընթացը։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության գործունեության և Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության ապահովման գործում դրա հնարավոր դերակատարության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում կազմակերպությունը դիտարկվում է որպես տարածաշրջանային և միջազգային անվտանգության համակարգի բաղադրիչ՝ ուշադրություն դարձնելով դրա ձևավորման պատմությանը, նպատակներին, կառուցվածքին, անդամ պետությունների միջև ռազմաքաղաքական համագործակցության մեխանիզմներին և հավաքական անվտանգության սկզբունքներին։ Ուսումնասիրվում են Հայաստանի մասնակցության առանձնահատկությունները կազմակերպության շրջանակում և այն հնարավորությունները, որոնք կարող են կապված լինել պաշտպանական համագործակցության, ռազմական պատրաստվածության, տեղեկատվության փոխանակման, համատեղ միջոցառումների և ճգնաժամային իրավիճակներում փոխգործակցության հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ՀՀ ազգային անվտանգության վրա տարածաշրջանային ռազմաքաղաքական իրավիճակի ազդեցությանը և այն հարցին, թե ինչ նշանակություն կարող են ունենալ բազմակողմ անվտանգության մեխանիզմները երկրի պաշտպանունակության և անվտանգության շահերի ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել կազմակերպության ռազմաքաղաքական կառույցները, հավաքական անվտանգության համակարգի գործնական հնարավորություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև անդամ պետությունների շահերի համադրման խնդիրները։ Կարևորվում է նաև Հայաստանի անվտանգության միջավայրի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանային հակամարտությունները, արտաքին քաղաքական զարգացումները և անվտանգության սպառնալիքների փոփոխվող բնույթը։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն կազմակերպության ֆորմալ նշանակությունը, այլև դրա իրական ազդեցության շրջանակը Հայաստանի անվտանգության քաղաքականության վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են այն գործոնները, որոնք կարող են սահմանափակել հավաքական անվտանգության մեխանիզմների արդյունավետությունը՝ անդամ պետությունների տարբեր քաղաքական առաջնահերթությունները, շահերի հնարավոր հակասությունները և կազմակերպության ներսում որոշումների կայացման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել ՀՀ անվտանգության քաղաքականության, միջազգային կազմակերպությունների և տարածաշրջանային անվտանգության համակարգերի վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացման ձևավորմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, անվտանգության ոլորտի հետազոտողների, պետական կառավարման մասնագետների, իրավաբանների, ուսանողների և տարածաշրջանային քաղաքականությամբ զբաղվող փորձագետների համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է տեխնիկական թեմաներով նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նախատեսված ընթերցողներին, մասնագետներին և հետազոտողներին ժամանակակից տեխնիկական գրականության մասին արագ և ճշգրիտ տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Այն ընդգրկում է տարբեր ուղղությունների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններից և մեքենաշինությունից մինչև էլեկտրոնիկա, ավտոմատացում, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկ համակարգեր և շինարարական տեխնոլոգիաներ՝ արտացոլելով գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային հավաքածուների և նոր ստացվող հրատարակությունների հիման վրա և ծառայում է որպես օժանդակ գործիք գիտական ու կիրառական գործունեությամբ զբաղվող մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով հետևել ոլորտի նորություններին, բացահայտել արդիական հետազոտություններ և ընտրել անհրաժեշտ գրականություն մասնագիտական աշխատանքի համար։ Այն նաև կարևոր դեր ունի տեղեկատվության կազմակերպման և տարածման գործում՝ ապահովելով տեխնիկական գիտելիքների հասանելիությունը և աջակցելով գիտական հաղորդակցության շարունակականությանը։

Химия

Ցիստեինի ջրասուլֆօքսիդային լուծույթներում մոլեկուլային փոխազդեցությունները և քիմիական փոխակերպումները ներկայացնում են բարդ հավասարակշռված համակարգ, որտեղ լուծիչի՝ ջրի և սուլֆօքսիդների (օրինակ՝ դիմեթիլսուլֆօքսիդի) առանձնահատկությունները զգալի ազդեցություն են ունենում ամինաթթվի իոնացման, կոնֆորմացիայի և ռեակտիվության վրա։ Ցիստեինը, ունենալով թիոլային (-SH), ամինային և կարբօքսիլային խմբեր, կարող է մասնակցել ինչպես ներամոլեկուլային, այնպես էլ միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների՝ ձևավորելով ջրածնային կապեր, դիպոլ-դիպոլային փոխազդեցություններ և երբեմն դիսուլֆիդային կապերի առաջացման նախադրյալներ։ Ջրային միջավայրում ցիստեինը հիմնականում գտնվում է զվիտեր-իոնային վիճակում, մինչդեռ սուլֆօքսիդների հավելումը կարող է փոխել լուծույթի դիէլեկտրիկ հատկությունները և բարձրացնել թիոլ խմբի նուկլեոֆիլ ակտիվությունը՝ նպաստելով օքսիդացման-վերականգնման գործընթացների փոփոխությանը։ Դիմեթիլսուլֆօքսիդի նման լուծիչները կարող են նաև կայունացնել որոշ միջանկյալ կառուցվածքներ՝ փոփոխելով ցիստեինի կոնֆորմացիոն հավասարակշռությունը և ազդելով նրա ագրեգացիոն վարքի վրա։ Քիմիական փոխակերպումների տեսանկյունից հնարավոր են թիոլ խմբի օքսիդացում դեպի դիսուլֆիդներ (ցիստին), ինչպես նաև ռեդուկցիոն հակադարձ գործընթացներ՝ կախված միջավայրի օքսիդավերականգնման պոտենցիալից։ Բացի այդ, լուծիչի ազդեցությամբ կարող են փոփոխվել ցիստեինի pKa արժեքները, ինչը ազդում է նրա իոնացման աստիճանի և ռեակտիվության վրա տարբեր pH պայմաններում։ Մոլեկուլային մակարդակում կարևոր դեր ունեն նաև լուծիչ-լուծվող նյութ փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորում են հիդրատացման և սոլվատացման շերտեր՝ կարգավորելով էներգետիկ լանդշաֆտը և ռեակցիոն կինետիկան։ Ընդհանուր առմամբ, ցիստեինի ջրասուլֆօքսիդային համակարգերը ներկայացնում են բազմագործոն քիմիական միջավայր, որտեղ լուծիչի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները էականորեն վերահսկում են մոլեկուլային վարքը, հավասարակշռությունները և քիմիական փոխակերպումների ուղղվածությունը։

Философия

Այս աշխատությունը վերաբերում է 20-րդ դարի իրանական հասարակագիտական մտքում աշխարհականացման (սեկուլյարիզացիայի) հիմնախնդրի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով գաղափարական, քաղաքական և սոցիոմշակութային գործընթացները, որոնք ձևավորել են Իրանի հասարակական մտածողության զարգացման ուղին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել, թե ինչպես է աշխարհականացման գաղափարը ընկալվել և մեկնաբանվել իրանցի մտավորականների, փիլիսոփաների և հասարակագետների կողմից՝ տարբեր պատմական փուլերում, մասնավորապես՝ Պահլավիների շրջանի արդիականացման քաղաքականության և 20-րդ դարի երկրորդ կեսի գաղափարական հակասությունների համատեքստում։ Ուսումնասիրվում է աշխարհականացման և կրոնի փոխհարաբերությունը, պետության և եկեղեցական կառույցների տարանջատման գաղափարը, ինչպես նաև այդ գործընթացների ազդեցությունը կրթության, իրավական համակարգի և հասարակական ինստիտուտների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտյան սոցիոլոգիական և փիլիսոփայական տեսությունների ներթափանցմանը իրանական մտավոր միջավայր, ինչպես նաև դրանց տեղայնացման և քննադատական վերաիմաստավորման գործընթացներին։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ իրանական հասարակագիտական միտքը հաճախ ընկալել է աշխարհականացումը ոչ միայն որպես քաղաքական կամ ինստիտուցիոնալ փոփոխություն, այլ նաև որպես մշակութային ինքնության և արժեքային համակարգի վերափոխման խնդիր։ Միաժամանակ դիտարկվում են հակասական մոտեցումները՝ արդիականացման կողմնակիցների և ավանդապաշտ-կրոնական մտածողության ներկայացուցիչների միջև, որոնք ձևավորել են 20-րդ դարի իրանական գաղափարական դաշտի բազմաշերտ կառուցվածքը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի համեմատական սոցիոլոգիայի և Մերձավոր Արևելքի գաղափարական պատմության համար՝ բացահայտելով աշխարհականացման գործընթացի յուրահատուկ իրանական մեկնաբանությունները։

История

Աշխատությունը նվիրված է Կովկասյան մշակութային աշխարհի և Հայաստանի փոխհարաբերությունների, պատմական ընդհանրությունների ու մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում Հայաստանը դիտարկվում է Կովկասի բազմաշերտ մշակութային տարածքի համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով տարածաշրջանի ժողովուրդների միջև ձևավորված պատմական կապերին, մշակութային փոխներթափանցումներին և փոխադարձ ազդեցություններին։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել Կովկասի ժողովուրդների նյութական և հոգևոր մշակույթի հիմնական դրսևորումները՝ ճարտարապետությունը, արվեստը, գրականությունը, երաժշտությունը, ժողովրդական ավանդույթները, կրոնական պատկերացումները, կենցաղային մշակույթը և բանահյուսությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական մշակույթի առանձնահատկություններին և այն պատմական պայմաններին, որոնց ներքո այն ձևավորվել ու զարգացել է տարածաշրջանային մշակութային միջավայրում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայկական մշակույթի ինչպես ինքնատիպ, այնպես էլ փոխազդեցության արդյունքում ձևավորված տարրերը՝ համադրելով դրանք Կովկասի մյուս մշակութային ավանդույթների հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պատմական շփումների, առևտրական և քաղաքական կապերի, բնակչության տեղաշարժերի և հարևան ժողովուրդների միջև հաղորդակցության ազդեցությանը մշակութային գործընթացների վրա։ Աշխատության մեջ կարող են դիտարկվել նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում Հայաստանի և Կովկասի այլ տարածաշրջանների միջև ստեղծված մշակութային կապերը, ինչպես նաև դրանց արտահայտությունները արվեստի և ճարտարապետության մեջ։ Հատուկ նշանակություն կարող է ունենալ եկեղեցական և հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրությունը, քանի որ քրիստոնեական ավանդույթները կարևոր դեր են ունեցել տարածաշրջանի մշակութային պատմության ձևավորման գործում։ Միաժամանակ աշխատանքը կարող է անդրադառնալ ժողովրդական մշակույթի ընդհանրություններին՝ ծիսակարգերին, ավանդական արհեստներին, կենցաղային սովորույթներին և բանահյուսական մոտիվներին՝ բացահայտելով դրանց տարածման ու փոխակերպման գործընթացները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև մշակութային ինքնության պահպանման և տարածաշրջանային փոխազդեցության հարաբերակցության խնդիրը․ ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է ժողովուրդը պահպանել իր մշակութային ինքնատիպությունը՝ միաժամանակ գտնվելով բազմազան և փոխկապակցված մշակութային միջավայրում։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն Կովկասը ներկայացնում է որպես պատմականորեն փոխկապակցված մշակութային տարածք, որտեղ տարբեր ժողովուրդների ժառանգությունները ձևավորվել են ինչպես ինքնուրույն զարգացման, այնպես էլ երկարատև շփումների արդյունքում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, արվեստաբաններին, Կովկասի ժողովուրդների մշակույթն ուսումնասիրող հետազոտողներին, ուսանողներին և տարածաշրջանի պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։