Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionOther Subjects
Հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1950
Հրատարակությունը տեղեկատվական, մատենագիտական և օրացուցային բնույթի տեղեկատու է, որը նախատեսված է տարվա ընթացքում նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գրական, գիտական և այլ նշանակալի իրադարձությունների ու տարեդարձերի վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ տրամադրելու համար։ Նման հրատարակությունների հիմնական նպատակը գրադարաններին, մշակութային և կրթական հաստատություններին օժանդակ նյութ տրամադրելն է՝ հիշարժան օրերին նվիրված ցուցահանդեսների, զեկուցումների, ընթերցումների, թեմատիկ երեկոների և այլ միջոցառումների կազմակերպման համար։ Նյութերը կարող են դասավորվել ժամանակագրական սկզբունքով՝ ըստ ամիսների և օրերի, ինչը հնարավորություն է տալիս արագ գտնել համապատասխան ժամանակահատվածին վերաբերող տարեթվերը և նախապես ծրագրել դրանց հետ կապված աշխատանքները։ Առանձին գրառումները կարող են վերաբերվել պատմական իրադարձությունների տարեդարձերին, գիտության և մշակույթի գործիչների ծննդյան կամ գործունեության հիշարժան տարեթվերին, գրականության ու արվեստի կարևոր երևույթներին, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն ունեցող դեպքերին։ Տեղեկատուի արժեքավոր բաղադրիչներից է մատենագիտական ուղղվածությունը, քանի որ հիշարժան իրադարձության կամ անձի վերաբերյալ տեղեկատվությունը կարող է ուղեկցվել թեմայի հետագա ուսումնասիրության համար նախատեսված գրականության ընտրությանն աջակցող տվյալներով։ Այդպիսի կառուցվածքը հրատարակությունը դարձնում է ոչ միայն օրացուցային հիշեցումների ժողովածու, այլև գրադարանային տեղեկատվական և մշակութային աշխատանքի կազմակերպման գործիք։ 1950 թվականի ժամանակագրական շրջանակը հրատարակությանը տալիս է նաև պատմական աղբյուրի նշանակություն, քանի որ այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանում պաշտոնապես կարևորվող տարեդարձերի, անձանց և իրադարձությունների շրջանակը։ Հետագա ուսումնասիրությունների ժամանակ նման նյութերի համեմատությունը տարբեր տարիների համապատասխան հրատարակությունների հետ կարող է հնարավորություն տալ հետևելու հիշողության մշակույթի, գրադարանային աշխատանքի առաջնահերթությունների և հասարակական-մշակութային շեշտադրումների փոփոխություններին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև գրադարանագիտության, մատենագիտության, մշակութային պատմության և պատմական հիշողության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է օրացուցային, տեղեկատվական և մատենագիտական գործառույթները՝ ծառայելով որպես ժամանակաշրջանի հիշարժան տարեթվերի համակարգման և դրանց շուրջ կրթական ու մշակութային աշխատանքի կազմակերպման օժանդակ աղբյուր։
Updated: 2026-09-28
History
Օսմանյան սուլթանների և մեծ վեզիրների կյանքի ընտիր պատմություններ
Օսմանյան կայսրության քաղաքական և պետական պատմությանն առնչվող պատմագրական աշխատություն է, որն անդրադառնում է օսմանյան սուլթանների և մեծ վեզիրների կյանքին, գործունեությանը, կառավարման առանձնահատկություններին ու պատմական դերակատարությանը։ Երկի հիմնական բովանդակային ուղղվածությունը օսմանյան պետականության պատմության ներկայացումն է՝ կենտրոնանալով կայսրության բարձրագույն իշխանավորների կենսագրությունների, քաղաքական որոշումների, պետական կառավարման և պատմական նշանակություն ունեցող իրադարձությունների վրա։ Սուլթանների և մեծ վեզիրների գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Օսմանյան կայսրության ձևավորման, հզորացման, տարածքային ընդարձակման, ներքին կառավարման և միջազգային հարաբերությունների զարգացման մասին։ Սուլթանները ներկայացվում են որպես միապետական իշխանության կրողներ, որոնց քաղաքական կամքը, ռազմական նախաձեռնությունները և կառավարման սկզբունքները մեծապես պայմանավորել են կայսրության պատմական ընթացքը։ Մեծ վեզիրների գործունեությունը, իր հերթին, կարևոր է պետական կառավարման համակարգի, վարչական կազմակերպման, դիվանագիտական հարաբերությունների և ռազմական քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Նրանք հաճախ ունեցել են վճռորոշ դեր պետական գործերի կազմակերպման, հարկային ու վարչական համակարգերի կառավարման, ներքին կարգուկանոնի պահպանման և արտաքին քաղաքականության իրականացման գործում։ Պատմական գործիչների կենսագրությունների միջոցով աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու անհատական հատկանիշների և պետական զարգացման գործընթացների փոխկապակցվածությունը։ Իշխանավորների անձնական որակները, քաղաքական մտածողությունը, կառավարման հմտությունները, ռազմական ունակությունները և դիվանագիտական գործունեությունը ներկայացվում են որպես պատմական իրադարձությունների վրա ազդող կարևոր հանգամանքներ։ Միաժամանակ նման կենսագրական շարադրանքը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու իշխանության ժառանգական փոխանցման, պալատական հարաբերությունների, պետական պաշտոնների բաշխման, քաղաքական մրցակցության և բարձրագույն իշխանական շրջանակներում ձևավորված հարաբերությունների առանձնահատկություններին։ Աշխատության կարևոր թեմատիկ ուղղություններից է նաև Օսմանյան կայսրության պատմության մեջ ռազմական նվաճումների, տարածքային փոփոխությունների, ներքին հակամարտությունների և դիվանագիտական հարաբերությունների նշանակությունը։ Սուլթանների և նրանց գլխավոր պաշտոնյաների գործունեությունը սերտորեն կապված է եղել եվրոպական, ասիական և մերձավորարևելյան պետությունների հետ կայսրության ունեցած հարաբերությունների հետ։ Այս համատեքստում գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև Օսմանյան կայսրության՝ որպես բազմազգ և բազմակրոն պետական կազմավորման պատմական առանձնահատկությունների ուսումնասիրության համար։ Կենսագրական պատմությունների միջոցով հնարավոր է ճանաչել կայսրության կառավարման քաղաքական մշակույթը, պետական իշխանության կենտրոնացման մեխանիզմները, ռազմական վերնախավի դերը և իշխանական համակարգի փոփոխությունները։ Գրական առումով աշխատությունը պատկանում է պատմական կենսագրության և ընտրովի պատմական պատումների ժանրին։ «Ընտիր պատմություններ» բնորոշումը մատնանշում է պատմական նյութի ընտրության և առանձնացված դրվագների ներկայացման սկզբունքը, որի միջոցով ընթերցողին փոխանցվում են առավել ուշագրավ անձանց կյանքի ու գործունեության մասին պատմություններ։ Այսպիսի շարադրանքը պատմական գիտելիքը դարձնում է ավելի մատչելի և ընթերցողականորեն հետաքրքիր՝ համադրելով կենսագրական տեղեկությունները, պատմական իրադարձությունների նկարագրությունը և բարոյական կամ քաղաքական գնահատականները։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի XIX դարի հայ ընթերցողական միջավայրում Օսմանյան կայսրության պատմության նկատմամբ հետաքրքրության ուսումնասիրման համար։ Օսմանյան պետության պատմությունը հայ ժողովրդի պատմական փորձի հետ սերտորեն կապված էր՝ պայմանավորված կայսրության տարածքում հայ համայնքների երկարատև գոյությամբ, նրանց հասարակական, տնտեսական, մշակութային և հոգևոր գործունեությամբ։ Հայ ընթերցողի համար օսմանյան սուլթանների և պետական բարձրաստիճան պաշտոնյաների կենսագրությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն էր տալիս ավելի լավ հասկանալու այն քաղաքական ու վարչական միջավայրը, որտեղ զարգացել էր արևմտահայ հասարակական կյանքը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական գործունեությունը կարևոր դեր է ունեցել համաշխարհային և տարածաշրջանային պատմության վերաբերյալ հայերեն գիտելիքի տարածման գործում։ Նման աշխատությունների հրատարակումը նպաստել է հայ պատմական գրականության թեմատիկ շրջանակների ընդլայնմանը և ընթերցողին տարբեր ժողովուրդների ու պետությունների պատմության հետ հաղորդակից դարձնելուն։ Գիրքը արժեքավոր է Օսմանյան կայսրության քաղաքական պատմության, սուլթանական կառավարման համակարգի, մեծ վեզիրների ինստիտուտի, հայ-օսմանյան պատմական հարաբերությունների և XIX դարի հայ պատմագրական ու թարգմանական գրականության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, օսմանագետների, արևելագետների, քաղաքագետների, կենսագրական գրականության ուսումնասիրողների և Օսմանյան կայսրության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես պետական գործիչների գործունեության միջոցով կայսրության պատմական զարգացումը ճանաչելու կարևոր գրավոր աշխատություն։
Updated: 2026-11-11
Medicine
Լակտոբակտերին 6 կենսաբանական ակտիվ պատրաստուկի ազդեցությունը հորթերի բնական դիմադրողականության վրա
Աշխատությունը նվիրված է կենսաբանական ակտիվ պատրաստուկի ազդեցության ուսումնասիրությանը հորթերի օրգանիզմի բնական դիմադրողականության և պաշտպանական մեխանիզմների վրա։ Քննության են առնվում երիտասարդ կենդանիների բնական դիմադրողականության ձևավորման առանձնահատկությունները, իմունային համակարգի վիճակը և արտաքին միջավայրի տարբեր գործոնների նկատմամբ օրգանիզմի հարմարվողական հնարավորությունները։ Վերլուծվում է պատրաստուկի կիրառման ազդեցությունը հորթերի ֆիզիոլոգիական վիճակի, աճի ու զարգացման, նյութափոխանակության և օրգանիզմի ընդհանուր կենսաբանական կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական իմունիտետը բնութագրող ցուցանիշների փոփոխություններին, արյան որոշ կենսաքիմիական և իմունաբանական ցուցանիշներին, ինչպես նաև օրգանիզմի ոչ յուրահատուկ պաշտպանական գործոնների ակտիվությանը։ Դիտարկվում է աղիքային միկրոֆլորայի հավասարակշռության պահպանման հնարավոր նշանակությունը կենդանիների առողջության, սննդանյութերի յուրացման և դիմադրողականության բարձրացման գործընթացներում։ Քննարկվում են պատրաստուկի օգտագործման եղանակների, կիրառման տևողության և կենդանիների ֆիզիոլոգիական վիճակի միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունները։ Կարևորվում է ստացված տվյալների համեմատական գնահատումը՝ կենդանիների առողջական վիճակի և բնական պաշտպանական համակարգի վրա պատրաստուկի ազդեցությունը պարզաբանելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կենսաբանական ակտիվ միջոցների կիրառման հնարավորություններին անասնաբուծության մեջ՝ հորթերի կենսունակության պահպանման, աճի բնականոն ընթացքի և հիվանդությունների կանխարգելման համալիր միջոցառումների շրջանակում։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել երիտասարդ խոշոր եղջերավոր կենդանիների պահվածքի և խնամքի արդյունավետության բարձրացմանը, ինչպես նաև կենսաբանական պատրաստուկների կիրառման գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների մշակմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, անասնաբուծության, անասնաբուժական իմունաբանության և մանրէաբանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-02
Culture
Հակոբ Հակոբյան 1923-2013: Մատենագիտություն․ 1945-2024
Սա մատենագիտական տեղեկատու է, որը ներկայացնում է հայ գեղանկարչության ականավոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական գործունեության, նրա մասին հրատարակված ուսումնասիրությունների, հոդվածների, կատալոգների և այլ տպագիր նյութերի ամբողջական կամ հնարավորինս ընդգրկուն ցանկը՝ ընդգրկելով երկար ժամանակահատվածի աղբյուրներ։ Նյութում համակարգված կերպով հավաքագրված են արվեստագետի կյանքի և ստեղծագործության վերաբերյալ տարբեր լեզուներով հրապարակումներ, ցուցահանդեսների կատալոգներ, քննադատական վերլուծություններ և գիտական ուսումնասիրություններ, որոնք արտացոլում են նրա տեղը հայկական և միջազգային կերպարվեստի զարգացման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստեղծագործական ժառանգության ընկալման փոփոխություններին ժամանակի ընթացքում, ինչպես նաև արվեստաբանական գնահատականների բազմազանությանը տարբեր պատմական փուլերում։ Նման մատենագիտական հավաքածուն կարևոր աղբյուր է արվեստաբանների, մշակութաբանների և հետազոտողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ արվեստագետի ազդեցության, նրա ստեղծագործության ընկալման և գիտական ուսումնասիրության զարգացման մասին։
Updated: 2026-08-30
Other Subjects
Բանբեր Հայաստանի գրադարանների ։ 2024, N 1
Գիտամեթոդական պարբերականի այս թողարկումը ներկայացնում է գրադարանային և հարակից ոլորտների արդի խնդիրներին, զարգացման միտումներին և մասնագիտական փորձին նվիրված հոդվածների, գրախոսությունների ու հաղորդումների ժողովածու։ Այն նախատեսված է գրադարանագիտության, մատենագիտության, թանգարանագիտության և հումանիտար գիտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։ Համարում ընդգրկված նյութերի թեմատիկ շրջանակը ներառում է գրադարանային կառավարումն ու ծառայությունները, թվային բովանդակության կառավարումը, մշակութային ժառանգության պահպանությունն ու հանրահռչակումը, ինչպես նաև Սփյուռքի տպագիր ժառանգության պահպանման և ներկայացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ժամանակակից գրադարանների գործառույթների ընդլայնմանը և դրանց՝ որպես տեղեկատվական, կրթական ու մշակութային կենտրոնների դերի վերաիմաստավորմանը։ Ներկայացված ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու գրադարանային գործունեության կազմակերպման նոր մոտեցումները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները և թվային միջավայրում մշակութային ու գրավոր ժառանգության հասանելիության ապահովման խնդիրները։ Կարևորվում է նաև գրադարանների մասնագիտական կառավարման կատարելագործումը, ծառայությունների զարգացումը և ընթերցողների տարբեր խմբերի տեղեկատվական պահանջներին համապատասխան նոր գործիքների ու մեթոդների կիրառումը։ Ժառանգության պահպանությանը վերաբերող նյութերը նպաստում են տպագիր և այլ մշակութային արժեքների պահպանության, ուսումնասիրման, թվայնացման և հանրայնացման վերաբերյալ մասնագիտական գիտելիքի տարածմանը։ Սփյուռքի տպագիր ժառանգության վերաբերյալ ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս գրադարանային գործունեությունը դիտարկել նաև համահայկական մշակութային հիշողության պահպանման համատեքստում։ Հանդեսը կարևոր դեր է կատարում մասնագիտական փորձի և գիտական արդյունքների փոխանակման գործում՝ միավորելով տեսական ուսումնասիրություններն ու գրադարանային աշխատանքի գործնական փորձը։ Այս թողարկումը ներառում է ընդհանուր առմամբ 14 հոդված, գրախոսություն և հաղորդում՝ ներկայացնելով ոլորտային հարցերի բազմակողմանի քննարկում։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մասնագիտական հաղորդակցության և գիտամեթոդական գիտելիքի տարածման հարթակ՝ նպաստելով գրադարանային-տեղեկատվական ոլորտի զարգացմանը, նորարարական մոտեցումների քննարկմանը և մշակութային ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման ժամանակակից մեթոդների ներկայացմանը։
Updated: 2026-09-27
Culture
Հայկական արվեստագործության օրինակներ
Այս հրատարակությունը ներկայացնում է հայկական արվեստագործության օրինակներ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հայ վարպետների ստեղծագործական ավանդույթներին և գեղարվեստական ճաշակին։ Արվեստագործությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայկական մշակութային ժառանգության մեջ՝ միավորելով գեղեցկության ընկալումը, գործնական նշանակությունը և արհեստավորական հմտությունը։ Այն արտահայտվում է առարկաների ձևավորման, զարդանախշերի, նյութերի մշակման և գեղարվեստական մանրամասների միջոցով՝ պահպանելով ազգային միջավայրին բնորոշ պատկերային ու ձևային առանձնահատկությունները։ Նման օրինակների ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայկական կիրառական արվեստի բազմազանությունը, ավանդական վարպետության փոխանցման եղանակները և գեղարվեստական ստեղծագործության կապը առօրյա կյանքի հետ։ Դրանք արժեքավոր են նաև ազգային ինքնության և մշակութային հիշողության պահպանման տեսանկյունից, քանի որ արհեստագործական ձևերն ու զարդանախշերը հաճախ արտահայտում են պատմական ժամանակաշրջանների, տեղական ավանդույթների և հասարակական կյանքի հետքերը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայկական դեկորատիվ-կիրառական արվեստի, արհեստների պատմության և 19-րդ դարի հայ մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն նպաստում է հայկական գեղարվեստական ժառանգության ճանաչմանն ու արժևորմանը։
Updated: 2026-11-05