ԿՐԵԴԻՏԱՅԻՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԻ ՆԵՐԴՐՈՒՄԸ ՀՀ-ՈՒՄ, Բոլոնիայի գործընթաց Մոդել 2005-2007 ազգային հաշվետվությունների համար

История

Որդիների պայքարը հայրերի դեմ գաղափարական-փիլիսոփայական բնույթի գործ է, որտեղ Գարեգին Նժդեհը անդրադառնում է սերունդների միջև գոյացող արժեքային և մտածողական հակասություններին՝ դիտարկելով «հայրերի» որպես ավանդույթի, ազգային փորձի և պատմական հիշողության կրողներ, իսկ «որդիների»՝ որպես նոր ժամանակների ազդեցության տակ ձևավորվող մտածողություն ունեցող սերունդ։ Ստեղծագործության մեջ ընդգծվում է այն գաղափարը, որ սերունդների պայքարը ոչ միայն հակադրություն է, այլ նաև զարգացման շարժիչ ուժ, որտեղ ճիշտ հավասարակշռության բացակայությունը կարող է բերել ազգային ինքնության խեղաթյուրման կամ արժեքների կորստի։ Հեղինակը բարձրացնում է ազգային ինքնագիտակցության, բարոյական դիմադրության, հայրենասիրության և հոգևոր ինքնապահպանման հարցերը՝ փորձելով ցույց տալ, որ յուրաքանչյուր նոր սերունդ պարտավոր է ոչ թե կուրորեն ժխտել անցյալը, այլ հասկանալ, վերաիմաստավորել և ստեղծագործաբար շարունակել այն։ Տեքստում նկատելի են խորը փիլիսոփայական մտորումներ պատմության ընթացքի, մարդու դերի և ազգային գոյատևման մեխանիզմների վերաբերյալ, որոնք ուղղված են ընթերցողին ստիպելու վերանայել իր դիրքորոշումը ավանդույթի և նորարարության հարաբերակցության նկատմամբ։

Другие предметы

Նյութը վերաբերում է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության շրջանակում արձանագրված ռազմական գործողություններին և դրանց հետևանքով մարդկային կորուստների մասին հաղորդումներին։ Այն ներկայացնում է այն ժամանակվա իրադարձությունների վերաբերյալ տարածված տեղեկությունները, որոնց համաձայն՝ Լեռնային Ղարաբաղի հայկական կողմը հայտնել էր Ադրբեջանի ռազմական հարձակումների հետևանքով 25 մարդու զոհվելու մասին։ Նման հաղորդագրությունները կարևոր են հակամարտության ռազմական և հումանիտար հետևանքները հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ զինված բախումները ոչ միայն ազդում են ռազմական ուժերի վրա, այլև անմիջական վտանգ են ստեղծում խաղաղ բնակչության կյանքի և անվտանգության համար։ Նյութը կարող է դիտարկվել նաև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի տեղեկատվական դաշտի արտացոլում, որտեղ հակամարտության կողմերը ներկայացնում էին տեղի ունեցած իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր, երբեմն միմյանցից էապես տարբերվող գնահատականներ։ Այդ պատճառով հաղորդման բովանդակությունը ուսումնասիրելիս կարևոր է տարբերակել կողմերի հայտարարությունները հաստատված փաստերից և հնարավորության դեպքում համադրել տեղեկությունները անկախ աղբյուրների հետ։ Հակամարտության համատեքստում զոհերի վերաբերյալ տվյալները հատկապես զգայուն են, քանի որ դրանք կապված են ինչպես մարդկային ողբերգության, այնպես էլ քաղաքական ու ռազմական պատասխանատվության հարցերի հետ։ Նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատմությունը, ռազմական գործողությունների զարգացումը, տարածաշրջանային անվտանգությունը և պատերազմի հումանիտար հետևանքներն ուսումնասիրողների համար։ Այն նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես էին ռազմական իրադարձությունները լուսաբանվում և ներկայացվում միջազգային ու տարածաշրջանային տեղեկատվական միջավայրում։

География

Աշխատությունը նվիրված է կավային գրունտների սահքի դիմադրության փոփոխության օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառությանը սողանքային լանջերի կայունության գնահատման մեջ՝ հիմնվելով Հայաստանի Հանրապետության սողանքների առկա տվյալների վրա։ Գրքում ներկայացվում են կավային հողերի ֆիզիկաքիմիական և մեխանիկական հատկությունները, սահքի դիմադրության վրա ազդող գործոնները՝ խոնավության փոփոխությունը, հողաբանական կազմը և լանջի կորերությունը, ինչպես նաև սողանքների առաջացման ու զարգացման մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է սահքի դիմադրության փոփոխությունների մաթեմատիկական մոդելները, փորձագիտական և տեսական գնահատման մեթոդները, որոնք օգտագործվում են լանջերի կայունության կանխատեսման և ապահովման նպատակով։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև կիրառական առաջարկություններ՝ սողանքային վտանգների նվազեցման, հողօգտագործման պլանավորման և ճարտարապետա-շինարարական միջոցառումների համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հողաբանական գիտությունների, երկրաբանական հետազոտությունների, քաղաքաշինության և շրջակա միջավայրի կառավարման մասնագետների համար՝ նպաստելով սողանքային լանջերի կայունության արդյունավետ գնահատմանը և վտանգների կանխարգելմանը։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Կապանի տարածաշրջանի խոսվածքներին՝ դրանց կառուցվածքային, հնչյունական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկությունների մանրամասն վերլուծությամբ։ Աշխատությունը ներկայացնում է, թե ինչպես է հարավային Հայաստանի այս տարածաշրջանի խոսքը ձևավորվել պատմական, աշխարհագրական և սոցիալ-մշակութային գործոնների ազդեցությամբ՝ պահպանելով ինչպես ընդհանուր հայերենին բնորոշ հիմքերը, այնպես էլ տեղական յուրահատուկ զարգացումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հնչյունափոխական երևույթներին, բառերի տեղական տարբերակներին, փոխառություններին հարակից լեզուներից, ինչպես նաև խոսքի կենդանի կիրառությանը տարբեր սոցիալական խմբերում և տարիքային շերտերում։ Նյութում քննարկվում են նաև բարբառային շերտավորման հարցերը, խոսվածքների փոխհարաբերությունը գրական հայերենի հետ և դրանց պահպանման ու փոփոխման միտումները ժամանակակից պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր է հայ բարբառագիտության համար, քանի որ թույլ է տալիս ավելի հստակ պատկերացնել Կապանի տարածաշրջանի լեզվական ինքնությունը և դրա տեղը հայոց լեզվի ընդհանուր համակարգում։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է իսպանական հրաշապատում հեքիաթի ոճապատկերային համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ժանրի գեղարվեստական լեզվի, պատկերավորման միջոցների և կառուցվածքային առանձնահատկությունների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության կենտրոնում հրաշապատում հեքիաթի այն ոճական և պատկերային համակարգն է, որի միջոցով ձևավորվում են ֆանտաստիկ աշխարհը, կերպարների բնութագրերը, իրադարձությունների զարգացումը և ստեղծագործության ընդհանուր գեղարվեստական մթնոլորտը։ Ուսումնասիրության մեջ ուշադրություն է դարձվում հեքիաթային խոսքի բառապաշարին, դարձվածքաբանությանը, համեմատություններին, փոխաբերություններին, մակդիրներին, կրկնություններին, խորհրդանշական պատկերներին և այլ ոճական հնարքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հարցի բացահայտումը, թե ինչպես են այս միջոցները մասնակցում հրաշապատում իրականության կառուցմանը և ինչպես են դրանք տարբերակում հեքիաթային խոսքը առօրյա կամ ոչ գեղարվեստական խոսքից։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև հեքիաթների կերպարային համակարգի լեզվական արտահայտման եղանակները՝ հերոսների, հակառակորդների, կախարդական էակների, օգնականների և այլ կերպարների նկարագրության առանձնահատկություններով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածության և ժամանակի պատկերավորմանը, քանի որ հրաշապատում հեքիաթում դրանք հաճախ կազմակերպվում են պայմանական և խորհրդանշական սկզբունքներով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև կայուն բանաձևերի և կրկնվող կառուցվածքների քննությունը, որոնք բնորոշ են բանավոր ավանդույթին և ապահովում են հեքիաթի կառուցվածքային ամբողջականությունն ու հիշվողությունը։ Իսպանական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ազգային մշակութային առանձնահատկությունները, ժողովրդական պատկերացումները, արժեքային համակարգը և պատմամշակութային միջավայրի ազդեցությունը հեքիաթի գեղարվեստական լեզվի ձևավորման վրա։ Միաժամանակ աշխատությունը կարող է անդրադառնալ եվրոպական և ընդհանուր բանահյուսական ավանդույթների հետ առնչություններին՝ պարզելու համար, թե որ ոճական ու պատկերային տարրերն ունեն համամարդկային բնույթ, իսկ որոնք են պայմանավորված իսպանական մշակութային առանձնահատկություններով։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև լեզվաբանության և գրականագիտության սահմանագծում, քանի որ ոճապատկերային համակարգի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ուսումնասիրել լեզվական կառուցվածքը, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները և դրանց ստեղծած իմաստային ու գեղագիտական ազդեցությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել իսպանական բանահյուսության, հեքիաթագիտության և համեմատական գրականագիտության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հրաշապատում հեքիաթը որպես մշակութային հիշողության և գեղարվեստական մտածողության կարևոր ձև։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, բանագետներին, լեզվաբաններին, ոճաբաններին, իսպանագետներին, թարգմանիչներին, ինչպես նաև իսպանական և եվրոպական ժողովրդական բանահյուսությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանկերի գործունեության վերահսկողության համակարգի կատարելագործման և դրա արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են բանկային վերահսկողության նպատակները, սկզբունքները և գործիքները, գնահատվում են ռիսկերի կառավարման, ֆինանսական կայունության ապահովման և կարգավորող մեխանիզմների կիրառման առանձնահատկությունները։ Հեղինակը քննարկում է ներքին և արտաքին վերահսկողության համակարգերը, կապիտալի համարժեքության, իրացվելիության, վարկային, շուկայական և գործառնական ռիսկերի վերահսկման մեթոդները՝ անդրադառնալով նաև միջազգային փորձին և բանկային կարգավորման արդի միտումներին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են վերահսկողական գործընթացների արդյունավետության բարձրացմանն ուղղված առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել բանկային համակարգի կայուն զարգացմանը, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցմանը և վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործմանը։ Հրատարակությունը նախատեսված է տնտեսագետների, բանկային ոլորտի մասնագետների, ֆինանսական վերահսկողության մարմինների աշխատակիցների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են բանկային համակարգի կառավարման և ֆինանսական վերահսկողության հիմնախնդիրներով։