Lacerta (Dareviskia, ARRIBAS, 1999) ցեղին պատկանող կուսածին և երկսեռ ժայռային մողեսների սաղմնային զարգացման ու հիբրիդների առաջացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը

Математика

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տեղային պայմաններով գրաֆների ներկման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գրաֆի գագաթներին կամ կողերին գույների վերագրման տարբեր եղանակները և այն սահմանափակումները, որոնք սահմանվում են գրաֆի առանձին տարրերի կամ դրանց շրջակայքերի համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պայմաններին, որոնց դեպքում հարակից կամ որոշակի տեղային կառուցվածքով կապված տարրերը պետք է ստանան տարբեր գույներ կամ բավարարեն նախապես սահմանված ներկման պահանջներին։ Վերլուծվում են համապատասխան քրոմատիկ պարամետրերը, թույլատրելի ներկումների գոյության պայմանները և անհրաժեշտ գույների քանակի գնահատման խնդիրները։ Քննարկվում են տարբեր դասերի գրաֆների համար տեղային սահմանափակումների ազդեցությունը ներկման հնարավորությունների վրա, ինչպես նաև համապատասխան խնդիրների լուծման կոմբինատորային և ալգորիթմական մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը նպաստում է գրաֆների ներկման դասական խնդիրների ընդհանրացմանը և տեղային կառուցվածքային պայմանների ու ամբողջ գրաֆի հատկությունների միջև կապերի բացահայտմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրաֆների տեսության, դիսկրետ մաթեմատիկայի, կոմբինատորիկայի և ալգորիթմների տեսության ոլորտների հետազոտողների ու մասնագետների համար։

Экология

Մթնոլորտի աղտոտման խնդիրները ժամանակակից աշխարհում ամենալուրջ բնապահպանական և առողջապահական խնդիրներից են, որոնք առաջանում են մարդու տնտեսական գործունեության հետևանքով և ազդում են ինչպես բնության, այնպես էլ հասարակության վրա։ Հիմնական աղբյուրներն են արդյունաբերական ձեռնարկությունները, ավտոմոբիլային տրանսպորտը, ջերմաէլեկտրակայանները, նավթամշակման գործարանները, ինչպես նաև գյուղատնտեսության որոշ ձևեր և կենցաղային թափոնների այրումը։ Այս աղբյուրներից մթնոլորտ են արտանետվում վնասակար գազեր և մասնիկներ՝ ածխաթթու գազ, ածխածնի մոնօքսիդ, ծծմբի և ազոտի օքսիդներ, փոշային և քիմիական աէրոզոլներ, որոնք աղտոտում են օդը և փոխում դրա բնական կազմը։ Այս գործընթացը հանգեցնում է ջերմոցային էֆեկտի ուժեղացման, գլոբալ տաքացման, կլիմայի փոփոխության, օզոնային շերտի վնասման և թթվային անձրևների առաջացման։ Մթնոլորտի աղտոտումը նաև անմիջական վտանգ է մարդու առողջության համար՝ առաջացնելով շնչառական հիվանդություններ, ասթմա, ալերգիաներ, սրտանոթային խնդիրներ և նույնիսկ քաղցկեղի որոշ տեսակների ռիսկի աճ։ Բացի այդ, այն բացասաբար է ազդում էկոհամակարգերի վրա՝ վնասելով բուսականությունը, կենդանական աշխարհը և նվազեցնելով կենսաբազմազանությունը, ինչը խախտում է բնության բնական հավասարակշռությունը։ Այս խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ է կիրառել արտանետումների խիստ վերահսկողություն, զարգացնել վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներ, նվազեցնել հանածո վառելիքների օգտագործումը, ընդլայնել կանաչ տարածքները և բարձրացնել հասարակության էկոլոգիական գիտակցությունը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային ծառայությունների պետական կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց արդյունավետության բարձրացման և կառավարման համակարգերի կատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Վերլուծվում են հանրային ծառայությունների ոլորտների՝ էներգետիկայի, ջրամատակարարման, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ծառայությունների կարգավորման գործող մեխանիզմները, դրանց արդյունավետության և թափանցիկության մակարդակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական կարգավորող մարմինների դերակատարությանը, սակագնային քաղաքականության ձևավորմանը, մրցակցային միջավայրի ապահովմանը և սպառողների շահերի պաշտպանությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև քննարկում է միջազգային փորձի կիրառելիությունը ՀՀ պայմաններում՝ ներառյալ անկախ կարգավորիչների ինստիտուցիոնալ զարգացումը և հանրային-մասնավոր գործընկերության մեխանիզմները։ Աշխատությունը ներկայացնում է վերլուծական եզրակացություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել հանրային ծառայությունների որակի բարձրացմանը, արդյունավետ կարգավորմանը և հանրային շահերի ավելի լիարժեք պաշտպանությանը Հայաստանում։

Финансы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային կառավարման համակարգի ֆինանսական ապակենտրոնացման տեսական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև դրանց կարգավորման և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության առանցքում պետական և տեղական կառավարման մակարդակների միջև ֆինանսական ռեսուրսների, եկամտային աղբյուրների, ծախսային պարտավորությունների և համապատասխան լիազորությունների բաշխման փոխհարաբերություններն են։ Ֆինանսական ապակենտրոնացումը դիտարկվում է որպես հանրային ֆինանսների կառավարման կարևոր բաղադրիչ, որը կապված է տեղական ինքնակառավարման մարմինների ֆինանսական ինքնուրույնության, համայնքային ծառայությունների կազմակերպման և տարածքային զարգացման հնարավորությունների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պետական և համայնքային բյուջեների փոխհարաբերությունները, տեղական եկամուտների ձևավորման մեխանիզմները, հարկային և ոչ հարկային մուտքերի նշանակությունը, պետական բյուջեից տրամադրվող փոխանցումների դերը և համայնքների ֆինանսական կարողությունների տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել լիազորությունների և դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցների համապատասխանության խնդրին, քանի որ գործառույթների փոխանցումն առանց բավարար ֆինանսական հիմքի կարող է սահմանափակել տեղական կառավարման արդյունավետությունը։ Կարևոր ուղղություն է միջբյուջետային հարաբերությունների և ֆինանսական համահարթեցման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը՝ տարբեր համայնքների եկամտային ներուժի ու ծախսային պահանջների անհամաչափությունները մեղմելու տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել նաև համայնքային բյուջետային պլանավորման, ֆինանսական վերահսկողության, հաշվետվողականության և հանրային միջոցների արդյունավետ օգտագործման խնդիրները։ Ֆինանսական ապակենտրոնացման արդյունավետությունը կարող է գնահատվել ոչ միայն տեղական եկամուտների ծավալով, այլև համայնքների՝ սեփական զարգացման առաջնահերթությունները սահմանելու, ենթակառուցվածքային ծրագրեր իրականացնելու և բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների որակը բարելավելու կարողությամբ։ Միաժամանակ կարևոր է պահպանել տեղական ֆինանսական ինքնուրույնության և համապետական հարկաբյուջետային կայունության միջև հավասարակշռությունը։ Հայաստանի պայմաններում խնդիրը կարող է դիտարկվել նաև համայնքների տնտեսական ներուժի և տարածքային զարգացման անհամաչափությունների համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է հանրային կառավարման, պետական և տեղական ֆինանսների ու տարածքային կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով համակարգային գնահատել ֆինանսական ապակենտրոնացման գործող կառուցակարգերը և բացահայտել դրանց կատարելագործման հնարավորությունները։

Математика

Ինժեներատեխնիկական և կիրառական մեխանիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ճոճանակային տարր պարունակող թռչող համակարգի շարժման կառավարման և կայունության ապահովման խնդիրների ուսումնասիրմանը։ Քննության են առնվում համակարգի դինամիկական վարքը, թռչող սարքի և ճոճանակի փոխազդեցությունը, ինչպես նաև շարժման ընթացքում առաջացող տատանումների ազդեցությունը կառավարման գործընթացի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շարժման մաթեմատիկական մոդելի կառուցմանը, հավասարակշռության վիճակների որոշմանը և դրանց կայունության պայմանների գնահատմանը։ Վերլուծվում են կառավարման ազդակների ընտրության, հետադարձ կապի ձևավորման և անցանկալի տատանումների նվազեցման մեթոդները։ Քննարկվում են նաև տարբեր սկզբնական պայմանների և արտաքին ազդեցությունների դեպքում համակարգի վարքի առանձնահատկությունները, կառավարման ալգորիթմների արդյունավետությունը և կայունացման հնարավոր մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս մշակելու շարժման պահանջվող ռեժիմների պահպանման և թռչող համակարգի դինամիկական կայունության բարձրացման տեսական ու հաշվարկային լուծումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման, թռչող սարքերի դինամիկայի, կիրառական մեխանիկայի և կառավարման համակարգերի նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության կառուցվածքային վերափոխումների, ոլորտային զարգացման առաջնահերթությունների և տնտեսական քաղաքականության կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են արդյունաբերության դերը ազգային տնտեսության զարգացման, տնտեսական աճի ապահովման, զբաղվածության ընդլայնման և երկրի մրցունակության բարձրացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերության ճյուղային կառուցվածքին, արտադրական ներուժի օգտագործման արդյունավետությանը, տեխնոլոգիական արդիականացման անհրաժեշտությանը և տնտեսության տարբեր հատվածների միջև ռեսուրսների բաշխման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են կառուցվածքային փոփոխությունների վրա ազդող ներքին և արտաքին տնտեսական գործոնները, ներդրումային միջավայրի պայմանները, արտադրողականության բարձրացման հնարավորությունները և արդյունաբերական ձեռնարկությունների զարգացման սահմանափակումները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական արդյունաբերական քաղաքականության հիմնական գործիքներին, ներդրումների խթանմանը, նորարարական գործունեության զարգացմանը, արտահանման հնարավորությունների ընդլայնմանը և բարձր ավելացված արժեք ստեղծող արտադրությունների ձևավորմանը։ Կարևորվում են արդյունաբերության ճյուղերի միջև փոխկապակցվածությունների ամրապնդումը, փոքր և միջին արտադրական ձեռնարկությունների աջակցությունը, մարդկային կապիտալի զարգացումը և գիտատեխնիկական առաջընթացի արդյունքների ներդրումը արտադրության մեջ։ Դիտարկվում են միջազգային փորձի կիրառման, արդյունաբերության մրցունակության գնահատման և կառուցվածքային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Աշխատությունն անդրադառնում է նաև տարածաշրջանային արդյունաբերական զարգացման, արտադրական ենթակառուցվածքների կատարելագործման և տնտեսության երկարաժամկետ կայունության ապահովման հարցերին։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, արդյունաբերական քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։