Ещё в разделе Лингвистика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Сельское хозяйство

    Աշնանացան գարու համաշխարհային հավաքածուի սորտանմուշների ուսումնասիրությունը Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու պայմաններում

    Աշխատությունը նվիրված է աշնանացան գարու տարբեր ծագում ունեցող սորտանմուշների կենսաբանական, գյուղատնտեսական և տնտեսական հատկանիշների համեմատական ուսումնասիրությանը՝ Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու բնակլիմայական պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում է համաշխարհային գենետիկական հավաքածուում ընդգրկված սորտանմուշների աճը, զարգացումը, բերքատվությունը և տեղական պայմաններին հարմարվողականությունը՝ նպատակ ունենալով առանձնացնել սելեկցիոն և արտադրական տեսանկյունից առավել արժեքավոր ձևերը։ Ուսումնասիրվում են բույսերի զարգացման հիմնական փուլերը՝ ծլումը, թփակալումը, ցողունավորումը, հասկակալումը և հասունացումը, ինչպես նաև դրանց տևողության տարբերությունները՝ կախված սորտային առանձնահատկություններից և շրջակա միջավայրի պայմաններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ձմեռադիմացկունությանը, երաշտադիմացկունությանը, բարձր և ցածր ջերմաստիճանների նկատմամբ կայունությանը, քանի որ այդ հատկանիշները կարևոր նշանակություն ունեն նախալեռնային գոտում աշնանացան մշակաբույսերի արդյունավետ մշակության համար։ Համեմատական գնահատման ընթացքում դիտարկվում են բույսերի բարձրությունը, արդյունավետ թփակալումը, հասկի կառուցվածքը, հատիկների քանակը և զանգվածը, հազար հատիկի զանգվածը, ինչպես նաև միավոր տարածքից ստացվող բերքը։ Ուսումնասիրվում է նաև սորտանմուշների դիմադրողականությունը տարածված հիվանդությունների և անբարենպաստ միջավայրային գործոնների նկատմամբ։ Տարբեր տարիների եղանակային պայմանների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բերքատվության կայունությունը և բացահայտելու այն գենոտիպերը, որոնք կարողանում են պահպանել բարձր արտադրողականություն փոփոխվող պայմաններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում վաղահասության, հատիկի որակի և այլ տնտեսապես արժեքավոր հատկանիշների ուսումնասիրությանը։ Համաշխարհային հավաքածուի բազմազան նյութի գնահատումը հնարավորություն է տալիս հայտնաբերելու արժեքավոր գենետիկական աղբյուրներ, որոնք կարող են հետագայում օգտագործվել տեղական սելեկցիոն ծրագրերում՝ նոր, բարձր բերքատու և շրջակա միջավայրի սթրեսային պայմաններին ավելի հարմարված սորտերի ստեղծման համար։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի նաև աշնանացան գարու մշակության համար առավել նպատակահարմար սորտերի ընտրության, գենետիկական բազմազանության արդյունավետ օգտագործման և տարածաշրջանի հողակլիմայական պայմաններին համապատասխան բուսաբուծական արտադրության զարգացման տեսանկյունից։

    Обновлено. 2026-09-29
    Աշնանացան գարու համաշխարհային հավաքածուի սորտանմուշների ուսումնասիրությունը Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու պայմաններում
    Онлайн

    История

    Հուշարձան․ տարեգիրք, երրորդ հատոր

    «Հուշարձան» տարեգրքի երրորդ հատորը գիտական և մշակութային բնույթի ժողովածու է, որն առնչվում է պատմական ժառանգության, հնագիտության, արևելագիտության և հայագիտական ուսումնասիրությունների տարբեր ուղղություններին։ Հատորի ընդհանուր թեմատիկ շրջանակը կապված է պատմական հիշողության պահպանման, անցյալի նյութական ու հոգևոր արժեքների ուսումնասիրության և տարբեր ժողովուրդների ու քաղաքակրթությունների մշակութային ժառանգության գիտական ներկայացման հետ։ Տարեգրքի նման հրատարակությունները կարևոր նշանակություն ունեն պատմական հուշարձանների, հնագիտական գտածոների, ճարտարապետական կառույցների, վիմագրական արձանագրությունների, ձեռագրական ժառանգության և մշակութային արժեքների ուսումնասիրության ու հանրահռչակման գործում։ Դրանց միջոցով գիտական շրջանառության մեջ են դրվում տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական փաստեր, հետազոտական դիտարկումներ և մասնագիտական մեկնաբանություններ, որոնք նպաստում են անցյալի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Ժողովածուի թեմատիկ ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս պատմական ժառանգությունը դիտարկել ոչ միայն որպես պահպանման ենթակա նյութական արժեքների ամբողջություն, այլև որպես հասարակությունների ինքնության, պատմական շարունակականության և մշակութային զարգացման կարևոր արտահայտություն։ Հատուկ նշանակություն ունեն պատմական հուշարձանների ուսումնասիրության այնպիսի բնագավառներ, ինչպիսիք են դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանի բացահայտումը, ճարտարապետական առանձնահատկությունների գնահատումը, պատմական միջավայրի վերակազմությունը, արձանագրությունների վերծանումը և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությունը։ Արևելագիտության տեսանկյունից նման գիտական հրատարակությունները կարևոր հարթակ են Մերձավոր և Միջին Արևելքի ժողովուրդների պատմության, կրոնի, լեզուների, գրականության, մշակույթի և պատմական փոխհարաբերությունների վերաբերյալ հետազոտությունների ներկայացման համար։ Դրանք հնարավորություն են տալիս բացահայտելու տարածաշրջանի բազմաշերտ պատմական զարգացումները, քաղաքակրթությունների փոխադարձ ազդեցությունները և այն պատմամշակութային կապերը, որոնցում ձևավորվել են նաև հայկական մշակույթի տարբեր դրսևորումները։ Հայագիտության համար առանձնահատուկ արժեք ունի պատմական հուշարձանների և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք կարևոր սկզբնաղբյուրներ են հայկական պետականության, հասարակական կյանքի, հոգևոր ավանդույթների, արվեստի և ճարտարապետության պատմությունը վերակազմելու համար։ Տարեգրքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նաև տարբեր մասնագիտական մոտեցումների համադրման հնարավորությամբ․ պատմությունը, հնագիտությունը, արվեստաբանությունը, լեզվաբանությունը և մշակութաբանությունը փոխլրացնում են միմյանց՝ նպաստելով պատմական երևույթների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Որպես գիտական պարբերական հրատարակություն՝ ժողովածուն կարևոր դեր ունի հետազոտական արդյունքների ամրագրման, մասնագիտական գիտելիքների տարածման և գիտական քննարկումների զարգացման գործում։ Այն արժեքավոր է նաև մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ պատմական հուշարձանների գիտական ուսումնասիրությունը նպաստում է դրանց ճանաչմանը, փաստագրմանը, արժևորմանն ու պահպանության անհրաժեշտության գիտակցմանը։ «Հուշարձան» տարեգրքի այս հատորը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, արևելագետների, հայագետների, հնագետների, արվեստաբանների, ճարտարապետության պատմությամբ զբաղվող մասնագետների և մշակութային ժառանգության պահպանության ոլորտի ուսումնասիրողների համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև ուսանողների, հետազոտողների և ընթերցողների համար, որոնք հետաքրքրված են Հայաստանի ու Արևելքի պատմական անցյալով, հնագույն և միջնադարյան մշակույթներով, պատմական հուշարձանների գիտական ուսումնասիրությամբ և ժողովուրդների մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներով։

    Обновлено. 2026-11-17
    Հուշարձան․ տարեգիրք, երրորդ հատոր
    Онлайн

    Экономика

    Ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման տնտեսագիտա- մաթեմատիկական մոդելավորումը (ՀՀ ոռոգման համակարգի օրինակով)

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման խնդիրների ուսումնասիրմանը՝ տնտեսագիտական և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդների կիրառմամբ։ Գրքում դիտարկվում են Հայաստանի Հանրապետության ոռոգման համակարգի առանձնահատկությունները, ջրային պաշարների բաշխման, օգտագործման արդյունավետության բարձրացման և կառավարման օպտիմալացման հիմնահարցերը։ Հեղինակը ներկայացնում է մաթեմատիկական մոդելներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել ջրային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, կանխատեսել տարբեր կառավարչական որոշումների հետևանքները և մշակել առավել նպատակահարմար լուծումներ գյուղատնտեսական ու տնտեսական պահանջների բավարարման համար։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են ոռոգման համակարգերի աշխատանքի վրա ազդող գործոնները, ջրի պահանջարկի ձևավորման առանձնահատկությունները, ռեսուրսների սահմանափակության պայմաններում արդյունավետ բաշխման խնդիրները և կառավարման կատարելագործման հնարավոր ուղիները։ Ներկայացված մոտեցումները կարևոր նշանակություն ունեն ջրային տնտեսության զարգացման, գյուղատնտեսական արտադրության կայունության ապահովման և բնական ռեսուրսների խելամիտ օգտագործման համար։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ջրային տնտեսության մասնագետների, ինժեներների, մաթեմատիկական մոդելավորման ոլորտի հետազոտողների, պետական կառավարման մասնագետների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-10
    Ջրային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման տնտեսագիտա- մաթեմատիկական մոդելավորումը (ՀՀ ոռոգման համակարգի օրինակով)
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1976, թիվ 12)

    Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Հայաստան: Ինֆորմացիոն ցանկ= Новые книги: Арменика: Информационный указатель (1976, թիվ 12)
    Онлайн

    Другие предметы

    Գինու ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների հետազոտման մեթոդական ցուցումներ

    Նախատեսված է գինեգործության, սննդի տեխնոլոգիայի և որակի վերահսկման ոլորտներում ուսանողների ու մասնագետների համար և նպատակ ունի ձևավորել գինու ֆիզիկաքիմիական հատկությունների խորքային ըմբռնում ու դրանց փորձարարական գնահատման հմտություններ, աշխատությունում մանրամասն ներկայացվում են գինու հիմնական ցուցանիշները՝ սպիրտի պարունակություն, թթվայնություն, շաքարների քանակ, էքստրակտ, խտություն և այլ կարևոր պարամետրեր, բացատրվում է դրանց քիմիական և ֆիզիկական բնույթը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը գինու համային, բույրային և պահպանման հատկությունների վրա, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լաբորատոր հետազոտությունների կազմակերպմանը՝ նկարագրվում են անհրաժեշտ սարքավորումները, ռեագենտները և փորձերի անցկացման հստակ քայլերը, ներկայացվում են չափման դասական և ժամանակակից մեթոդներ, հաշվարկների ձևակերպումներ և արդյունքների վերլուծության մոտեցումներ, ձեռնարկը նաև անդրադառնում է գինու որակի վերահսկման գործընթացներին, ներառյալ հնարավոր շեղումների, կեղծումների և տեխնոլոգիական խախտումների հայտնաբերման մեթոդները, քննարկվում են գինու արտադրության ընթացքում տեղի ունեցող կենսաքիմիական և ֆիզիկաքիմիական փոփոխությունները, ինչպիսիք են խմորումը, օքսիդացումը և հասունացումը, որոնք վճռորոշ դեր են խաղում վերջնական արտադրանքի որակի ձևավորման մեջ, աշխատությունը կարևորում է նաև լաբորատոր անվտանգության կանոնների պահպանումը և արդյունքների ճշգրիտ փաստաթղթավորումը, ինչի շնորհիվ այն ծառայում է որպես հուսալի ուղեցույց ինչպես ուսուցման, այնպես էլ գործնական կիրառման համար գինեգործության ոլորտում։

    Обновлено. 2026-09-18
    Գինու ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների հետազոտման մեթոդական ցուցումներ
    Онлайн

    Экономика

    Վերազգային կորպորացիաների ծագումն ու զարգացումը

    Վերազգային կորպորացիաների (ՏՆԿ-ների) ծագումն ու զարգացումը կապված է համաշխարհային տնտեսության գլոբալացման գործընթացի հետ։ Վերազգային կորպորացիաները այն խոշոր ընկերություններն են, որոնք գործում են միաժամանակ մի քանի երկրներում՝ ունենալով գլխամաս և մասնաճյուղեր տարբեր պետություններում։ Դրանց ծագումը հիմնականում կապված է XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի արդյունաբերական զարգացման, միջազգային առևտրի ընդլայնման և կապիտալի արտահանման հետ։ XX դարի երկրորդ կեսից, հատկապես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, գլոբալիզացիա-ի խորացման արդյունքում վերազգային կորպորացիաները արագ զարգացան՝ դառնալով համաշխարհային տնտեսության հիմնական դերակատարներից։ Դրանք ընդլայնեցին իրենց գործունեությունը արտադրության, ֆինանսների, տեխնոլոգիաների և ծառայությունների ոլորտներում՝ ստեղծելով գլոբալ մատակարարման շղթաներ։ Այսօր վերազգային կորպորացիաները մեծ ազդեցություն ունեն երկրների տնտեսությունների վրա՝ նպաստելով ներդրումներին, տեխնոլոգիական փոխանցմանը և աշխատատեղերի ստեղծմանը, սակայն միաժամանակ առաջացնում են նաև մրցակցության անհավասարություն և տնտեսական կախվածություն զարգացող երկրների համար։

    Обновлено. 2026-10-23
    Վերազգային կորպորացիաների ծագումն ու զարգացումը