Летопись добродетели

Лингвистика

Պատմալեզվաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XVIII դարի առաջին երրորդի ռուս գրական լեզվի բառային և քերականական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Իվան Տիխոնովիչ Պոսոշկովի ստեղծագործությունների լեզվական նյութի հիման վրա։ Քննության են առնվում ռուս գրական լեզվի ձևավորման և զարգացման պատմական պայմանները, տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական փոփոխությունները և գրավոր խոսքի նորմավորման գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Պոսոշկովի երկերում կիրառված բառապաշարին, բառերի իմաստային առանձնահատկություններին, հնացած և նոր ձևավորվող լեզվական միավորներին, ինչպես նաև հասարակական, տնտեսական ու քաղաքական հարաբերություններն արտահայտող բառերին։ Վերլուծվում են գոյականների, ածականների, դերանունների և բայերի քերականական ձևերը, հոլովման ու խոնարհման առանձնահատկությունները, բառակազմական միջոցները և շարահյուսական կառույցների կազմակերպման սկզբունքները։ Քննարկվում են նաև եկեղեցասլավոներենի, ժողովրդախոսակցական լեզվի և գրավոր գրական ավանդույթների փոխազդեցությունները՝ ռուս գրական լեզվի զարգացման համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Պոսոշկովի ստեղծագործությունների լեզվական ոճը, հեղինակային արտահայտչամիջոցները և ժամանակաշրջանի լեզվական նորմերի արտացոլումը գրավոր աղբյուրներում։ Անդրադարձ է կատարվում պատմական բառագիտության, ձևաբանության և շարահյուսության մեթոդների կիրառմանը, ինչպես նաև XVIII դարի ռուսերենում տեղի ունեցած լեզվական փոփոխությունների բացահայտման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռուսաց լեզվի պատմության, պատմական քերականության, բառագիտության, լեզվական ոճագիտության և ռուս գրական լեզվի զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է քաղցր գլիկոզիդների տրանսգլյուկոզավորման գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ Stevia rebaudiana Bertoni բույսից ստացված կենսաբանական ակտիվ միացությունների փոփոխման նպատակով՝ տարբեր խմբերի միկրոօրգանիզմներից ստացված ցիկլոդեքստրինգլյուկանոտրանսֆերազների կիրառմամբ։ Ներկայացվում են ստեվիայի գլիկոզիդների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց քիմիական և կենսաբանական հատկությունները, ինչպես նաև ֆերմենտային փոխակերպումների հնարավորությունները՝ նոր հատկություններով ածանցյալներ ստանալու համար։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են տարբեր միկրոօրգանիզմների կողմից արտադրվող ֆերմենտների ակտիվությունը, տրանսգլյուկոզավորման ռեակցիաների պայմանները, արդյունավետության վրա ազդող գործոնները և ստացված արտադրանքների բնութագրերը։ Վերլուծվում են կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս բարելավել բնական քաղցրացուցիչների լուծելիությունը, համային հատկությունները և կիրառման ոլորտները սննդարդյունաբերության ու կենսատեխնոլոգիայի մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆերմենտային սինթեզի մեխանիզմներին, մանրէաբանական աղբյուրների ընտրությանը և ստացված արդյունքների գործնական նշանակությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսատեխնոլոգիայի, մանրէաբանության, ֆերմենտաբանության, սննդային քիմիայի և կենսաքիմիայի ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բնական քաղցրացուցիչների և ֆերմենտային տեխնոլոգիաների կիրառմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Педагогика

Բնապահպանական կրթության կազմակերպումը Հայաստանի Հանրապետությունում նպատակ ունի ձևավորել հասարակության էկոլոգիական գիտակցություն, պատասխանատու վերաբերմունք շրջակա միջավայրի նկատմամբ և կայուն զարգացման սկզբունքների ըմբռնում։ Այն կարևոր ուղղություն է կրթական համակարգում, քանի որ բնապահպանական խնդիրները՝ օդի և ջրի աղտոտումը, անտառահատումները, կենսաբազմազանության կորուստը և կլիմայական փոփոխությունները, անմիջական ազդեցություն ունեն մարդու կյանքի որակի վրա։ ՀՀ-ում բնապահպանական կրթությունը իրականացվում է ինչպես դպրոցական, այնպես էլ բարձրագույն և ոչ ֆորմալ կրթական մակարդակներում։ Դպրոցներում այն ներառված է տարբեր առարկաների շրջանակում, հատկապես «Բնագիտություն», «Կենսաբանություն» և «Աշխարհագրություն» առարկաներում, որտեղ աշակերտները ծանոթանում են բնության պահպանության հիմնական սկզբունքներին և էկոլոգիական խնդիրներին։ Բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում բնապահպանական կրթությունը խորացվում է մասնագիտական ծրագրերի միջոցով՝ պատրաստելով էկոլոգներ, բնապահպաններ և հարակից ոլորտների մասնագետներ։ Բացի պաշտոնական կրթությունից, կարևոր դեր ունեն նաև հասարակական կազմակերպությունները, որոնք իրականացնում են տարբեր ծրագրեր, սեմինարներ և արշավներ՝ ուղղված բնապահպանական իրազեկության բարձրացմանը։ Մեծ նշանակություն ունեն նաև բնապահպանական արշավները, ծառատունկի ծրագրերը և դպրոցական էկոակումբները, որոնք նպաստում են գործնական հմտությունների ձևավորմանը։ ՀՀ-ում բնապահպանական կրթության զարգացման գործում ներգրավված են նաև պետական կառույցներ, մասնավորապես շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում գործող նախարարությունները, որոնք մշակում են քաղաքականություն և ծրագրեր էկոլոգիական կրթության խթանման համար։ Միջազգային համագործակցությունը նույնպես կարևոր դեր ունի, քանի որ տարբեր ծրագրերի միջոցով Հայաստան են ներմուծվում ժամանակակից փորձ և կրթական մեթոդներ։ Այսպիսով, բնապահպանական կրթության կազմակերպումը ՀՀ-ում ուղղված է հասարակության էկոլոգիական մտածողության զարգացմանը, շրջակա միջավայրի պահպանությանը և կայուն զարգացման ապահովմանը։

Информатика

Տոռենտը ֆայլերի փոխանակման տեխնոլոգիա է, որը գործում է peer-to-peer (P2P) սկզբունքով և հնարավորություն է տալիս օգտատերերին ինտերնետի միջոցով արագ և արդյունավետ կերպով փոխանցել տարբեր տեսակի տվյալներ։ Տոռենտ համակարգում ֆայլերը չեն ներբեռնվում մեկ կենտրոնական սերվերից, այլ փոխանցվում են բազմաթիվ օգտատերերի համակարգիչներից, որոնք միաժամանակ հանդես են գալիս և՛ որպես ներբեռնող, և՛ որպես տվյալներ տարածող աղբյուրներ։ Այս տեխնոլոգիան օգտագործվում է մեծ ծավալի ֆայլերի՝ ֆիլմերի, երաժշտության, ծրագրերի, խաղերի և այլ տվյալների տարածման համար։ Տոռենտի աշխատանքը հիմնված է հատուկ փոքր ֆայլերի կամ magnet հղումների վրա, որոնք պարունակում են տեղեկություն տվյալ ֆայլի մասերի և դրանց գտնվելու վայրի մասին։ Երբ օգտատերը բացում է տոռենտ ֆայլը համապատասխան ծրագրով, ծրագիրը միանում է մյուս օգտատերերին և սկսում է ներբեռնել տվյալ ֆայլի տարբեր հատվածներ տարբեր աղբյուրներից։ Ներբեռնման ընթացքում համակարգիչը միաժամանակ նաև փոխանցում է արդեն ստացված հատվածները այլ օգտատերերի, ինչի շնորհիվ ստեղծվում է տվյալների փոխանակման ընդհանուր ցանց։ Տոռենտի աշխատանքի հիմնական բաղադրիչներից են tracker-ները, seed-երը և peer-երը։ Tracker-ը համակարգ է, որը հետևում է, թե որ օգտատերերն ունեն տվյալ ֆայլի մասերը։ Seed կոչվում են այն օգտատերերը, որոնք ունեն ամբողջական ֆայլը և տարածում են այն, իսկ peer-երը ներբեռնում և միաժամանակ տարածում են ֆայլի առկա հատվածները։ Որքան շատ են seed-երը, այնքան արագ կարող է իրականացվել ներբեռնումը։ Տոռենտ տեխնոլոգիայի հիմնական առավելություններից է ներբեռնման բարձր արագությունը, քանի որ տվյալները ստացվում են միաժամանակ բազմաթիվ աղբյուրներից։ Այն նաև նվազեցնում է մեկ սերվերի ծանրաբեռնվածությունը և թույլ է տալիս տարածել մեծ ծավալի ֆայլեր առանց հզոր կենտրոնական համակարգերի անհրաժեշտության։ Բացի դրանից, տոռենտ համակարգը համարվում է ավելի կայուն, քանի որ ֆայլը հասանելի է մնում այնքան ժամանակ, քանի դեռ կան այն տարածող օգտատերեր։ Սակայն տոռենտների օգտագործման դեպքում կարևոր է պահպանել հեղինակային իրավունքները և ներբեռնել միայն օրինական բովանդակություն, քանի որ բազմաթիվ ֆայլերի անօրինական տարածումը կարող է խախտել օրենքը։

Культура

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի բնագավառներում նոր հրատարակված ու գրադարանային հավաքածուներ մուտք գործած գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկատվության տրամադրումն է։ Այն նախատեսված է գիտնականների, մշակույթի և արվեստի ոլորտների մասնագետների, գրադարանների, տարբեր կազմակերպությունների և ընթերցողների լայն շրջանակների տեղեկատվական պահանջները բավարարելու համար։ Նյութերում ընդգրկվում են հայերեն և ռուսերեն գրքեր, ինչպես նաև հանրապետական ու կենտրոնական պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածների մատենագիտական նկարագրություններ։ Տեղեկությունները համակարգվում են թեմատիկ և դասակարգման սկզբունքներով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է արագ կողմնորոշվել մշակույթի և արվեստի տարբեր ոլորտներին վերաբերող հրատարակությունների մեջ։ Ներկայացվող նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոն, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը և արվեստագիտական հետազոտությունների այլ ուղղություններ։ Յուրաքանչյուր թեմատիկ բաժնի ներսում մատենագիտական նկարագրությունների հետևողական դասավորությունը հեշտացնում է անհրաժեշտ գրականության որոնումը և տեղեկատուի գործնական օգտագործումը։ Կարևոր առանձնահատկություն է հրատարակության պարբերական բնույթը, որի շնորհիվ այն արձանագրում է տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության ընթացիկ հոսքը և հնարավորություն տալիս հետևելու մասնագիտական հրապարակումների զարգացմանը։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր են կատարել գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման, թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի կազմման, հետազոտական աշխատանքի և մասնագիտական ընթերցանության կազմակերպման գործում։ Միաժամանակ դրանք այսօր ունեն պատմամշակութային և աղբյուրագիտական նշանակություն, քանի որ մատենագիտական գրանցումների ամբողջությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու որոշակի ժամանակահատվածի հրատարակչական պատկերը, ուսումնասիրելու մշակութային կյանքի առաջնահերթ թեմաները և պարզելու, թե արվեստի որ ուղղություններն են առավել ակտիվորեն ներկայացվել գրականության ու մամուլի էջերում։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության հայտնաբերման, համակարգման և տեղեկատվական շրջանառության կազմակերպման կարևոր մատենագիտական գործիք է։

Экономика

Կորպորացիաները, որպես տնտեսության կազմակերպման ձև, ունեն մի շարք կարևոր առավելություններ, որոնք նպաստում են նրանց արդյունավետությանը, աճին և ներդրողների հետաքրքրությանը: Նախ, կորպորացիաները ունեն իրավաբանական անձի կարգավիճակ, ինչը նշանակում է, որ նրանք կարող են սեփականություն ունենալ, կնքել պայմանագրեր, դատական գործընթացներում հանդես գալ և կրել պարտավորություններ իրենց անունով, ինչը նվազեցնում է սեփականատերերի անձնական պատասխանատվությունը: Երկրորդ, բաժնետոմսերի միջոցով կորպորացիան կարող է մեծ գումարներ ներգրավել ներդրողներից՝ հեշտացնելով ընդլայնման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման և զարգացման ծրագրերի ֆինանսավորումը: Երրորդ, կորպորացիաները հաճախ ապահովում են շարունակականություն, քանի որ նրանց գոյությունը չի կախված հիմնադիրներից կամ ղեկավարներից, ինչը նպաստում է երկարաժամկետ կայունությանը և վստահությանը շուկայում: Չորրորդ, կորպորացիաները կարող են օգտվել հարկային առավելություններից, մասնագիտական կառավարման մոդելներից և ֆինանսական ռեսուրսների ավելի արդյունավետ բաշխումից, ինչը մեծացնում է տնտեսության ընդհանուր արդյունավետությունը: Վերջապես, կորպորացիաները կարող են կենտրոնացնել մեծ մասնագիտական փորձ և ռեսուրսներ, ապահովելով մրցունակ արտադրանք և ծառայություններ, բարձրացնելով նորարարության և տեխնոլոգիական զարգացման մակարդակը՝ այսպիսով նպաստելով տնտեսական աճին և աշխատատեղերի ստեղծմանը: