Ещё в разделе Математика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Հանուն կայուն խաղաղության: (Դեպի 25-րդ համագումար): Գրականության հանձնարարական ցանկ

    Մատենագիտական բնույթի հրատարակությունը նվիրված է խաղաղության պահպանման, միջազգային անվտանգության ամրապնդման, ժողովուրդների միջև համագործակցության զարգացման և խորհրդային արտաքին քաղաքականության գաղափարախոսական սկզբունքների լուսաբանմանը։ Այն կազմվել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության 25-րդ համագումարին ընդառաջ և արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական մտքի կարևոր ուղղություններից մեկը՝ կայուն խաղաղության ապահովման և միջազգային լարվածության թուլացման հիմնախնդիրը։ Գրականության հանձնարարական ցանկի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին ներկայացնել խաղաղության, միջազգային հարաբերությունների, պետությունների խաղաղ գոյակցության և համաշխարհային քաղաքական գործընթացների վերաբերյալ գրականություն՝ նպաստելով համապատասխան թեմաների ուսումնասիրությանը և քաղաքական գիտելիքների տարածմանը։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է Խորհրդային Միության արտաքին քաղաքականության սկզբունքները, միջազգային լարվածության թուլացման քաղաքականությունը, սպառազինությունների մրցավազքի սահմանափակման գաղափարները, զինաթափման հիմնախնդիրները, ժողովուրդների բարեկամության և միջազգային համագործակցության զարգացման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խաղաղության պահպանման գործում սոցիալիստական երկրների դերին, միջազգային կազմակերպությունների գործունեությանը և տարբեր պետությունների միջև փոխադարձ վստահության ամրապնդման անհրաժեշտությանը՝ խորհրդային պաշտոնական գաղափարախոսության տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կապված է 1970-ական թվականների միջազգային քաղաքական իրադրության հետ, երբ կարևոր նշանակություն ունեին Արևելքի և Արևմուտքի հարաբերությունները, միջազգային անվտանգության շուրջ բանակցությունները և խաղաղ գոյակցության սկզբունքների գործնական կիրառման հնարավորությունները։ Մատենագիտական ցանկը նախատեսված է ընթերցողների համար համապատասխան գրականության ընտրությունը հեշտացնելու, քաղաքական և պատմական թեմաներով ինքնուրույն ընթերցանությունը կազմակերպելու, ինչպես նաև գրադարանային տեղեկատվական և լուսավորչական աշխատանքներին աջակցելու նպատակով։ Նման հրատարակությունները խորհրդային ժամանակաշրջանում կարևոր դեր էին կատարում հասարակական-քաղաքական գրականության տարածման, թեմատիկ գրքային ցուցահանդեսների կազմակերպման, ընթերցողական քննարկումների և գաղափարախոսական կրթության գործընթացներում։ Աշխատության պատմական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խաղաղության և միջազգային անվտանգության վերաբերյալ խորհրդային պաշտոնական պատկերացումները, քաղաքական քարոզչության հիմնական ուղղությունները և հասարակական գիտակցության ձևավորման մեխանիզմները։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության պատմության տեսանկյունից՝ արտացոլելով խորհրդային շրջանում հանձնարարական գրականության ցանկերի կազմման նպատակները, թեմատիկ առաջնահերթությունները և ընթերցանության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, քաղաքագիտության մասնագետներին, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, ինչպես նաև խորհրդային ժամանակաշրջանի քաղաքական մշակույթի, գաղափարախոսության և տեղեկատվական քաղաքականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։ Այն արժեքավոր պատմական և մատենագիտական նյութ է Խորհրդային Միության 1970-ական թվականների խաղաղության քաղաքականության գաղափարական ներկայացման, միջազգային հարաբերությունների վերաբերյալ պաշտոնական դիրքորոշումների և գրադարանային-լուսավորչական գործունեության ուսումնասիրության համար։

    Обновлено. 2026-10-11
    Հանուն կայուն խաղաղության: (Դեպի 25-րդ համագումար): Գրականության հանձնարարական ցանկ
    Онлайн

    Химия

    Селективное восстановление С=С двойной связи лактонного кольца в 3 функционально замещенных 2-оксо - 2,5-дигидрофуранах и 2-оксо - 5.6-дигидропиранах и синтез новых производных ненасыщенных ᵧ-лактонов

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է լակտոնային օղակի կազմում գտնվող C=C կրկնակի կապի ընտրողական վերականգնման և դրա հիման վրա նոր չհագեցած γ-լակտոնների ածանցյալների ստացման խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում են ֆունկցիոնալորեն տեղակալված 2-օքսո-2,5-դիհիդրոֆուրանները և 2-օքսո-5,6-դիհիդրոպիրանները, որոնց կառուցվածքային առանձնահատկությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու կրկնակի կապի նպատակային քիմիական փոխակերպումների օրինաչափությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են լակտոնային համակարգերի ընտրողական վերականգնման պայմանները, ռեակցիաների ընթացքի վրա ազդող գործոնները և ստացվող արգասիքների կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ռեակցիոն պայմանների ընտրությանը, որոնք թույլ են տալիս ազդել հենց լակտոնային օղակի չհագեցած կապի վրա՝ հնարավորինս պահպանելով մոլեկուլում առկա մյուս ֆունկցիոնալ խմբերը։ Ուսումնասիրության ընթացքում ստացվող միացությունները բնութագրվում են կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական մեթոդներով, ինչը հնարավորություն է տալիս հաստատելու սինթեզված նյութերի կառուցվածքը և գնահատելու կիրառված սինթեզի արդյունավետությունը։ Աշխատության մյուս կարևոր ուղղությունը նոր չհագեցած γ-լակտոնների ածանցյալների սինթեզն է։ Այդ նպատակով ուսումնասիրվում են տարբեր փոխակերպումների հնարավորությունները և նոր միացությունների ստացման ռեակցիոն ուղիները՝ ընդլայնելով տվյալ դասի օրգանական միացությունների շարքը։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև սինթետիկ քիմիայի տեսանկյունից, քանի որ լակտոնային կառուցվածքներ պարունակող միացությունները լայնորեն կիրառվում են բարդ օրգանական մոլեկուլների ստացման, դեղագործական քիմիայի և կենսաբանական ակտիվ նյութերի նպատակային սինթեզի համար։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել լակտոնային միացությունների քիմիայի զարգացմանը, ընտրողական օրգանական փոխակերպումների նոր մեթոդների մշակմանը և նոր ֆունկցիոնալացված հետերոցիկլային միացությունների ստացմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիկոսներին, սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, հետերոցիկլային միացությունների հետազոտողներին, դեղագործական քիմիայի ոլորտի մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ասպիրանտներին ու ուսանողներին։

    Обновлено. 2026-09-17
    Селективное восстановление С=С двойной связи лактонного кольца в 3 функционально замещенных 2-оксо - 2,5-дигидрофуранах и 2-оксо - 5.6-дигидропиранах и синтез новых производных ненасыщенных ᵧ-лактонов
    Онлайн

    Биология

    Կենսաբանություն 2 շտեմարան

    Կենսաբանություն ոլորտի «Կենսաբանություն 2 շտեմարան»-ը միջին մակարդակի ուսումնական և քննություններին պատրաստող առաջադրանքների հավաքածու է, որը նպատակ ունի խորացնել սովորողների գիտելիքները կենդանի օրգանիզմների կառուցվածքի, կենսագործունեության և էկոլոգիական կապերի վերաբերյալ, այստեղ ընդգրկվում են թեմաներ՝ բջջաբանություն, հյուսվածքներ, բույսերի և կենդանիների օրգան համակարգեր, ժառանգականություն և փոփոխականություն, էվոլյուցիայի հիմունքներ, ինչպես նաև էկոլոգիայի հիմնական օրենքներ և կենսաբազմազանության պահպանություն, շտեմարանում ներկայացված առաջադրանքները սովորողին օգնում են ոչ միայն հիշել կենսաբանական փաստերը, այլև հասկանալ գործընթացների փոխկապակցվածությունը, բացատրել կենսաբանական երևույթները և կիրառել գիտելիքները խնդիրների լուծման մեջ, այն հաճախ օգտագործվում է որպես լրացուցիչ ուսումնական նյութ դպրոցներում և քննություններին նախապատրաստվելու համար՝ զարգացնելով վերլուծական մտածողությունը և գիտական մոտեցումը կենսաբանական երևույթների նկատմամբ։

    Обновлено. 2026-09-23
    Կենսաբանություն 2 շտեմարան
    Онлайн

    География

    Սևանա լճի հարավ-արևմտյան հատվածի գետերի ջրի որակի ուսումնասիրություն

    Աշխատությունը նվիրված է Սևանա լճի հարավ-արևմտյան հատվածի գետային համակարգերի ջրերի էկոլոգիական և հիդրոքիմիական վիճակի ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով գնահատել ջրային միջավայրի որակը, բացահայտել դրա վրա ազդող բնական ու մարդածին գործոնները և բնութագրել գետային ջրերի հնարավոր ազդեցությունը լճային էկոհամակարգի վրա։ Հետազոտության առանցքում գետերի ջրի ֆիզիկական և քիմիական ցուցանիշների համալիր գնահատումն է, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել ջրային միջավայրում ընթացող գործընթացների և աղտոտման հնարավոր աղբյուրների մասին։ Ուսումնասիրվում են ջրի ջերմաստիճանի, թթվահիմնային վիճակի, հանքայնացման, լուծված թթվածնի, կենսածին տարրերի և այլ հիդրոքիմիական բաղադրիչների փոփոխությունները՝ հաշվի առնելով դրանց տարածական ու սեզոնային առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազոտի և ֆոսֆորի միացություններին, քանի որ դրանց ավելցուկային ներհոսքը կարող է նպաստել ջրային համակարգերում սննդանյութերի կուտակմանը և էկոլոգիական հավասարակշռության փոփոխությանը։ Քննվում են բնակավայրերից առաջացող կեղտաջրերի, գյուղատնտեսական տարածքներից մակերևութային հոսքերի, անասնապահության և հողօգտագործման այլ ձևերի հնարավոր ազդեցությունները գետերի ջրային միջավայրի վրա։ Միաժամանակ հաշվի են առնվում բնական գործոնները՝ գետավազանի երկրաբանական կառուցվածքը, տեղումների քանակը, ձնհալքը, հոսքի սեզոնային փոփոխությունները և ջրահավաք տարածքի առանձնահատկությունները։ Ջրի որակի տարբեր ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գետերի առանձին հատվածների միջև տարբերությունները և գնահատելու հնարավոր աղտոտման տարածական օրինաչափությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է գետային հոսքի միջոցով տարբեր նյութերի դեպի լիճ տեղափոխման գնահատումը, քանի որ վտակները կարևոր դեր ունեն լճի ջրային և նյութական հաշվեկշռի ձևավորման մեջ։ Երկարաժամկետ դիտարկումների դեպքում ստացված տվյալները կարող են օգտագործվել նաև ջրի որակի փոփոխությունների միտումները բացահայտելու և ջրային էկոհամակարգերի վիճակի գնահատման համար։ Կարևորվում է ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման և միասնական ցուցանիշներով գնահատման անհրաժեշտությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս ժամանակին հայտնաբերել էկոլոգիական անբարենպաստ փոփոխությունները։ Աշխատությունը միավորում է հիդրոքիմիայի, ջրաբանության և ջրային էկոլոգիայի մոտեցումները՝ նպաստելով գետային էկոհամակարգերի վիճակի առավել ամբողջական գնահատմանը և Սևանա լճի ջրահավաք ավազանի ջրային ռեսուրսների պահպանության գիտական հիմքերի զարգացմանը։

    Обновлено. 2026-09-22
    Սևանա լճի հարավ-արևմտյան հատվածի գետերի ջրի որակի ուսումնասիրություն
    Онлайн

    Экономика

    Ոռոգման ջրի օգտագործման տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղիները ՀՀ-ում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ոռոգման ջրի օգտագործման տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Թեմայի արդիականությունը պայմանավորված է գյուղատնտեսության զարգացման համար ոռոգման ջրի բացառիկ նշանակությամբ, ջրային ռեսուրսների սահմանափակությամբ, ոռոգման համակարգերի տեխնիկական վիճակով, ջրի տեղափոխման և բաշխման ընթացքում առաջացող կորուստներով, ինչպես նաև ջրամատակարարման ծախսերի ազդեցությամբ գյուղատնտեսական արտադրության ինքնարժեքի և շահութաբերության վրա։ Հայաստանի գյուղատնտեսության մի շարք ճյուղերի համար ոռոգումը հանդիսանում է արտադրական գործընթացի անհրաժեշտ պայման, ուստի ջրի արդյունավետ կառավարումը անմիջականորեն կապված է հողերի արտադրողականության, բերքատվության, գյուղատնտեսական տնտեսությունների եկամուտների և գյուղական բնակավայրերի սոցիալ-տնտեսական զարգացման հետ։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է բացահայտել ոռոգման ջրի տնտեսական արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները և մշակել այնպիսի մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան նվազեցնել ջրի կորուստները, խնայել ֆինանսական և էներգետիկ ռեսուրսները, բարձրացնել ոռոգվող հողերի արտադրողականությունը և ապահովել ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Հայաստանի ջրային ռեսուրսների առանձնահատկությունները, գյուղատնտեսության մեջ դրանց օգտագործման ուղղությունները և ոռոգման համակարգի դերը երկրի ագրարային տնտեսության զարգացման գործում։ Ջրի տնտեսական արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն դրա առկա քանակով, այլև հասանելիությամբ, որակով, ջրառի, տեղափոխման, մղման և բաշխման ծախսերով։ Հետևաբար ոռոգման ջրի արդյունավետության գնահատումը պետք է իրականացվի ամբողջական շղթայի տեսանկյունից՝ ջրառից մինչև մշակաբույսի կողմից ջրի փաստացի օգտագործումը։ Կարևոր խնդիր է ոռոգման համակարգերում ջրի կորուստների նվազեցումը։ Ջրանցքների, ջրատարների, խողովակաշարերի և այլ հիդրոտեխնիկական կառույցների մաշվածությունը կարող է հանգեցնել ջրի զգալի կորուստների՝ նվազեցնելով համակարգի օգտակար գործողության մակարդակը և մեծացնելով մեկ միավոր ջրի մատակարարման ինքնարժեքը։ Այդ պատճառով ենթակառուցվածքների վերականգնումը, նորոգումը և տեխնիկական արդիականացումը դիտարկվում են որպես տնտեսական արդյունավետության բարձրացման առանցքային ուղղություններ։ Ջրի կորուստների կրճատումը հնարավորություն է տալիս նույն ջրային ռեսուրսի հաշվին ընդլայնել ոռոգման հնարավորությունները կամ նվազեցնել ջրառի և ջրամատակարարման հետ կապված ծախսերը։ Տնտեսական արդյունավետության կարևոր բաղադրիչ է ոռոգման համակարգերի էներգաարդյունավետությունը։ Մեխանիկական ջրամատակարարման դեպքում ջրի մղումը պահանջում է էլեկտրաէներգիայի զգալի ծախս, որը կարող է բարձրացնել ջրի մատակարարման արժեքը և, համապատասխանաբար, գյուղատնտեսական արտադրանքի ինքնարժեքը։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է ուսումնասիրել պոմպակայանների տեխնիկական վիճակը, պոմպային սարքավորումների արդյունավետությունը, ջրի բարձրացման անհրաժեշտությունը և էներգիայի սպառման հնարավոր նվազեցման մեխանիզմները։ Էներգախնայող սարքավորումների ներդրումը և տեխնիկական կորուստների նվազեցումը կարող են բարելավել ինչպես ջրամատակարարող կառույցների, այնպես էլ ջրօգտագործողների տնտեսական արդյունքները։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում ջրի հաշվառման և վերահսկման համակարգերի կատարելագործմանը։ Ճշգրիտ հաշվառումը հնարավորություն է տալիս որոշել ջրի իրական ծավալները, հայտնաբերել կորուստների առաջացման հիմնական հատվածները, վերահսկել սպառումը և առավել հիմնավորված կազմակերպել ջրի բաշխումը։ Ժամանակակից ջրաչափական սարքերի, հեռակառավարման և թվային մոնիթորինգի համակարգերի ներդրումը կարող է բարձրացնել ջրային ռեսուրսների կառավարման թափանցիկությունն ու արդյունավետությունը։ Ջրի սպառման մասին ճշգրիտ տվյալների առկայությունը նաև հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված գնահատել ջրօգտագործման տնտեսական արդյունքները։ Ոռոգման ջրի օգտագործման արդյունավետության գնահատման կարևոր ցուցանիշներից են մեկ միավոր ջրի հաշվով ստացվող գյուղատնտեսական արտադրանքի արժեքը, մեկ հեկտարի հաշվով ջրի ծախսը, ջրամատակարարման ծախսերի մասնաբաժինը արտադրանքի ինքնարժեքում, ոռոգվող հողերի բերքատվությունը և ջրի արտադրողականությունը։ Այս ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե որքան տնտեսական արդյունք է ստեղծվում օգտագործվող ջրի յուրաքանչյուր միավորի հաշվով և ինչպիսի փոփոխություններ են անհրաժեշտ արդյունավետության բարձրացման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրախնայող ոռոգման տեխնոլոգիաների կիրառմանը։ Կաթիլային ոռոգումը, անձրևացման համակարգերը, հողի խոնավության վերահսկումը, ոռոգման ժամանակացույցի օպտիմալացումը և մշակաբույսերի ջրապահանջի հաշվարկը կարող են նպաստել ջրի նպատակային օգտագործմանը։ Սակայն նման տեխնոլոգիաների ներդրումը պահանջում է ֆինանսական ներդրումներ, ուստի դրանց արդյունավետությունը պետք է գնահատվի ոչ միայն ջրի խնայողության, այլև ներդրված միջոցների վերադարձելիության տեսանկյունից։ Անհրաժեշտ է համեմատել տեխնոլոգիայի ձեռքբերման և շահագործման ծախսերը ջրի խնայողությունից, բերքատվության աճից և արտադրանքի լրացուցիչ արժեքից ստացվող տնտեսական արդյունքի հետ։ Ջրի արդյունավետ օգտագործման վրա ազդեցություն ունի նաև մշակաբույսերի կառուցվածքը։ Տարբեր գյուղատնտեսական մշակաբույսեր ունեն տարբեր ջրապահանջ, բերքատվություն և տնտեսական արժեք։ Սահմանափակ ջրային ռեսուրսների պայմաններում կարևոր է ընտրել այնպիսի արտադրական կառուցվածք, որը հնարավորություն կտա մեկ միավոր ջրի հաշվով ստանալ առավել բարձր տնտեսական արդյունք։ Այս մոտեցումը պահանջում է ջրային ռեսուրսների կառավարման և գյուղատնտեսական արտադրության պլանավորման փոխկապակցում՝ հաշվի առնելով տվյալ տարածքի բնական պայմանները, հողի որակը, մշակաբույսերի ջրապահանջը և շուկայական պահանջարկը։ Ոռոգման ջրի տնտեսական արդյունավետության վրա ազդում է նաև ջրի սակագնային քաղաքականությունը։ Ջրամատակարարման արժեքը պետք է այնպիսի հարաբերակցություն ունենա ջրօգտագործողների վճարունակության և համակարգի իրական ծախսերի միջև, որը միաժամանակ կխթանի ջրի խնայողությունը և կապահովի ջրամատակարարման համակարգի ֆինանսական կայունությունը։ Չափազանց ցածր վճարը կարող է չխթանել խնայող օգտագործումը և բավարար չլինել համակարգի պահպանման ծախսերը ծածկելու համար, իսկ չափազանց բարձր վճարը կարող է մեծացնել գյուղատնտեսական արտադրողների ֆինանսական բեռը և նվազեցնել որոշ մշակաբույսերի արտադրության շահութաբերությունը։ Հետևաբար անհրաժեշտ է ձևավորել հավասարակշռված և տնտեսապես հիմնավորված սակագնային մեխանիզմ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ջրօգտագործողների կառավարման արդյունավետությունը։ Ջրի բաշխման, ներտնտեսային ցանցերի պահպանման, վճարների հավաքագրման և ջրօգտագործողների միջև պատասխանատվության հստակեցման գործընթացների բարելավումը կարող է նպաստել համակարգի արդյունավետ շահագործմանը։ Ջրօգտագործողների ակտիվ մասնակցությունը կարող է բարձրացնել ջրի նկատմամբ պատասխանատվությունը և նպաստել ինչպես ենթակառուցվածքների պահպանմանը, այնպես էլ ջրի ռացիոնալ օգտագործմանը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև ոռոգման ջրի կառավարման միջազգային փորձը և դրա կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում ջրի պահանջարկի կառավարման, թվային հաշվառման, ջրախնայող տեխնոլոգիաների խթանման, արդյունավետ սակագնային քաղաքականության և ենթակառուցվածքների երկարաժամկետ ֆինանսավորման մեխանիզմները։ Միաժամանակ դրանց կիրառումը պետք է համապատասխանեցվի Հայաստանի բնական, տնտեսական և սոցիալական առանձնահատկություններին։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է ոռոգման ջրի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման այնպիսի միջոցառումների հիմնավորման մեջ, որոնք կարող են միաժամանակ ունենալ տնտեսական և բնապահպանական դրական արդյունք։ Ջրի կորուստների նվազեցումը, էներգիայի խնայողությունը, ժամանակակից ոռոգման տեխնոլոգիաների ներդրումը, հաշվառման համակարգերի կատարելագործումը և գյուղատնտեսական արտադրության ավելի արդյունավետ կազմակերպումը կարող են նպաստել արտադրանքի ինքնարժեքի նվազեցմանը, բերքատվության բարձրացմանը և գյուղատնտեսական տնտեսությունների եկամտաբերության աճին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ոռոգման ջուրը դիտարկում է ոչ միայն որպես բնական ռեսուրս, այլև որպես գյուղատնտեսական արտադրության կարևոր տնտեսական գործոն։ Հայաստանի Հանրապետությունում դրա արդյունավետ օգտագործումը պահանջում է ենթակառուցվածքային, տեխնոլոգիական, ֆինանսական, կառավարչական և կազմակերպական միջոցառումների համակցված իրականացում։ Նման մոտեցումը կարող է ապահովել ջրային ռեսուրսների ավելի ռացիոնալ օգտագործում, նվազեցնել ջրամատակարարման և գյուղատնտեսական արտադրության ծախսերը, բարձրացնել ոռոգվող հողերի տնտեսական արդյունավետությունը և նպաստել գյուղատնտեսության երկարաժամկետ կայուն զարգացմանը։

    Обновлено. 2026-09-20
    Ոռոգման ջրի օգտագործման տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղիները ՀՀ-ում
    Онлайн

    Другие предметы

    New books. Information bulletin. 2016 yearly

    Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի տարեկան տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը տվյալ ժամանակահատվածում գրադարանային և հրատարակչական շրջանառության մեջ հայտնված նոր գրականության վերաբերյալ համակարգված տեղեկությունների ներկայացումն է։ Այն նախատեսված է ընթերցողների, գրադարանավարների, մատենագետների, հետազոտողների, ուսանողների և տեղեկատվական սպասարկման ոլորտի մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով մեկ աղբյուրի միջոցով ծանոթանալ տարվա ընթացքում հասանելի դարձած նոր հրատարակություններին։ Նյութերը կարող են դասակարգվել ըստ գիտության, կրթության, հասարակական կյանքի, մշակույթի, արվեստի, գրականության, տեխնիկայի և այլ թեմատիկ ուղղությունների՝ ապահովելով անհրաժեշտ գրականության առավել հարմար որոնում և ընտրություն։ Առանձին գրքերի վերաբերյալ մատենագիտական գրառումները սովորաբար պարունակում են նյութի նույնականացման և որոնման համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալները՝ հեղինակային տեղեկություններ, հրատարակության անվանում, հրատարակման վայր և տարեթիվ, ծավալ և այլ նկարագրական տարրեր։ Տեղեկատուի տարեկան կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու 2016 թվականի նոր գրականության հոսքի վերաբերյալ և դիտարկելու տարբեր գիտական ու մշակութային ոլորտներում հրատարակչական գործունեության ընդհանուր ուղղությունները։ Այն կարող է օգտագործվել գրադարանային ֆոնդերի համալրման, մատենագիտական սպասարկման, թեմատիկ գրականության ընտրության, նոր ստացումների ցուցադրությունների կազմակերպման և ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարման նպատակներով։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հետազոտական տեսանկյունից, քանի որ ժամանակի ընթացքում նման տարեկան տեղեկատուների հաջորդականությունը ձևավորում է գրքային արտադրանքի վերաբերյալ փաստագրական աղբյուրների համակարգ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հրատարակությունների թեմատիկ և լեզվական կազմը, առանձին գիտակարգերի ներկայացվածությունը, գրահրատարակչական գործունեության փոփոխությունները և գրադարանային հավաքածուների համալրման ընդհանուր միտումները։ Միաժամանակ նման տեղեկատուները նպաստում են նոր գրականության հանրահռչակմանը՝ ընթերցողներին ուղղորդելով դեպի իրենց մասնագիտական կամ անձնական հետաքրքրություններին համապատասխան աղբյուրներ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համադրում է մատենագիտական հաշվառման, տեղեկատվության համակարգման և գրադարանային սպասարկման գործառույթները՝ հանդես գալով որպես տվյալ տարվա նոր գրքերի վերաբերյալ տեղեկատվության որոնման և օգտագործման գործնական աղբյուր։

    Обновлено. 2026-09-28
    New books. Information bulletin. 2016 yearly