Մարկոս Աղաբեկյանի նամակը հայոց աշխարհի, ազգի և եկեղեցու ազգային ինքնության մասին՝ ուղղված Ներսես արքեպիսկոպոս Վարժապետյանին

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է կարմելյան միաբանության ներկայացուցիչների կազմած պատմական գրառումների աղբյուրագիտական քննությանը և դրանց նշանակության բացահայտմանը XVII–XVIII դարերի Իրանի քաղաքական, հասարակական, տնտեսական ու մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության առանցքում եվրոպացի հոգևորականների դիտարկումներն են, որոնք երկարատև գործունեության և տեղական միջավայրի հետ անմիջական շփումների շնորհիվ տեղեկություններ են հաղորդել իրանական հասարակության, պետական կառավարման, արտաքին հարաբերությունների, առևտրի, բնակչության կենցաղի և կրոնական կյանքի վերաբերյալ։ Աղբյուրը դիտարկվում է իր ստեղծման պատմական պայմանների համատեքստում՝ հաշվի առնելով հեղինակների կրոնական պատկանելությունը, եվրոպական աշխարհընկալումը, գործունեության նպատակները և տեղեկությունների ձեռքբերման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Սեֆյան Իրանի ներքին քաղաքական գործընթացների, արքունիքի և վարչական համակարգի, իշխանական հարաբերությունների ու հասարակական կյանքի վերաբերյալ հաղորդումներին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև Իրանի արտաքին քաղաքական կապերը, եվրոպական պետությունների և դիվանագիտական ներկայացուցիչների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունների ու քաղաքական փոփոխությունների արձագանքները։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից քննվում են հաղորդվող տեղեկությունների հավաստիության, հեղինակային ընկալումների և հնարավոր կողմնակալությունների խնդիրները՝ տարբերակելով անմիջական դիտարկումները, ուրիշներից ստացված տեղեկությունները և հեղինակային մեկնաբանությունները։ Նյութը արժեքավոր է նաև տնտեսական պատմության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու առևտրային ուղիները, քաղաքային կենտրոնների նշանակությունը, ապրանքաշրջանառությունը և միջազգային տնտեսական կապերի որոշ դրսևորումներ։ Միաժամանակ կարևոր տեղեկություններ կարող են պահպանված լինել Իրանի բազմազգ և բազմակրոն բնակչության, քրիստոնեական համայնքների, միսիոներական գործունեության և տարբեր կրոնական խմբերի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ։ Հայագիտական տեսանկյունից առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում Իրանի հայկական համայնքների, հատկապես Նոր Ջուղայի հայության հասարակական ու տնտեսական կյանքի և տարածաշրջանային առևտրային կապերի մասին հաղորդումները։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու Սեֆյան պետության զարգացման վերջին փուլերին և XVIII դարի սկզբի քաղաքական ցնցումների հետևանքով առաջացած փոփոխություններին։ Այլ պարսկական, հայկական և եվրոպական սկզբնաղբյուրների հետ համեմատական քննությունը նպաստում է հաղորդվող տվյալների ճշգրտմանը և պատմական իրադարձությունների բազմակողմանի վերականգնմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի իրանագիտության և աղբյուրագիտության համար՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են եվրոպական հոգևորական միջավայրում ստեղծված վավերագրական նյութերը լրացնել Իրանի վաղ նոր շրջանի պատմության վերաբերյալ տեղական աղբյուրների հաղորդած տեղեկությունները։

История

Նկարագրվող աշխատությունը ուսումնասիրում է Հայաստանի հասարակական և քաղաքական զարգացման գործընթացները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ընկած առաջին տասնամյակում՝ ընդգրկելով 1945-1957 թվականները, երբ երկիրը գտնվում էր Խորհրդային Միության կազմում և ենթարկվում էր կենտրոնացված պետական կառավարման համակարգի ազդեցությանը։ Այս շրջանում Հայաստանում տեղի են ունեցել կարևոր սոցիալ-տնտեսական վերափոխումներ՝ վերականգնվել է պատերազմից վնասված տնտեսությունը, զարգացել են արդյունաբերական և գյուղատնտեսական ոլորտները, իրականացվել են բնակչության սոցիալական կառուցվածքի փոփոխություններ, ինչպես նաև քաղաքաշինական և մշակութային կյանքի ակտիվացման գործընթացներ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են քաղաքական կյանքի առանձնահատկությունները, կուսակցական վերահսկողության մեխանիզմները, գաղափարախոսական քաղաքականության ազդեցությունը հասարակության վրա և պետական կառավարման համակարգի գործելակերպը ստալինյան և հետստալինյան փուլերում։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է ազգային քաղաքականության դրսևորումներին, կրթության և գիտության զարգացման միտումներին, հասարակական կազմակերպությունների գործունեությանը և ժողովրդի առօրյա կյանքում տեղի ունեցող փոփոխություններին՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին համադրվում կենտրոնական խորհրդային քաղաքականությունները և տեղական առանձնահատկությունները։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է երաժշտական արվեստի դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը դպրոցականների գեղագիտական դաստիարակության, գեղարվեստական կրթության և անձի բազմակողմանի զարգացման գործընթացներում։ Քննարկվում են երաժշտության մանկավարժական, հոգեբանական և մշակութային ազդեցության առանձնահատկությունները, սովորողների գեղագիտական ընկալումների ձևավորման սկզբունքները և երաժշտական կրթության կազմակերպման տեսական ու մեթոդական հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաժշտական ունակությունների զարգացմանը, լսողական ընկալման, ռիթմի զգացողության, ստեղծագործական մտածողության և գեղարվեստական ճաշակի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում են երաժշտության դասավանդման ժամանակակից մեթոդները, ունկնդրման, երգեցողության, երաժշտական կատարողականության և ստեղծագործական առաջադրանքների կիրառման հնարավորությունները դպրոցական կրթության տարբեր փուլերում։ Անդրադարձ է կատարվում ազգային և համաշխարհային երաժշտական ժառանգության ճանաչողական ու դաստիարակչական նշանակությանը, երաժշտության միջոցով մշակութային արժեքների փոխանցմանը և սովորողների հուզական ու հոգևոր աշխարհի հարստացմանը։ Կարևորվում են երաժշտական արվեստի ինտեգրումը հանրակրթական ուսումնական գործընթացում, միջառարկայական կապերի զարգացումը, սովորողների անհատական հետաքրքրությունների բացահայտումը և գեղարվեստական գործունեությանը նրանց ակտիվ մասնակցության խթանումը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել երաժշտության ուսուցիչների, մանկավարժների, երաժշտագետների, գեղագիտական դաստիարակության մասնագետների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, դասախոսների և մանկավարժական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Сельское хозяйство

Ուսումնասիրությունը նվիրված է ծխախոտի կանաչատերև և դեղնատերև սորտերի համեմատական գնահատմանը Հայաստանի Հանրապետության նախալեռնային գոտու պայմաններում։ Աշխատության հիմնական նպատակն է բացահայտել տարբեր սորտերի աճի, զարգացման, բերքատվության և արտադրական ցուցանիշների առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով տվյալ տարածաշրջանի հողակլիմայական պայմանները։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բույսերի աճի և զարգացման փուլերը, բուսական զանգվածի ձևավորումը, տերևների քանակն ու չափերը, բերքատվությունը և բերքի որակական հատկանիշները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սորտերի կենսաբանական առանձնահատկություններին և դրանց հարմարվողականությանը նախալեռնային գոտու ջերմային, խոնավության և հողային պայմաններին։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու կանաչատերև և դեղնատերև սորտերի առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև պարզելու, թե որ սորտերն են տվյալ պայմաններում առավել կայուն և արտադրողական։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ագրոտեխնիկական միջոցառումների ազդեցությանը՝ ցանքի ժամկետներին, սնուցմանը, ոռոգմանը, բույսերի խնամքին, տերևների հասունացմանը և բերքահավաքին։ Քննարկվում են տերևների ֆիզիկական և տեխնոլոգիական հատկությունները, դրանց չորացման ու մշակման առանձնահատկությունները և սորտային հատկանիշների հնարավոր ազդեցությունը վերջնական հումքի որակի վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել ՀՀ նախալեռնային գոտում ծխախոտի մշակության համար առավել համապատասխան սորտերի ընտրության և արտադրության արդյունավետության բարձրացման տեսանկյունից։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառվել սորտային կազմի կատարելագործման, մշակության տեխնոլոգիայի օպտիմալացման և գյուղատնտեսական արտադրողների համար առավել նպատակահարմար ագրոտեխնիկական լուծումների ընտրության գործընթացում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ագրոնոմներին, բուսաբույծներին, սելեկցիոներներին, գյուղատնտեսական հետազոտողներին, սորտագիտության մասնագետներին, ինչպես նաև գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։

Другие предметы

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում ինքնուրույն կենսաապահովմամբ բնակավայրերի ձևավորման տեսական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ բնակավայրը պետք է հնարավորինս արդյունավետ կազմակերպի իր ներքին ռեսուրսները և ապահովի բնակչության հիմնական կենսական պահանջները՝ հաշվի առնելով տվյալ տարածքի բնական, կլիմայական, աշխարհագրական, տնտեսական և սոցիալական առանձնահատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են բնակավայրերի տարածական կազմակերպման այն սկզբունքները, որոնք կարող են նպաստել էներգիայի, ջրի, սննդի, կենցաղային և այլ անհրաժեշտ ռեսուրսների տեղական արտադրությանը, օգտագործմանը և վերականգնմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի բազմազան բնական պայմաններին, քանի որ հանրապետության տարբեր շրջաններ էապես տարբերվում են ռելիեֆով, բարձրությամբ, կլիմայական պայմաններով, ջրային պաշարներով, հողային ռեսուրսներով և արևային ու քամու էներգիայի ներուժով։ Այդ տարբերությունները պահանջում են բնակավայրերի նախագծման անհատականացված մոտեցում, որի դեպքում կենսաապահովման համակարգերը պետք է համապատասխանեցվեն տվյալ տարածքի հնարավորություններին և սահմանափակումներին։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել բնակավայրերի էներգետիկ ինքնաբավության ապահովման, վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների կիրառման, ջրամատակարարման և ջրի կրկնօգտագործման, կենցաղային ու արտադրական թափոնների կառավարման, տեղական սննդամթերքի արտադրության և շրջակա միջավայրի պահպանության խնդիրները։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բնակելի և հասարակական տարածքների, արտադրական գոտիների, գյուղատնտեսական հողերի, կանաչ տարածքների և ինժեներական ենթակառուցվածքների փոխկապակցված կազմակերպումը, որպեսզի բնակավայրը գործի որպես հնարավորինս ամբողջական և հավասարակշռված համակարգ։ Աշխատանքում ինքնուրույն կենսաապահովմամբ բնակավայրը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես տեխնիկական ենթակառուցվածքների ամբողջություն, այլև որպես սոցիալական և տարածական կազմակերպման համակարգ, որտեղ բնակչության առօրյա գործունեությունը, տնտեսական զբաղվածությունը և բնական ռեսուրսների օգտագործումը փոխկապակցված են։ Հայաստանի պայմաններում նման մոտեցումը կարող է առանձնահատուկ նշանակություն ունենալ հեռավոր, սահմանամերձ, լեռնային և սակավաբնակ տարածքների զարգացման համար՝ նպաստելով դրանց կենսունակության պահպանմանը, տեղական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը և բնակչության համար կայուն կենսապայմանների ստեղծմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև բնակավայրերի դիմակայունությունը արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ՝ ներառյալ էներգետիկ և ջրային ռեսուրսների սահմանափակությունը, տնտեսական փոփոխությունները, բնական վտանգները և ենթակառուցվածքային խափանումները։ Այս տեսանկյունից ինքնուրույն կենսաապահովումը կարող է դիտարկվել որպես կայուն և երկարաժամկետ տարածքային զարգացման գործիք, որը միավորում է ճարտարապետական, քաղաքաշինական, ինժեներական, բնապահպանական և սոցիալ-տնտեսական լուծումներ։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, քաղաքաշինարարներին, ինժեներներին, բնապահպանական մասնագետներին, տարածքային պլանավորման և կայուն զարգացման ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև Հայաստանի գյուղական և փոքր բնակավայրերի զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ինքնուրույն կենսաապահովման գաղափարը դիտարկում է Հայաստանի բնական և սոցիալ-տնտեսական պայմանների համատեքստում՝ որոնելով բնակավայրերի կազմակերպման այնպիսի մոդելներ, որոնք կարող են համատեղել ռեսուրսների խնայողությունը, շրջակա միջավայրի պահպանությունը, բնակչության հարմարավետությունը և երկարաժամկետ կայունությունը։