Մարտիրոս Սարյան

География

Աշխատությունը նվիրված է Արփա գետի վերին հոսանքի ավազանի երկրաբանական կառուցվածքի, երկրաբանական զարգացման պատմության և հանքային ռեսուրսների ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տարածաշրջանի երկրաբանական դիրքը, ապարային համալիրների կազմը, տարածական բաշխումը, շերտագրական հաջորդականությունը և երկրաբանական տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածքի տեկտոնական կառուցվածքին, խզվածքային համակարգերին, մագմայական և հրաբխային գործունեության դրսևորումներին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը հանքային կուտակումների առաջացման և տեղաբաշխման վրա։ Ուսումնասիրվում են տարբեր ծագման ապարների պետրոգրաֆիական, հանքաբանական և երկրաքիմիական առանձնահատկությունները, դրանց փոխհարաբերությունները և հանքայնացման գործընթացների հետ հնարավոր կապերը։ Դիտարկվում են հանքային նյութերի ձևավորման երկրաբանական պայմանները, հանքաբեր գոտիների տարածական օրինաչափությունները և օգտակար հանածոների կուտակումների առաջացմանը նպաստող հիմնական գործոնները։ Կարևորվում են հիդրոթերմալ գործընթացների, տեկտոնական շարժումների, ապարների փոփոխությունների և երկրաբանական կառուցվածքային տարրերի դերը հանքայնացման համակարգերի զարգացման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել երկրաբանական քարտեզագրման, դաշտային դիտարկումների, ապարների նմուշառման, պետրոգրաֆիական և երկրաքիմիական վերլուծության մեթոդներ՝ տարածքի երկրաբանական առանձնահատկությունները և հանքաբերության հեռանկարները գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում հանքային դրսևորումների հայտնաբերման, դրանց տարածական բաշխման, հանքայնացման բնույթի և հնարավոր արդյունաբերական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Առանձնացվում են երկրաբանական կառուցվածքի և հանքային ռեսուրսների տեղաբաշխման փոխկապակցվածության հարցերը, ինչպես նաև հանքավայրերի որոնման և հետախուզման համար կարևոր երկրաբանական նախադրյալները։ Կարևորվում են նաև տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման փուլերի վերակառուցումը, տարբեր ապարային համալիրների փոխազդեցության ուսումնասիրությունը և հանքագոյացման հնարավոր օրինաչափությունների բացահայտումը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանի հարավային լեռնային շրջանների երկրաբանական կառուցվածքի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը, օգտակար հանածոների որոնման գիտական հիմքերի կատարելագործմանը և հանքային ռեսուրսների գնահատման մեթոդների զարգացմանը։ Հետազոտությունը կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ երկրաբանահետախուզական աշխատանքների պլանավորման, հանքային հումքի հեռանկարային տարածքների առանձնացման և բնական ռեսուրսների ուսումնասիրության համար։ Այն օգտակար է երկրաբանների, հանքաբանների, երկրաքիմիկոսների, հանքարդյունաբերության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Политология

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության աշխարհաքաղաքական դիրքի, արտաքին քաղաքական մարտահրավերների և տարածաշրջանային միջավայրում երկրի ունեցած դերակատարության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի գտնվելու վայրը բարդ և հակասություններով լի տարածաշրջանում՝ անդրադառնալով անվտանգության խնդիրներին, հարևան երկրների հետ հարաբերություններին, պատմական զարգացումներին և միջազգային քաղաքական գործընթացների ազդեցությանը երկրի ներքին ու արտաքին իրավիճակի վրա։ Գրքում ներկայացվում են Հայաստանի քաղաքական, տնտեսական և ռազմավարական դժվարությունները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք ձևավորում են երկրի զարգացման հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է նաև փոքր պետությունների վարքագիծը միջազգային հարաբերությունների համակարգում, դիվանագիտական ընտրությունները և տարածաշրջանային հավասարակշռությունների փոփոխության ազդեցությունը Հայաստանի ապագայի վրա։ Գիրքը նախատեսված է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պատմաբանների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի աշխարհաքաղաքականությամբ, տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրներով և ժամանակակից միջազգային գործընթացներով։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Անիին՝ միջնադարյան Հայաստանի նշանավոր մայրաքաղաքին և հայկական քաղաքակրթության կարևորագույն կենտրոններից մեկին։ Ուսումնասիրության կենտրոնում քաղաքի պատմական ձևավորումն ու զարգացումն է, նրա քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և հոգևոր նշանակությունը Հայաստանի պատմության տարբեր փուլերում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ քաղաքի հիմնադրման ու զարգացման նախադրյալներին, աշխարհագրական դիրքին և այն ռազմավարական նշանակությանը, որը պայմանավորված էր առևտրական ճանապարհների խաչմերուկում գտնվելու հանգամանքով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Բագրատունյաց Հայաստանի ժամանակաշրջանին, երբ քաղաքը դարձավ երկրի քաղաքական կենտրոնը և հասավ իր տնտեսական ու մշակութային ծաղկման բարձրակետին։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է քաղաքի քաղաքաշինական կառուցվածքի և ճարտարապետական ժառանգության ներկայացումը՝ պարիսպների, եկեղեցիների, պալատական և հասարակական կառույցների, կամուրջների ու պաշտպանական համակարգերի օրինակով։ Քաղաքի ճարտարապետությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու միջնադարյան Հայաստանի շինարարական մշակույթի, եկեղեցական ճարտարապետության և քաղաքաշինական մտածողության բարձր մակարդակի մասին։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև քաղաքի բնակչության, արհեստների, առևտրի և միջազգային կապերի զարգացումը՝ ներկայացնելով այն որպես տարածաշրջանային նշանակության տնտեսական կենտրոն։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մշակութային և հոգևոր կյանքին, կրթությանը, գրչությանը և եկեղեցական հաստատությունների գործունեությանը, որոնց շնորհիվ քաղաքը դարձավ հայկական մշակույթի տարածման կարևոր կենտրոն։ Առանձին բաժին կարող է նվիրվել քաղաքի պատմական անկմանը, քաղաքական իշխանությունների փոփոխություններին, բնական աղետների և պատերազմների հետևանքներին, ինչպես նաև բնակչության աստիճանական հեռացման գործընթացին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել Անիի պատմությունը ոչ միայն որպես առանձին քաղաքի անցյալ, այլև որպես Հայաստանի միջնադարյան պետականության, մշակույթի և քաղաքային կյանքի զարգացման կարևոր դրվագ։ Քաղաքի պահպանված ճարտարապետական հուշարձանները, հնագիտական մնացորդներն ու պատմական աղբյուրները կարևոր նյութ են տրամադրում միջնադարյան հայկական քաղաքակրթության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է Անիի դերը հայկական պատմության մեջ՝ ընդգծելով նրա քաղաքական և մշակութային նշանակությունը, ճարտարապետական բացառիկ ժառանգությունը և տարածաշրջանային պատմական գործընթացներում ունեցած կարևոր տեղը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է վարկային նպատակային ծրագրերի շրջանակներում իրականացվող ներդրումների հաշվառման և տնտեսական վերլուծության մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց կատարելագործման հնարավորությունների բացահայտմանը՝ Հայաստանի Հանրապետության ոռոգման համակարգի օրինակով։ Քննության են առնվում նպատակային վարկային միջոցների ներգրավման, բաշխման և օգտագործման գործընթացները, ներդրումային ծրագրերի ֆինանսավորման առանձնահատկությունները և դրանց արտացոլումը հաշվապահական ու ֆինանսական տեղեկատվության համակարգում։ Վերլուծվում են ներդրումային ծախսերի հաշվառման, ծրագրերի իրականացման ընթացքում ֆինանսական միջոցների շարժի վերահսկման, կատարված աշխատանքների արժեքի գնահատման և համապատասխան հաշվետվությունների կազմման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոռոգման ենթակառուցվածքների կառուցման, վերականգնման և արդիականացման նպատակով կատարվող ներդրումների արդյունավետության գնահատմանը։ Քննարկվում են ներդրումային ծրագրերի ծախսերի կառուցվածքը, ֆինանսավորման աղբյուրները, վարկային պարտավորությունները և ծրագրերի տնտեսական արդյունքների գնահատման ցուցանիշները։ Դիտարկվում են նաև հաշվապահական տվյալների և տնտեսական վերլուծության արդյունքների փոխկապակցման հնարավորությունները՝ ներդրումային որոշումների հիմնավորվածությունը և ֆինանսական վերահսկողության արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Կարևորվում են նպատակային միջոցների օգտագործման թափանցիկությունը, հաշվետվողականությունը, ծախսերի նկատմամբ վերահսկողությունը և ներդրումային ծրագրերի իրականացման արդյունքների պարբերական գնահատումը։ Անդրադարձ է կատարվում հաշվառման մեթոդների, տեղեկատվական բազայի և վերլուծական գործիքների կատարելագործման ուղղություններին։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել ոռոգման համակարգում իրականացվող ներդրումային ծրագրերի ֆինանսական կառավարման բարելավմանը, վարկային միջոցների նպատակային և արդյունավետ օգտագործմանը, ինչպես նաև ներդրումների հաշվառման ու վերլուծության առավել ամբողջական և համակարգված մեխանիզմների ձևավորմանը։

История

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Խորհրդային Հայաստանի ձևավորման և իրավաքաղաքական կարգավիճակի հարցերը՝ կենտրոնանալով 1921 թվականի Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերի վրա, որոնք վճռական ազդեցություն են ունեցել տարածաշրջանի սահմանների և քաղաքական դասավորության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է այդ պայմանագրերի նախապատմությունը, դրանց կնքման միջազգային և տարածաշրջանային պայմանները, ինչպես նաև մեծ տերությունների ու հարևան պետությունների շահերի բախումը այդ գործընթացներում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչպես են այդ համաձայնագրերը ձևավորել Խորհրդային Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը, ինչպիսի հետևանքներ են ունեցել հայկական պետականության և ազգային հարցերի համար, և ինչպես են դրանք ազդել հետագա պատմական զարգացումների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական բանակցություններին, քաղաքական որոշումների տրամաբանությանը և հայկական կողմի դիրքորոշումների սահմանափակ հնարավորություններին այդ բարդ միջազգային իրավիճակում։ Ստեղծագործությունը հիմնված է պատմական աղբյուրների և վերլուծական մոտեցումների վրա՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ այդ պայմանագրերի երկարաժամկետ քաղաքական և իրավական նշանակությունը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում պատճառականության իմաստային կարգի արտահայտման բառային և քերականական միջոցների ուսումնասիրությանը՝ դատաիրավական տեքստերի լեզվական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Քննարկվում են պատճառականության լեզվաբանական բնույթը, պատճառահետևանքային հարաբերությունների ձևավորման և արտահայտման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց դերը իրավական հաղորդակցության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատճառ, հետևանք, պայմանավորվածություն, պատասխանատվություն և գործողությունների փոխկապակցվածություն արտահայտող լեզվական միավորներին։ Ուսումնասիրվում են պատճառական նշանակություն ունեցող բայերը, գոյականները, կապակցությունները, շաղկապները, նախդրային կառույցները և շարահյուսական ձևերը, որոնց միջոցով անգլերենում ներկայացվում են իրադարձությունների ու գործողությունների միջև պատճառահետևանքային կապերը։ Դիտարկվում են պատճառականության բացահայտ և անուղղակի արտահայտման եղանակները, դրանց իմաստային տարբերությունները և գործառական առանձնահատկությունները դատական որոշումներում, իրավական փաստաթղթերում, դատավարական նյութերում և իրավաբանական փաստարկներում։ Կարևորվում են իրավական խոսքի ճշգրտությունը, տրամաբանական հաջորդականությունը, պատճառահետևանքային կապերի հստակ ձևակերպումը և դրանց նշանակությունը իրավական փաստերի մեկնաբանության ու հիմնավորման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել իմաստաբանական, շարահյուսական, գործառական և համատեքստային վերլուծության մեթոդներ՝ պատճառականություն արտահայտող լեզվական կառույցների առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև իրավական տեքստերի պաշտոնական ոճին, մասնագիտական բառապաշարին, բարդ նախադասությունների կառուցվածքին և լեզվական միջոցների ընտրության պայմաններին։ Առանձնացվում են պատճառականության արտահայտման տարբեր ձևերի փոխհարաբերությունները, դրանց կիրառման հաճախականության և հաղորդակցական նշանակության ուսումնասիրման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի անգլերենի քերականության, իմաստաբանության, գործառական լեզվաբանության և իրավաբանական խոսույթի ուսումնասիրության համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել իրավական տեքստերի վերլուծության, մասնագիտական թարգմանության, իրավաբանական անգլերենի դասավանդման և միջլեզվական հաղորդակցության ոլորտներում։ Այն նախատեսված է լեզվաբանների, անգլերենի մասնագետների, թարգմանաբանների, իրավալեզվաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։