Մարզական բարձր արդյունքների ցուցադրման գործոններն ու դրսևորման առանձնահատկություններն արագաուժային մարզաձևերում

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի գործունեության հիմնախնդիրների տեսական և կիրառական ուսումնասիրությանը՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության եվրոպական համակարգում դրա դերի, լիազորությունների և գործունեության արդյունավետության համակողմանի վերլուծությամբ։ Աշխատանքում դատարանը դիտարկվում է որպես մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության կարևոր միջազգային դատական մեխանիզմ, որի գործունեությունը հիմնված է Եվրոպայի մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության կոնվենցիայի դրույթների վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում դատարանի իրավազորությանը, անհատական և միջպետական գանգատների քննության առանձնահատկություններին, ընդունելիության չափանիշներին և դատական որոշումների կայացման սկզբունքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրա որոշումները կարևոր դեր են խաղում մարդու իրավունքների եվրոպական չափանիշների մեկնաբանման և անդամ պետությունների ազգային իրավական համակարգերում դրանց կիրառման գործընթացում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ կյանքի իրավունքի, խոշտանգումների և անմարդկային վերաբերմունքի արգելքի, արդար դատաքննության, անձնական և ընտանեկան կյանքի, արտահայտվելու ազատության, սեփականության իրավունքի և այլ հիմնարար իրավունքների պաշտպանության վերաբերյալ դատական պրակտիկային։ Կիրառական վերլուծության շրջանակում կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել դատարանի վճիռների կատարման խնդիրը, ինչպես նաև ազգային դատարանների և պետական մարմինների կողմից եվրոպական չափանիշների ներպետական կիրառումը։ Ուսումնասիրվում են նաև դատարանի գործունեության արդյունավետության վրա ազդող խնդիրները՝ գործերի մեծ քանակը, դատական գործընթացների տևողությունը, ընդունելիության խիստ չափանիշները և դատական որոշումների արդյունավետ կատարման անհրաժեշտությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դատարանի և ազգային իրավական համակարգերի փոխհարաբերությանը, պետությունների հայեցողության սահմաններին և եվրոպական վերահսկողության ու ազգային ինքնիշխանության միջև հավասարակշռությանը։ Հայաստանի Հանրապետության համար թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի, քանի որ դատարանի նախադեպային իրավունքը և նրա որոշումների կատարման գործընթացը անմիջականորեն կապված են մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային մեխանիզմների կատարելագործման հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համադրել մարդու իրավունքների պաշտպանության տեսական հիմքերը և դատարանի իրական դատական պրակտիկան՝ բացահայտելով առկա խնդիրներն ու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիները։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ճարտարագիտության ոլորտում անգլերենի գործառական քննության ուսումնասիրությանը՝ իրանական գիտակրթական համատեքստում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես է անգլերենը գործածվում ճարտարագիտական կրթության, գիտական հաղորդակցության, մասնագիտական ուսուցման և ոլորտային գործունեության շրջանակներում, ինչպես նաև պարզել այն լեզվական և հաղորդակցական պահանջները, որոնք անհրաժեշտ են ապագա և գործող ճարտարագետների համար։ Ուսումնասիրությունը հիմնվում է այն մոտեցման վրա, որ մասնագիտական անգլերենի ուսուցումը պետք է կառուցվի ոչ միայն ընդհանուր լեզվական գիտելիքների, այլև տվյալ մասնագիտական ոլորտում իրական հաղորդակցական կարիքների վրա։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել ճարտարագիտական դասագրքերի, գիտական հոդվածների, տեխնիկական փաստաթղթերի, մասնագիտական հաղորդակցության և կրթական նյութերի լեզվական առանձնահատկությունները՝ բացահայտելու մասնագիտական բառապաշարի, տերմինաբանության, շարահյուսական կառույցների, խոսքային ժանրերի և հաղորդակցական ռազմավարությունների կիրառման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել իրանական բուհերում ճարտարագիտական մասնագիտությունների ուսանողների անգլերենի կարիքներին՝ հաշվի առնելով նրանց կրթական մակարդակը, մասնագիտական ուղղվածությունը և ապագա աշխատանքային միջավայրի պահանջները։ Գործառական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու լեզուն որպես կոնկրետ մասնագիտական խնդիրներ լուծելու գործիք՝ տեղեկատվություն ստանալու և փոխանցելու, գիտական տեքստեր հասկանալու, հետազոտական արդյունքներ ներկայացնելու, տեխնիկական գործընթացներ նկարագրելու և մասնագիտական հաղորդակցության մեջ արդյունավետ մասնակցելու նպատակներով։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև լեզվական կարիքների վերլուծությունը, որի միջոցով հնարավոր է պարզել, թե ճարտարագիտության տարբեր ոլորտների ներկայացուցիչներն իրականում ինչպիսի լեզվական հմտությունների կարիք ունեն և ինչ իրավիճակներում են օգտագործում անգլերենը։ Այդ տվյալների հիման վրա կարող են առաջարկվել մասնագիտական անգլերենի դասընթացների բովանդակության, ուսումնական նյութերի, առաջադրանքների և գնահատման համակարգերի կատարելագործման ուղիներ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև անգլերենի՝ որպես միջազգային գիտական հաղորդակցության հիմնական լեզվի դերին և այն խնդիրներին, որոնց բախվում են իրանցի ուսանողներն ու հետազոտողները միջազգային գիտակրթական միջավայրում։ Կարևոր է նաև մշակութային և կրթական համատեքստի հաշվառումը, քանի որ լեզվի ուսուցման արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն լեզվական նյութով, այլև տվյալ կրթական համակարգի ավանդույթներով, ուսուցման մեթոդներով և սովորողների ակնկալիքներով։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ արդյունքները կարող են կիրառվել ճարտարագիտական բուհերի մասնագիտական անգլերենի ծրագրերի մշակման, դասավանդման մեթոդների կատարելագործման և ուսումնական նյութերի ընտրության ժամանակ։ Այն կարող է նպաստել ուսանողների ոչ միայն ընդհանուր լեզվական կարողությունների, այլև մասնագիտական ընթերցանության, գրավոր հաղորդակցության, բանավոր ներկայացման և տեխնիկական տեղեկատվության ընկալման հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կիրառական լեզվաբաններին, մասնագիտական անգլերենի դասավանդման մասնագետներին, ճարտարագիտական կրթության կազմակերպիչներին, անգլերենի դասախոսներին և կրթական ծրագրեր մշակողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ճարտարագիտության ոլորտում անգլերենը դիտարկում է որպես մասնագիտական և գիտակրթական հաղորդակցության գործիք՝ իրանական կրթական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ և նպատակ ունենալով հիմնավորել ոլորտային լեզվի ուսուցման առավել նպատակային, կարիքահեն ու գործառական մոտեցումները։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության էներգետիկայի ոլորտում փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում փոքր և միջին ձեռնարկատիրությունը դիտարկվում է որպես էներգետիկ համակարգի արդյունավետության բարձրացման, մրցակցության զարգացման, ներդրումների ներգրավման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման և նոր աշխատատեղերի ստեղծման կարևոր գործոն։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի էներգետիկ ոլորտի զարգացման առանձնահատկությունները, դրա կառուցվածքը և այն տնտեսական ու ինստիտուցիոնալ պայմանները, որոնցում գործում են փոքր և միջին ձեռնարկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ձեռնարկությունների գործունեության վրա ազդող ֆինանսական, հարկային, իրավական և վարչական գործոններին, ինչպես նաև ներդրումային ռեսուրսների հասանելիության, վարկավորման և պետական աջակցության խնդիրներին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է էներգետիկ շուկայում փոքր և միջին ձեռնարկությունների մրցունակության գնահատումը և այն խոչընդոտների բացահայտումը, որոնք սահմանափակում են դրանց ընդլայնումն ու նոր շուկաներ մուտք գործելու հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև էներգախնայողության, վերականգնվող էներգետիկայի և ժամանակակից էներգետիկ տեխնոլոգիաների զարգացման գործում փոքր ու միջին բիզնեսի հնարավոր դերակատարությանը։ Այս համատեքստում կարևորվում է նորարարական լուծումների կիրառումը, մասնավոր ներդրումների խթանումը և էներգետիկ ոլորտում ձեռնարկատիրական նախաձեռնությունների համար բարենպաստ միջավայրի ձևավորումը։ Հետազոտության ընթացքում վերլուծվում են ոլորտի առկա խնդիրներն ու զարգացման միտումները՝ նպատակ ունենալով առաջարկել այնպիսի տնտեսական և կազմակերպական մեխանիզմներ, որոնք կարող են նպաստել փոքր և միջին ձեռնարկությունների գործունեության ընդլայնմանը։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են ներառել պետական աջակցության կատարելագործում, ֆինանսավորման հասանելիության բարձրացում, կարգավորող միջավայրի բարելավում, ներդրումային խոչընդոտների նվազեցում և ձեռնարկությունների տեխնոլոգիական արդիականացման խթանում։ Աշխատությունը կարևոր է Հայաստանի էներգետիկ անվտանգության և տնտեսական զարգացման տեսանկյունից, քանի որ ոլորտում գործող փոքր և միջին ձեռնարկությունների ակտիվացումը կարող է նպաստել շուկայի դիվերսիֆիկացմանը, տեղական արտադրության և ծառայությունների զարգացմանը, էներգաարդյունավետության բարձրացմանը և մրցակցային միջավայրի ձևավորմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, էներգետիկայի ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, ձեռնարկատերերի և փոքր ու միջին բիզնեսի զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հյուսիսարևմտյան Իրանում բնակվող ժողովուրդների գենետիկական կառուցվածքի, նրանց միջև կենսաբանական ազգակցության և պատմական ժողովրդագրական գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ հայրական և մայրական գծերով փոխանցվող գենետիկական մարկերների համադրված վերլուծության միջոցով։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է Y քրոմոսոմի և միտոքոնդրիումային ԴՆԹ-ի փոփոխականության վրա, որոնք պոպուլյացիոն գենետիկայում հնարավորություն են տալիս համապատասխանաբար ուսումնասիրել հայրական և մայրական ծագումնաբանական գծերի տարածվածությունն ու բազմազանությունը։ Տարբեր բնակչական խմբերից ստացված տվյալների համեմատական ուսումնասիրության միջոցով գնահատվում են գենետիկական նմանություններն ու տարբերությունները, առանձին գենետիկական գծերի հաճախականությունները և պոպուլյացիաների միջև հնարավոր պատմական կապերը։ Կարևորվում է տարածաշրջանի աշխարհագրական և պատմամշակութային առանձնահատկությունների ազդեցությունը բնակչության գենետիկական կազմի ձևավորման վրա, քանի որ Հյուսիսարևմտյան Իրանը պատմականորեն գտնվել է տարբեր ժողովուրդների տեղաշարժերի, առևտրային ճանապարհների և մշակութային փոխազդեցությունների տարածքում։ Գենետիկական տվյալները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել բնակչության ձևավորման երկարաժամկետ գործընթացները, հնարավոր միգրացիոն հոսքերը, տարբեր խմբերի միջև գենային փոխանակությունը և որոշ հայրական կամ մայրական գծերի աշխարհագրական տարածման առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Y քրոմոսոմային և միտոքոնդրիումային տվյալների համեմատությանը, քանի որ դրանց միջև արձանագրվող տարբերությունները կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ տրամադրել անցյալում տղամարդկանց և կանանց տեղաշարժերի ու ժողովրդագրական գործընթացների առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև ուսումնասիրվող խմբերի տվյալների համեմատություն հարևան տարածաշրջանների և այլ պոպուլյացիաների գենետիկական ցուցանիշների հետ՝ ավելի լայն տարածաշրջանային փոխհարաբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Գենետիկական բազմազանության ուսումնասիրությունը կատարվում է բնակչությունների պատմության վերակառուցման համատեքստում և չի ենթադրում անհատների մշակութային, լեզվական կամ ազգային ինքնության որոշում միայն կենսաբանական տվյալների հիման վրա։ Աշխատությունը համադրում է գենետիկայի, մարդաբանության, ժողովրդագրության և բնակչությունների պատմության մոտեցումները՝ տարածաշրջանի բնակչական կազմի ձևավորման վերաբերյալ առավել ամբողջական պատկեր ստանալու համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել պոպուլյացիոն և էվոլյուցիոն գենետիկայի, մոլեկուլային մարդաբանության, պատմական ժողովրդագրության և տարածաշրջանի ժողովուրդների ծագման ու փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, մասնագետների և ուսանողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է գանգուղեղային վնասվածքների վաղ շրջանում առաջացող բարդությունների կլինիկական դրսևորումների, ախտորոշման սկզբունքների և վիրաբուժական բուժման ընդհանուր մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում վնասվածքից հետո կարճ ժամանակահատվածում զարգացող վիճակների ժամանակին հայտնաբերումն ու հիվանդի նյարդաբանական վիճակի գնահատումն է, քանի որ նման բարդությունների ընթացքը կարող է արագ փոփոխվել և պահանջել անհետաձգելի բժշկական հսկողություն։ Քննվում են գլխուղեղի և գանգի վնասումների հետևանքով առաջացող կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ներգանգային ճնշման փոփոխությունների նշանակությունը, գիտակցության և նյարդաբանական գործառույթների խանգարումները, ինչպես նաև դրանց կլինիկական գնահատման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կլինիկական պատկերի և գործիքային հետազոտությունների տվյալների համադրմանը՝ տարբեր բնույթի բարդությունները ժամանակին տարբերակելու նպատակով։ Դիտարկվում է նյարդաբանական զննման, ճառագայթային ախտորոշման և հիվանդի վիճակի շարունակական վերահսկման նշանակությունը վնասվածքի ծանրության և փոփոխությունների դինամիկայի գնահատման համար։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում այն կլինիկական չափանիշների ուսումնասիրությունը, որոնց հիման վրա մասնագետները որոշում են հետագա բուժական ռազմավարությունը և վիրաբուժական միջամտության անհրաժեշտությունը։ Վիրաբուժական բուժումը ներկայացվում է ընդհանուր կլինիկական սկզբունքների շրջանակում՝ որպես որոշակի կառուցվածքային վնասումների և վտանգավոր ներգանգային փոփոխությունների դեպքում կիրառվող մասնագիտական բուժման բաղադրիչ՝ առանց միջամտությունների տեխնիկական կատարման մանրամասների։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել կլինիկական դիտարկումները, ախտորոշիչ հետազոտությունների արդյունքները և բուժման ելքերի վերաբերյալ տվյալները՝ տարբեր բարդությունների ճանաչման և բուժական որոշումների արդյունավետությունը գնահատելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև վաղ ախտորոշման, բազմամասնագիտական բժշկական մոտեցման և հետվիրահատական հսկողության նշանակությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյարդաբանության, նյարդավիրաբուժության, վնասվածքաբանության և ճառագայթային ախտորոշման մոտեցումները՝ գանգուղեղային վնասվածքների վաղ բարդությունների ճանաչման և կլինիկական կառավարման հիմնախնդիրները համակարգված ուսումնասիրելու նպատակով։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է նոր էլեկտրակտիվ կոմպլեքսագոյացնող պոլիմերների սինթեզի և դրանց ֆիզիկաքիմիական ու էլեկտրաքիմիական հատկությունների հետազոտությանը։ Վերլուծվում են պոլիմերային նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, մետաղական իոնների հետ փոխազդեցության հնարավորությունները և էլեկտրաքիմիական ակտիվության ձևավորման մեխանիզմները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են նոր պոլիմերային համակարգերի ստացման եղանակները, դրանց բաղադրության և կառուցվածքի ազդեցությունը գործառութային հատկությունների վրա, ինչպես նաև կոմպլեքսագոյացման գործընթացների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են այդ նյութերի կիրառման հնարավորությունները էլեկտրաքիմիական սարքերում, սենսորային համակարգերում, կատալիզում, էներգետիկ տեխնոլոգիաներում և նյութագիտության այլ ուղղություններում։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի ֆունկցիոնալ պոլիմերների մշակման, ժամանակակից նյութերի ստեղծման և էլեկտրակտիվ համակարգերի զարգացման համար՝ հետաքրքրություն ներկայացնելով քիմիկոսների, նյութագետների, էլեկտրաքիմիկոսների և տեխնոլոգիական ոլորտի հետազոտողների համար։