Մասնագիտական կրթական ծրագրերի կատարելագործումը աշխատաշուկայի պահանջների հաշվառմամբ

Математика

Աշխատությունը նվիրված է գերբարձր հաճախականությունների տիրույթում գործող դյուրակիր ռադիոլոկացիոն համակարգի նախագծման և դրա կենսաբժշկական կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ոչ կոնտակտային ռադիոալիքային չափումների սկզբունքներն են, որոնց միջոցով հնարավոր է գրանցել մարդու մարմնի մակերևույթի շատ փոքր շարժումները և դրանց հետ կապված ֆիզիոլոգիական ազդանշանները՝ առանց մարմնին անմիջականորեն ամրացվող տվիչների կիրառման։ Քննվում են համակարգի կառուցվածքային հիմնական հանգույցները, հաղորդվող և ընդունվող ազդանշանների ձևավորման առանձնահատկությունները, ալեհավաքային համակարգի դերը, անդրադարձած ռադիոալիքների մշակումը և կենսաբանական շարժումներով պայմանավորված օգտակար բաղադրիչների առանձնացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դյուրակիր սարքի փոքր չափերի, էներգաարդյունավետության, չափումների կայունության և տարբեր միջավայրերում օգտագործման հնարավորության համատեղ ապահովմանը։ Ուսումնասիրվում են շնչառական շարժումների, սրտային գործունեության հետ կապված մարմնի միկրոշարժումների և այլ ֆիզիոլոգիական երևույթների ոչ կոնտակտային հայտնաբերման ընդհանուր սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օգտակար կենսաբժշկական ազդանշանների առանձնացումը շարժումներից, արտաքին էլեկտրամագնիսական ազդեցություններից և չափման համակարգի սեփական աղմուկներից առաջացող խանգարումներից։ Դիտարկվում են ազդանշանների թվային մշակման, հաճախականային և ժամանակային վերլուծության ու չափման արդյունքների կայունացման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել համակարգի տեսական մոդելավորումը, առանձին էլեկտրոնային հանգույցների նախագծումը և փորձարարական գնահատումը՝ որոշելու սարքի զգայունությունը, չափման կրկնելիությունը և կենսաբժշկական ազդանշանների գրանցման հնարավորությունները։ Դյուրակիր կառուցվածքը նման համակարգերի համար կարևոր է շարժական մոնիթորինգի, հեռավար դիտարկման և այնպիսի իրավիճակների տեսանկյունից, որտեղ կոնտակտային տվիչների կիրառումը նպատակահարմար չէ։ Միաժամանակ կենսաբժշկական կիրառման համար կարևոր են չափումների անվտանգությունը, արդյունքների արժանահավատությունը և համապատասխան բժշկական մեթոդների հետ ստացված տվյալների համադրելիությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ռադիոֆիզիկայի, ռադիոլոկացիայի, էլեկտրոնիկայի, թվային ազդանշանների մշակման և կենսաբժշկական ճարտարագիտության մոտեցումները՝ ոչ կոնտակտային ֆիզիոլոգիական մոնիթորինգի համար կոմպակտ տեխնիկական համակարգերի զարգացման նպատակով։

Математика

Գիտական աշխատանքը նվիրված է բարակ թիթեղների եզրային խնդիրների ասիմպտոտիկ լուծումների ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով առաձգականության ոչ համաչափ տեսության վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բարակ կառուցվածքների մեխանիկական վարքի մաթեմատիկական նկարագրությունը՝ հաշվի առնելով այն դեպքերը, երբ դասական առաձգականության տեսության պարզեցված մոդելները կարող են ամբողջությամբ չարտացոլել նյութի կամ կառուցվածքի իրական լարվածադեֆորմացիոն վիճակը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են բարակ թիթեղների համար ձևակերպվող եզրային խնդիրները, դրանց մաթեմատիկական կառուցվածքը և լուծումների ասիմպտոտիկ մոտարկման մեթոդները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թիթեղի հաստության փոքր պարամետրի օգտագործմանը, որի միջոցով հնարավոր է ստանալ բարդ մեխանիկական խնդիրների մոտավոր, սակայն արդյունավետ լուծումներ և վերլուծել հիմնական անդամների վարքը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել եզրային պայմանների ազդեցության, լարվածությունների և դեֆորմացիաների բաշխման, ինչպես նաև բարակ կառուցվածքների մեխանիկական կայունության հետ կապված հարցերի ուսումնասիրություն։ Ոչ համաչափ առաձգականության տեսության կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավելի ընդհանրական մոտեցմամբ դիտարկել նյութի մեխանիկական հատկությունները և ստանալ այնպիսի տեսական արդյունքներ, որոնք կարող են կիրառվել բարակ թիթեղային կառուցվածքների հաշվարկներում։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել կիրառական մաթեմատիկոսներին, մեխանիկայի և առաձգականության տեսության մասնագետներին, ինժեներներին և բարակ կառուցվածքների մաթեմատիկական մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է իրավակարգի՝ որպես իրավական պետության հիմնարար բաղադրիչի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության իրավական իրականության և նյութերի հիման վրա։ Գրքում վերլուծվում է իրավակարգի հասկացությունը, էությունը, կառուցվածքը և նշանակությունը, ինչպես նաև դրա փոխկապակցվածությունը օրինականության, իրավական մշակույթի, մարդու իրավունքների պաշտպանության և պետական իշխանության կազմակերպման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավական պետության պայմաններում իրավակարգի ձևավորման և պահպանման սկզբունքներին, պետական և հասարակական ինստիտուտների դերին ու իրավական նորմերի արդյունավետ իրականացման անհրաժեշտությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական կարգի և գործող իրավական համակարգի առանձնահատկությունները, իրավակարգի ապահովման պետական մեխանիզմները և իրավապահ գործունեության նշանակությունը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում իրավակարգի և օրինականության փոխհարաբերությանը, իրավախախտումների կանխարգելմանն ու դրանց դեմ պայքարին, ինչպես նաև քաղաքացիների իրավունքների և ազատությունների պաշտպանությանն ուղղված իրավական երաշխիքներին։ Քննության են առնվում իրավակարգի վրա ազդող իրավական, սոցիալական, քաղաքական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև իրավական նորմերի կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Կարևորվում է դատարանների, իրավապահ մարմինների և պետական կառավարման այլ կառույցների դերը իրավակարգի պահպանման գործում, ինչպես նաև քաղաքացիական հասարակության և անձի իրավագիտակցության նշանակությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել Հայաստանի Հանրապետությունում իրավակարգի ձևավորման և ամրապնդման գործընթացը, բացահայտել դրա զարգացման հիմնական հիմնախնդիրները և դիտարկել իրավական պետության կայացման պայմաններում իրավակարգի արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավունքի տեսության և սահմանադրական իրավունքի մասնագետների, իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և իրավական պետության ու իրավակարգի հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Педагогика

Այս աշխատությունը նվիրված է բուհում ուսանողի ֆիզիկական դաստիարակության համակարգի ձևավորման և կազմակերպման գիտատեսական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով ֆիզիկական դաստիարակությունը որպես ուսանողի համակողմանի զարգացման և առողջ ապրելակերպի ձևավորման կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են ուսանողների ֆիզիկական դաստիարակության նպատակները, խնդիրները, սկզբունքները, բովանդակությունն ու կազմակերպման մեթոդները՝ հաշվի առնելով բարձրագույն կրթության առանձնահատկությունները և ուսանողների տարիքային ու անհատական տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆիզիկական ակտիվության ազդեցությանը ուսանողների առողջության, աշխատունակության, շարժողական կարողությունների, հոգեբանական կայունության և ուսումնական գործունեության արդյունավետության վրա։ Աշխատության մեջ ֆիզիկական դաստիարակության համակարգը դիտարկվում է որպես փոխկապակցված բաղադրիչների ամբողջություն, որը ներառում է ուսումնական պարապմունքները, արտաուսումնական մարզական գործունեությունը, առողջարարական միջոցառումները, ինքնուրույն ֆիզիկական վարժությունները և համապատասխան մանկավարժական վերահսկողությունը։ Քննարկվում են ուսանողների ֆիզիկական պատրաստվածության գնահատման և վերահսկման մոտեցումները, անհատականացված ծրագրերի կազմման անհրաժեշտությունը և տարբեր ֆիզիկական հնարավորություններ ունեցող ուսանողների համար համապատասխան բեռնվածության ընտրության սկզբունքները։ Կարևորվում է նաև բուհական միջավայրում շարժողական ակտիվության խթանումը, սպորտային ենթակառուցվածքների արդյունավետ օգտագործումը և ուսանողների մոտ ֆիզիկական կուլտուրայի ու առողջ ապրելակերպի նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորումը։ Աշխատությունը անդրադառնում է ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման ընթացքում կիրառվող մանկավարժական մեթոդներին, ուսուցման և մոտիվացման ձևերին, ինչպես նաև ֆիզիկական վարժությունների ճիշտ պլանավորման և անվտանգության ապահովման խնդիրներին։ Գիտատեսական մոտեցումների հիման վրա կարող են ներկայացվել ուսանողների ֆիզիկական դաստիարակության համակարգի կատարելագործման ուղղություններ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել դրա արդյունավետությունը և համապատասխանեցնել այն ժամանակակից կրթական ու առողջապահական պահանջներին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտի մասնագետների, բուհերի դասախոսների, մանկավարժների, մարզիչների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Биология

Գիրքը նվիրված է տարբեր ցեղատեսակների ոչխարների մաշկի կառուցվածքային առանձնահատկությունների համեմատական ուսումնասիրությանը հետծննդյան օնտոգենեզի տարբեր փուլերում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հայկական կիսանուրբ բրդատու և նուրբբրդա-կոպտաբուրդ ոչխարների մաշկային հյուսվածքների ձևաբանական առանձնահատկությունները, դրանց տարիքային փոփոխությունները և զարգացման օրինաչափությունները։ Հեղինակը վերլուծում է մաշկի կառուցվածքային բաղադրիչների, մազապարկերի, հյուսվածքային շերտերի և այլ կենսաբանական ցուցանիշների տարբերությունները՝ բացահայտելով ցեղային առանձնահատկությունների ազդեցությունը կենդանիների զարգացման վրա։ Ներկայացվում են հետազոտության արդյունքներ, որոնք կարող են կիրառվել ոչխարաբուծության արդյունավետության բարձրացման, բրդատվության բարելավման և կենդանիների կենսաբանական հատկությունների գնահատման նպատակներով։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է անասնաբույժների, կենդանաբանների, անասնաբուծության մասնագետների, կենսաբանների, հետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ որպես գիտական ուսումնասիրություն գյուղատնտեսական կենդանիների օրգանիզմի կառուցվածքային առանձնահատկությունների վերաբերյալ։

История

Աշխատությունը նվիրված է Մկրտիչ Խրիմյանի հասարակական և քաղաքական գործունեության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով նրա դերակատարությունը XIX դարի երկրորդ կեսի և XX դարի սկզբի հայ ազգային-հասարակական կյանքի կարևորագույն գործընթացներում։ Հետազոտության շրջանակում լուսաբանվում է նրա գործունեությունը հոգևոր, կրթական, հասարակական և ազգային-քաղաքական ոլորտներում, ինչպես նաև նրա գաղափարական հայացքների ձևավորումն ու զարգացումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման, կրթության և մշակույթի զարգացման, հասարակական համախմբման և հայ ժողովրդի իրավունքների պաշտպանության ուղղությամբ նրա նախաձեռնություններին։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում են նաև նրա հարաբերությունները ժամանակի հասարակական և քաղաքական գործիչների հետ, ազգային հարցի վերաբերյալ դիրքորոշումները և այն քաղաքական ու պատմական պայմանները, որոնցում ծավալվել է նրա գործունեությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արևմտահայության խնդիրներին, Օսմանյան կայսրության պայմաններում հայ բնակչության սոցիալական ու քաղաքական դրությանը և այդ խնդիրների վերաբերյալ նրա արտահայտած տեսակետներին։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է նա իր հասարակական գործունեությունը կապել ազգային շահերի պաշտպանության, կրթական առաջընթացի և հասարակական կյանքի բարեփոխման գաղափարների հետ։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր է նրա գործունեությունը ժամանակաշրջանի ավելի լայն քաղաքական իրադարձությունների համատեքստում դիտարկելու տեսանկյունից՝ բացահայտելով նրա ազդեցությունը հայ ազգային-ազատագրական մտքի և հասարակական գիտակցության զարգացման վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, հասարակական-քաղաքական մտքի, եկեղեցու պատմության, ազգային շարժումների և հայագիտության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և XIX դարի հայ հասարակական կյանքի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։