Մաթեմատիկայի շտեմարան 2

История

Աշխատությունը նվիրված է իրանական ժողովուրդների ավանդական հասարակություններում կնոջ սոցիալական, ընտանեկան, տնտեսական և մշակութային դերերի ուսումնասիրությանը XIX դարից մինչև XX դարի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում։ Հետազոտության շրջանակում կնոջ առօրյա կյանքը դիտարկվում է տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական կառուցվածքի, ընտանեկան հարաբերությունների, սովորութային նորմերի, կրոնական պատկերացումների և տեղական մշակութային ավանդույթների համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ընտանիքում կնոջ դիրքին, ամուսնության և ընտանեկան հարաբերությունների կազմակերպմանը, երեխաների դաստիարակությանը, տնային տնտեսության վարմանը և համայնքային կյանքում նրա մասնակցության ձևերին։ Քննվում է աշխատանքի գենդերային բաժանումը և կանանց ներգրավվածությունը գյուղատնտեսական, անասնապահական, արհեստագործական ու տնային արտադրության տարբեր ոլորտներում՝ ցույց տալով, որ կնոջ տնտեսական գործունեությունը կարող էր կազմել ընտանիքի կենսապահովման կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրվում են հագուստի, զարդերի, սննդի պատրաստման, բնակարանի կազմակերպման, ձեռագործության և կենցաղային մշակույթի այլ տարրերի հետ կապված ավանդույթները՝ դրանք դիտարկելով ոչ միայն որպես առօրյա կյանքի դրսևորումներ, այլև որպես սոցիալական պատկանելության և մշակութային ինքնության արտահայտություններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կյանքի տարբեր փուլերում՝ մանկությունից և ամուսնությունից մինչև մայրություն ու ընտանիքում տարեց կնոջ կարգավիճակ, սոցիալական դերերի փոփոխության ուսումնասիրությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ամուսնական սովորույթներին, ընտանեկան արարողություններին, տոնական մշակույթին և կանանց մասնակցությանը համայնքի ծիսական կյանքին։ Կարևորվում է նաև տարբեր իրանական ժողովուրդների և տեղական համայնքների միջև գոյություն ունեցող առանձնահատկությունների համեմատական քննությունը, քանի որ կնոջ կարգավիճակն ու առօրյա պարտականությունները կարող էին տարբերվել բնակավայրի, տնտեսական զբաղմունքի, սոցիալական միջավայրի և մշակութային ավանդույթների համաձայն։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հասարակական փոփոխությունների ազդեցությանը ավանդական կենցաղի վրա՝ դիտարկելով, թե ինչպես էին կրթության տարածումը, քաղաքային միջավայրի զարգացումը, տնտեսական հարաբերությունների փոփոխությունները և նոր հասարակական գաղափարները աստիճանաբար փոխակերպում կանանց գործունեության որոշ ձևեր։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ազգագրական, պատմական և ճանապարհորդական բնույթի աղբյուրների քննությունը, որոնց միջոցով հնարավոր է վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի առօրյա կյանքի տարբեր կողմերը՝ միաժամանակ հաշվի առնելով այդ աղբյուրների հեղինակների դիրքորոշումների և դիտարկումների սահմանափակումները։ Այսպիսով, կնոջ պատմությունը ներկայացվում է ոչ միայն ընտանեկան հարաբերությունների շրջանակում, այլև որպես իրանական ժողովուրդների սոցիալական և նյութական մշակույթի պատմության կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել տարածաշրջանի ավանդական հասարակությունների կառուցվածքի, գենդերային դերերի, ընտանեկան հարաբերությունների և մշակութային փոփոխությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։

История

Աշխատությունը նվիրված է Իրաքում մամլուքական միջավայրից սերած իշխանական և վարչաքաղաքական վերնախավի ձևավորմանը, գործունեությանը և պատմական դերին՝ XVIII–XIX դարերի ընթացքում։ Հետազոտության հիմնական աղբյուրագիտական հենքը արաբական պատմագրությունն է, որի միջոցով ուսումնասիրվում են տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական իրադարձությունները, իշխանության կառուցվածքը, տեղական կառավարիչների գործունեությունը, վարչական համակարգի առանձնահատկությունները և Իրաքի հասարակական-քաղաքական կյանքի փոփոխությունները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում այն հանգամանքին, թե ինչպես մամլուքական ծագում ունեցող գործիչները կարողացան ամրապնդել իրենց դիրքերը Իրաքում, ձևավորել ազդեցիկ իշխանական շրջանակ և երկար ժամանակ էական դեր ունենալ տարածաշրջանի կառավարման գործում։ Աշխատության մեջ քննարկվում են Բաղդադի և Իրաքի մյուս կարևոր կենտրոնների քաղաքական զարգացումները, տեղական իշխանությունների և կենտրոնական օսմանյան իշխանության հարաբերությունները, ինչպես նաև տարբեր քաղաքական ու սոցիալական խմբերի միջև պայքարը ազդեցության և իշխանության համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում արաբ պատմագիրների հաղորդած տեղեկությունների վերլուծությանը, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու ժամանակաշրջանի իրադարձությունների ընթացքը, իշխանավորների քաղաքական վարքագիծը և հասարակության մեջ տեղի ունեցող գործընթացները։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես առանձին իշխանական խմբի պատմության ներկայացում, այլև որպես Իրաքի քաղաքական պատմության ավելի լայն ուսումնասիրություն, քանի որ մամլուքական վերնախավի գործունեությունը սերտորեն կապված էր Օսմանյան կայսրության վարչական համակարգի, տարածաշրջանային քաղաքականության և տեղական ուժերի փոխհարաբերությունների հետ։ Աշխատությունը կարևոր է նաև աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ արաբական պատմագրության նյութերի օգտագործումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել պատմական իրադարձությունները տեղական պատմագիտական ավանդույթի շրջանակում և համադրել տարբեր հեղինակների մոտեցումները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը կարող է հետաքրքրել Մերձավոր Արևելքի, Իրաքի, Օսմանյան կայսրության, արաբական պատմագրության և XVIII–XIX դարերի քաղաքական պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև պատմության և արևելագիտության ոլորտների ուսանողներին։

Медицина

Անասնաբուժական և մակաբուծաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարբեր կլիմաաշխարհագրական գոտիներում տավարի օրգանիզմում հանդիպող հելմինթների տեսակային կազմի, տարածվածության և ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր բնական և տնտեսավարման պայմաններում մակաբուծային որդերի տարածման բնույթը, վարակվածության վրա ազդող շրջակա միջավայրի գործոնները և դրանց կապը կենդանիների պահվածքի պայմանների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կլիմայական պայմանների, բարձրության, արոտավայրերի վիճակի, ջրային ռեսուրսների և սեզոնային փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությանը հելմինթների կենսաշրջանի ու տարածման վրա։ Վերլուծվում են տարբեր գոտիներում արձանագրվող մակաբուծային համալիրների ընդհանուր և տարբեր առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը տավարաբուծության համար։ Քննարկվում են հելմինթային վարակների ախտորոշման, համաճարակաբանական գնահատման, կանխարգելման և վերահսկման կազմակերպման մոտեցումները՝ հաշվի առնելով տարածքային առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու բնական պայմանների և տավարի հելմինթոֆաունայի ձևավորման միջև փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, մակաբուծաբանության, անասնաբուծության և կենդանիների հիվանդությունների կանխարգելման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Այս աշխատությունը վերաբերում է կենսատեխնոլոգիայի և արդյունաբերական միկրոբիոլոգիայի ոլորտին՝ կենտրոնանալով Brevibacterium flavum բակտերիաների բարձրակտիվ շտամների ստացման և դրանց կիրառման վրա L-վալինի կենսասինթեզի արդյունաբերական արտադրության մեջ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և կատարելագործել միկրոօրգանիզմների ընտրության, մուտացիոն փոփոխման և սելեկցիայի մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս ստանալ բարձր արտադրողականությամբ արտադրող շտամներ՝ L-վալինի առավել արդյունավետ կենսասինթեզ ապահովելու համար։ Ուսումնասիրվում են ամինաթթուների կենսասինթեզի նյութափոխանակային ուղիները, կարգավորման մեխանիզմները և ֆերմենտային համակարգերը, որոնք մասնակցում են վալինի ձևավորմանը բակտերիալ բջջում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մետաբոլիկ ինժեներիայի մոտեցումներին՝ նախորդող նյութերի հոսքերի ուղղորդում, հետադարձ ինհիբիցիայի հաղթահարում և կենսաքիմիական ուղիների օպտիմալացում՝ արտադրողականությունը բարձրացնելու նպատակով։ Աշխատությունը նաև վերլուծում է արդյունաբերական ֆերմենտացիոն գործընթացները՝ աճեցման պայմանները, սննդային միջավայրի կազմը, թթվածնի մատակարարումը և տեխնոլոգիական ռեժիմները, որոնք ուղղակի ազդեցություն ունեն L-վալինի ելքի վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են ստացված արդյունքների կիրառական նշանակությունը՝ սննդարդյունաբերության, դեղագործության և անասնակերի արտադրության ոլորտներում, որտեղ L-վալինը կարևոր կենսաակտիվ ամինաթթու է։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը նշանակալի ներդրում է կենսատեխնոլոգիական արտադրության և արդյունաբերական միկրոբիոլոգիայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով ամինաթթուների արդյունավետ և տնտեսական արտադրության տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը։

Культура

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական-տեղեկատվական բնույթի տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր գրականությունը և նպաստել մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, գիտահետազոտական և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, դասախոսների, ուսանողների և տվյալ ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս տեղեկություններ ստանալու տվյալ ժամանակաշրջանում շրջանառության մեջ հայտնված գրքերի, ժողովածուների, հոդվածների և այլ հրապարակումների մասին՝ հեշտացնելով համապատասխան նյութերի որոնումն ու ընտրությունը։ Նյութերի թեմատիկ համակարգումը կարող է ընդգրկել մշակույթի ընդհանուր խնդիրները, կերպարվեստը, երաժշտությունը, թատրոնը, կինոն, ճարտարապետությունը, ժողովրդական ստեղծագործությունը, մշակութային հաստատությունների գործունեությունը և արվեստի պատմության ու տեսության այլ ուղղություններ։ Նման կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս հետևելու ոչ միայն առանձին հրապարակումներին, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի մասնագիտական գրականության հիմնական թեմատիկ միտումներին։ Կարևոր նշանակություն ունի տեղեկատուի ընթացիկ բնույթը, քանի որ պարբերաբար հավաքագրվող մատենագիտական տվյալները արտացոլում են գրականության հոսքի փոփոխությունները և նպաստում մշակութային ու արվեստագիտական նոր հրապարակումների օպերատիվ բացահայտմանը։ Մատենագիտական նկարագրությունների միասնական ներկայացումը հեշտացնում է դրանց օգտագործումը տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման, թեմատիկ ցանկերի պատրաստման և հետազոտական աշխատանքի ընթացքում։ Հրատարակությունն ունի նաև պատմամատենագիտական արժեք, քանի որ ժամանակի ընթացքում նման տեղեկատուների ամբողջությունը դառնում է որոշակի ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի և հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության աղբյուր։ Դրանց միջոցով հնարավոր է պարզել, թե մշակույթի և արվեստի որ բնագավառներն են առավել հաճախ ներկայացվել մասնագիտական գրականության մեջ, ինչպես են փոփոխվել հետազոտական հետաքրքրությունները և ինչպիսի հրապարակումներ են ընդգրկվել գրադարանային ու տեղեկատվական շրջանառության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության հայտնաբերման, համակարգման և օգտագործման գործնական մատենագիտական միջոց՝ միաժամանակ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի մասնագիտական տեղեկատվական միջավայրի պատկերը։

Литература

Գրականագիտության «գործարանը». մեթոդ, տեքստ, ընթերցող, մեկնաբանող-ը գրականագիտական ուսումնամեթոդական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի բացատրել գրականության ուսումնասիրության հիմնական տեսական մոտեցումները և դրանց կիրառման եղանակները՝ կենտրոնանալով գրական տեքստի, ընթերցողի և մեկնաբանության փոխկապակցվածության վրա, աշխատությունում ներկայացվում են գրականագիտության հիմնական մեթոդաբանական ուղղությունները՝ կառուցվածքային, պատմամշակութային, հոգեբանական և ընթերցողական մոտեցումներ, ինչպես նաև դրանց կիրառումը կոնկրետ տեքստերի վերլուծության մեջ, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում «տեքստ–ընթերցող–մեկնաբան» հարաբերությանը, որտեղ գրական ստեղծագործությունը դիտարկվում է ոչ թե որպես փակ համակարգ, այլ որպես բազմիմաստ գործընթաց, որը ձևավորվում է տարբեր ընթերցումների և մեկնաբանությունների արդյունքում, միաժամանակ քննարկվում է գրական քննադատության դերը որպես միջնորդող և վերլուծական գործունեություն, աշխատությունը նպատակ ունի զարգացնել քննադատական մտածողություն, վերլուծական հմտություններ և գրական տեքստերի խորքային ընկալում՝ հատկապես ուսանողների և սկսնակ հետազոտողների համար։