Մեդասդասեի սիրո ապաստարանը

Лингвистика

Այս լեզվաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է անգլերենում անցողական բայերով ձևավորվող խնդրազուրկ կառույցների վերլուծությանը՝ հայերենի կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ համեմատական դիտարկմամբ։ Աշխատության մեջ քննարկվում են այն դեպքերը, երբ անցողական բայերը չեն պահանջում ուղղակի լրացում և ձևավորում են սեմանտիկորեն ամբողջական, սակայն սինտաքսիկ առումով «խնդրազուրկ» կառույցներ՝ կախված կոնտեքստից, լեքսիկական առանձնահատկություններից կամ պասիվացման գործընթացներից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նման կառույցների գործառութային-քերականական բնութագրերը, դրանց արտահայտման միջոցները անգլերենում և հայերենում, ինչպես նաև երկու լեզուների միջև առկա կառուցվածքային տարբերություններն ու զուգադրելի հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանական խնդիրներին, բայերի վալենտության փոփոխություններին և սինտաքսիկ վերակառուցման մեխանիզմներին։ Աշխատությունը համադրում է համեմատական լեզվաբանության, սինտաքսիսի տեսության և ֆունկցիոնալ քերականության մոտեցումները՝ առաջարկելով լեզվական կառուցվածքների ավելի խորքային ըմբռնում։ Այն օգտակար է լեզվաբանների, անգլերենի մասնագետների, թարգմանիչների և համեմատական քերականության հետազոտողների համար։

Литература

Այս ժողովածուն ներկայացնում է հայ արձակի ամենանուրբ ու խորքային հեղինակներից մեկի ստեղծագործական աշխարհը, որտեղ պատմվածքներն առանձնանում են բնության մանրակրկիտ և գունեղ նկարագրություններով, մարդու ներքին ապրումների հոգեբանական խորությամբ և գյուղական կյանքի իրական, երբեմն նաև խորհրդանշական պատկերմամբ։ Հեղինակի լեզուն չափազանց պատկերավոր է ու մաքուր, հաճախ համադրված է պարզության և փիլիսոփայական մտածողության հետ, ինչը ընթերցողին թույլ է տալիս զգալ ոչ միայն իրադարձությունները, այլ նաև դրանց ներքին իմաստը։ Պատմվածքներում հաճախ հանդիպում են մարդկային ճակատագրերի նուրբ հակադրություններ, բնության ու մարդու փոխհարաբերության յուրահատուկ ընկալում, ինչպես նաև ժամանակի սոցիալական փոփոխությունների ազդեցությունը անհատի վրա։ Այս գործերը միաժամանակ և՛ գրական բարձր արժեք ունեն, և՛ մշակութային կարևորություն, քանի որ ներկայացնում են հայկական գյուղաշխարհի հոգեբանությունն ու կենցաղը՝ իր ամբողջությամբ ու իրականությամբ, ստեղծելով խոր զգայական և մտավոր ազդեցություն ընթերցողի վրա։

Информатика

Կիրառական մաթեմատիկայի և հաշվողական մեթոդների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ոչ ստացիոնար մատրիցների կեղծ հակադարձների որոշման մեթոդների մշակմանը և համապատասխան հաշվարկային ընթացակարգերի ավտոմատացմանը։ Քննության են առնվում ժամանակից կամ այլ փոփոխական պարամետրերից կախված մատրիցային համակարգերի առանձնահատկությունները, դրանց կառուցվածքային փոփոխությունները և կեղծ հակադարձ մատրիցների հաշվարկման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թվային մեթոդների ճշգրտությանը, հաշվարկների կայունությանը, ալգորիթմների արդյունավետությանը և մեծածավալ հաշվարկների իրականացման հնարավորություններին։ Վերլուծվում են տարբեր կառուցվածք ու հատկություններ ունեցող մատրիցների մշակման մոտեցումները, ինչպես նաև հաշվարկային գործընթացների օպտիմալացման եղանակները։ Քննարկվում են համապատասխան ալգորիթմների ծրագրային իրականացման, հաշվարկների ավտոմատացման և ստացված արդյունքների վերահսկման ու գնահատման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կատարելագործելու փոփոխական պարամետրերով մատրիցային խնդիրների լուծման մեթոդները և նվազեցնելու բարդ հաշվարկային գործողությունների իրականացման ծախսերը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կիրառական մաթեմատիկայի, թվային մեթոդների, հաշվողական մաթեմատիկայի և ավտոմատացված հաշվարկային համակարգերի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Культура

Այս պարբերական մատենագիտական տեղեկատուն նվիրված է Հայաստանի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողներին և մասնագետներին արդի տեղեկատվությամբ տվյալ ոլորտի գիտական և գեղարվեստական զարգացումների վերաբերյալ։ Հրատարակության մեջ ընդգրկվում են ընթացիկ շրջանում լույս տեսած գրքեր, հոդվածներ, գիտական ժողովածուներ և այլ հրապարակումներ՝ դասակարգված ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ արվեստագիտություն, երաժշտություն, թատրոն, կերպարվեստ, կինո և մշակութային քաղաքականություն։ Հեղինակը կամ կազմողները ներկայացնում են մատենագիտական հղումներ, աղբյուրների նկարագրություններ և համառոտ ծանոթագրություններ, որոնք օգնում են արագ կողմնորոշվել նոր գրականության հոսքում և ընտրել անհրաժեշտ նյութերը գիտական կամ ուսումնական նպատակների համար։ Տեղեկատուն նաև արտացոլում է մշակութային կյանքի զարգացման միտումները ՀՍՍՀ-ում՝ ցույց տալով գիտական հետաքրքրությունների շրջանակի ընդլայնումը և արվեստի տարբեր ճյուղերի վերաբերյալ հետազոտությունների ակտիվացումը։ Գիրքը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, ուսանողների և մշակույթի ոլորտի մասնագետների համար։

Лингвистика

Այս աշխատանքը նվիրված է հայկական կրոնաեկեղեցական բառապաշարի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով նրա ձևավորման, զարգացման և պատմական դինամիկայի առանձնահատկությունները։ Նյութում վերլուծվում են կրոնական տերմինների, աղոթաբանական, ծիսական և աստվածաշնչյան արտահայտությունների ծագումն ու էվոլյուցիան, ինչպես նաև դրանց տեղը հայոց լեզվի տարբեր շրջանների բառապաշարում։ Աշխատությունը դիտարկում է միջնադարյան և նոր ժամանակների հայ եկեղեցական գրականության ազդեցությունը բառապաշարի զարգացման վրա, ընդգծելով լեզվաբանական, սոցիալական և մշակութային գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի շարադասական, իմաստային և ոճաբանական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև քրիստոնեական տերմինների ներմուծման և հարմարվողականության գործընթացին։ Նյութը կարևոր է լեզվաբանների, կրոնագետների, պատմաբանների և հայոց լեզվի զարգացման հետազոտողների համար՝ նպաստելով հայ կրոնական լեզվական ժառանգության ամբողջական պատկերացմանը և նրա հետազոտման նոր հնարավորությունների բացմանը։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Օմար Խայամի պոեզիայի ընկալմանն ու վերաիմաստավորմանը XX դարի գրականության և գեղագիտության համատեքստում՝ բացահայտելով նրա ստեղծագործության ազդեցությունը տարբեր գրական միջավայրերի, մտածողության ձևերի և գեղարվեստական որոնումների վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում Խայամի քառյակների փիլիսոփայական բովանդակությունն է, դրանցում արտահայտված կյանքի, մահվան, ժամանակի, սիրո, ճակատագրի, մարդու ազատության և գոյության իմաստի վերաբերյալ հարցադրումները, որոնք XX դարում ստացել են նոր մեկնաբանություններ։ Խայամի պոեզիան առանձնանում է աշխարհիկ կյանքի և մարդկային անհատի նկատմամբ առանձնահատուկ ուշադրությամբ։ Նրա քառյակներում հաճախ զգացվում է կյանքի անցողիկության գիտակցումը, ինչի պատճառով ներկա պահը, մարդկային ուրախությունը, սերը և գեղեցիկի ընկալումը ձեռք են բերում բացառիկ արժեք։ Սակայն այդ կենսասիրությունը միահյուսվում է խոր փիլիսոփայական կասկածի հետ․ մարդը փորձում է հասկանալ տիեզերքի օրենքները, իր գոյության սահմանները և այն հարցերը, որոնց վերջնական պատասխանները հաճախ անհասանելի են։ Հենց այս երկակիությունը՝ կյանքի վայելքի և գոյության անորոշության համադրությունը, Խայամի պոեզիան դարձնում է հատկապես հետաքրքիր XX դարի գեղագիտական մտածողության համար։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում այն հարցին, թե ինչպես է Խայամի ստեղծագործությունը տարբեր ժամանակներում ենթարկվել նոր ընթերցումների և ինչու է նրա պոեզիան շարունակել պահպանել իր արդիականությունը։ XX դարը, որը բնորոշվում էր համաշխարհային պատերազմներով, սոցիալական ու մշակութային ցնցումներով, արժեքային համակարգերի փոփոխությամբ և մարդու ներքին աշխարհի նկատմամբ մեծ հետաքրքրությամբ, նոր հնչեղություն է հաղորդել նրա փիլիսոփայական հարցադրումներին։ Մարդու գոյության անորոշությունը, կյանքի սահմանափակության զգացումը և անհատի՝ աշխարհում իր տեղը գտնելու ձգտումը համահունչ էին դարի բազմաթիվ գրական և փիլիսոփայական որոնումներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Խայամի պոեզիայի գեղագիտական արժեքին։ Քառյակի կարճ և խտացված ձևը հնարավորություն է տալիս սահմանափակ ծավալում արտահայտել ընդարձակ մտքեր ու զգացմունքներ։ Յուրաքանչյուր բանաստեղծական միավոր կարող է միաժամանակ պարունակել փիլիսոփայական դիտարկում, հուզական ապրում, կյանքի նկատմամբ վերաբերմունք և գեղագիտական պատկեր։ Այս խտացվածությունը Խայամի պոեզիային հաղորդում է հակիրճության և իմաստային բազմաշերտության յուրահատուկ համադրություն։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից է նաև թարգմանությունների և տարբեր մշակույթներում Խայամի ընկալման խնդիրը։ Նրա պոեզիան տարբեր լեզուներով տարածվելով՝ հաճախ ստացել է նոր երանգներ, իսկ թարգմանիչներն ու գրականագետները տարբեր կերպ են մեկնաբանել նրա աշխարհայացքը։ Որոշ ընթերցումների մեջ նա ներկայանում է որպես կենսասիրության և վայելքի բանաստեղծ, մյուսներում՝ որպես խորապես փիլիսոփայական և սկեպտիկ մտածող, իսկ մեկ այլ մոտեցմամբ՝ որպես մարդուն և նրա ազատությանը մեծ արժեք տվող հեղինակ։ Այս բազմազան մեկնաբանությունները ցույց են տալիս, որ նրա ստեղծագործությունը չի սահմանափակվում մեկ գաղափարական կամ գեղագիտական մեկնաբանությամբ։ XX դարի գրական-գեղագիտական համատեքստում Խայամի պոեզիայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս նաև անդրադառնալ արևելյան և արևմտյան գրական ավանդույթների փոխազդեցությանը։ Նրա ստեղծագործության տարածումը նպաստել է արևելյան պոեզիայի նկատմամբ հետաքրքրության խորացմանը և ցույց տվել, որ տարբեր մշակույթների միջև կարող են գոյություն ունենալ ընդհանրական մարդկային հարցադրումներ։ Սիրո, մահվան, ժամանակի, երջանկության և գոյության իմաստի խնդիրները մշակութային սահմաններից դուրս են և յուրաքանչյուր ժամանակաշրջանում կարող են ստանալ նոր մեկնաբանություն։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև նրանով, որ Խայամի պոեզիան ներկայացնում է ոչ միայն որպես միջնադարյան արևելյան գրականության արժեքավոր երևույթ, այլև որպես հետագա դարերի համար շարունակաբար վերաիմաստավորվող գեղարվեստական և փիլիսոփայական ժառանգություն։ Նրա քառյակների պարզ թվացող ձևի ներքո թաքնված են բարդ գաղափարական շերտեր, որոնք ընթերցողին մղում են խորհելու մարդու գոյության, ժամանակի անկասելի ընթացքի և կյանքի արժեքի մասին։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել արևելյան գրականությամբ, համաշխարհային պոեզիայով, XX դարի գրական գործընթացներով և գրական գեղագիտության խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, թե ինչպես է միջնադարյան պարսկական պոեզիայի մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործությունը վերաիմաստավորվել և նոր նշանակություն ստացել ժամանակակից գրական-գեղագիտական մտածողության շրջանակում։