Մի քանի մտերմական խորհրդածություններ կաթողիկե ուղղափառ հայոց տառապանքների մասին

Педагогика

Այս հրատարակությունը նվիրված է երեխաների պաշտպանության, դաստիարակության, կրթության, առողջության և սոցիալական բարեկեցության հիմնահարցերին՝ կազմված որպես թեմատիկ հանձնարարական գրականության ցանկ։ Այն ներկայացնում է տվյալ թեմային առնչվող գրական և տեղեկատվական աղբյուրներ, որոնք կարող են օգտակար լինել երեխաների իրավունքների, մանկության սոցիալական նշանակության, երեխայի համակողմանի զարգացման և հասարակության մեջ նրա պաշտպանության խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակության հիմքում ընկած թեման միջազգային մակարդակով երեխաների նկատմամբ ուշադրության ուժեղացման, նրանց բարեկեցության ապահովման և մանկության հիմնախնդիրների հանրային ու պետական կարևորության ընդգծման գաղափարն է։ Գրականության ցանկը կարող է ներառել մանկավարժական, հոգեբանական, իրավական, սոցիոլոգիական և հասարակագիտական բնույթի աշխատություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս տարբեր տեսանկյուններից ուսումնասիրել երեխայի զարգացման պայմանները, կրթության և դաստիարակության կազմակերպումը, ընտանիքի ու հասարակության դերը, ինչպես նաև երեխաների իրավունքների պաշտպանության հարցերը։ Նման մատենագիտական հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է թեմատիկ հետազոտություն իրականացնող ուսանողների, մանկավարժների, գրադարանավարների, սոցիալական ոլորտի մասնագետների և երեխաների հետ աշխատող այլ անձանց համար, քանի որ այն համակարգված կերպով ուղղորդում է ընթերցողին համապատասխան գրականության որոնման և ընտրության հարցում։ Նյութը կարող է ծառայել նաև որպես օժանդակ աղբյուր՝ երեխաների սոցիալական կարգավիճակի, նրանց կրթական ու մշակութային զարգացման, մանկության պաշտպանության միջազգային մոտեցումների և այդ ժամանակաշրջանում ձևավորված հասարակական նախաձեռնությունների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակության պատմական համատեքստը այն դարձնում է հետաքրքիր նաև XX դարի երկրորդ կեսի մանկության հիմնախնդիրների նկատմամբ միջազգային ուշադրության զարգացման և երեխաների պաշտպանության ոլորտում ձևավորված գաղափարների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է թուրք գրող Ֆաքիր Բայքուրթի արձակի ուսումնասիրությանը՝ նրա ստեղծագործական աշխարհընկալման, թեմատիկ ուղղությունների, կերպարային համակարգի և գեղարվեստական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի արձակ ստեղծագործություններն են, որոնցում արտացոլվում են Թուրքիայի գյուղական բնակչության առօրյան, սոցիալական հարաբերությունները, հասարակական անհավասարությունը, աղքատությունը, անարդարությունը և հասարակության տարբեր շերտերի միջև գոյություն ունեցող հակասությունները։ Բայքուրթի ստեղծագործական աշխարհում կարևոր տեղ է զբաղեցնում գյուղական միջավայրը, որը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գործողությունների տարածք, այլև որպես սոցիալական և հոգեբանական հարաբերությունների ձևավորման միջավայր։ Գրողի կերպարները հաճախ հասարակության սոցիալապես խոցելի շերտերի ներկայացուցիչներ են, որոնց միջոցով բացահայտվում են աշխատանքի, հողի, կրթության, իշխանության և սոցիալական արդարության հետ կապված խնդիրները։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հեղինակի արձակի իրապաշտական բնույթը, կյանքի իրական երևույթների գեղարվեստական վերարտադրությունը և հասարակական խնդիրների նկատմամբ քննադատական վերաբերմունքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուղացի մարդու կերպարին, նրա հոգեբանությանը, աշխարհընկալմանը և սոցիալական պայմանների ազդեցությանը նրա ճակատագրի վրա։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ժողովրդական խոսքի, բարբառային արտահայտությունների, առօրյա լեզվի և բանահյուսական տարրերի կիրառությունը, որոնք ստեղծագործություններին հաղորդում են բնականություն, ազգային ինքնատիպություն և կենդանի խոսքի ազդեցություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել Բայքուրթի արձակի սյուժետային կառուցվածքը, պատմողական եղանակները, հումորի և երգիծանքի կիրառությունը, բնության ու միջավայրի նկարագրությունները, ինչպես նաև հեղինակի կողմից սոցիալական իրականության գնահատման եղանակները։ Գրողի ստեղծագործություններում անհատի ճակատագիրը հաճախ ներկայացվում է հասարակական պայմանների հետ սերտ կապի մեջ, ինչի շնորհիվ անձնական խնդիրները վերածվում են ավելի լայն սոցիալական հարցադրումների։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Բայքուրթի արձակի տեղին թուրքական նորագույն գրականության համատեքստում՝ ցույց տալով նրա կապը սոցիալական իրապաշտության և գյուղական թեմատիկայի զարգացման հետ։ Նրա ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն գրական միջոցները, որոնց միջոցով առօրյա կյանքի մանրամասները վերածվում են հասարակական քննադատության և մարդկային արժեքների շուրջ մտորումների։ Աշխատությունը արժեքավոր է թուրքական գրականության և հատկապես 20-րդ դարի թուրքական արձակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, թյուրքագետներին, արևելագետներին, համեմատական գրականության մասնագետներին, թարգմանիչներին, ուսանողներին և թուրք գրականության պատմությամբ ու սոցիալական արձակով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Философия

Այն բանավեճի (դեբատի) ձևերի, կառուցվածքի և հմտությունների համակարգված ուսումնասիրություն՝ փիլիսոփայական մտածողության և քննադատական վերլուծության համատեքստում։ Գիրքը համադրում է բանավեճի կիրառական կողմը՝ որպես համոզման և հաղորդակցության արվեստ, և նրա տեսական հիմքերը՝ որպես մտածողության ձևի և մտավոր պայքարի ձևաչափի։ Հեղինակը վերլուծում է բանավեճի կառուցվածքային բաղադրիչները, փաստարկների տրամաբանությունը, հռետորական և լեզվաբանական միջոցները, ինչպես նաև բանավեճի ռազմավարությունը՝ հիմնված փիլիսոփայական մոտեցումների վրա։ Գրքում ընդգրկված են բանավեճի տեսական մոտեցումները, հակափաստարկների ստեղծման մեթոդները, տրամաբանական սխալների բացահայտումը և շփման էթիկայի խնդիրները։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է լայնական իզոտրոպ հատկություններով օժտված էլեկտրահաղորդիչ թիթեղների մագնիսաառաձգական տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով ինդուկցված էլեկտրամագնիսական դաշտի և լայնական սահքային դեֆորմացիաների ազդեցությունը։ Հետազոտության կենտրոնում մեխանիկական և էլեկտրամագնիսական երևույթների փոխկապակցվածությունն է, երբ հաղորդիչ առաձգական մարմնի շարժումը արտաքին մագնիսական միջավայրում առաջացնում է լրացուցիչ էլեկտրամագնիսական ազդեցություններ, որոնք իրենց հերթին կարող են փոփոխել մարմնի տատանողական վարքը։ Քննվում են նյութի անիզոտրոպ հատկությունների, թիթեղի երկրաչափական պարամետրերի, մագնիսական դաշտի և դեֆորմացիոն բաղադրիչների ազդեցությունները համակարգի դինամիկական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լայնական սահքային դեֆորմացիաներին, որոնց հաշվառումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ դասական բարակ թիթեղների պարզեցված տեսությունը բավարար ճշգրտությամբ չի նկարագրում իրական դեֆորմացիոն վիճակը։ Հետազոտության շրջանակում մեխանիկական շարժման հավասարումները դիտարկվում են էլեկտրադինամիկական հարաբերությունների հետ փոխկապակցված ձևով՝ հնարավորություն տալով նկարագրել մագնիսական, էլեկտրական և առաձգական դաշտերի համատեղ ազդեցությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տատանումների սեփական հաճախականությունների, ձևերի և դիսպերսիոն հատկությունների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը նյութի առաձգական ու էլեկտրահաղորդական բնութագրերից։ Տրանսվերսալ իզոտրոպիայի հաշվառումը հնարավորություն է տալիս տարբերակել թիթեղի հարթության մեջ և դրան ուղղահայաց ուղղությամբ նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները և գնահատել դրանց ազդեցությունը ալիքային ու տատանողական գործընթացների վրա։ Ինդուկցված էլեկտրամագնիսական դաշտի ներգրավումը մոդելում թույլ է տալիս առավել ամբողջական ներկայացնել հաղորդիչ մարմնի արձագանքը մագնիսաառաձգական փոխազդեցության պայմաններում։ Տարբեր տեսական մոտեցումների և մոտարկումների համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե լայնական սահքի ու էլեկտրամագնիսական կապակցվածության անտեսումը ինչպիսի տարբերություններ է առաջացնում հաշվարկային արդյունքներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, թիթեղների մեխանիկայի, էլեկտրադինամիկայի և մագնիսաառաձգականության մեթոդները՝ էլեկտրահաղորդիչ անիզոտրոպ կառուցվածքների տատանողական վարքի առավել ամբողջական մաթեմատիկական նկարագրության նպատակով։

Философия

Աշխատությունը նվիրված է հետխորհրդային հայ հասարակության սոցիալական վերափոխումների պայմաններում անհատի և հասարակության փոխհարաբերություններում առաջացող օտարման երևույթի սոցիալ-փիլիսոփայական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն գործընթացներն են, որոնց հետևանքով մարդը կարող է հեռացում կամ անհամապատասխանություն զգալ աշխատանքի, հասարակական ինստիտուտների, մշակութային արժեքների, սոցիալական խմբերի, քաղաքական ու տնտեսական գործընթացների կամ սեփական գործունեության արդյունքների նկատմամբ։ Օտարումը դիտարկվում է որպես բազմաշերտ սոցիալական երևույթ, որի վերլուծությունը պահանջում է տնտեսական, մշակութային, արժեքային և հոգեբանական գործոնների փոխկապակցված դիտարկում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խորհրդային համակարգի փլուզումից հետո ձևավորված նոր հասարակական հարաբերություններին, սոցիալական կառուցվածքի փոփոխություններին, շուկայական հարաբերությունների հաստատմանը, արժեքային համակարգերի վերափոխմանը և անհատական ու կոլեկտիվ ինքնության վերաիմաստավորմանը։ Քննվում է այն հարցը, թե արագ սոցիալական փոփոխությունների պայմաններում ինչպես են վերափոխվում մարդու պատկերացումները հասարակության մեջ իր տեղի, աշխատանքի, սոցիալական պատասխանատվության, հանրային մասնակցության և ապագայի նկատմամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ սոցիալական անհավասարության, տնտեսական անորոշության, միգրացիոն գործընթացների, համայնքային կապերի փոփոխության և հասարակական ինստիտուտների նկատմամբ վստահության խնդիրներին՝ դրանք դիտարկելով օտարման հնարավոր սոցիալական համատեքստերի շրջանակում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում օտարման դասական փիլիսոփայական հայեցակարգերի քննությունը և դրանց կիրառելիության գնահատումը հետխորհրդային հասարակությունների ուսումնասիրության համար։ Վերլուծվում են անհատի ինքնաիրացման հնարավորությունների, ազատության և սոցիալական պայմանավորվածության հարաբերությունները, ինչպես նաև այն հակասությունները, որոնք կարող են առաջանալ անձնական նպատակների և հասարակական իրականության միջև։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև մշակութային օտարման խնդիրը՝ կապված ավանդական և նոր արժեքների փոխհարաբերության, մշակութային շարունակականության և սոցիալական ինքնության փոփոխությունների հետ։ Հետխորհրդային հայ հասարակությունը դիտարկվում է ավելի լայն հասարակական վերափոխումների համատեքստում՝ միաժամանակ հաշվի առնելով տեղական պատմամշակութային և սոցիալական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և հասարակական փոփոխությունների տեսությունների մոտեցումները՝ բացահայտելու օտարման դրսևորումների պատճառները, ձևերը և հասարակական նշանակությունը վերափոխվող սոցիալական միջավայրում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արտահանման գործընթացների կազմակերպման և դրանց պետական կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են արտահանման ոլորտում պետության դերակատարությունը, կիրառվող տնտեսական և վարչական գործիքները, իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները և այն ինստիտուցիոնալ համակարգը, որի միջոցով իրականացվում է արտաքին շուկաներ հայկական ապրանքների և ծառայությունների դուրսբերման գործընթացը։ Կարևոր ուշադրություն է դարձվում արտահանման կազմակերպման փուլերին՝ սկսած արտադրանքի և արտաքին շուկաների ընտրությունից ու անհրաժեշտ փաստաթղթավորման կազմակերպումից մինչև մաքսային ընթացակարգերի իրականացումը և արտահանման գործարքի ավարտը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել արտահանողների համար նախատեսված պետական աջակցության միջոցները, մաքսային և հարկային կարգավորումները, արտահանման խթանման քաղաքականությունը, լիցենզավորման և թույլտվությունների տրամադրման ընթացակարգերը, ինչպես նաև պետական մարմինների միջև փոխգործակցության մեխանիզմները։ Առանձին նշանակություն ունի արտահանման արդյունավետության վրա ազդող գործոնների վերլուծությունը, այդ թվում՝ վարչարարական խոչընդոտները, միջազգային շուկաների պահանջները, ապրանքների մրցունակությունը, լոգիստիկ ծախսերը, տեխնիկական և որակի չափանիշներին համապատասխանությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու, թե որքանով է գործող պետական կարգավորման համակարգը նպաստում Հայաստանի արտահանման ներուժի իրացմանը, արտաքին առևտրի ընդլայնմանը և հայկական արտադրանքի միջազգային մրցունակության բարձրացմանը։ Կարող են ներկայացվել նաև արտահանման պետական քաղաքականության կատարելագործման ուղղություններ՝ ընթացակարգերի պարզեցման, թվայնացման, պետական աջակցության արդյունավետության բարձրացման և արտահանողների համար ավելի բարենպաստ գործարար միջավայրի ձևավորման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, արտաքին առևտրի և մաքսային ոլորտի աշխատակիցների, գործարարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է Հայաստանի արտաքին տնտեսական գործունեության կազմակերպման և արտահանման քաղաքականության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ պետական կարգավորումը դիտարկում է որպես արտահանման զարգացման, տնտեսական աճի և երկրի միջազգային տնտեսական ինտեգրման կարևոր գործոն։