Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ և քարագործ վարպետներ

Информатика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային դինամիկական համակարգերի ուսումնասիրության մեջ թվային մեթոդների կիրառմանը։ Գրքում ներկայացվում են բարդ մաթեմատիկական մոդելների վերլուծության, լուծման և համակարգչային մոդելավորման ժամանակակից մոտեցումները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այն համակարգերին, որոնց վարքագիծը չի կարող ամբողջությամբ նկարագրվել պարզ գծային կախվածություններով։ Քննարկվում են դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծման եղանակները, կայունության և քաոսային երևույթների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև տարբեր ֆիզիկական, տեխնիկական և ինժեներական գործընթացների մոդելավորման խնդիրները։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական հիմնավորումներ, հաշվարկային ալգորիթմներ և կիրառական օրինակներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել համակարգերի դինամիկան, կանխատեսել դրանց զարգացումը և բացահայտել բարդ վարքագծային օրինաչափությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, ֆիզիկոսների, ինժեներների, ծրագրավորողների, հետազոտողների և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտում սովորող ուսանողների համար։

Право

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Ռուսաստանի Դաշնության և Հայաստանի Հանրապետության նախագահների սահմանադրաիրավական պատասխանատվության հիմնախնդիրների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության կենտրոնում նախագահի՝ որպես պետության բարձրագույն պաշտոնատար անձի սահմանադրական կարգավիճակն է, նրա լիազորությունների իրականացման նկատմամբ իրավական վերահսկողության մեխանիզմները և պատասխանատվության հնարավոր հիմքերն ու ձևերը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են երկու երկրների սահմանադրական համակարգերում նախագահի պատասխանատվությունը կարգավորող իրավական նորմերը, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունները և կիրառման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագահի պաշտոնից հեռացման, սահմանադրական պարտականությունների խախտման, իրավական սահմանափակումների և պետական իշխանության այլ մարմինների կողմից նախագահի գործունեության նկատմամբ վերահսկողության հարցերին։ Համեմատական-իրավական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Հայաստանի և Ռուսաստանի սահմանադրական կարգավորումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև գնահատելու նախագահական ինստիտուտի և իշխանությունների բաժանման սկզբունքի փոխհարաբերությունը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նախագահի պատասխանատվության քաղաքական և իրավական բաղադրիչների տարանջատմանը, քանի որ բարձրագույն պետական պաշտոնի նկատմամբ հաշվետվողականության արդյունավետ մեխանիզմները պետք է միաժամանակ ապահովեն պետական իշխանության կայունությունն ու սահմանադրական օրինականությունը։ Քննարկվում են նաև նախագահի անձեռնմխելիության, հակակշիռների և զսպումների համակարգի, խորհրդարանական ու դատական վերահսկողության հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու սահմանադրաիրավական պատասխանատվության ինստիտուտի գործնական արդյունավետությունը և բացահայտելու դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել սահմանադրական իրավունքի մասնագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման և քաղաքական ինստիտուտների հետազոտողներին, ինչպես նաև համեմատական իրավագիտությամբ զբաղվող գիտնականներին, ուսանողներին և ասպիրանտներին։

Экономика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Իրանի Իսլամական Հանրապետության ազգային նավթաքիմիական ոլորտի արտադրանքի արտահանման ծավալների ավելացման համար առավել նպատակահարմար ռազմավարության ընտրության ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմքում նավթաքիմիական արտադրանքի միջազգային շուկաներում մրցունակության բարձրացման, արտահանման ներուժի արդյունավետ օգտագործման և արտաքին շուկաներում կայուն դիրքավորման խնդիրներն են։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նավթաքիմիական արդյունաբերության արտադրական հնարավորությունները, արտահանվող ապրանքների կառուցվածքը, հիմնական արտաքին շուկաները, միջազգային պահանջարկը, գնային և մրցակցային միջավայրը, ինչպես նաև արտահանման վրա ազդող տնտեսական և քաղաքական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմավարական այլընտրանքների համեմատությանը և այնպիսի մոտեցման ընտրությանը, որը կարող է նպաստել արտահանման աշխարհագրության ընդլայնմանը, նոր շուկաների ներթափանցմանը, արտադրանքի տեսականու զարգացմանը և միջազգային մրցունակության ամրապնդմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև արտաքին առևտրի սահմանափակումներին, շուկաների փոփոխվող պահանջներին, լոգիստիկ խնդիրներին, միջազգային մրցակիցների ազդեցությանը և նավթաքիմիական արտադրանքի ավելացված արժեքի բարձրացման հնարավորություններին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ռազմավարական կառավարման գործիքների կիրառումը՝ ներքին և արտաքին միջավայրի գնահատման, ուժեղ և թույլ կողմերի բացահայտման, հնարավորությունների ու սպառնալիքների վերլուծության և տարբեր ռազմավարական ուղղությունների արդյունավետության համեմատության նպատակով։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ արտահանման քաղաքականության կատարելագործման, թիրախային շուկաների ընտրության, արտադրանքի մրցակցային առավելությունների ձևավորման և միջազգային շուկայում երկարաժամկետ դիրքի ամրապնդման համար։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է տնտեսագիտության, միջազգային առևտրի, մարքեթինգի, ռազմավարական կառավարման և նավթաքիմիական արդյունաբերության ոլորտներով հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

История

Այս պատմագիտական և հայագիտական աշխատությունը ներկայացնում է Մխիթարյան միաբանության ձևավորման, զարգացման և գործունեության համառոտ պատմությունը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում հաստատված հայկական համայնքին։ Գիրքը հրատարակվել է 1835 թվականին Վենետիկում, ունի 62 էջ և հեղինակել է Հարություն Ավգերյանը, իսկ հրատարակության անգլերեն տարբերակը ներկայացվում է որպես հայերենից և իտալերենից թարգմանված աշխատանք։ Ուսումնասիրության հիմնական թեման Մխիթարյանների՝ որպես հայ կաթոլիկ վանական-մշակութային կազմակերպության ձևավորումն ու նրանց գործունեությունն է։ Միաբանությունը հիմնադրվել է Մխիթար Սեբաստացու կողմից 1701 թվականին Կոստանդնուպոլսում, իսկ հետագայում հաստատվել է Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում, որը դարձավ հայագիտության, գրահրատարակության, ձեռագրերի պահպանության և կրթական գործունեության կարևոր կենտրոն։ Աշխատությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ ներկայացնում է միաբանության գործունեությունը ոչ միայն որպես կրոնական կառույցի, այլև որպես հայկական մշակույթի պահպանման և զարգացման կենտրոնի։ Մխիթարյանների գործունեության առանցքային ուղղություններից էին հայերեն գրքերի հրատարակությունը, հին և միջնադարյան հայկական գրականության ուսումնասիրությունը, ձեռագրերի հավաքագրումն ու պահպանումը, հայոց լեզվի ուսումնասիրությունը, բառարանների և քերականական աշխատությունների կազմումը, ինչպես նաև կրթական գործունեությունը։ Այդ աշխատանքը նշանակալի դեր ունեցավ հայագիտական գիտության զարգացման և հայ մշակութային ժառանգության՝ եվրոպական գիտական միջավայրում ներկայացման գործում։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Սուրբ Ղազար կղզու՝ որպես գիտական և մշակութային կենտրոնի նկարագրությունը։ Կղզում ձևավորված միաբանության տպարանը և ակադեմիական միջավայրը հնարավորություն տվեցին ստեղծել ու տարածել բազմաթիվ հայերեն և օտարալեզու հրատարակություններ։ Մխիթարյանների տպագրական գործունեությունը նպաստեց հայ գրավոր մշակույթի պահպանմանը և նոր ընթերցողական ու կրթական միջավայրի ձևավորմանը։ Հրատարակության մատենագիտական տվյալները հաստատում են, որ այն տպագրվել է նույն հայկական ակադեմիայի տպարանում՝ Վենետիկում։ Կարևոր թեմա է նաև հայոց լեզվի ուսումնասիրությունը։ Մխիթարյան միաբանության անդամները մեծ ուշադրություն էին դարձնում ինչպես դասական հայերենի, այնպես էլ ժամանակակից հայերենի ուսումնասիրմանը։ Նրանց կազմած քերականական աշխատությունները և բառարանները կարևոր դեր ունեցան հայերենի գիտական նկարագրության և օտարերկրացիներին հայերենը սովորեցնելու գործում։ Աշխատանքի պատմական համատեքստում հիշատակվում է նաև Պասկալ Օգյուսերի և լորդ Բայրոնի հետ կապված հայագիտական գործունեությունը, այդ թվում՝ հայերեն-անգլերեն քերականության և բառարանի կազմման աշխատանքները։ Մխիթարյանների մշակութային գործունեության մեկ այլ կարևոր ուղղություն էր հին հայկական գրական ժառանգության ուսումնասիրությունը։ Միաբանության անդամները հավաքում, համադրում և հրատարակում էին հին ձեռագրերի ու գրական երկերի նյութերը՝ նպաստելով բազմաթիվ տեքստերի պահպանմանը և գիտական շրջանառության մեջ մտցնելուն։ Այս գործունեությունը հետագայում մեծ նշանակություն ունեցավ ինչպես հայագիտության, այնպես էլ համաշխարհային բանասիրության համար, քանի որ հայկական աղբյուրները հաճախ պարունակում էին տեղեկություններ այլ ժողովուրդների և հին մշակույթների մասին։ Միաբանության գործունեության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս նաև հասկանալու հայկական մշակույթի զարգացման առանձնահատկությունները վաղ նոր շրջանում։ Այն ժամանակ, երբ հայկական համայնքները գտնվում էին տարբեր քաղաքական և մշակութային միջավայրերում, Սուրբ Ղազարը դարձավ այնպիսի կենտրոն, որտեղ միավորվում էին կրոնական կյանքը, կրթությունը, տպագրությունը, լեզվաբանությունը, պատմագիտությունը և գրականությունը։ Այդ պատճառով հրատարակությունը արժեքավոր է ոչ միայն Մխիթարյանների պատմությամբ հետաքրքրվողների, այլև հայկական մտավոր մշակույթի ձևավորման գործընթացն ուսումնասիրողների համար։ Աշխատության պատմական արժեքը պայմանավորված է նաև նրա վաղ հրատարակության հանգամանքով։ 1835 թվականին լույս տեսած այս գիրքը ստեղծվել է այն ժամանակաշրջանում, երբ Մխիթարյանների գիտական և հրատարակչական գործունեությունն արդեն ձեռք էր բերել լայն ճանաչում, և միաբանության մասին տեղեկությունների տարածումը նպաստում էր եվրոպական ընթերցողների շրջանում հայկական մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Գրքի պահպանված օրինակների մատենագիտական նկարագրությունները հաստատում են դրա վաղ շրջանի հրատարակչական բնույթը և կապը Վենետիկի հայկական ակադեմիայի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարելի է դիտարկել որպես Մխիթարյան միաբանության պատմության վաղ շրջանի կարևոր վկայություն, որը միավորում է կրոնական, կրթական, գիտական և մշակութային գործունեության նկարագրությունը։ Այն արժեքավոր է հայագիտության պատմության, հայկական տպագրության, հայոց լեզվի ուսումնասիրության, ձեռագրագիտության և հայ մշակութային ժառանգության պահպանման պատմությունը հետազոտողների համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, բանասերներին, կրոնագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին և հայկական մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Другие предметы

Այս նյութը վերաբերում է զինված հակամարտության գոտու վերաբերյալ տարածված լրատվական հաղորդագրություններին, որտեղ ներկայացվում են պնդումներ օտարերկրյա մարտիկների ներգրավվածության և մարտական գործողությունների ընթացքում զոհերի մասին։ Հաղորդագրություններում նշվում է, որ հակամարտության գոտում հնարավոր է եղել օտարազգի վարձկանների կամ պայմանագրային անձնակազմի մասնակցություն, որոնք կապվում են տարբեր անվտանգային կամ ռազմական ծառայություններ մատուցող կառույցների հետ։ Նման տեղեկատվությունը սովորաբար շրջանառվում է տարբեր լրատվական աղբյուրներով և հաճախ պահանջում է լրացուցիչ ստուգում և անկախ հաստատում՝ փաստերի ճշգրտությունն ապահովելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, թեման անդրադառնում է ժամանակակից զինված հակամարտությունների բարդությանը, արտաքին դերակատարների հնարավոր ներգրավվածությանը և տեղեկատվական դաշտում տարածվող հակասական հաղորդագրությունների բնույթին։