Ещё в разделе Литература

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Педагогика

    Մանկան միջազգային տարի 1979։ Հանձնարարական գրականության ցանկ

    Այս հրատարակությունը նվիրված է երեխաների պաշտպանության, դաստիարակության, կրթության, առողջության և սոցիալական բարեկեցության հիմնահարցերին՝ կազմված որպես թեմատիկ հանձնարարական գրականության ցանկ։ Այն ներկայացնում է տվյալ թեմային առնչվող գրական և տեղեկատվական աղբյուրներ, որոնք կարող են օգտակար լինել երեխաների իրավունքների, մանկության սոցիալական նշանակության, երեխայի համակողմանի զարգացման և հասարակության մեջ նրա պաշտպանության խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակության հիմքում ընկած թեման միջազգային մակարդակով երեխաների նկատմամբ ուշադրության ուժեղացման, նրանց բարեկեցության ապահովման և մանկության հիմնախնդիրների հանրային ու պետական կարևորության ընդգծման գաղափարն է։ Գրականության ցանկը կարող է ներառել մանկավարժական, հոգեբանական, իրավական, սոցիոլոգիական և հասարակագիտական բնույթի աշխատություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս տարբեր տեսանկյուններից ուսումնասիրել երեխայի զարգացման պայմանները, կրթության և դաստիարակության կազմակերպումը, ընտանիքի ու հասարակության դերը, ինչպես նաև երեխաների իրավունքների պաշտպանության հարցերը։ Նման մատենագիտական հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է թեմատիկ հետազոտություն իրականացնող ուսանողների, մանկավարժների, գրադարանավարների, սոցիալական ոլորտի մասնագետների և երեխաների հետ աշխատող այլ անձանց համար, քանի որ այն համակարգված կերպով ուղղորդում է ընթերցողին համապատասխան գրականության որոնման և ընտրության հարցում։ Նյութը կարող է ծառայել նաև որպես օժանդակ աղբյուր՝ երեխաների սոցիալական կարգավիճակի, նրանց կրթական ու մշակութային զարգացման, մանկության պաշտպանության միջազգային մոտեցումների և այդ ժամանակաշրջանում ձևավորված հասարակական նախաձեռնությունների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակության պատմական համատեքստը այն դարձնում է հետաքրքիր նաև XX դարի երկրորդ կեսի մանկության հիմնախնդիրների նկատմամբ միջազգային ուշադրության զարգացման և երեխաների պաշտպանության ոլորտում ձևավորված գաղափարների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

    Обновлено. 2026-09-20
    Մանկան միջազգային տարի 1979։ Հանձնարարական գրականության ցանկ
    Онлайн

    История

    Սյունիք․ մշակույթը և բնությունը․ գիտաժողովի ամփոփագրեր

    Ժողովածուն ներկայացնում է Սյունիքի տարածաշրջանի մշակութային և բնական առանձնահատկություններին նվիրված գիտական քննարկումների ամփոփագրերը։ Այն ընդգրկում է երկու փոխկապակցված ուղղություն՝ մարդու և հասարակության ստեղծած մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունը և տարածաշրջանի բնական միջավայրի ճանաչումը։ Սյունիքը Հայաստանի պատմամշակութային կարևոր շրջաններից է, որի ինքնատիպությունը ձևավորվել է պատմական իրադարձությունների, բնակչության կենսակերպի, ավանդույթների, հոգևոր ու նյութական մշակույթի և բնաշխարհի փոխազդեցությամբ։ Ժողովածուի թեմատիկ շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարածաշրջանը տարբեր գիտակարգերի տեսանկյունից՝ ուշադրություն դարձնելով պատմական հիշողությանը, տեղական սովորույթներին, մշակութային արժեքներին, բնակավայրերին, բնական պայմաններին և բնության պահպանության խնդիրներին։ Գիտաժողովի ամփոփագրերը ներկայացնում են մասնագիտական հետազոտությունների հիմնական ուղղություններն ու արդյունքները՝ միաժամանակ ցույց տալով Սյունիքի ուսումնասիրության բազմակողմանի բնույթը։ Նյութերը կարող են օգտակար լինել պատմաբանների, ազգագրագետների, մշակութաբանների, բնագետների, բնապահպանության ոլորտի մասնագետների, ինչպես նաև տարածաշրջանի պատմությամբ, մշակույթով և բնությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ժողովածուն կարևոր է նաև միջգիտակարգային մոտեցման տեսանկյունից, քանի որ մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությունը կապում է բնական միջավայրի և մարդկային գործունեության փոխհարաբերությունների հետ։

    Обновлено. 2026-11-03
    Սյունիք․ մշակույթը և բնությունը․ գիտաժողովի ամփոփագրեր
    Онлайн

    Математика

    Исследование слабо выраженных особенностей сверхпроводимости с применением новых радиочастотных методов

    Աշխատությունը նվիրված է գերհաղորդիչ նյութերում թույլ արտահայտված ֆիզիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը՝ նոր ռադիոհաճախական մեթոդների կիրառմամբ։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը գերհաղորդիչ վիճակին բնորոշ այն նուրբ երևույթների հայտնաբերումն ու քանակական բնութագրումն է, որոնք սովորական չափման եղանակներով կարող են դժվար նկատելի լինել կամ պահանջել բարձր զգայունություն ունեցող փորձարարական համակարգեր։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նյութերի էլեկտրամագնիսական հատկությունների փոփոխությունները գերհաղորդիչ անցման և տարբեր արտաքին պայմանների ազդեցության դեպքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռադիոհաճախական էլեկտրամագնիսական դաշտի և գերհաղորդիչ նմուշի փոխազդեցությանը, քանի որ այդ փոխազդեցության բնութագրերի չափումը հնարավորություն է տալիս տեղեկատվություն ստանալ նյութի էլեկտրադինամիկական վիճակի և դրա փոքր փոփոխությունների վերաբերյալ։ Քննվում են ռեզոնանսային հաճախականության, ազդանշանի կլանման, կորուստների և այլ չափելի պարամետրերի փոփոխությունները՝ կախված ջերմաստիճանից, արտաքին մագնիսական դաշտից և նյութի ֆիզիկական վիճակից։ Կարևորվում է փորձարարական համակարգերի զգայունության բարձրացումը, աղմուկների և չափման սխալների նվազեցումը, ինչպես նաև թույլ ազդանշանների հուսալի գրանցման ու մշակման մեթոդների կատարելագործումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր ռադիոհաճախական չափման մոտեցումների համեմատական գնահատումը և դրանց կիրառելիության սահմանների որոշումը։ Նման մեթոդները կարող են հնարավորություն տալ ավելի ճշգրիտ ուսումնասիրելու գերհաղորդիչ անցման առանձնահատկությունները, մագնիսական դաշտի ներթափանցման հետ կապված երևույթները, էներգետիկ կորուստները և նյութի ներքին կառուցվածքի ազդեցությունը դիտվող էլեկտրամագնիսական հատկությունների վրա։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել նյութի անհամասեռությունների, կառուցվածքային արատների և այլ միկրոսկոպիկ գործոնների ազդեցությանը, որոնք երբեմն դրսևորվում են չափվող պարամետրերի միայն փոքր շեղումներով։ Փորձարարական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս համադրել դիտվող երևույթները գերհաղորդականության տեսական պատկերացումների հետ և պարզել, թե նյութի կառուցվածքային կամ էլեկտրոնային առանձնահատկություններն ինչպես են արտահայտվում ռադիոհաճախական արձագանքում։ Նոր չափման մեթոդների մշակումը կարևոր է նաև տարբեր գերհաղորդիչ նյութերի համեմատական ուսումնասիրության համար՝ ապահովելով դրանց հատկությունների առավել ճշգրիտ բնութագրում։ Աշխատանքը կարող է ունենալ ինչպես հիմնարար, այնպես էլ կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով գերհաղորդականության ֆիզիկական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և բարձր զգայունությամբ ռադիոֆիզիկական չափման տեխնիկաների զարգացմանը։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, ցածր ջերմաստիճանների ֆիզիկայի, գերհաղորդականության և ռադիոֆիզիկայի ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-09-23
    Исследование слабо выраженных особенностей сверхпроводимости с применением новых радиочастотных методов
    Онлайн

    Другие предметы

    Hատիկի թեփահանման փոքրաչափ մեքենայի կառուցվածքի մշակում և պարամետրերի հիմնավորում

    Ինժեներատեխնիկական և գյուղատնտեսական մեքենաշինության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հատիկի թեփահանման համար նախատեսված փոքրաչափ մեքենայի կառուցվածքի մշակմանը և դրա հիմնական աշխատանքային ու կառուցվածքային պարամետրերի հիմնավորմանը։ Քննության են առնվում հատիկի թեփահանման տեխնոլոգիական գործընթացի առանձնահատկությունները, հումքի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները և մշակման արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մեքենայի աշխատանքային օրգանների կառուցվածքին, դրանց փոխազդեցությանը հատիկային զանգվածի հետ, շարժման ռեժիմներին և անհրաժեշտ հզորության ընտրությանը։ Վերլուծվում են արտադրողականության, էներգածախսի, թեփահանման աստիճանի և հատիկի վնասման նվազեցման միջև առկա փոխկապակցվածությունները։ Քննարկվում են մեքենայի չափերի, աշխատանքային արագության, բացվածքների, բեռնվածության և այլ տեխնիկական ցուցանիշների որոշման ու օպտիմալացման մոտեցումները։ Փոքրաչափ կառուցվածքի մշակումը կարող է նպաստել սարքավորման կիրառմանը փոքր և միջին գյուղացիական տնտեսություններում ու հատիկի վերամշակման տեղական արտադրամասերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, սննդամթերքի վերամշակման տեխնոլոգիաների և մեքենաների նախագծման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-10-03
    Hատիկի թեփահանման փոքրաչափ մեքենայի կառուցվածքի մշակում և պարամետրերի հիմնավորում
    Онлайн

    Литература

    Ուխտավորը

    «Ուխտավոր» հասկացության շուրջ ձևավորված այս հրատարակության վերնագիրը կարող է կապվել ուխտագնացության, հոգևոր որոնումների, հավատքի և մարդու ներքին ճանապարհի թեմաների հետ։ Ուխտավորը այն անձն է, որը որոշակի հոգևոր, կրոնական կամ անձնական նպատակով ճանապարհ է անցնում՝ այցելելով սրբավայրեր կամ իրականացնելով իր համար կարևոր ուխտ։ Հայկական մշակութային և կրոնական ավանդույթներում ուխտագնացությունը դարեր շարունակ ունեցել է նշանակալի դեր՝ միավորելով հավատքը, համայնքային հիշողությունը, ազգային սովորույթներն ու անձնական հոգևոր փորձառությունը։ Հայ հավատացյալների համար սրբավայրեր այցելելը հաճախ կապված է եղել աղոթքի, երախտագիտության, ապաշխարության, առողջության կամ բարօրության խնդրանքի և կրոնական պարտավորության կատարման հետ։ Ուխտավորի կերպարը կարող է խորհրդանշել մարդու ձգտումը դեպի հոգևոր կատարելություն, դժվարությունների հաղթահարում, ինքնաճանաչում և կյանքի իմաստի որոնում։ Գրականության մեջ ճանապարհորդության պատկերը հաճախ օգտագործվում է ոչ միայն իրական տեղաշարժը ներկայացնելու, այլև մարդու ներքին փոփոխությունները, ապրումները և աշխարհայացքի զարգացումը բացահայտելու համար։ Այդպիսի ստեղծագործություններում ճանապարհը կարող է ընկալվել որպես փորձությունների, հանդիպումների, հիշողությունների և կարևոր որոշումների հաջորդականություն, որի ընթացքում հերոսը նորովի է գնահատում իր կյանքը, շրջապատող մարդկանց և սեփական համոզմունքները։ Հոգևոր թեմաներով գրականության մեջ ուխտավորի կերպարը կարող է արտահայտել հավատարմություն, համբերություն, խոնարհություն, հույս և դժվարությունների առջև չընկրկելու ձգտում։ Ուխտագնացության գաղափարը նաև առնչվում է մշակութային ժառանգության պահպանմանը, քանի որ սրբավայրերը հաճախ եղել են ոչ միայն կրոնական պաշտամունքի կենտրոններ, այլև պատմական հիշողության, ճարտարապետության, ձեռագրական ավանդույթի և համայնքային ինքնության պահպանման վայրեր։ Հայկական միջավայրում ուխտագնացության ավանդույթները կապված են եղել եկեղեցիների, վանքերի և սրբավայրերի հետ, որոնց շուրջ ձևավորվել են ժողովրդական պատմություններ, ավանդություններ, տոնակատարություններ և համայնքային սովորույթներ։ Այդ ավանդույթների գրավոր արտացոլումը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ինչպես կրոնական կյանքի, այնպես էլ հայ ժողովրդի սոցիալական և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար։ Հրատարակության փոքրածավալ լինելը կարող է ենթադրել, որ այն նախատեսված է եղել որպես առանձին կարճ ստեղծագործություն, հոգևոր բնույթի ընթերցանության նյութ, բանաստեղծական երկ կամ այլ համառոտ գրական աշխատանք, սակայն էջերի քանակը միայնակ բավարար չէ ժանրը որոշելու համար։ Վերնագիրը չի հաստատում՝ գրքում նկարագրվում է իրական ուխտագնացություն, ներկայացվում է գեղարվեստական հերոս, թե «ուխտավոր» բառը կիրառվում է փոխաբերական կամ այլ իմաստով։ Այդ պատճառով հնարավոր չէ վստահորեն վերագրել ստեղծագործությանը որոշակի սյուժե, գործող անձանց, պատմական դեպքեր կամ կրոնական գաղափարների մանրամասն շարադրանք։ Ժնևում լույս տեսած հայերեն հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ գրքի տարածման պատմության տեսանկյունից։ Եվրոպական քաղաքներում տպագրված հայերեն գրքերը կարող էին շրջանառվել հայ համայնքների, կրթական ու մտավորական շրջանակների և տարբեր երկրներում բնակվող հայ ընթերցողների միջև՝ նպաստելով հայալեզու գրականության պահպանմանը և տարածմանը։ Այդպիսի հրատարակությունները կարևոր են հայ գրքի աշխարհագրության, հայերեն տպագիր մշակույթի միջազգային կապերի և արտերկրում հայերեն ընթերցանության պատմության ուսումնասիրության համար։ Դրանք կարող են տեղեկություններ հաղորդել նաև այն մասին, թե ինչպես էր հայերեն գրականությունը հասանելի դառնում Հայաստանից դուրս գտնվող ընթերցողներին և ինչ դեր էին կատարում եվրոպական հրատարակչական կենտրոնները հայ գրքի շրջանառության մեջ։ Այս աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, հոգևոր ուխտագնացության ավանդույթներով, հայերեն հին հրատարակություններով և արտերկրում հայկական տպագրության պատմությամբ զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Միաժամանակ, քանի որ հայտնի է միայն վերնագիրը և մատենագիտական սահմանափակ տեղեկությունը, նկարագրությունը չի կարող հաստատել ստեղծագործության ճշգրիտ բովանդակությունը, հեղինակի ինքնությունը կամ գրական ձևը։ Հետևաբար, ներկայացված բնութագրումը հիմնված է վերնագրի հնարավոր իմաստային շրջանակի և պատմամշակութային համատեքստի վրա՝ առանց չստուգված մանրամասները որպես հաստատված փաստ ներկայացնելու։

    Обновлено. 2026-10-24
    Ուխտավորը
    Онлайн

    История

    Հայոց ձիթհանության մշակույթը (19-րդ դար – 20-րդ դարի առաջին կես)․ պատմաազգագրական ուսումնասիրություն

    Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի ավանդական տնտեսական մշակույթի կարևոր ճյուղերից մեկին՝ ձիթհանությանը, դրա պատմական զարգացմանը, արտադրական կազմակերպմանը, տեխնիկական առանձնահատկություններին և հասարակական նշանակությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում ձիթհանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բուսական յուղ ստանալու արհեստագործական գործունեություն, այլև որպես գյուղատնտեսության, սննդի արտադրության, տեղական տնտեսության և առօրյա կենցաղի հետ սերտորեն կապված մշակութային երևույթ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Հայաստանում ձիթհանության տարածման ու զարգացման պատմական պայմանների, դրա աշխարհագրական առանձնահատկությունների և տարբեր բնակավայրերում ձևավորված արտադրական ավանդույթների մասին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ձիթհանության հումքային հիմքին՝ յուղատու բույսերի մշակմանը, դրանց հավաքմանն ու նախնական մշակմանը, ինչպես նաև սերմերից և պտուղներից յուղ ստանալու ավանդական եղանակներին։ Ներկայացվում են արտադրական գործընթացի հիմնական փուլերը՝ հումքի պատրաստումից և մանրացումից մինչև մամլումը, յուղի անջատումը, մաքրումն ու պահպանումը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն ձիթհաններում օգտագործվող գործիքների, սարքավորումների և տեխնիկական հարմարանքների նկարագրությունները, որոնք արտացոլում են ժողովրդական տեխնիկական գիտելիքների, աշխատանքի կազմակերպման և արհեստագործական հմտությունների զարգացումը։ Ձիթհանության արտադրական միջավայրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու արհեստանոցների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, աշխատանքի բաժանումը, վարպետների մասնագիտական հմտությունները և արտադրության հետ կապված տնտեսական հարաբերությունները։ Աշխատության մեջ կարևոր են նաև ձիթհանության կապերը գյուղատնտեսական կյանքի ու համայնքային տնտեսության հետ, քանի որ յուղի արտադրությունը ոչ միայն ապահովել է բնակչության սննդային կարիքները, այլև ունեցել է փոխանակման, առևտրի և տեղական ապրանքաշրջանառության նշանակություն։ Բուսական յուղը կիրառվել է սննդի պատրաստման, կենցաղային տարբեր նպատակների և որոշ ավանդական արտադրական գործընթացների մեջ՝ դառնալով առօրյա կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Ուսումնասիրության պատմաազգագրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու նաև ձիթհանության հետ կապված աշխատանքային սովորույթները, մասնագիտական ավանդույթները, արտադրական գիտելիքների փոխանցումը և վարպետների ու պատվիրատուների փոխհարաբերությունները։ Արհեստի զարգացման ընթացքի ուսումնասիրությունը բացահայտում է ավանդական տեխնոլոգիաների փոփոխությունները, արտադրական եղանակների կատարելագործումը և նոր սարքավորումների ներմուծման ազդեցությունը տեղական տնտեսության վրա։ Միաժամանակ ներկայացվում է ավանդական ձիթհանության դերը հայ ժողովրդի նյութական մշակույթի պահպանման և տնտեսական կյանքի պատմական ձևերի ճանաչման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև ժողովրդական տեխնիկայի ու արտադրական մշակույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ձիթհանության օրինակով բացահայտվում են մարդու և բնական միջավայրի փոխհարաբերությունները, տեղական հումքի օգտագործման եղանակները, աշխատանքային փորձի կուտակման ու փոխանցման ձևերը և կենցաղային պահանջմունքների ազդեցությունը արտադրական գործունեության վրա։ Այն արժեքավոր նյութ է տրամադրում հայ ազգագրության, տնտեսական պատմության, գյուղատնտեսության պատմության, ժողովրդական արհեստների և նյութական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրվում են հայ ժողովրդի ավանդական տնտեսությամբ, սննդի արտադրության պատմությամբ, գյուղական կյանքի կազմակերպմամբ և պատմականորեն ձևավորված արհեստագործական տեխնոլոգիաներով։

    Обновлено. 2026-11-10
    Հայոց ձիթհանության մշակույթը (19-րդ դար – 20-րդ դարի առաջին կես)․ պատմաազգագրական ուսումնասիրություն