Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1985, Մարտ, թիվ 3)

Биология

Աշխատությունը նվիրված է որոշ համեմունքներ աղտոտող սնկերի տեսակային կազմի, տարածվածության և թունավոր հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է սննդամթերքի մանրէաբանական անվտանգության կարևոր խնդիրը, քանի որ համեմունքները մշակման, չորացման, պահպանման և տեղափոխման տարբեր փուլերում կարող են ենթարկվել սնկային աղտոտման։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են համեմունքներում հայտնաբերվող սնկային միկրոօրգանիզմների տեսակային բազմազանությունը, դրանց տարածման առանձնահատկությունները և զարգացմանը նպաստող պայմանները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն սնկատեսակներին, որոնք կարող են արտադրել կենսաբանական ակտիվ կամ թունավոր նյութեր՝ առաջացնելով սննդամթերքի որակի և անվտանգության խնդիրներ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է սնկերի նույնականացումը և դրանց միջև տարբերությունների բացահայտումը՝ հաշվի առնելով ինչպես ձևաբանական, այնպես էլ կենսաբանական հատկանիշները։ Միաժամանակ գնահատվում է հայտնաբերված սնկերի հնարավոր թունածինությունը՝ հնարավորություն տալով տարբերակել համեմատաբար անվնաս աղտոտիչները այն տեսակներից, որոնք կարող են վտանգ ներկայացնել մարդու առողջության համար։ Աշխատությունը ուշադրություն է դարձնում նաև համեմունքների պահպանման պայմաններին, խոնավությանը, ջերմաստիճանին և այլ գործոններին, որոնք կարող են նպաստել սնկերի աճին և դրանց կողմից անցանկալի մետաբոլիտների առաջացմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել համեմունքների մանրէաբանական որակի վերահսկման, պահպանման պայմանների բարելավման և սննդամթերքի անվտանգության ապահովման միջոցառումների մշակման համար։ Թեմայի կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ սնկային աղտոտումը կարող է ոչ միայն փոխել արտադրանքի արտաքին տեսքը, հոտը և համային հատկությունները, այլև որոշ դեպքերում հանգեցնել մարդու առողջության համար վտանգավոր նյութերի կուտակման։ Ուսումնասիրությունը համադրում է սնկաբանության, մանրէաբանության և սննդի անվտանգության մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել համեմունքների սնկային աղտոտման բնույթի և հնարավոր ռիսկերի վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, սնկաբանների, սննդի անվտանգության մասնագետների, սննդի արտադրության և որակի վերահսկման ոլորտի աշխատակիցների, ինչպես նաև կենսաբանության, սննդագիտության և հարակից մասնագիտությունների ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Культура

Սույն աշխատությունը ներկայացնում է Հայկական ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատու, որը նպատակ ունի ապահովել տվյալ ոլորտում առկա գիտական և մասնագիտական հրապարակումների ամբողջական և ընթացիկ հաշվառում։ Գրքում ընդգրկված են տարբեր հեղինակների մենագրություններ, հոդվածներ, ժողովածուներ և ուսումնասիրություններ, որոնք վերաբերում են հայ մշակույթի պատմությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, գրականագիտությանը և մշակութային ժառանգության պահպանման խնդիրներին։ Տեղեկատուն կազմված է թեմատիկ և ժամանակագրական սկզբունքներով՝ հնարավորություն տալով հեշտությամբ կողմնորոշվել գիտական գրականության հոսքերում և հետևել ոլորտի զարգացման միտումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված մատենագիտական տվյալների ճշգրտությանը, աղբյուրների դասակարգման հստակությանը և տեղեկատվության համակարգված ներկայացմանը, ինչը կարևոր է հետազոտողների, գրադարանավարների և ուսանողների համար։ Աշխատությունը ծառայում է որպես օժանդակ գիտական գործիք՝ նպաստելով հայ մշակույթի և արվեստի ուսումնասիրության արդյունավետ կազմակերպմանը և գիտական տեղեկատվության հասանելիության բարձրացմանը։

Экономика

Տնտեսագիտական և ֆինանսական կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բյուջետային միջոցների ռացիոնալ օգտագործման, պետական ֆինանսների կառավարման արդյունավետության բարձրացման և պետական գնումների համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պետական բյուջեի ձևավորման և կատարման հիմնական սկզբունքները, բյուջետային ռեսուրսների բաշխման մեխանիզմները և հանրային ֆինանսների կառավարման կազմակերպական ու իրավական հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բյուջետային ծախսերի պլանավորմանը, ֆինանսական վերահսկողությանը, պետական միջոցների նպատակային օգտագործմանը և ծախսերի արդյունավետության գնահատման չափանիշներին։ Վերլուծվում են պետական գնումների կազմակերպման ընթացակարգերը, մրցակցային միջավայրի ապահովման պայմանները, գնումների գործընթացների թափանցիկության և հաշվետվողականության բարձրացման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև Հայաստանի պետական գնումների համակարգի իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները, գնումների պլանավորման և իրականացման ընթացքում առաջացող կազմակերպական ու ֆինանսական ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց նվազեցման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են պետական գնումների միջազգային փորձը, էլեկտրոնային գնումների համակարգերի զարգացման հնարավորությունները, պայմանագրերի կատարման վերահսկողությունը և բյուջետային ծրագրերի արդյունքահեն գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում պետական ծախսերի օպտիմալացմանը, կոռուպցիոն ռիսկերի կանխարգելմանը, ֆինանսական կարգապահության ամրապնդմանը և հանրային ռեսուրսների կառավարման ինստիտուցիոնալ մեխանիզմների կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, պետական կառավարման, բյուջետային քաղաքականության և պետական գնումների կազմակերպման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Лингвистика

Այս աշխատությունը նվիրված է անգլերեն և ռուսերեն բառարանագրության մեջ լեքսիկական սեմանտիկայի որոշման մեթոդների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են բառի իմաստի նկարագրման և համակարգման տարբեր մոտեցումներ, որոնք կիրառվում են երկլեզու և միալեզու բառարաններում՝ ընդգծելով դրանց տեսական հիմքերը և գործնական իրականացումը։ Դիտարկվում են իմաստաբանական վերլուծության հիմնական մեթոդները՝ կոմպոնենտային վերլուծություն, դեֆինիցիոն մեթոդ, կոնտեքստային-կորպուսային մոտեցումներ, սեմանտիկ դաշտերի և պարադիգմատիկ հարաբերությունների ուսումնասիրություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում անգլերեն և ռուսերեն բառարանագրական ավանդույթների տարբերություններին՝ բառիմաստի ներկայացման կառուցվածքին, օրինակների ընտրության սկզբունքներին և բազմիմաստության (պոլիսեմիա) արտահայտման ձևերին։ Վերլուծվում են նաև ժամանակակից կորպուսային լեզվաբանության ներդրումները լեքսիկոգրաֆիկ աշխատանքի մեջ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի ճշգրիտ և տվյալահեն կերպով բացահայտել բառերի իմաստային կառուցվածքը և օգտագործման հաճախականությունը։

Технология

Այս աշխատությունը նվիրված է ավտոտրակտորային շարժակազմի համակցված օժանդակ արգելակային համակարգի կառուցվածքի մշակմանը և դրա հիմնական պարամետրերի լավարկման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են գյուղատնտեսական և արդյունաբերական տրանսպորտային տեխնիկայի շահագործման առանձնահատկությունները, մասնավորապես՝ ծանրաբեռնված պայմաններում շարժակազմի անվտանգության ապահովման պահանջները։ Աշխատությունում դիտարկվում են արգելակային համակարգերի դասական և ժամանակակից լուծումները՝ ներառյալ մեխանիկական, հիդրավլիկ, օդաճնշական և համակցված համակարգերը, ինչպես նաև դրանց կիրառելիությունը տարբեր աշխատանքային ռեժիմներում։

Социология

Աշխատությունը ներկայացնում է հասարակության շերտերի (ստրատաների) ձևավորման և սոցիալական տեղաշարժի (մոբիլության) հիմնարար սկզբունքները։ Գիրքը վերլուծում է սոցիալական անհավասարության, դասակարգման, իշխանության և ռեսուրսների բաշխման հարցերը, ինչպես նաև ուսումնասիրում է մարդկանց և խմբերի դիրքի փոփոխության հնարավորությունները հասարակական համակարգում։ Աշխատությունը կարևոր է հասարակագիտական կրթության համար, քանի որ օգնում է հասկանալու՝ ինչու են գոյանում սոցիալական տարբեր շերտեր, ինչ գործոններ են ազդում դրանց կայունության կամ փոփոխության վրա, և ինչ դեր ունի սոցիալական շարժը հասարակական փոփոխությունների մեջ։ Այն օգտակար է սոցիոլոգների, հասարակագիտական մասնագետների, ուսուցիչների, ուսանողների և հասարակության տարբեր շերտերի համար, ովքեր հետաքրքրված են սոցիալական կառուցվածքի և արդարության խնդիրներով։