Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1987, Մարտ, թիվ 11)

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է հայերենի ուսուցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը այն ուսումնական խմբերում, որտեղ ընդգրկված են տարբեր մայրենի լեզուներ և լեզվամշակութային միջավայրեր ունեցող ուսանողներ։ Հետազոտության հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է բազմալեզու խմբերում հայերենի արդյունավետ դասավանդման կազմակերպման, ուսանողների լեզվական տարբեր մակարդակների հաշվառման և նրանց անհատական կրթական կարիքներին համապատասխան մեթոդների ընտրության վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևորվում են լեզվական միջավայրի, սովորողների նախնական գիտելիքների, մայրենի լեզվի ազդեցության և միջմշակութային տարբերությունների դերը հայերենի յուրացման գործընթացում։ Աշխատությունը դիտարկում է նաև այն դժվարությունները, որոնց կարող են հանդիպել այլալեզու ուսանողները հայերենի հնչյունական համակարգը, բառապաշարը, քերականական կառուցվածքները, շարահյուսական հարաբերությունները և խոսքային հմտությունները յուրացնելիս։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում դասավանդման հաղորդակցական և գործնական մոտեցումներին, որոնք հնարավորություն են տալիս լեզուն սովորեցնել ոչ միայն որպես կանոնների և տեսական գիտելիքների ամբողջություն, այլև որպես իրական հաղորդակցության միջոց։ Կարևորվում է նաև ուսուցման գործընթացում տարբերակված մոտեցման կիրառումը, որի միջոցով հնարավոր է համատեղ աշխատել տարբեր պատրաստվածություն ունեցող ուսանողների հետ՝ պահպանելով նրանց ներգրավվածությունն ու առաջընթացի հնարավորությունը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայերենի՝ որպես օտար կամ երկրորդ լեզվի դասավանդմամբ զբաղվող մասնագետների, բուհերի դասախոսների, մեթոդիստների և լեզվական կրթության կազմակերպիչների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու բազմալեզու լսարաններում հայերենի ուսուցման կազմակերպչական և մեթոդական խնդիրների մասին և ընդգծում է սովորողակենտրոն, ճկուն ու հաղորդակցական ուսուցման նշանակությունը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է կրծքագեղձի քաղցկեղի դեպքում HER-2/neu կենսաբանական ցուցանիշի կարգավիճակի և հիվանդության կանխատեսման համար նշանակություն ունեցող կլինիկական ու ձևաբանական բնութագրերի միջև փոխկապակցվածությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ուռուցքային հյուսվածքի կենսաբանական առանձնահատկությունների գնահատումն է՝ HER-2/neu կարգավիճակը համադրելով հիվանդության կլինիկական ընթացքը և ուռուցքի ախտաբանական բնութագրերը նկարագրող տարբեր ցուցանիշների հետ։ Ուսումնասիրվում են ուռուցքի չափը, տարբերակման աստիճանը, հյուսվածաբանական առանձնահատկությունները, ավշային հանգույցների վիճակը, հիվանդության տարածվածությունը և հորմոնային ընկալիչների կարգավիճակը՝ որպես համալիր կանխատեսական գնահատման բաղադրիչներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե HER-2/neu-ի արտահայտվածության կամ համապատասխան գենային փոփոխությունների առկայությունն ինչպիսի հարաբերակցություն կարող է ունենալ ուռուցքի կենսաբանական վարքի այլ ցուցանիշների հետ։ Կարևորվում է նաև էստրոգենային և պրոգեստերոնային ընկալիչների տվյալների համադրումը, քանի որ ժամանակակից ուռուցքաբանության մեջ կրծքագեղձի նորագոյացությունների բնութագրումը հիմնվում է մի քանի փոխկապակցված կենսաբանական ցուցանիշների գնահատման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել տարբեր կլինիկաձևաբանական խմբերի միջև HER-2/neu կարգավիճակի տարածվածության տարբերությունները և վիճակագրական կապերը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հիվանդության ընթացքի գնահատման համար նշանակություն ունեցող օրինաչափությունները։ Աշխատանքը կարևորում է իմունահյուսվածաքիմիական և մոլեկուլային հետազոտությունների դերը ուռուցքային հյուսվածքի բնութագրման գործընթացում՝ դրանք դիտարկելով կլինիկական ու հյուսվածաբանական տվյալների հետ միասնական համակարգում։ Նման համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել նորագոյացության կենսաբանական առանձնահատկությունների մասին և տարբերակել կլինիկական առումով նշանակություն ունեցող ենթախմբերը։ Միաժամանակ ընդգծվում է, որ որևէ առանձին կենսաբանական ցուցանիշի նշանակությունը նպատակահարմար է գնահատել հիվանդության փուլի, ուռուցքի աստիճանի, հորմոնային ընկալիչների և այլ կլինիկաձևաբանական գործոնների համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է կլինիկական ուռուցքաբանության, ախտաբանական անատոմիայի և մոլեկուլային ախտորոշման մոտեցումները՝ կրծքագեղձի քաղցկեղի կենսաբանական բազմազանության և կանխատեսական գործոնների փոխհարաբերությունների առավել ամբողջական ուսումնասիրման նպատակով։

История

Գ. Գ. Սարգսյանի աշխատությունը ներկայացնում է պատմամշակութային հուշարձանների պահպանության տեսական և գործնական հիմունքները՝ նախատեսված բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։ Դասընթացը վերաբերում է մշակութային ժառանգության պահպանության նշանակությանը, հուշարձանների պատմական, գիտական, գեղարվեստական և հասարակական արժեքին, ինչպես նաև դրանց պաշտպանության ու խնամքի կազմակերպման հիմնական սկզբունքներին։ Հուշարձանների պահպանությունը դիտարկվում է որպես պատմական հիշողության և ազգային մշակութային ինքնության շարունակականությունն ապահովող կարևոր գործունեություն։ Ուսումնասիրության շրջանակում ընդգծվում են հուշարձանների բացահայտման, հաշվառման, փաստագրման, ուսումնասիրության, պահպանական վիճակի գնահատման և վերականգնման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում է նաև պատմական միջավայրի ամբողջականության պահպանումը, հուշարձանների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի ձևավորումը և դրանց օգտագործման ու հանրահռչակման ընթացքում պահպանական պահանջների կիրառումը։ Դասընթացը կարող է օգտակար լինել մշակութաբանության, պատմության, հնագիտության, ճարտարապետության, թանգարանագիտության և մշակութային ժառանգության կառավարման ոլորտների ուսանողների ու մասնագետների համար։ Այն նպաստում է հուշարձանների պահպանության հիմնարար հասկացությունների յուրացմանը և մշակութային արժեքների նկատմամբ մասնագիտական ու հասարակական պատասխանատվության գիտակցմանը։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հացահատիկի արտադրության կազմակերպական և տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ նոր արտադրահարաբերությունների ձևավորման և շուկայական տնտեսության պայմաններում։ Գրքում վերլուծվում են հացահատիկային տնտեսության զարգացման հիմնական միտումները, արտադրության կազմակերպման առանձնահատկությունները, հողօգտագործման արդյունավետությունը, արտադրական ռեսուրսների կառավարման սկզբունքները և ոլորտի մրցունակության բարձրացման հնարավորությունները։ Հեղինակը ներկայացնում է գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման ժամանակակից մոտեցումները, գնահատում է տնտեսական բարեփոխումների ազդեցությունը հացահատիկի արտադրության վրա, ինչպես նաև քննարկում է գյուղացիական տնտեսությունների, գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների և պետական աջակցության դերը ոլորտի կայուն զարգացման գործում։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում արտադրության ինքնարժեքի, գնագոյացման, շուկայավարման, ներդրումային քաղաքականության, նյութատեխնիկական ապահովման, արտադրողականության բարձրացման և պարենային անվտանգության ապահովման հիմնահարցերին՝ առաջարկելով գիտականորեն հիմնավորված կազմակերպատնտեսական լուծումներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոլորտի զարգացման ռազմավարական ուղղություններին, արտադրության արդյունավետության բարձրացման մեխանիզմներին և հացահատիկային տնտեսության երկարաժամկետ կայունության ապահովման ուղիներին։ Գիրքը նախատեսված է գյուղատնտեսության տնտեսագետների, ագրարային ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, պետական կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են գյուղատնտեսության կազմակերպման, ագրարային տնտեսության և հացահատիկի արտադրության զարգացման հիմնախնդիրներով։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ոչ լեզվական բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում անգլերեն պատմագիտական տերմինաբանության ընտրության, համակարգման և մեթոդական տիպականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ մասնագիտական օտար լեզվի ուսուցման արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Քննության են առնվում պատմագիտական բառապաշարի լեզվաբանական և մասնագիտական առանձնահատկությունները, տերմինների ընտրության չափանիշները և ուսումնական նյութում դրանց ընդգրկման սկզբունքները։ Վերլուծվում են տերմինների իմաստային կառուցվածքը, գործածության հաճախականությունը, մասնագիտական նշանակությունը և պատմագիտական տարբեր թեմատիկ ոլորտներին պատկանելությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական բառապաշարի դասակարգման և մեթոդական խմբավորման հնարավորություններին՝ ըստ լեզվական բարդության, իմաստային կապերի, կիրառության ոլորտի և յուրացման աստիճանի։ Դիտարկվում են ուսանողների մասնագիտական հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը նպաստող վարժությունների, առաջադրանքների և ուսուցման մեթոդների ընտրության սկզբունքները։ Քննարկվում են տերմինների ընկալման, մտապահման և խոսքային գործունեության մեջ ճիշտ կիրառման ընթացքում առաջացող դժվարությունները, ինչպես նաև դրանց հաղթահարման մեթոդական միջոցները։ Կարևորվում է տերմինաբանական աշխատանքի կապը մասնագիտական տեքստերի ընթերցանության, թարգմանության, բանավոր հաղորդակցության և գիտական տեղեկատվության ընկալման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ուսումնական բառապաշարի ծավալի որոշմանը, նյութի աստիճանական բարդացմանը և սովորողների մասնագիտական պահանջներին համապատասխանեցմանը։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել մասնագիտական անգլերենի դասավանդման բովանդակության կատարելագործմանը, պատմագիտական տերմինաբանության յուրացման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը և ուսանողների՝ օտարալեզու մասնագիտական աղբյուրների հետ ինքնուրույն աշխատելու կարողությունների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի մասնագետների, պատմաբանների, բուհերի դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային համակարգի զարգացման, արդյունավետության բարձրացման և հարկային ռազմավարության կատարելագործման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են հարկային քաղաքականության տեսական հիմքերը, հարկային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, պետական բյուջեի ձևավորման գործում հարկերի դերը և տնտեսության տարբեր ոլորտների վրա հարկային կարգավորման ազդեցությունը։ Հեղինակը դիտարկում է գործող հարկային մեխանիզմների արդյունավետությունը, հարկային վարչարարության կազմակերպման խնդիրները, ստվերային տնտեսության ազդեցությունը հարկային մուտքերի վրա, ինչպես նաև հարկերից խուսափելու և հարկային պարտավորությունների չկատարման պատճառները։ Ուսումնասիրվում են միջազգային փորձը և տարբեր երկրների հաջողված հարկային մոդելները՝ գնահատելով դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային բեռի օպտիմալ բաշխմանը, գործարար միջավայրի բարելավմանը, ներդրումների խթանմանը, փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացմանը, ինչպես նաև տնտեսական աճին նպաստող հարկային գործիքների մշակմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են առաջարկություններ և ռազմավարական մոտեցումներ, որոնք ուղղված են հարկային համակարգի թափանցիկության, կանխատեսելիության և մրցունակության բարձրացմանը, պետական եկամուտների կայուն աճի ապահովմանը և տնտեսության երկարաժամկետ զարգացման նպատակների իրականացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների և հարկային քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։