Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1982, Մարտ, թիվ 7)

География

Աշխատությունը տարրական դպրոցի աշակերտների համար նախատեսված աշխարհագրության դասագիրք է, որի նպատակն է սովորողներին ծանոթացնել Երկրի, աշխարհագրական տարածքների, երկրների և բնակչության վերաբերյալ հիմնական գիտելիքներին՝ հաշվի առնելով ժամանակակից համարվող վիճակագրական տեղեկությունները։ Այն միտված է աշխարհագրական պատկերացումների ձևավորմանը, տարածական կողմնորոշման զարգացմանը և տարբեր երկրների ու տարածաշրջանների առանձնահատկությունների ճանաչմանը։ Այս բնույթի ուսումնական ձեռնարկներում սովորաբար ներկայացվում են մայրցամաքներն ու օվկիանոսները, պետությունների աշխարհագրական դիրքը, բնակչության տեղաբաշխումը, քաղաքներն ու բնակավայրերը, բնական պայմանները, կլիմայական տարբերությունները և տնտեսական գործունեության հիմնական ձևերը։ Վիճակագրական տվյալների կիրառումը հնարավորություն է տալիս աշխարհագրական տեղեկությունները համադրել թվային ցուցանիշների հետ՝ պատկերացում կազմելով բնակչության թվի, տարածքների չափերի և երկրների միջև առկա տարբերությունների մասին։ Դասագրքի մանկավարժական նշանակությունը պայմանավորված է աշխարհագրական գիտելիքների մատչելի ներկայացմամբ և սովորողների դիտողականության, համեմատելու ու տեղեկությունները վերլուծելու կարողությունների զարգացմամբ։ Այն կարող էր ծառայել որպես տարրական կրթության հիմնական ուսումնական նյութ՝ աշխարհագրական հասկացությունների աստիճանական յուրացման համար։ Գիրքը կարևոր է նաև 19-րդ դարի հայալեզու աշխարհագրական գրականության և դպրոցական կրթության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել աշխարհագրության պատմությամբ, կրթության զարգացմամբ և հայերեն ուսումնական ձեռնարկների ձևավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Քանի որ դասագիրքը հիմնված է իր ժամանակի վիճակագրական տվյալների վրա, այն նաև պատմական արժեք ունի՝ անցյալ դարավերջի աշխարհագրական գիտելիքների ու աշխարհի վերաբերյալ պատկերացումների ուսումնասիրության համար։

Другие предметы

Նախատեսված է շինարարական և մեքենաշինական ուղղություններով սովորող ուսանողների, ինչպես նաև ճարտարագետների համար և նպատակ ունի զարգացնել նյութերի դիմադրության տեսության կիրառական հմտությունները՝ տարբեր բեռնվածքային իրավիճակներում կոնստրուկցիաների ամրության, կայունության և դեֆորմացիայի վերլուծության միջոցով, գրքում ընդգրկված են մեծ թվով հաշվարկային խնդիրներ, որոնք վերաբերում են ձգման, սեղմման, ծռման, ոլորման և համակցված լարումների դեպքերին, ինչպես նաև բարդ կոնստրուկտիվ տարրերի վարքագծին տարբեր ուժային ազդեցությունների պայմաններում, ներկայացվում են խնդրային իրավիճակներ, որոնք թույլ են տալիս խորությամբ հասկանալ լարվածությունների բաշխումը, դեֆորմացիաների բնույթը և նյութերի մեխանիկական հատկությունների ազդեցությունը կառուցվածքների ընդհանուր վարքի վրա, ժողովածուն ներառում է նաև հաշվարկների լուծման մեթոդաբանություն՝ բանաձևերի կիրառման, գրաֆիկական վերլուծության և ինժեներական մոտեցումների համադրությամբ, ինչը օգնում է ուսանողներին ոչ միայն գտնել ճիշտ պատասխաններ, այլև հասկանալ լուծման տրամաբանությունը, աշխատությունը հատուկ ուշադրություն է դարձնում ինժեներական մտածողության ձևավորմանը և կառուցվածքային անվտանգության ապահովման հիմնական սկզբունքներին, որոնք կարևոր են իրական նախագծային աշխատանքներում, խնդիրների ընտրությունը կատարված է այնպես, որ ընդգրկի ինչպես հիմնական, այնպես էլ բարդացված դեպքեր, ապահովելով աստիճանական ուսուցման հնարավորություն, ժողովածուն նաև օգնում է կապ հաստատել տեսական նյութի և գործնական ինժեներական կիրառությունների միջև՝ դարձնելով այն կարևոր ուսումնական գործիք տեխնիկական կրթության համակարգում:

Литература

Ակամա երգիծաբանները ստեղծագործությունը ներկայացնում է երգիծական շնչով գրված պատմությունների ու դիտարկումների հավաքածու, որտեղ հեղինակը քննադատական հայացքով անդրադառնում է մարդկային վարքագծի, հասարակական հարաբերությունների և առօրյա կյանքի հակասություններին։ Տեքստերում երգիծանքը ոչ թե պարզապես հումորի միջոց է, այլ մտածողության ձև, որը բացահայտում է մարդկանց ինքնախաբեությունները, ձևականությունները և երբեմն էլ անգիտակցական ծիծաղելի կողմերը։ Հեղինակը ստեղծում է իրավիճակներ, որտեղ սովորական թվացող իրադարձությունները աստիճանաբար բացահայտում են ավելի խորքային սոցիալական ու հոգեբանական շերտեր՝ ցույց տալով, թե ինչպես է մարդը հաճախ ակամա հայտնվում ծիծաղելի կամ հակասական դիրքերում։ Լեզուն պարզ է, բայց հագեցած ենթատեքստերով, իսկ պատմվածքների կառուցվածքը թույլ է տալիս երգիծական դիտարկումները վերածել ընդհանուր հասարակական պատկերների, որոնք դուրս են գալիս միայն անհատական փորձառության շրջանակներից։

География

Աշխատությունը նախատեսված է երկրաբանության վերաբերյալ հիմնական գիտելիքների համառոտ և մատչելի ներկայացման համար։ Երկրաբանությունը՝ որպես բնական գիտություն, ուսումնասիրում է Երկրի կառուցվածքը, կազմությունը, ծագումն ու զարգացման պատմությունը, ինչպես նաև երկրակեղևում տեղի ունեցող բնական գործընթացները։ Այս բնույթի ուսումնական հրատարակությունները սովորաբար անդրադառնում են ապարների և հանքանյութերի առանձնահատկություններին, երկրաբանական շերտերի ձևավորմանը, Երկրի մակերևույթի փոփոխություններին և բնության մեջ ընթացող երկարատև գործընթացներին։ Համառոտ շարադրանքի ձևաչափը նպատակ ունի համակարգված ներկայացնելու գիտակարգի հիմնարար հասկացությունները՝ ընթերցողին տալով երկրաբանական երևույթների ընդհանուր պատկերացում։ Աշխատությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայերեն գիտակրթական գրականության համատեքստում, երբ բնական գիտությունների վերաբերյալ տեղեկությունների տարածումը կարևոր նշանակություն ուներ կրթության և գիտական աշխարհայացքի ձևավորման համար։ Այն արտացոլում է հայերեն գիտական տերմինաբանության զարգացման և բնական գիտությունների ուսուցման նյութերի ստեղծման ընթացքը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում երկրաբանության պատմությամբ, հայերեն գիտական գրականության զարգացմամբ և 19-րդ դարի կրթական մշակույթով զբաղվող հետազոտողների ու ընթերցողների համար։

География

Հեղինակը Խաչատրյան Հ.Ս., հանդիսանում է ուսումնական և գիտամեթոդական ձեռնարկ, որը նվիրված է Հյուսիսային Ամերիկայի ֆիզիկական աշխարհագրության համապարփակ ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է մայրցամաքի բնական միջավայրի հիմնական բաղադրիչները՝ ռելիեֆը, երկրաբանական կառուցվածքը, կլիման, ներքին ջրերը, հողերը, բուսական և կենդանական աշխարհը, ինչպես նաև դրանց տարածքային առանձնահատկությունները և փոխկապակցվածությունը։ Գրքում մանրամասնորեն բացատրվում են բնական գոտիականության օրինաչափությունները, օվկիանոսների և ծովերի ազդեցությունը կլիմայի ձևավորման վրա, բնական ռեսուրսների բաշխվածությունը և դրանց տնտեսական նշանակությունը։ Ներառված են նաև տարածաշրջանային բնութագրումներ՝ Կանադական վահանից մինչև Մեքսիկական բարձրավանդակ, ինչպես նաև Ատլանտյան և Խաղաղօվկիանոսյան ափամերձ տարածքների առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված բնական երևույթների՝ սեյսմիկ ակտիվության, փոթորիկների, գետային համակարգերի և սառցադաշտային գործընթացների վերլուծությանը։ Գիրքը նախատեսված է դպրոցական բարձր դասարանների աշակերտների, ուսանողների և աշխարհագրության մասնագետների համար՝ նպաստելով Հյուսիսային Ամերիկայի բնական միջավայրի գիտական և համակարգված ընկալմանը։

Экономика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության կենսաթոշակային ապահովության պետական կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են կենսաթոշակային համակարգի տեսական հիմքերը, սոցիալական ապահովության մոդելները և դրանց կիրառման միջազգային փորձը՝ որպես համեմատական վերլուծության հիմք։ Հեղինակը վերլուծում է ՀՀ կենսաթոշակային համակարգի կառուցվածքը, ֆինանսավորման աղբյուրները, կուտակային և բաշխողական բաղադրիչների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև ժողովրդագրական գործոնների ազդեցությունը համակարգի կայունության վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև պետական կարգավորման մեխանիզմները, կենսաթոշակային բարեփոխումների ընթացքը, սոցիալական արդարության ապահովման խնդիրները և բնակչության ծերացման պայմաններում ֆինանսական կայունության պահպանման մարտահրավերները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգի արդյունավետության բարձրացման ուղղություններին՝ ներառյալ վարչարարության կատարելագործումը, ներդրումային քաղաքականության բարելավումը և սոցիալական ռիսկերի նվազեցումը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, սոցիալական քաղաքականության մասնագետների, պետական կառավարման աշխատողների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական վերլուծություն կենսաթոշակային ապահովության պետական կարգավորման վերաբերյալ։