Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ (1986, թիվ 4)

Экономика

Հաշվապահական հաշվառման հիմունքներ-ը ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է հաշվապահական հաշվառման տեսական հիմքերը և գործնական սկզբունքները՝ սկսած ամենապարզ տնտեսական գործառնությունների արձանագրումից մինչև ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման հիմնական կանոնները, աշխատությունում բացատրվում են հաշվապահության հիմնական հասկացությունները՝ ակտիվներ, պարտավորություններ, սեփական կապիտալ, եկամուտներ և ծախսեր, ինչպես նաև դրանց միջև կապը կազմակերպության տնտեսական գործունեության արտացոլման համակարգում, մանրամասն ներկայացվում է կրկնակի գրանցման սկզբունքը, հաշիվների կառուցվածքը և գործառնությունների դասակարգումը, ընդգծվում է սկզբնական փաստաթղթերի կարևորությունը և հաշվառման ճիշտ կազմակերպման պահանջները, ինչպես նաև ֆինանսական հաշվետվությունների կազմման տրամաբանությունը՝ հաշվեկշիռ, շահույթի և վնասի հաշվետվություն և այլ հիմնական ձևեր, միաժամանակ շեշտվում է հաշվապահական տեղեկատվության դերը կառավարչական որոշումների ընդունման, ֆինանսական վերահսկողության և կազմակերպության գործունեության գնահատման մեջ, աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների և սկսնակ մասնագետների համար՝ ձևավորելու հաշվապահական մտածողության ամուր հիմք և գործնական հմտություններ։

Экономика

Այս գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն կրթության կառավարման արդի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով կրթական համակարգի արդյունավետ կազմակերպման և զարգացման կարևորագույն հարցերը։ Աշխատանքում վերլուծվում են բարձրագույն կրթության կառավարման կառուցվածքային առանձնահատկությունները, բուհերի գործունեության կազմակերպման մեխանիզմները, կառավարման արդյունավետության բարձրացման ուղիները և ոլորտում առկա մարտահրավերները։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են կրթության որակի ապահովման, ֆինանսավորման, կառավարման ինքնավարության, ռազմավարական պլանավորման և միջազգային չափանիշներին համապատասխանեցման խնդիրները։ Հայաստանի բարձրագույն կրթության համակարգի զարգացման գործընթացում կարևոր տեղ են զբաղեցնում կառավարման բարեփոխումները, որակի վերահսկման մեխանիզմները և կրթական քաղաքականության նոր մոտեցումները։ Գրքում ներկայացված վերլուծությունները կարող են օգտակար լինել կրթության կառավարման մասնագետների, բուհերի ղեկավարների, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բարձրագույն կրթության զարգացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Право

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է խուլիգանության քրեաիրավական և կրիմինալոգիական հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում՝ ընդգծելով այս երևույթի իրավական կարգավորումը, պատճառները և կանխարգելման մեխանիզմները։ Նյութում վերլուծվում են խուլիգանության տեսակները, դրանց որակական և քանակական հատկանիշները, ինչպես նաև այս հանցագործությունների համար նախատեսված քրեաիրավական պատասխանատվության կանոնները՝ ներառյալ քրեական օրենսգրքում սահմանված պատժամիջոցները և դրանց կիրառության պրակտիկան։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է սոցիալ-հոգեբանական գործոնները, որոնք նպաստում են խուլիգանության ձևավորմանը, օրինակ՝ ընտանիքային և կրթական ազդեցությունները, տարիքային խումբերի առանձնահատկությունները և երիտասարդության շրջանում սոցիալ-հոգեբանական դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կանխարգելման ռազմավարություններին, հասարակական վերահսկողության մեխանիզմներին և իրավապահ մարմինների փորձին՝ խուլիգանության դեպքերի նվազեցման գործում։ Նյութը կարևոր է իրավաբանների, քրիմինոլոգների, ոստիկանության և սոցիալական ծառայությունների մասնագետների համար՝ ուղղված իրավական կարգի պահպանմանը և հասարակական անվտանգության ամրապնդմանը։

История

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսին Պետերբուրգի և Մոսկվայի համալսարանների նշանակության ուսումնասիրությանը հայ մտավորականության ձևավորման և մասնագիտական պատրաստության գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում ռուսական կայսրության առաջատար բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում հայ երիտասարդների կրթության պայմանները, նրանց մասնագիտական ընտրությունը, գիտական և հասարակական միջավայրի ազդեցությունը, ինչպես նաև ստացած գիտելիքների հետագա կիրառությունն են հայկական հասարակական ու մշակութային կյանքում։ Քննության են առնվում այն կրթական և մտավոր պայմանները, որոնց շնորհիվ համալսարանական միջավայրը նպաստում էր նոր աշխարհայացքների, գիտական մտածողության և մասնագիտական կարողությունների ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ուսանողների հաղորդակցությանը ժամանակաշրջանի գիտական դպրոցների, դասախոսական շրջանակների և հասարակական-մշակութային հոսանքների հետ, ինչպես նաև նրանց մասնակցությանը ուսանողական ու ազգային կրթամշակութային նախաձեռնություններին։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր մասնագիտություններով կրթություն ստացած հայ ուսանողների գործունեության ուսումնասիրություն՝ ցույց տալով նրանց հետագա ներդրումը կրթության, գիտության, գրականության, մամուլի, բժշկության, իրավագիտության և հասարակական կյանքի այլ ոլորտներում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բարձրագույն կրթության միջոցով եվրոպական և ռուսական գիտական ու գաղափարական նոր ուղղությունների փոխանցումը հայկական մտավոր միջավայրին։ Համալսարաններում ձևավորված մասնագիտական կապերը և գիտական հետաքրքրությունները կարող էին շարունակվել ուսումն ավարտելուց հետո՝ նպաստելով հայկական կրթական հաստատությունների զարգացմանը, գիտական ուսումնասիրությունների ընդլայնմանը և հասարակական մտքի նորացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև հայ ուսանողների աշխարհագրական ու սոցիալական ծագումը, կրթություն ստանալու հնարավորությունները և համալսարանական կրթության ազդեցությունը նրանց ազգային ու մշակութային ինքնագիտակցության վրա։ Երկու համալսարանների համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց կրթական միջավայրերի ընդհանուր և տարբեր առանձնահատկությունները և գնահատելու դրանց տեղը XIX դարի հայ մտավորականության ձևավորման ընդհանուր գործընթացում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կրթության պատմության, հայ հասարակական մտքի պատմության և մտավորականության սոցիալական պատմության մոտեցումները՝ լուսաբանելով բարձրագույն կրթության դերը նոր ժամանակների հայ մասնագիտական ու մտավոր վերնախավի ձևավորման գործում։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է հայկական կերպարվեստում ոչ առարկայական և վերացական գեղարվեստական մտածողության ձևավորման, զարգացման ու փոխակերպումների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Հայաստանի մշակութային կյանքի և միջազգային արվեստային գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում այն գեղագիտական փոփոխություններն են, որոնց արդյունքում արվեստագետները աստիճանաբար հեռանում են իրականության անմիջական պատկերումից և ստեղծագործության հիմնական արտահայտչամիջոցներ դարձնում գույնը, գիծը, ձևը, ռիթմը, տարածությունը և դրանց փոխհարաբերությունները։ Քննվում են վերացական մտածողության նախադրյալները, հայկական արվեստի ավանդական ձևային համակարգերի հնարավոր ազդեցությունները և եվրոպական ու համաշխարհային մոդեռնիստական ուղղությունների հետ ստեղծագործական առնչությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն պատմամշակութային միջավայրին, որի պայմաններում նորարարական գեղարվեստական լեզուները ընդունվել, սահմանափակվել կամ վերաիմաստավորվել են տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Ուսումնասիրվում են նկարիչների անհատական որոնումները, կոմպոզիցիոն կառուցվածքի փոփոխությունները, գունային հարաբերությունների ինքնուրույն նշանակությունը և երկրաչափական կամ ազատ ձևերի կիրառման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է նաև խորհրդային ժամանակաշրջանի պաշտոնական գեղագիտական սկզբունքների և արվեստագետների նորարարական ձգտումների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև հետագա փուլերում ստեղծագործական ազատության ընդլայնման ազդեցությունը վերացական արվեստի զարգացման վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել գեղանկարչությունը, գրաֆիկան, քանդակագործությունը և արվեստի այլ ձևեր՝ բացահայտելու համար վերացական մտածողության բազմազան դրսևորումները։ Առանձին նշանակություն ունի հայկական ազգային մշակութային ժառանգության և արդիական գեղարվեստական լեզվի փոխհարաբերության խնդիրը, քանի որ որոշ ստեղծագործություններում ավանդական զարդարվեստի, միջնադարյան արվեստի կամ բնապատկերային ընկալումների տարրերը կարող են վերափոխվել ժամանակակից ձևային կառուցվածքների։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ցուցահանդեսային կյանքի, արվեստագիտական քննադատության, մասնագիտական միջավայրի և միջազգային մշակութային կապերի դերակատարությանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայկական վերացական արվեստի զարգացման հիմնական փուլերին և գեղագիտական որոնումներին՝ այն ներկայացնելով որպես հայկական ժամանակակից կերպարվեստի ինքնուրույն ու բազմաշերտ երևույթ։

Медицина

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բնակչության ստոմատոլոգիական վիճակի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ նույնականացման նպատակով, դիտարկելով ատամնաբուժական տվյալների կիրառումը դատաբժշկական և անձի նույնականացման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են ատամնաշարի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ատամների մորֆոլոգիական և պաթոլոգիական փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց կայունությունը ժամանակի ընթացքում, ինչը հնարավորություն է տալիս օգտագործել դրանք որպես վստահելի կենսաբանական նույնականացման գործիք։ Հեղինակը վերլուծում է ստոմատոլոգիական տվյալների հավաքագրման, համակարգման և համեմատական գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը քրեագիտական փորձաքննություններում, զանգվածային աղետների հետևանքով զոհերի նույնականացման և անհայտ անձանց բացահայտման գործընթացներում։ Գրքում քննարկվում են նաև միջազգային փորձը, դատաբժշկական ստոմատոլոգիայի զարգացման միտումները և Հայաստանի բնակչության առանձնահատկությունները այդ համատեքստում։ Աշխատությունը համադրում է կլինիկական, անտրոպոլոգիական և իրավական մոտեցումները՝ առաջարկելով գործնական լուծումներ նույնականացման համակարգերի կատարելագործման համար։ Գիրքը նախատեսված է ստոմատոլոգների, դատաբժիշկների, քրեագետների, անտրոպոլոգների, գիտահետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։