Ещё в разделе Медицина

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Другие предметы

    Կենսագործունեության անվտանգություն բաժին

    Կենսագործունեության անվտանգությունը գիտական և կիրառական ուղղություն է, որը ուսումնասիրում է մարդու կյանքի, առողջության և գործունեության անվտանգ պայմանների ապահովման սկզբունքներն ու միջոցները՝ տարբեր միջավայրերում՝ կենցաղում, աշխատանքի վայրում, արտադրությունում և արտակարգ իրավիճակներում։ Այն ընդգրկում է վտանգների բացահայտումը, դրանց կանխարգելումը և վնասակար ազդեցությունների նվազեցման մեխանիզմները՝ կապված ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և հոգեբանական գործոնների հետ։ Այս ոլորտը սերտորեն կապված է Occupational safety and health հասկացության հետ, որը նպատակ ունի ապահովել անվտանգ աշխատանքային պայմաններ և կանխել արտադրական վնասվածքներն ու մասնագիտական հիվանդությունները։ Կենսագործունեության անվտանգությունը նաև ներառում է առաջին օգնության հիմունքները, հրդեհային անվտանգությունը, էվակուացիայի կանոնները և ռիսկերի գնահատման մեթոդները, որոնք կարևոր են մարդու և հասարակության անվտանգության համար։ Այն ուսումնասիրում է, թե ինչպես նվազեցնել տեխնածին և բնական վտանգների ազդեցությունը՝ սկսած պարզ կենցաղային իրավիճակներից մինչև խոշոր արդյունաբերական կամ աղետային դեպքեր։ Այս գիտակարգի հիմնական նպատակն է ձևավորել անվտանգ վարքագծի մշակույթ, բարձրացնել մարդկանց պատրաստվածությունը արտակարգ իրավիճակներին և նվազեցնել վտանգավոր իրավիճակների առաջացման հավանականությունը։

    Обновлено. 2026-09-10
    Կենսագործունեության անվտանգություն բաժին
    Онлайн

    Другие предметы

    Aserbaidschan meldet Festnahme von früherem Präsidenten von Bergkarabach

    Նյութը վերաբերում է Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ղեկավարներից մեկի ձերբակալության մասին տարածված հաղորդագրությանը։ Հոդվածի առանցքում քաղաքական և իրավական նշանակություն ունեցող այդ իրադարձությունն է, որը ներկայացվում է Ադրբեջանի իշխանությունների հաղորդած տեղեկությունների համատեքստում։ Նման հրապարակումները կարևոր են հատկապես Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ երկարամյա հակամարտության, տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների և նախկինում գոյություն ունեցած կառավարման համակարգի ներկայացուցիչների հետագա ճակատագրի ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հետևելու Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև հարաբերությունների զարգացումներին, հակամարտությունից հետո ձևավորված քաղաքական ու իրավական իրողություններին և տարածաշրջանի նկատմամբ Ադրբեջանի վերահսկողության հաստատումից հետո տեղի ունեցած գործընթացներին։ Հոդվածը կարող է հետաքրքրել Հարավային Կովկասի քաղաքականությամբ, միջազգային հարաբերություններով, տարածաշրջանային անվտանգության և Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, լրագրողներին և ընթերցողներին։

    Обновлено. 2026-09-17
    Aserbaidschan meldet Festnahme von früherem Präsidenten von Bergkarabach
    Онлайн

    Экономика

    Հայաստանի Հանրապետության ագրարային աշխատանքի էկոնոմիկա

    Հեղինակը ներկայացնում է, թե ինչպես է ագրարային ոլորտը, որը ձևավորում է Հայաստանի տնտեսության կարևոր հատվածներից մեկը, կապված աշխատանքային շուկայի հետ՝ ինչպես տեղի ունեցող փոփոխությունները, զարգացումները ու մարտահրավերները ազդում են երկրի գյուղատնտեսության վրա։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ագրարային ոլորտի աշխատանքային ուժի պահանջարկի ու առաջարկի անհամապատասխանություններին, ոլորտում զբաղվածության բարձր մակարդակին ու դրա արտագաղթի հետ կապված խնդիրներին, ինչպես նաև աշխատավարձերի անհավասարությանը գյուղական և քաղաքային տարածքների միջև։ Հակոբյանը վերլուծում է, թե ինչպես են տնտեսության զարգացման տարբեր փուլերում փոխվում ագրարային աշխատանքի բնութագրերը՝ կադրերի պատրաստություն, գյուղատնտեսական մեթոդներ, հողօգտագործման համակարգեր և մեխանիզացիա, որոնք ազդեցություն են ունենում գյուղական բնակչության զբաղվածության վրա։ Գիրքը նաև անդրադառնում է գյուղատնտեսության զարգացմանն ուղղված պետության քաղաքականությանը՝ աշխատուժի արդյունավետ օգտագործման, մարզերում զբաղվածության ապահովման, արտագաղթի կանխարգելման և ագրարային աշխատանքում թեթև ու ծանր պայմանների միջև հավասարակշռություն ստեղծելու հարցերին։ Հեղինակը ներկայացնում է նաև միջազգային փորձը՝ համեմատելով Հայաստանի ագրարային աշխատանքի շուկայի կազմակերպման մեթոդները՝ օգտագործելով տարբեր երկրների օրինակներ՝ գյուղատնտեսության մեջ աշխատանքի օգտագործման նորարարական մոտեցումների վերաբերյալ։ Գրքում անդրադարձ կա նաև գյուղատնտեսության ոլորտի զարգացմանն ուղղված հիմնարար լուծումների՝ անասնապահության, բերքահավաքի, ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացման և գյուղատնտեսական կրթության ու վարպետության հմտությունների զարգացման հարցերին։ Գիրքը օգտակար կլինի ագրարային տնտեսության, աշխատանքի շուկայի և գյուղատնտեսական քաղաքականության վերաբերյալ ուսումնասիրություններ և հետազոտություններ իրականացնող մասնագետների, տնտեսագետների և սոցիոլոգների համար։ Այն նաև կարևոր աղբյուր է բակալավրի ու մագիստրատուրայի ուսանողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են ագրարային տնտեսության և աշխատանքի էկոնոմիկայի հարցերը։

    Обновлено. 2026-09-19
    Հայաստանի Հանրապետության ագրարային աշխատանքի էկոնոմիկա
    Онлайн

    Лингвистика

    Գիտական ֆանտաստիկայի ոճագործառական դրսևորումները կիբերփանկ ժանրում (Վ.Գիբսոնի ստեղծագործությունների հիման վրա)

    Աշխատությունը նվիրված է գիտական ֆանտաստիկայի ոճագործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը կիբերփանկ ժանրում՝ Ուիլյամ Գիբսոնի ստեղծագործությունների հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում այն լեզվական, ոճական և գեղարվեստական միջոցներն են, որոնց օգնությամբ կիբերփանկ գրականությունը ձևավորում է տեխնոլոգիապես զարգացած, սոցիալական հակասություններով և տեղեկատվական հոսքերի գերակայությամբ բնութագրվող ապագայի պատկեր։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է գիտական ֆանտաստիկան ոչ միայն որպես թեմատիկ ուղղություն, այլև որպես առանձնահատուկ լեզվական և ոճական համակարգ, որտեղ տեխնոլոգիական նորարարությունները, վիրտուալ իրականությունը, կիբերտարածությունը, արհեստական բանականությունը և մարդու ու տեխնոլոգիայի փոխհարաբերությունները արտահայտվում են հատուկ բառապաշարի, պատկերային համակարգի և խոսքային կառուցվածքների միջոցով։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կիբերփանկ ժանրի ձևավորման և դրա հիմնական գեղագիտական սկզբունքների վերլուծությունը։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել տեխնոլոգիական առաջընթացի և սոցիալական անհավասարության հակադրությունը, կորպորատիվ իշխանության ազդեցությունը, անհատի օտարացումը, քաղաքային միջավայրի դիստոպիական պատկերումը և մարդու ինքնության փոփոխությունը տեխնոլոգիական միջավայրում։ Գիբսոնի արձակը հատկապես հետաքրքիր է լեզվական տեսանկյունից, քանի որ հեղինակը ստեղծում է նոր իրականություն՝ օգտագործելով տեխնիկական տերմիններ, նորաբանություններ, կրճատումներ, փոխառություններ և ժարգոնային բառապաշար։ Այս լեզվական շերտերի համադրությունը նպաստում է կիբերփանկ աշխարհի առանձնահատուկ մթնոլորտի ձևավորմանը և ընթերցողին անմիջականորեն ներառում է ստեղծագործության տեխնոլոգիական միջավայրում։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել նաև նորաբանությունների և տերմինաբանական միավորների կառուցվածքային ու իմաստային առանձնահատկությունները, դրանց առաջացման եղանակները և գեղարվեստական տեքստում կատարած գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել փոխաբերությանը, համեմատությանը, էպիտետներին, խորհրդանշական պատկերներին և տեսողական բնույթի նկարագրություններին, որոնց միջոցով տեխնոլոգիական երևույթները ձեռք են բերում գեղարվեստական և երբեմն փիլիսոփայական իմաստ։ Կարևոր ուսումնասիրության ոլորտ է նաև խոսքի տարբեր ռեգիստրների փոխազդեցությունը․ գրական, տեխնիկական, խոսակցական և ժարգոնային լեզվական շերտերի համադրումը կերպարների սոցիալական միջավայրը, անհատականությունը և հաղորդակցական իրավիճակը ներկայացնելու արդյունավետ միջոց է։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պատմողական տեխնիկային, երկխոսությունների կառուցմանը, ներքին խոսքին և հեղինակային նկարագրություններին՝ պարզելու համար, թե ինչպես են դրանք մասնակցում կիբերփանկ աշխարհի կառուցմանը։ Գիբսոնի ստեղծագործություններում քաղաքային տարածքը, թվային միջավայրը և տեխնոլոգիական ենթակառուցվածքները հաճախ դառնում են ոչ միայն գործողության վայր, այլև ինքնուրույն գեղարվեստական համակարգ, որի լեզվական ներկայացումը ձևավորում է ստեղծագործությունների ընդհանուր ոճական նկարագիրը։ Ուսումնասիրության կարևոր նշանակությունն այն է, որ այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես է գիտական և տեխնոլոգիական թեմատիկան վերածվում գեղարվեստական խոսքի՝ փոխելով բառապաշարի, պատկերավորման և պատմողական կառուցվածքի ավանդական ձևերը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, ոճաբաններին, գրականագետներին, թարգմանագետներին և գիտական ֆանտաստիկայի ու կիբերփանկ գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը բացահայտում է կիբերփանկ ժանրում գիտական ֆանտաստիկայի ոճագործառական դրսևորումները՝ ցույց տալով տեխնոլոգիական տերմինաբանության, նորաբանությունների, ժարգոնի, պատկերավորման միջոցների, խոսքային ռեգիստրների և պատմողական տեխնիկաների դերը Վ. Գիբսոնի ստեղծած գեղարվեստական աշխարհի ձևավորման գործում։

    Обновлено. 2026-09-22
    Գիտական ֆանտաստիկայի ոճագործառական դրսևորումները կիբերփանկ ժանրում (Վ.Գիբսոնի ստեղծագործությունների հիման վրա)
    Онлайн

    История

    Բարենորոգուսները Արևմտյան Հայաստանում 1912-1914 թթ. և Գերմանիայի քաղաքականությունը Թուրքիայում 20-րդ դարի սկզբին

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի սկզբին Արևմտյան Հայաստանում իրականացված բարենորոգումների գործընթացի և Գերմանիայի քաղաքականության համակողմանի ուսումնասիրությանը Օսմանյան կայսրությունում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են 1912–1914 թվականների հայկական բարենորոգումների ծրագրերը, դրանց առաջացման պատմաքաղաքական նախադրյալները, միջազգային դիվանագիտական միջավայրը և եվրոպական տերությունների դիրքորոշումները հայկական հարցի վերաբերյալ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Օսմանյան իշխանությունների քաղաքականությանը, բարենորոգումների իրականացման խոչընդոտներին, ինչպես նաև Գերմանիայի դերին՝ որպես Առաջին համաշխարհային պատերազմին նախորդող շրջանում Օսմանյան կայսրության կարևոր դաշնակցի և ազդեցիկ գործընկերոջ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են գերմանա-թուրքական հարաբերությունների զարգացումը, տնտեսական, ռազմական և քաղաքական համագործակցության ուղղությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հայկական հարցի և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների վրա։ Ներկայացվում են պատմական փաստաթղթերի, դիվանագիտական նյութերի և գիտական ուսումնասիրությունների հիման վրա կատարված վերլուծություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու տվյալ ժամանակաշրջանի բարդ քաղաքական իրադրությունը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, հայագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, քաղաքական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայկական հարցի պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական զարգացումներով և եվրոպական տերությունների ազդեցությամբ Մերձավոր Արևելքում։

    Обновлено. 2026-09-21
    Բարենորոգուսները Արևմտյան  Հայաստանում 1912-1914 թթ. և Գերմանիայի քաղաքականությունը Թուրքիայում 20-րդ դարի սկզբին
    Онлайн

    Литература

    Հայ պատմավեպը ռուսական թարգմանություններում: Ոճի վերաստեղծման պրոբլեմը

    Գիրքը նվիրված է հայ պատմավեպերի ռուսերեն թարգմանության առանձնահատկություններին և այն բարդություններին, որոնք առաջանում են բնագրի գեղարվեստական ոճը այլ լեզվով հնարավորինս ամբողջական ու համարժեք վերարտադրելիս։ Աշխատության կենտրոնում հայ պատմավեպի լեզվական, ոճական և գեղարվեստական ինքնատիպության պահպանման խնդիրն է, մասնավորապես՝ այն միջոցների ուսումնասիրությունը, որոնց օգնությամբ թարգմանիչը փորձում է փոխանցել բնագրի հեղինակային խոսքը, պատմողական առանձնահատկությունները, ազգային-մշակութային երանգները, կերպարների խոսքի անհատականությունը և պատմական ժամանակաշրջանին բնորոշ լեզվական միջավայրը։ Հեղինակը դիտարկում է թարգմանական գործընթացում առաջացող տարբեր խնդիրներ՝ կապված բառապաշարի, դարձվածաբանության, շարահյուսական կառուցվածքների, հնաբանությունների, բարբառային և ազգային-մշակութային տարրերի, ինչպես նաև բնագրի արտահայտչական ու հուզական ազդեցության պահպանման հետ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ պատմավեպի թարգմանության դեպքում անհրաժեշտ է ոչ միայն ճշգրիտ փոխանցել բովանդակությունը, այլև պահպանել ստեղծագործության գեղարվեստական մթնոլորտը և հեղինակի անհատական ոճը։ Ռուսերեն թարգմանությունների համեմատական դիտարկման միջոցով աշխատանքը բացահայտում է այն դեպքերը, երբ թարգմանական լուծումները նպաստում են բնագրի ոճական առանձնահատկությունների պահպանմանը, ինչպես նաև այն իրավիճակները, երբ լեզվական կամ մշակութային տարբերությունները հանգեցնում են որոշակի կորուստների, փոփոխությունների կամ իմաստային ու ոճական տեղաշարժերի։ Գիրքը արժեքավոր նյութ է ներկայացնում հայ և ռուս գրականությունների փոխառնչությունների, հայ պատմավեպի տարածման ու ընկալման, ինչպես նաև գեղարվեստական թարգմանության տեսական և գործնական խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, թարգմանագետներին, լեզվաբաններին, հայագետներին, ռուսագետներին, գրական թարգմանիչներին և հայ գրականության ու թարգմանության հարցերով զբաղվող ուսանողներին ու հետազոտողներին։

    Обновлено. 2026-09-15
    Հայ պատմավեպը ռուսական թարգմանություններում: Ոճի վերաստեղծման պրոբլեմը