Փարիզի Աստվածամոր տաճարը

Педагогика

Աշխատանքը նվիրված է հայկական մատենական նկարչության ուսումնասիրությանը՝ որպես սովորողների ստեղծագործական կարողությունների զարգացման արդյունավետ մանկավարժական միջոցի։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել հայկական ձեռագիր գրքերի պատկերազարդման ավանդույթների կրթական ներուժը, ուսումնասիրել դրանց ազդեցությունը սովորողների գեղագիտական ընկալման, երևակայության, ինքնուրույն մտածողության և ստեղծագործական արտահայտման կարողությունների վրա, ինչպես նաև հիմնավորել ազգային արվեստի նյութի նպատակային կիրառման անհրաժեշտությունը կրթական գործընթացում։ Հայկական մատենական նկարչությունը, որպես դարերի ընթացքում ձևավորված գեղարվեստական մշակույթ, ներառում է մանրանկարչության, զարդագրության, լուսանցազարդերի, կերպարային պատկերների և ձեռագրերի ձևավորման բազմաթիվ ինքնատիպ արտահայտություններ։ Դրանց ուսումնասիրությունը սովորողներին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու ոչ միայն ազգային արվեստի պատմությանը, այլև գույնի, ձևի, հորինվածքի, խորհրդանիշների և դեկորատիվ մտածողության առանձնահատկություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստեղծագործական կարողության էության և դրա զարգացման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությունը։ Ստեղծագործականությունը ենթադրում է նոր գաղափարներ առաջադրելու, տարբեր լուծումներ որոնելու, երևակայությունը կիրառելու, սովորական պատկերացումները վերաիմաստավորելու և սեփական մտքերը ինքնատիպ ձևով արտահայտելու կարողություն։ Արվեստի ուսուցումը հատկապես նպաստավոր միջավայր է այդ հմտությունների ձևավորման համար, քանի որ սովորողը միաժամանակ աշխատում է տեսողական ընկալման, հուզական արձագանքի, երևակայության և գործնական ստեղծագործական գործունեության մակարդակներում։ Հայկական մատենական արվեստի օրինակների ուսումնասիրությունը կարող է սովորողների մեջ զարգացնել մանրամասների նկատմամբ ուշադրությունը։ Ձեռագրերի պատկերազարդումները հարուստ են զարդային տարրերով, բարդ հորինվածքներով, գունային համադրություններով և խորհրդանշական պատկերներով։ Դրանց վերլուծության ընթացքում սովորողը սովորում է դիտարկել արվեստի ստեղծագործությունը ոչ միայն ամբողջական կերպով, այլև բացահայտել դրա առանձին տարրերի փոխհարաբերությունները, հասկանալ դրանց դերը և վերարտադրել կամ ստեղծագործաբար վերափոխել դրանք։ Կարևոր նշանակություն ունի գունային մտածողության զարգացումը։ Մանրանկարչության գունային համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս սովորողներին հասկանալու գույների փոխազդեցությունը, հակադրությունը, ներդաշնակությունը և հուզական ազդեցությունը։ Գործնական առաջադրանքների միջոցով նրանք կարող են փորձարկել տարբեր գունային լուծումներ և ստեղծել սեփական աշխատանքներ՝ հիմնվելով ավանդական պատկերային սկզբունքների վրա, սակայն դրանք հարմարեցնելով սեփական ստեղծագործական մտահղացմանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող է կարևորվել նաև հայկական մատենական արվեստի խորհրդանշական լեզուն։ Կերպարները, բույսերը, կենդանիները, զարդանախշերը և երկրաչափական ձևերը հաճախ ունեն որոշակի իմաստային և մշակութային նշանակություն։ Դրանց մեկնաբանությունը զարգացնում է սովորողների վերլուծական մտածողությունը և օգնում է հասկանալ, որ արվեստի պատկերները կարող են փոխանցել գաղափարներ ոչ միայն ուղղակի պատկերման, այլև խորհրդանիշների միջոցով։ Այդ գիտելիքը կարող է հիմք դառնալ սեփական խորհրդանշական պատկերների ստեղծման համար։

Технология

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Որոտան-Արփա-Սևան հիդրոտեխնիկական համակարգի շահագործման առանձնահատկություններին և դրա բարելավման ուղիներին՝ ընդգծելով Հայաստանի ջրային ռեսուրսների կառավարման ռազմավարական նշանակությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում է համակարգը որպես բարդ ինժեներական համալիր, որի նպատակն է Սյունիքի և Վայոց ձորի ջրային պաշարների մի մասի տեղափոխումը դեպի Սևանա լիճ՝ լճի ջրային հաշվեկշռի կարգավորման և էկոլոգիական կայունության ապահովման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրատար թունելների, պոմպակայանների և կարգավորիչ կառույցների շահագործման տեխնիկական առանձնահատկություններին, ինչպես նաև համակարգի հուսալիության վրա ազդող գործոններին՝ ներառյալ ջրաքանակի տատանումները, էներգետիկ ծախսերը և տեխնիկական մաշվածությունը։ Քննարկվում են նաև համակարգի արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները՝ ավտոմատ կառավարման համակարգերի ներդրում, կորուստների նվազեցում, տեխնիկական վերազինում և մշտադիտարկման ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառություն։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ համակարգի կայուն և արդյունավետ շահագործումը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն ջրային ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման, այլև Սևանա լճի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման համար։

Другие предметы

Մատենագիտական աշխատությունը նվիրված է 1920–1980 թվականներին ստեղծված և հրատարակված հայերեն դրամատիկական գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ ընդգրկելով խորհրդային ժամանակաշրջանի հայ թատերգության զարգացման կարևորագույն փուլերը, գրական ուղղությունները, ժանրային առանձնահատկությունները և ստեղծագործական բազմազանությունը։ Այն արժեքավոր տեղեկատու աղբյուր է հայ գրականության, թատերարվեստի և մշակութային պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն ընձեռելով ծանոթանալու վեց տասնամյակների ընթացքում հայերենով լույս տեսած դրամատիկական ստեղծագործությունների մատենագիտական տվյալներին։ Ցանկի հիմնական նպատակը դրամատուրգիական ժառանգության վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքագրումը, դասակարգումը և հետազոտողների ու ընթերցողների համար հասանելի դարձնելն է։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է խորհրդային շրջանի հայ դրամատուրգիայի ձևավորման և զարգացման գործընթացները, պատմական իրադարձությունների, հասարակական փոփոխությունների, գաղափարական ուղղությունների և մշակութային քաղաքականության ազդեցությունը թատերգական ստեղծագործության վրա։ Մատենագիտական նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու դրամատիկական գրականության ժանրային բազմազանությունը՝ ողբերգությունների, կատակերգությունների, դրամաների, պատմական պիեսների, սոցիալ-կենցաղային և հոգեբանական բնույթի ստեղծագործությունների, ինչպես նաև մանկապատանեկան թատերգության զարգացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում հայ դրամատուրգների ստեղծագործական գործունեության, նրանց երկերի հրատարակությունների, գրական ժառանգության տարածման և թատերական մշակույթի հետ ունեցած փոխառնչությունների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկությունները։ Ցանկը կարող է նպաստել տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված դրամատիկական երկերի հայտնաբերմանը, հեղինակների ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությանը և հայ թատերգության պատմության առանձին փուլերի համեմատական վերլուծությանը։ Կարևորվում է նաև խորհրդային տարիներին հայ գրականության մեջ տեղի ունեցած գեղարվեստական և գաղափարական փոփոխությունների արտացոլումը դրամատուրգիական ստեղծագործություններում, հասարակական կյանքի, մարդու ներաշխարհի, բարոյական արժեքների, պատմական հիշողության և ազգային ինքնության թեմաների զարգացումը։ Մատենագիտական ցանկի միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել հայ դրամատիկական գրականության հրատարակչական ակտիվության, տարբեր հեղինակների ստեղծագործությունների տարածվածության և գրական գործընթացի ժամանակագրական զարգացման մասին։ Աշխատությունն առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև գրադարանային և տեղեկատվական գործունեության տեսանկյունից, քանի որ նպաստում է գրական աղբյուրների որոնմանը, մատենագիտական տեղեկությունների ճշգրտմանը, գրադարանային հավաքածուների ուսումնասիրմանը և ազգային տպագիր ժառանգության պահպանմանը։ Որպես մատենագիտական շարքի երկրորդ պրակ՝ այն ժամանակագրական առումով կենտրոնանում է խորհրդային ժամանակաշրջանի վրա՝ հնարավորություն տալով տվյալ շրջանի դրամատիկական գրականությունը դիտարկելու հայ թատերգության պատմական զարգացման ընդհանուր համատեքստում։ Հրատարակությունը կարևոր օժանդակ նյութ է հայ գրականության պատմության, դրամատուրգիայի տեսության, թատերագիտության և մշակութային ուսումնասիրությունների համար։ Այն կարող է օգտագործվել գիտահետազոտական աշխատանքների, գրականագիտական ուսումնասիրությունների, թատերական պատմության վերաբերյալ հետազոտությունների, ուսումնական ծրագրերի մշակման և մատենագիտական տեղեկատուների կազմման ընթացքում։ Աշխատությունը նախատեսված է գրականագետների, թատերագետների, պատմաբանների, մշակութաբանների, գրադարանագետների, մատենագետների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների, թատերական գործիչների և հայ դրամատիկական գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Սա տնտեսագիտական և ֆինանսական վերլուծական աշխատանք է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսությունում ներդրումային ռիսկերի մոդելավորման հիմնահարցերին, որտեղ ուսումնասիրվում են ներդրումային միջավայրի անկայունության աղբյուրները, մակրոտնտեսական ցուցանիշների ազդեցությունը ներդրումների արդյունավետության վրա և ռիսկերի գնահատման ժամանակակից մաթեմատիկական ու վիճակագրական մեթոդների կիրառելիությունը, աշխատանքը դիտարկում է նաև քաղաքական, արժութային, ինֆլյացիոն և շուկայական ռիսկերի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տեղական և օտարերկրյա ներդրողների վարքագծի վրա, միաժամանակ ներկայացվում են ռիսկերի կանխատեսման և նվազեցման մոդելներ՝ հիմնված տնտեսաչափական վերլուծության, սցենարային մոտեցումների և հավանականությունների գնահատման վրա, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի արդյունավետ կառավարել ներդրումային որոշումները և բարձրացնել տնտեսական կայունությունը երկարաժամկետ հեռանկարում։

Экономика

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ինովացիոն միջավայրի զարգացման և բարելավման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են ինովացիոն համակարգի գլխավոր բաղադրիչները՝ գիտահետազոտական ինստիտուտներ, կրթական հաստատություններ, ձեռնարկություններ և պետական կառավարման մարմիններ, ինչպես նաև նրանց համագործակցության մակարդակը և արդյունավետությունը։ Աշխատությունը ընդգծում է իրավական, ֆինանսական, տեխնոլոգիական և կազմակերպչական խոչընդոտները, որոնք սահմանափակում են նորարարությունների ներդրման և տարածման գործընթացը, ինչպես նաև առաջարկում է քաղաքականություն, ֆինանսավորման և կրթության ուղղված բարեփոխումներ՝ ինովացիոն գործունեության խթանման նպատակով։ Նյութում ներկայացվում են հաջողված փորձառություններ և համեմատական վերլուծություններ միջազգային երկրներից, ցուցադրվում է Հայաստանի կոնտեքստում դրանց հնարավոր տեղայնացումը և կիրառելիությունը։ Աշխատությունը կարևոր է տնտեսագետների, քաղաքական որոշումներ կայացնողների, ձեռնարկատերերի և գիտահետազոտական ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով երկրի ինովացիոն կարողությունների բարձրացմանը և գիտատեխնոլոգիական զարգացման ռազմավարական նպատակների իրականացմանը։

География

Կարապետյան Մ., հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նպատակ ունի աջակցել աշխարհագրության տեսական գիտելիքների կիրառմանը գործնական խնդիրների լուծման միջոցով։ Այն ընդգրկում է աշխարհագրության տարբեր բաժիններին վերաբերող տիպական խնդիրների համակարգված հավաքածու և դրանց լուծման քայլ առ քայլ մեկնաբանություններ։ Գրքում ներկայացված են ֆիզիկական և տնտեսական աշխարհագրության հիմնական հաշվարկային ու տրամաբանական խնդիրներ՝ կապված կլիմայի, ռելիեֆի, ջրագրության, բնակչության, տնտեսության և քարտեզագրական տվյալների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված խնդիրների լուծման մեթոդաբանությանը, տրամաբանական վերլուծությանը, քարտեզների և վիճակագրական տվյալների կիրառմանը, ինչպես նաև արդյունքների ճիշտ մեկնաբանմանը։ Ներառված են նաև ուսուցողական բացատրություններ, որոնք օգնում են աշակերտներին և ուսանողներին զարգացնել աշխարհագրական մտածողությունը և վերլուծական հմտությունները։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, ուսուցիչների և աշխարհագրությամբ հետաքրքրված ընթերցողների համար՝ նպաստելով գիտելիքների ամրապնդմանը և գործնական կիրառման կարողությունների զարգացմանը։