Պետական իշխանության և պետական կառավարման տեսական ու կիրառական հիմնահարցերը (Հայաստանի Հանրապետության օրինակով)

Право

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ընտրական գործընթացի շրջանակներում առաջացող վեճերի իրավական կարգավորման հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում ընտրական իրավահարաբերություններում ծագող տարաձայնությունների, դրանց առաջացման պատճառների, իրավական բնույթի, լուծման ընթացակարգերի և համապատասխան իրավական պաշտպանության միջոցների վերլուծությունն է։ Ուսումնասիրությունը կարևորում է ընտրական գործընթացի օրինականության, թափանցիկության և արդարության ապահովումը, քանի որ ընտրական վեճերի արդյունավետ և անաչառ լուծումը անմիջականորեն կապված է քաղաքացիների ընտրական իրավունքների պաշտպանության և ընտրությունների նկատմամբ հանրային վստահության պահպանման հետ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ընտրական գործընթացի տարբեր փուլերում առաջացող վեճերը՝ սկսած ընտրողների ցուցակների կազմավորումից և թեկնածուների կամ կուսակցությունների գրանցումից մինչև նախընտրական քարոզչության իրականացումը, քվեարկության կազմակերպումը, քվեների հաշվարկը, ընտրությունների արդյունքների ամփոփումն ու դրանց վիճարկումը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընտրական իրավունքի խախտումների դեպքում կիրառվող իրավական պաշտպանության մեխանիզմներին, բողոքների և դիմումների ներկայացման կարգին, իրավասու մարմինների լիազորություններին և դատական վերահսկողության դերին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ընտրական վեճերի լուծման տարբեր ինստիտուտների իրավասությունների սահմանազատումը, մասնավորապես՝ ընտրական հանձնաժողովների, վարչական մարմինների և դատարանների միջև, ինչպես նաև դրանց փոխհարաբերությունների արդյունավետության գնահատումը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե որքանով են գործող իրավական մեխանիզմները հասանելի և արդյունավետ ընտրական գործընթացի մասնակիցների համար, որքանով են ապահովում վեճերի արագ, հիմնավորված և անաչառ լուծում, և արդյոք առկա ընթացակարգերը բավարար երաշխիքներ են ստեղծում խախտված ընտրական իրավունքների վերականգնման համար։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ընտրական վեճերի դատական քննության առանձնահատկություններին, ապացույցների գնահատմանը, իրավական ակտերի վիճարկման հնարավորություններին և դատական պաշտպանության արդյունավետության խնդրին։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել ընտրական օրենսդրության զարգացման ընթացքում առաջացած խնդիրները և իրավական կարգավորման կատարելագործման անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով ինչպես Հայաստանի ազգային իրավական համակարգի առանձնահատկությունները, այնպես էլ ժողովրդավարական ընտրությունների վերաբերյալ միջազգային իրավական չափանիշներն ու համընդհանուր սկզբունքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ընտրական վեճերի կանխարգելման խնդիրը, քանի որ արդյունավետ իրավական համակարգը պետք է ոչ միայն հնարավորություն տա արդեն իսկ առաջացած վեճերի լուծման, այլև նվազեցնի ընտրական գործընթացում խախտումների առաջացման հավանականությունը։ Այդ նպատակով կարևոր են ընտրական գործընթացի մասնակիցների իրավական իրազեկվածությունը, ընտրական մարմինների մասնագիտական կարողությունները, ընթացակարգերի հստակությունը, վերահսկողության արդյունավետ մեխանիզմները և պատասխանատվության համարժեք միջոցների առկայությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև Հայաստանի Հանրապետության իրավական և դատական պրակտիկայի ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու համար այն իրավիճակները, որոնցում գործող նորմերը գործնականում առաջացնում են մեկնաբանության կամ կիրառման խնդիրներ։ Այդպիսի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոչ միայն օրենսդրական կարգավորումների բովանդակությունը, այլև դրանց իրական կիրառման արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտելու ՀՀ-ում ընտրական վեճերի իրավական կարգավորման հիմնական խնդիրները, գնահատելու գործող մեխանիզմների արդյունավետությունը և ներկայացնելու դրանց կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Թեման ունի կարևոր նշանակություն սահմանադրական և ընտրական իրավունքի զարգացման համար, քանի որ ընտրական իրավունքների արդյունավետ պաշտպանությունը ժողովրդավարական կառավարման, իրավական պետության և ազատ ու արդար ընտրությունների ապահովման հիմնարար պայմաններից է։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է ալևիականության խնդրի ուսումնասիրությանը Հանրապետական Թուրքիայում՝ ընդգծելով դրա կրոնական, սոցիալական և քաղաքական չափումները։ Հեղինակը վերլուծում է ալևիական համայնքի պատմական ձևավորումը, դավանական առանձնահատկությունները և ինքնության կառուցման գործընթացները՝ սուննի իսլամից տարբերվող կրոնական ավանդույթների համատեքստում։ Գրքում դիտարկվում է նաև Թուրքիայի Հանրապետության պետական քաղաքականությունը ալևիների նկատմամբ՝ ներառյալ ճանաչման, ինտեգրման և երբեմն էլ մարգինալացման գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ալևիականության և թուրքական ազգայնական գաղափարախոսության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև հասարակական-քաղաքական մասնակցության ձևերին՝ կուսակցական համակարգում և քաղաքացիական շարժումներում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև խտրականության, սոցիալական անհավասարության և կրոնական ազատությունների խնդիրները՝ ալևիական համայնքի օրինակով։ Աշխատությունը ընդգծում է ալևիականության դերը Թուրքիայի ներքին բազմազանության և ինքնության քաղաքականության ձևավորման մեջ։ Այն օգտակար է քաղաքագետների, կրոնագետների և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների մասնագետների համար։

Философия

Հայոց ինքնության հիմնահարցեր-ը գիտական և վերլուծական բնույթի աշխատություն է, որը ուսումնասիրում է հայ ազգային ինքնության ձևավորման, զարգացման և պահպանման հիմնական գործոնները պատմական տարբեր փուլերում՝ սկսած հնագույն քաղաքակրթական արմատներից մինչև ժամանակակից գլոբալիզացիայի պայմանները, որտեղ քննարկվում են էթնոմշակութային ինքնության բաղադրիչները՝ լեզուն, կրոնը, պատմական հիշողությունը, մշակութային ավանդույթները և պետականության գաղափարը, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը արտաքին քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական պայմանների հետ, աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պատմական հանգամանքներին, որոնք ազդել են ինքնության վերափոխման կամ ամրապնդման վրա՝ օտար տիրապետությունների շրջաններ, գաղթաշխարհի ձևավորում, ցեղասպանության հետևանքներ և սփյուռքահայության դերակատարություն, միաժամանակ ներկայացվում են նաև տարբեր գիտական մոտեցումներ ինքնության ընկալման վերաբերյալ՝ էթնոսիմվոլիկ, պատմամշակութային և քաղաքական մեկնաբանություններով, որոնք բացահայտում են հայ ինքնության բազմաշերտ և դինամիկ բնույթը, աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալ, որ հայոց ինքնությունը ոչ թե կայուն և անփոփոխ երևույթ է, այլ պատմականորեն զարգացող համակարգ, որը մշտապես վերաձևավորվել է արտաքին ճնշումների և ներքին զարգացումների ազդեցությամբ՝ պահպանելով իր հիմնական առանցքային բաղադրիչները։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային միգրացիայի տնտեսական հետևանքների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով հատկապես որակավորված աշխատուժի արտագաղթի և ներգաղթի ազդեցության վրա Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Գրքում վերլուծվում են «ուղեղների արտահոսքի» (brain drain) երևույթը, դրա ազդեցությունը երկրի մարդկային կապիտալի, արտադրողականության և տնտեսական աճի վրա, ինչպես նաև հնարավոր դրական հետևանքները՝ դրամական փոխանցումների, փորձի կուտակման և վերադարձող միգրանտների միջոցով։ Հեղինակը դիտարկում է աշխատաշուկայի կառուցվածքային փոփոխությունները, կրթական համակարգի և զբաղվածության ոլորտի փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև պետական քաղաքականության գործիքները՝ ուղղված միգրացիոն հոսքերի կարգավորմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են միջազգային փորձի համեմատական վերլուծություններ և առաջարկություններ՝ մարդկային կապիտալի պահպանման ու արդյունավետ օգտագործման համար։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է տնտեսագետների, սոցիոլոգների, պետական քաղաքականության մշակողների և զարգացման ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով միգրացիայի տնտեսական ազդեցությունների ավելի խորքային գնահատմանը և ռազմավարական լուծումների ձևավորմանը։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան արաբամուսուլմանական փիլիսոփայական և գիտական տեքստերի մետալեզվի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով «Ռասաիլ Իխուան աս-Սաֆա» հանրահայտ հանրագիտարանային ժողովածուին։ Հեղինակը վերլուծում է այդ տեքստերում լեզվի և իմաստի կառուցման եղանակները, գիտական հասկացությունների ձևակերպման մոդելները և փիլիսոփայական մտքի արտահայտման լեզվական միջոցները։ Գրքում դիտարկվում է մետալեզվի դերը որպես երկրորդային լեզվական համակարգ, որի միջոցով միջնադարյան հեղինակները նկարագրում, մեկնաբանում և համակարգում են գիտելիքը՝ համադրելով փիլիսոփայական, կրոնական և գիտական դիսկուրսները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տերմինաբանության ձևավորմանը, փոխաբերական մտածողությանը, խորհրդանշական լեզվին և տարբեր գիտակարգերի միջև լեզվական սահմանների լղոզմանը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև «Ռասաիլ Իխուան աս-Սաֆա»-ի կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես է տեքստը միավորում տարբեր գիտելիքային ոլորտներ մեկ համընդհանուր փիլիսոփայական համակարգի մեջ։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է միջնադարյան արաբական մտքի, լեզվաբանության և գիտության պատմության ուսումնասիրության մեջ՝ բացահայտելով գիտելիքի կազմակերպման և ներկայացման յուրահատուկ լեզվական մեխանիզմները այդ դարաշրջանում։