Պղնձե քաղաքի պատմությունը

History

Աշխատությունը կենսագրական և պատմաճանաչողական բնույթի ընդարձակ ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է պատմության, գիտության, գրականության, արվեստի, հասարակական և քաղաքական կյանքի մեջ նշանակալի դեր ունեցած անձանց կյանքին ու գործունեությանը։ Այն ներկայացնում է նշանավոր մարդկանց անհատական կենսագրությունների միջոցով մարդկության պատմական, մտավոր և մշակութային զարգացման տարբեր դրվագները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով ծանոթանալու տարբեր ժամանակաշրջաններում ապրած անհատների գործունեությանը, ձեռքբերումներին, գաղափարներին և պատմական ազդեցությանը։ Կենսագրական գրականության հիմնական առանձնահատկությունն այն է, որ ընդհանուր պատմական իրադարձություններն ու հասարակական փոփոխությունները ներկայացվում են կոնկրետ մարդկանց կյանքի օրինակով։ Անհատի ծննդավայրը, ընտանեկան և կրթական միջավայրը, մտավոր ձևավորումը, մասնագիտական գործունեությունը, հասարակական դիրքը և պատմական հանգամանքները միասին բացահայտում են այն պայմանները, որոնցում ձևավորվել և գործել են նշանավոր անձինք։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս պատմությունը դիտարկելու ոչ միայն որպես իրադարձությունների հաջորդականություն, այլև որպես անհատական նախաձեռնությունների, մարդկային ընտրությունների, գաղափարական պայքարի և ստեղծագործական նվաճումների ամբողջություն։ Աշխատության բովանդակային ուղղվածության առանցքում նշանավոր անհատների կենսագրությունների ներկայացումն է՝ նպատակ ունենալով բացահայտելու նրանց անձնական հատկանիշները, գործունեության առանձնահատկությունները և պատմական նշանակությունը։ Կենսագրական նյութի միջոցով ընթերցողը կարող է պատկերացում կազմել տարբեր մասնագիտությունների, հասարակական դերերի և մտավոր գործունեության բնագավառների մասին՝ տեսնելով, թե ինչպես են գիտնականների հայտնագործությունները, գրողների ստեղծագործությունները, արվեստագետների նորարարությունները, պետական գործիչների որոշումները և հասարակական գործիչների նախաձեռնությունները նպաստել պատմական զարգացմանը։ Նման աշխատությունների կարևոր գաղափարներից է անհատական կարողությունների, կրթության, աշխատասիրության, գիտելիքի և նպատակասլացության արժևորումը։ Նշանավոր մարդկանց կյանքի օրինակները կարող են հանդես գալ որպես դաստիարակչական նյութ՝ խրախուսելով ընթերցողին ճանաչելու մարդկային մտքի հնարավորությունները, գնահատելու կրթության նշանակությունը և գիտակցելու հասարակական պատասխանատվության կարևորությունը։ Միաժամանակ կենսագրական պատմությունները հնարավորություն են տալիս քննադատաբար դիտարկելու պատմական անձանց գործունեությունը՝ հաշվի առնելով նրանց ապրած ժամանակաշրջանի քաղաքական, տնտեսական, կրոնական և մշակութային պայմանները։ Այս առումով աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն անհատական կյանքի պատմությունները ներկայացնելու, այլև տարբեր դարաշրջանների հասարակական մտածողության և քաղաքակրթական արժեքների ճանաչման տեսանկյունից։ Երկրորդ հատորի ընդգրկումը բազմահատոր կենսագրական շարքի կազմում վկայում է նյութի համակարգված ներկայացման և նշանավոր անձանց վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնման ձգտման մասին։ Գրական ու կառուցվածքային առումով կենսագրական երկերին բնորոշ է պատմողական և տեղեկատու շարադրանքի համադրությունը։ Կենսագրական տեղեկությունները, պատմական իրադարձությունների նկարագրությունները և անհատական գործունեության գնահատականները ձևավորում են գիտաճանաչողական ամբողջություն, որը միաժամանակ կարող է ունենալ կրթական, պատմագիտական և բարոյադաստիարակչական նշանակություն։ Այսպիսի գրականությունը նպաստում է պատմական մտածողության զարգացմանը, քանի որ ընթերցողին սովորեցնում է անհատի գործունեությունը դիտարկել ժամանակաշրջանի ընդհանուր իրադրության համատեքստում և տարբերակել անձնական ձեռքբերումներն ու հասարակական ազդեցությունը։ Պատմական ու մշակութային առումով աշխատությունը կարևոր տեղ ունի տասնիններորդ դարի հայ լուսավորական գրականության և կենսագրական ժանրի զարգացման պատմության մեջ։ Այդ ժամանակաշրջանում հայ մտավորականության շրջանում մեծանում էր հետաքրքրությունը համաշխարհային պատմության, գիտության, գրականության և մշակույթի նշանավոր ներկայացուցիչների կյանքի ու գործունեության նկատմամբ։ Կենսագրական գրականության տարածումը նպաստում էր ընթերցողների պատմական գիտելիքների ընդլայնմանը, կրթական հետաքրքրությունների ձևավորմանը և համաշխարհային մշակութային ժառանգության ճանաչմանը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայերեն պատմագիտական, կենսագրական և գիտակրթական գրականության ստեղծման ու տարածման գործում։ Միաբանության հրատարակչական գործունեությունը նպաստել է եվրոպական և համաշխարհային գիտական ու մշակութային ձեռքբերումների ներկայացմանը հայերենով՝ հայ ընթերցողին հաղորդակից դարձնելով միջազգային մտավոր կյանքին։ Այսպիսի կենսագրական հրատարակությունները կարևոր միջոց էին կրթական արժեքների տարածման, պատմական հիշողության ձևավորման և նշանավոր անհատների գործունեության հանրայնացման համար։ Աշխատությունը արժեքավոր է հայ կենսագրական գրականության պատմության, պատմական անձնագիտության, համաշխարհային մշակույթի տարածման և տասնիններորդ դարի հայ լուսավորական շարժման ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, կենսագիրների, գրականագետների, մշակութաբանների, մանկավարժների, հայ գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների և պատմական կենսագրություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Նրա ընթերցողական նշանակությունը պայմանավորված է անհատական կյանքի պատմությունների միջոցով համաշխարհային պատմության ու մշակույթի ճանաչման, մարդկային մտավոր ձեռքբերումների գնահատման և կրթական ու հասարակական արժեքների ընկալման հնարավորությամբ։

Literature

Ժողովածուի վեցերորդ հատորը հայ ժողովրդական բանավոր ստեղծագործության հարուստ ժառանգության ուսումնասիրության և պահպանման կարևոր մասն է։ Նրանում ընդգրկված հեքիաթները ներկայացնում են ժողովրդի գեղարվեստական մտածողությունը, կենսափորձը, բարոյական պատկերացումները և աշխարհընկալումը՝ ձևավորված տարբեր ժամանակաշրջաններում ու փոխանցված սերնդեսերունդ։ Հեքիաթային պատումներում իրական կյանքի դրվագները միահյուսվում են երևակայական իրադարձությունների, հրաշապատում տարրերի և խորհրդանշական կերպարների հետ։ Դրանց միջոցով արտահայտվում են բարու և չարի պայքարը, արդարության որոնումը, խելամտության ու հնարամտության արժեքը, աշխատասիրության, ազնվության և քաջության կարևորությունը։ Ժողովրդական հեքիաթներին բնորոշ են պատկերավոր լեզուն, սյուժետային զարգացումների բազմազանությունը, կրկնությունները, չափազանցությունները, հումորը և կենդանի խոսքի առանձնահատկությունները։ Դրանք նաև տեղեկություններ են պահպանել ժողովրդի կենցաղի, սովորույթների, ընտանեկան հարաբերությունների, հավատալիքների և հասարակական պատկերացումների մասին։ Ժողովածուի գիտական արժեքը պայմանավորված է բանավոր ժառանգության պահպանմամբ և հետագա ուսումնասիրության համար մատչելի դարձնելով։ Հատորը կարևոր աղբյուր է հայ բանահյուսության, հեքիաթագիտության, ազգագրության և ազգային մշակութային հիշողության հետազոտողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքավարության սկզբունքներին և հասարակական միջավայրում պատշաճ վարքագծի ձևավորմանը։ Այն կարելի է դիտարկել որպես բարոյական ու գործնական դաստիարակության ձեռնարկ, որի հիմնական նպատակը մարդկանց միջև հարգալից, ներդաշնակ և բարեկիրթ հարաբերությունների խթանումն է։ Նման բնույթի գրքերում սովորաբար ներկայացվում են առօրյա շփման կանոնները, մեծերի նկատմամբ հարգանքի դրսևորումները, ողջույնի և դիմելաձևերի ընդունված ձևերը, զրույցի ընթացքում պահպանվող չափավորությունն ու նրբանկատությունը, հյուրասիրության սովորույթները և հասարակական տարբեր իրավիճակներում պատշաճ պահվածքի սկզբունքները։ Քաղաքավարությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտաքին վարվելակերպ կամ ձևական կանոնների պահպանում, այլև որպես մարդու ներքին դաստիարակության, ինքնատիրապետման, պատասխանատվության և դիմացինի արժանապատվությունը գնահատելու արտահայտություն։ Այսպիսի ուղեցույցը կարող էր օգնել ընթերցողին կողմնորոշվելու ընտանեկան, կրթական և հասարակական հարաբերություններում՝ խուսափելով անհարգալից վերաբերմունքից, անզգույշ խոսքից և անհարկի վեճերից։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև լեզվական ու հաղորդակցական մշակույթի զարգացումը, քանի որ բարեկիրթ խոսքը և պատշաճ դիմելաձևերը կարևոր դեր են կատարում մարդկանց փոխըմբռնման գործում։ Հրատարակությունը ներկայացնում է դաստիարակչական գրականության այն ուղղությունը, որը միավորում է անձնական բարոյական կատարելագործման և հասարակական համակեցության կանոնների ուսուցումը։ Այն արժեքավոր է հայ կրթական մտքի, բարոյական դաստիարակության ավանդույթների և 19-րդ դարի սկզբի հայկական հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։

Religion

Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սուրբ գիրքն է, որն իր մեջ միավորում է Հին և Նոր կտակարանների գրությունները՝ ներկայացնելով կրոնի, հոգևոր կյանքի և բարոյական մտածողության առանցքային գաղափարները։ Այն ընդգրկում է աշխարհի արարման, մարդկության պատմության, Աստծո և մարդու հարաբերության, հավատքի, աստվածային պատվիրանների, բարոյական ընտրության և հոգևոր պատասխանատվության վերաբերյալ պատմություններ ու ուսմունքներ։ Հին կտակարանը ներառում է պատմական, օրենքների, իմաստության և մարգարեական գրություններ, որոնք արտացոլում են հին կրոնական ավանդույթները, հավատքի փորձություններն ու աստվածային ուխտի գաղափարը։ Նոր կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, գործունեության և ուսմունքի, նրա առակների ու քարոզների, ինչպես նաև առաքյալների ծառայության և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի քրիստոնեական դավանանքի, եկեղեցական ավանդության, պաշտամունքի և հոգևոր դաստիարակության համար։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու սաղմոսներին, աղոթքներին, բարոյական պատգամներին և հավատքի հիմնադրույթներին՝ խորհելով սիրո, ներողամտության, արդարության, խղճի ու մարդկային կյանքի իմաստի շուրջ։ Միաժամանակ ժողովածուն արժեքավոր աղբյուր է պատմության, գրականության, լեզվի և մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ դարերի ընթացքում խոր ազդեցություն է թողել տարբեր ժողովուրդների, այդ թվում՝ հայ հասարակության հոգևոր ու մտավոր կյանքի վրա։

Finance

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերության ոլորտում հիմնական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման ֆինանսական լծակների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն մեխանիզմներն ու ֆինանսական գործիքներն են, որոնց միջոցով արդյունաբերական կազմակերպությունները կարող են ավելի արդյունավետ օգտագործել շենքերը, սարքավորումները, մեքենաները, արտադրական ենթակառուցվածքները և այլ երկարաժամկետ ակտիվներ՝ բարձրացնելով դրանց արտադրողականությունը, շահութաբերությունը և ներդրումային վերադարձը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հիմնական կապիտալի կազմը, կառուցվածքը, վերարտադրության և նորացման գործընթացները, ինչպես նաև դրա տեխնիկական վիճակի ու օգտագործման ինտենսիվության ազդեցությունը ձեռնարկության ֆինանսական արդյունքների վրա։ Կարևոր նշանակություն է տրվում հիմնական միջոցների մաշվածությանը, ամորտիզացիոն քաղաքականությանը, վերազինմանը և տեխնոլոգիական արդիականացմանը, քանի որ արտադրական ակտիվների ֆիզիկական և բարոյական մաշվածությունը կարող է նվազեցնել աշխատանքի արտադրողականությունն ու բարձրացնել արտադրանքի ինքնարժեքը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական լծակների ուսումնասիրությունը՝ սեփական և փոխառու միջոցների հարաբերակցության, վարկավորման, լիզինգի, ներդրումային ֆինանսավորման, ամորտիզացիոն միջոցների և շահույթի վերաներդրման հնարավորությունների տեսանկյունից։ Այդ գործիքների ճիշտ համադրումը կարող է արդյունաբերական կազմակերպություններին հնարավորություն տալ իրականացնել հիմնական կապիտալի վերականգնում և ընդլայնում՝ առանց ֆինանսական կայունությունը վտանգելու։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել նաև հիմնական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության ցուցանիշները՝ կապիտալի հատույցը, ֆոնդերի վերադարձը, ակտիվների շահութաբերությունը, արտադրական հզորությունների օգտագործման մակարդակը, կապիտալի շրջանառության և ներդրումների արդյունավետության ցուցանիշները։ Դրանց միջոցով հնարավոր է գնահատել, թե որքան արդյունավետ են օգտագործվում կազմակերպության երկարաժամկետ ակտիվները և ինչ ֆինանսական գործոններ են առավել մեծ ազդեցություն ունենում արդյունքի վրա։ Հայաստանի արդյունաբերության օրինակով ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել ոլորտի ֆինանսավորման առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական վերազինման խնդիրները, ներդրումային ռեսուրսների սահմանափակությունը և արտաքին ու ներքին ֆինանսավորման աղբյուրների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ կարևորություն կարող է ունենալ լիզինգային ֆինանսավորման, բանկային վարկերի, պետական աջակցության ծրագրերի և մասնավոր ներդրումների համադրման ուսումնասիրությունը՝ արտադրական կարողությունների արդիականացման նպատակով։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ հիմնական կապիտալի օգտագործման արդյունավետության բարձրացման, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցման, ներդրումային քաղաքականության կատարելագործման և արդյունաբերական ձեռնարկությունների մրցունակության ամրապնդման առաջարկությունների մշակման համար։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, արդյունաբերական ձեռնարկությունների ղեկավարներին, ներդրումային և բանկային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

History

Հրատարակությունը ներկայացնում է 1982 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսներին համապատասխանող հիշարժան տարեթվերի և նշանակալի իրադարձությունների վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ Այն նախատեսված է որպես տեղեկատու նյութ՝ տարբեր ժամանակաշրջանների պատմական, հասարակական, մշակութային, գիտական և քաղաքական կարևոր իրադարձությունները, նշանավոր գործիչների ծննդյան կամ մահվան տարեթվերը և այլ նշանակալի ամսաթվեր արագ գտնելու ու օգտագործելու համար։ Նման հրատարակությունները հնարավորություն են տալիս մեկտեղված ձևով պատկերացում կազմել տվյալ ամիսների ընթացքում նշվող հոբելյանների և պատմական հիշատակի օրերի մասին՝ դրանք կապելով համապատասխան անձանց, իրադարձությունների և մշակութային երևույթների հետ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գրադարանների և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցներին՝ ցուցահանդեսներ, գրական-երաժշտական երեկոներ, թեմատիկ միջոցառումներ, հիշատակի օրեր և տեղեկատվական անկյուններ կազմակերպելիս։ Այն կարող է կիրառվել նաև ուսուցիչների, դասախոսների, ուսանողների և աշակերտների կողմից՝ պատմության, գրականության, արվեստի, գիտության և հասարակական կյանքի վերաբերյալ թեմատիկ աշխատանքների ու միջոցառումների նախապատրաստման ժամանակ։ Հրատարակության մատենագիտական-տեղեկատու բնույթը այն դարձնում է գործնական աղբյուր, որտեղ ժամանակագրական սկզբունքով համախմբված տեղեկությունները կարող են ծառայել ինչպես արագ տեղեկություն ստանալու, այնպես էլ հետագա ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ թեմաների և անձանց ընտրության հիմք։ 1982 թվականի վերջին երեք ամիսներին նվիրված այս թողարկումը, հետևաբար, կարող է դիտարկվել որպես ժամանակաշրջանի հիշարժան ամսաթվերի և մշակութային-պատմական հիշողության կազմակերպման համար նախատեսված մասնագիտացված տեղեկատու։