Раннее формирование первооснов связной русской речи (на материале обучения русскому языку в детских дошкольных учреждениях PA)

Культура

Սա Կիլիկյան Հայաստանի միջնադարյան գրքարվեստի բացառիկ և բարձրարժեք հուշարձաններից է, որը պահպանվում է Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում՝ 7651 համարի ներքո։ Ձեռագիրը ստեղծվել է XIII դարի վերջին քառորդում և առանձնանում է իր չափազանց հարուստ ու բազմազան պատկերազարդմամբ։ Այն հատկապես հայտնի է նրանով, որ նրա նկարազարդմանը մասնակցել են մի քանի վարպետներ, իսկ հետագա փուլում՝ 1320 թվականին, Սարգիս Պիծակը շարունակել և ավարտին է հասցրել ձեռագրի պատկերազարդումը։ Հիշատակարանի տեղեկություններից հայտնի է, որ Սեբաստիայի Ստեփանոս եպիսկոպոսը Կիլիկիայի Օշին արքայի հրամանով պալատական մատենադարանից ընտրել է այս ձեռագիրը և այն հանձնել Սարգիս Պիծակին՝ կիսատ մնացած պատկերազարդումն ավարտելու նպատակով։ Ձեռագրում արդեն իսկ առկա էին ավարտված, ուրվագծված և դեռևս չպատկերազարդված տեսարաններ, որոնց մի մասը Պիծակը լրացրել է գույներով, իսկ բաց թողնված հատվածները՝ նոր մանրանկարներով։ Ձեռագրի ամենանշանակալի առանձնահատկություններից մեկը մանրանկարների բացառիկ առատությունն է․ գրեթե բոլոր էջերը պատկերազարդված են, իսկ ընդհանուր առմամբ պահպանվել է ավելի քան 250 մանրանկար։ Դրանք ներկայացված են ոչ միայն ամբողջական էջերի, այլև տեքստի ներսում, լուսանցքներում, ֆրիզաձև շարքերով և միմյանց հետ սյուժետային կապ ունեցող պատկերային խմբերով։ Նման կառուցվածքը ձեռագիրը դարձնում է հատկապես արժեքավոր հայ միջնադարյան պատկերագրության և ձեռագրային ձևավորման ուսումնասիրության համար։ Մանրանկարների խորքերում օգտագործված են ոսկեգույն, կարմիր, կապույտ և կանաչ երանգներ, որոնք ստեղծում են հարուստ և արտահայտիչ գունային միջավայր։ Հետազոտություններում նշվում է, որ XIII դարի կիլիկյան ձեռագրերում բնագրային մանրանկարները լայն տարածում էին ստացել, իսկ այս ձեռագրում դրանց կիրառությունը հասել է առանձնահատուկ կատարելության։ Պատկերազարդման համակարգի վրա նկատելի են տարբեր գեղարվեստական աղբյուրների ազդեցություններ։ Մանրանկարների մի մասը կապված է XI–XII դարերի բյուզանդական հարուստ պատկերազարդ ձեռագրերի ավանդույթի հետ, մասնավորապես՝ Ֆլորենցիայի Լաուրենցիանա գրադարանում պահպանվող ձեռագրի հետ, որից ուղղակիորեն ընդօրինակվել են մի շարք տեսարաններ։ Մյուս կարևոր աղբյուրը Հեթում Բ թագավորի Ճաշոցի պատկերագրական ավանդույթն է, որի ազդեցությունը դրսևորվում է ինչպես ֆրիզաձև, այնպես էլ ոսկե ֆոնով և ճարտարապետական տարրերով շրջանակված պատկերներում։ Ձեռագրի առանձնահատկությունն այն է, որ տարբեր նկարիչների ձեռագիրը նկատելի է պատկերների կատարման եղանակներում, գունային լուծումներում, կերպարների կառուցվածքում և կոմպոզիցիոն մոտեցումներում։ Սարգիս Պիծակի միջամտությունն առավել ակնհայտ է ավետարանիչների, առակների և այլաբանական պատկերների մի մասում։ Նրա արվեստին բնորոշ վառ գույները, նուրբ դիմագծերով մարդկային կերպարները և արտահայտիչ հայացքները կարևոր դեր են խաղում ձեռագրի ընդհանուր գեղարվեստական կերպարի ձևավորման գործում։ Ստեղծագործության նշանակությունը հատկապես մեծ է Կիլիկյան մանրանկարչության պատմության տեսանկյունից, քանի որ այն ներկայացնում է այդ դպրոցի պատկերագրական, տեխնիկական և գեղագիտական ավանդույթների բարդ փոխազդեցությունը։ Ձեռագիրը հետագայում ևս ունեցել է ազդեցություն․ Կիլիկյան մանրանկարչության օրինակները, այդ թվում այս ձեռագիրը, օգտագործվել են Ղրիմի հայկական մանրանկարչության դպրոցի վարպետների կողմից որպես նախօրինակ։ Հետազոտություններում նշվում է, որ Նիկողայոս Մելանավորը ամբողջությամբ կրկնօրինակել է այս ձեռագիրը՝ ստեղծելով դրա կարևոր վերարտադրությունը։ Այսպիսով, ձեռագիրը ոչ միայն XIII–XIV դարերի հայ գրքարվեստի բացառիկ նմուշ է, այլև կարևոր վկայություն Կիլիկյան Հայաստանի մշակութային միջավայրի, բյուզանդական և հայկական պատկերագրական ավանդույթների փոխազդեցության, ինչպես նաև միջնադարյան հայ մանրանկարիչների բարձր մասնագիտական վարպետության մասին։ Այն առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում արվեստաբանների, ձեռագրագետների, միջնադարյան մշակույթի պատմաբանների և հայկական մանրանկարչության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի «Ազատ» համալսարանի դասախոսների մասնագիտական գործունեության արդյունավետության գնահատման և բարձրացման գիտամեթոդական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բարձրագույն կրթության համակարգում դասախոսի դերը, մասնագիտական գործունեության հիմնական ուղղությունները և կրթական գործընթացի որակի վրա ազդող գործոնները։ Վերլուծվում են դասավանդման արդյունավետության գնահատման տեսական մոտեցումները, չափանիշներն ու ցուցանիշները՝ հաշվի առնելով դասախոսի մասնագիտական գիտելիքները, մանկավարժական կարողությունները, դասավանդման մեթոդների ընտրությունը, ուսանողների հետ հաղորդակցությունը և կրթական գործընթացի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դասախոսների գիտահետազոտական, ուսումնամեթոդական և կազմակերպական գործունեության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը մասնագիտական աշխատանքի ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Դիտարկվում են ուսանողների առաջադիմության, հետադարձ կապի, ինքնագնահատման, գործընկերային գնահատման և վարչական վերահսկողության կիրառման հնարավորությունները դասախոսական աշխատանքի որակի գնահատման գործընթացում։ Քննարկվում են մասնագիտական զարգացման, վերապատրաստման, նոր կրթական տեխնոլոգիաների ներդրման և դասավանդման մեթոդների կատարելագործման ուղիները։ Կարևորվում է գնահատման այնպիսի համակարգի ձևավորումը, որը հնարավորություն կտա համադրել քանակական և որակական ցուցանիշները և բացահայտել դասախոսների գործունեության ուժեղ ու կատարելագործման ենթակա կողմերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև բուհական կառավարման, աշխատանքային պայմանների, մասնագիտական մոտիվացիայի և կազմակերպական միջավայրի ազդեցությանը դասախոսների աշխատանքի արդյունավետության վրա։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում դասախոսական գործունեության գնահատման մեթոդաբանության կատարելագործմանը, կրթության որակի բարձրացմանը և մասնագիտական զարգացման ծրագրերի արդյունավետ կազմակերպմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բարձրագույն կրթության մասնագետների, բուհերի ղեկավարների, դասախոսների, մանկավարժների և կրթության կառավարման ոլորտի հետազոտողների համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական կուսակցությունների դասակարգման տեսական և մեթոդաբանական սկզբունքների ուսումնասիրությանը՝ կուսակցությունները դիտարկելով որպես քաղաքական համակարգի և հասարակության քաղաքական կազմակերպման կարևորագույն ինստիտուտներ։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն չափանիշների վրա, որոնց միջոցով հնարավոր է առանձնացնել կուսակցությունների տարբեր տեսակներ՝ հաշվի առնելով դրանց գաղափարախոսությունը, կազմակերպական կառուցվածքը, սոցիալական հենարանը, քաղաքական նպատակները, անդամակցության բնույթը, իշխանության նկատմամբ դիրքորոշումը և քաղաքական գործընթացներում ունեցած գործառույթները։ Քննության են առնվում զանգվածային և կադրային, խորհրդարանական և արտախորհրդարանական, իշխանական և ընդդիմադիր, գաղափարախոսական և պրագմատիկ, ինչպես նաև քաղաքական գիտության մեջ ընդունված այլ կուսակցական տիպերի առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է կուսակցությունների կազմակերպական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը՝ ղեկավար մարմինների, շարքային անդամների, տեղական կառույցների և քաղաքական առաջնորդության միջև հարաբերությունների տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում կուսակցությունների գաղափարական ուղղվածությանը և այն սկզբունքներին, որոնց հիման վրա դրանք ձևավորում են իրենց քաղաքական ծրագրերը, ներկայացնում հասարակական տարբեր խմբերի շահերը և մասնակցում ընտրական գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում է նաև քաղաքական կուսակցությունների տիպաբանության և կուսակցական համակարգերի միջև փոխկապակցվածությունը՝ դիտարկելով միակուսակցական, երկկուսակցական և բազմակուսակցական համակարգերում տարբեր տիպի կուսակցությունների գործունեության առանձնահատկությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում պատմական զարգացման ազդեցությանը, քանի որ կուսակցությունների կառուցվածքը, գաղափարախոսությունը և գործունեության ձևերը կարող են փոփոխվել հասարակական հարաբերությունների, ընտրական համակարգերի, քաղաքական մշակույթի և պետական ինստիտուտների զարգացման հետ միասին։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել տարբեր երկրների և քաղաքական համակարգերի կուսակցությունների ընդհանուր հատկանիշներն ու առանձնահատկությունները, ինչպես նաև գնահատել գոյություն ունեցող դասակարգումների կիրառելիությունն ու սահմանափակումները։ Քաղաքական կուսակցությունների տիպաբանական ուսումնասիրությունը նպաստում է դրանց դերի առավել ամբողջական ընկալմանը քաղաքական ներկայացուցչության, հասարակական շահերի արտահայտման, ընտրողների քաղաքական մասնակցության և պետական իշխանության ձևավորման գործընթացներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագիտության, քաղաքական սոցիոլոգիայի, համեմատական քաղաքականության, կուսակցական համակարգերի և քաղաքական ինստիտուտների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Медицина

Գիրքը նվիրված է պտղի կորստի համախտանիշի դեպքում գենային պոլիմորֆիզմների ուսումնասիրմանը և բուժման օպտիմալացման ժամանակակից մոտեցումներին։ Այն ներկայացնում է վերարտադրողական խանգարումների զարգացման գենետիկական և կենսաբանական հիմքերը, ժառանգական գործոնների ազդեցությունը հղիության ընթացքի վրա և անհատականացված բժշկության կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տարբեր գենետիկական տարբերակների դերը պտղի կորստի առաջացման մեխանիզմներում, դրանց կապը իմունաբանական, հեմոստազի և նյութափոխանակային գործընթացների առանձնահատկությունների հետ, ինչպես նաև գենետիկական հետազոտությունների կիրառման նշանակությունը ախտորոշման և կանխարգելման նպատակներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բուժական ռազմավարությունների կատարելագործմանը, ռիսկերի գնահատմանը, հղիության պահպանմանն ուղղված միջոցառումների ընտրությանը և անհատական մոտեցումների ձևավորմանը։ Գիրքը ներկայացնում է գիտական ուսումնասիրություններ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարևոր են վերարտադրողական առողջության պահպանման և պտղի կորստի դեպքերի նվազեցման համար։ Աշխատանքը նախատեսված է մանկաբարձ-գինեկոլոգների, գենետիկների, վերարտադրողական բժշկության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է գազի գերձայնային հոսանքի ազդեցության տակ գտնվող գլանաձև թաղանթների տատանողական վարքի և կայունության տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բարակապատ կառուցվածքի առաձգական դեֆորմացիաների և արտաքին աերոդինամիկական բեռնվածության փոխազդեցությունն է, որի հետևանքով համակարգում կարող են առաջանալ տարբեր բնույթի տատանումներ և կայունության կորստի երևույթներ։ Քննվում են գլանաձև թաղանթների երկրաչափական ու մեխանիկական բնութագրերը, սահմանային պայմանները, նյութի առաձգական հատկությունները և գազային միջավայրի շարժման պարամետրերը՝ որպես համակարգի դինամիկական արձագանքը պայմանավորող հիմնական գործոններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շարժման դիֆերենցիալ հավասարումների ձևակերպմանը, կառուցվածքի սեփական տատանումների բնութագրերի որոշմանը և աերոդինամիկական ուժերի հաշվառմանը։ Ուսումնասիրվում է, թե գազային հոսքի արագության փոփոխությունը ինչպես կարող է ազդել տատանումների հաճախականությունների, ձևերի և կայունության սահմանների վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դինամիկական կայունության խնդիրը, մասնավորապես՝ այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում փոքր սկզբնական շեղումները կարող են պահպանվել սահմանափակ կամ ժամանակի ընթացքում աճել՝ հանգեցնելով կառուցվածքի կայուն վիճակի խախտման։ Դիտարկվում են աերոառաձգական փոխազդեցության առանձնահատկությունները և ֆլատերի նման անկայուն երևույթների առաջացման տեսական նախադրյալները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել առաձգականության տեսության, բարակ թաղանթների մեխանիկայի, աերոդինամիկայի, դիֆերենցիալ հավասարումների և կայունության տեսության մեթոդներ։ Թվային և վերլուծական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել տարբեր պարամետրերի ազդեցությունը համակարգի վարքի վրա և սահմանել կայունության բնութագրական տիրույթները։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է բարձր արագությամբ գազային միջավայրում աշխատող բարակապատ ինժեներական կառուցվածքների դինամիկական հատկությունների տեսական ըմբռնման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կառուցվածքային մեխանիկայի և աերոառաձգականության մոտեցումները՝ բացահայտելով գերձայնային հոսքի ու գլանաձև առաձգական համակարգերի փոխազդեցության հիմնական օրինաչափությունները։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է բանկային վերահսկողության համակարգի կատարելագործման ուղիների և դրա ազդեցության ուսումնասիրությանը վարկային քաղաքականության արդյունավետության վրա՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բանկային վերահսկողության էությունը, նպատակները, սկզբունքները և հիմնական մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց դերը ֆինանսական համակարգի կայունության և բանկերի գործունեության արդյունավետության ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկային ռիսկերի կառավարմանը, վարկավորման գործընթացի վերահսկողությանը, բանկերի ակտիվների որակի գնահատմանը և այն գործիքներին, որոնց միջոցով վերահսկող մարմինները կարող են նպաստել պատասխանատու ու կայուն վարկային քաղաքականության ձևավորմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է վերահսկողության և վարկային քաղաքականության փոխկապակցվածությունը՝ գնահատելով, թե վերահսկողական պահանջների, նորմատիվների և ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների փոփոխություններն ինչպես կարող են ազդել վարկային ռեսուրսների բաշխման, վարկավորման ծավալների, վարկերի որակի և բանկերի ֆինանսական կայունության վրա։ ՀՀ բանկային համակարգի նյութերի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գործող վերահսկողության համակարգի հիմնական առավելություններն ու խնդիրները, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են սահմանափակել դրա արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է բանկային վերահսկողության կատարելագործման հնարավոր ուղիների ներկայացումը՝ հաշվի առնելով ժամանակակից ռիսկերի կառավարման մոտեցումները, վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությունը և ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովման պահանջները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել վարկային քաղաքականության ավելի արդյունավետ կազմակերպմանը, վարկային ռիսկերի նվազեցմանը, բանկային համակարգի կայունության ամրապնդմանը և վերահսկողության մեխանիզմների կատարելագործմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բանկային և ֆինանսական ոլորտի մասնագետներին, վերահսկողության և ռիսկերի կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։