Разработка теоретических основ методики векторной съемки при электроразведочных исследованиях

Право

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մունիցիպալ-իրավական պատասխանատվության տեսական հիմքերի և գործնական կիրառության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տեղական ինքնակառավարման ոլորտում իրավական պատասխանատվության հասկացությունը, դրա առանձնահատկությունները, հիմքերը և իրավական պատասխանատվության այլ տեսակների հետ փոխհարաբերակցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղական ինքնակառավարման մարմինների, պաշտոնատար անձանց և մունիցիպալ իրավահարաբերությունների այլ մասնակիցների պատասխանատվության առաջացման պայմաններին ու իրականացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են համապատասխան իրավական նորմերի կիրառման, իրավախախտումների գնահատման, պատասխանատվության միջոցների ընտրության և իրավական երաշխիքների ապահովման հետ կապված հարցերը։ Քննարկվում են նաև մունիցիպալ կառավարման օրինականության, վերահսկողության, հաշվետվողականության և տեղական իշխանության մարմինների գործունեության արդյունավետ իրավական կարգավորման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու մունիցիպալ-իրավական պատասխանատվության տեղը տեղական ինքնակառավարման իրավական համակարգում և առանձնացնելու դրա տեսական ու կիրառական կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մունիցիպալ իրավունքի, սահմանադրական իրավունքի, տեղական ինքնակառավարման և հանրային կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Философия

Աշխատությունը նվիրված է Նեմեսիոս Եմեսացու փիլիսոփայական հայացքների ուսումնասիրությանը և դրանց ազդեցության բացահայտմանը միջնադարյան հայ փիլիսոփայական մտքի զարգացման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում վաղ քրիստոնեական շրջանի կարևոր մտածողի աշխարհայացքն է, որը ձևավորվել է անտիկ փիլիսոփայական ավանդույթների և քրիստոնեական ուսմունքի փոխազդեցության պայմաններում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են մարդու բնության, հոգու, մարմնի, բանականության, կամքի, ճանաչողության և բարոյականության վերաբերյալ նրա պատկերացումները՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց փիլիսոփայական հիմքերին և համակարգային փոխկապակցվածությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մարդու և հոգու մասին ուսմունքի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ գաղափարները կարևոր տեղ են զբաղեցնում նրա փիլիսոփայական ժառանգության մեջ և հետագայում տարբեր ձևերով արտացոլվել են քրիստոնեական մտածողության մեջ։ Հետազոտությունը միաժամանակ դիտարկում է, թե ինչպես են այդ գաղափարները փոխանցվել հայ մտավոր և թարգմանական միջավայր, ինչպես են ընկալվել միջնադարյան հայ հեղինակների կողմից և ինչպիսի ազդեցություն են ունեցել հայ փիլիսոփայական մտքի ձևավորման ու զարգացման վրա։ Աշխատության մեջ կարող է կարևորվել նաև հայերեն թարգմանությունների, մեկնողական ավանդույթի և գաղափարների տարածման դերը՝ հնարավորություն տալով հասկանալու հայ և հունական փիլիսոփայական մտքի փոխառնչությունները։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է նրանով, որ Նեմեսիոս Եմեսացու ժառանգությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես առանձին փիլիսոփայական համակարգ, այլև որպես միջնադարյան հայ մտավոր մշակույթի վրա ազդեցություն ունեցած գաղափարական աղբյուր։ Այն կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայության պատմությամբ, հայագիտությամբ, միջնադարյան մշակույթով, թարգմանական գրականությամբ և հայ մտքի պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև ուսանողներին, հետազոտողներին և հայ փիլիսոփայական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դպրոցական տարիքում դիմացկունության զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրա մշակման մեթոդների անհատականացմանը՝ հաշվի առնելով երեխայի տարիքային և անհատական ֆիզիկական հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության հիմնական ուղղությունը ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացում դիմացկունության ձևավորումն է, որը կարևոր նշանակություն ունի երեխայի ընդհանուր շարժողական զարգացման, աշխատունակության, ֆիզիկական առողջության և հետագա մարզական պատրաստվածության համար։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ կրտսեր դպրոցական տարիքը երեխայի օրգանիզմի ակտիվ աճի և զարգացման շրջան է, ուստի ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ընտրությունը պետք է համապատասխանի տվյալ տարիքային փուլի ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններին և երեխայի պատրաստվածության մակարդակին։ Դիմացկունության զարգացման գործընթացը ներկայացվում է ոչ միայն որպես ֆիզիկական վարժությունների որոշակի համալիրի կիրառում, այլև որպես նպատակային մանկավարժական գործընթաց, որի արդյունավետությունը կախված է ծանրաբեռնվածության ծավալից, ինտենսիվությունից, հաճախականությունից, վերականգնման ժամանակից և վարժությունների ճիշտ հաջորդականությունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում անհատականացման սկզբունքին, քանի որ նույն տարիքի երեխաները կարող են էապես տարբերվել ֆիզիկական զարգացման, շարժողական կարողությունների, առողջական վիճակի, հոգեբանական առանձնահատկությունների և ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ վերաբերմունքի առումով։ Այդ պատճառով աշխատանքի մեթոդական մոտեցումը ենթադրում է երեխայի անհատական հնարավորությունների գնահատում և դրանց համապատասխան ուսումնական ու մարզական առաջադրանքների ընտրություն։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական դաստիարակության դասերի կազմակերպման, արտադասարանական մարզական գործունեության պլանավորման և երեխաների շարժողական ունակությունների նպատակային զարգացման համար։ Առանձին նշանակություն ունի դիմացկունության զարգացման տարիքային դինամիկայի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե տվյալ զարգացման փուլում ինչպիսի մեթոդներ և վարժություններ կարող են առավել արդյունավետ լինել։ Աշխատանքի կիրառական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ դրա դրույթները կարող են օգտագործվել ուսուցիչների, մարզիչների և ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետների կողմից՝ երեխաների համար ավելի նպատակային և անհատականացված պարապմունքներ կազմակերպելու նպատակով։ Այն կարող է հետաքրքրել նաև մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության, սպորտային մարզման և տարիքային ֆիզիոլոգիայի ոլորտներում սովորող ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը դիմացկունության զարգացումը դիտարկում է որպես երեխայի բազմակողմանի ֆիզիկական զարգացման կարևոր բաղադրիչ՝ ընդգծելով տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման, անհատական մոտեցման և գիտականորեն հիմնավորված մեթոդների կիրառման անհրաժեշտությունը կրտսեր դպրոցականների ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ավագ նախադպրոցական տարիքի երեխաների մտավոր զարգացման առանձնահատկությունների և այդ գործընթացում հաղորդակցման դերի համալիր ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հոգեբանական և մանկավարժական գործոնների վրա, որոնք նպաստում են երեխայի մտածողության, խոսքի, հիշողության, ուշադրության, երևակայության, ընկալման և ճանաչողական ակտիվության զարգացմանը նախադպրոցական կրթության կարևորագույն փուլերից մեկում։ Այս տարիքը դիտարկվում է որպես ինտենսիվ զարգացման ժամանակաշրջան, երբ երեխան աստիճանաբար ընդլայնում է շրջապատող աշխարհի վերաբերյալ իր պատկերացումները, սովորում է համեմատել և դասակարգել առարկաներն ու երևույթները, բացահայտել դրանց միջև կապերը, ձևակերպել հարցեր, հիմնավորել սեփական կարծիքը և լուծել տարաբնույթ ճանաչողական խնդիրներ։ Հաղորդակցությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես մարդկանց միջև տեղեկատվության փոխանցման միջոց, այլև որպես երեխայի ճանաչողական զարգացման կարևոր սոցիալական մեխանիզմ։ Մեծահասակների և հասակակիցների հետ փոխգործակցության ընթացքում երեխան յուրացնում է նոր հասկացություններ, բառեր, վարքականոններ և խնդիրների լուծման եղանակներ, սովորում է արտահայտել սեփական մտքերը և հասկանալ ուրիշների տեսակետները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում երեխայի և մեծահասակի հաղորդակցությանը։ Ծնողների, դաստիարակների և այլ մեծահասակների հետ երկխոսությունը կարող է նպաստել հետաքրքրասիրության, հարցեր առաջադրելու ունակության և պատճառահետևանքային կապերի ընկալման զարգացմանը։ Մեծահասակի կողմից տրվող բացատրությունները, հարցերը և առաջադրանքները երեխային հնարավորություն են տալիս ընդլայնել սեփական փորձի սահմանները և աստիճանաբար յուրացնել մտածողության ավելի կազմակերպված ձևեր։ Կարևորվում է այնպիսի հաղորդակցական միջավայրի ձևավորումը, որտեղ երեխան ոչ միայն ստանում է պատրաստի պատասխաններ, այլև խրախուսվում է ինքնուրույն մտածել, ենթադրություններ առաջադրել, համեմատել տարբեր հնարավորություններ և արտահայտել սեփական եզրակացությունները։ Քննության է առնվում խոսքի զարգացման և մտավոր գործունեության փոխկապակցվածությունը։ Բառապաշարի հարստացումը, քերականորեն ավելի բարդ նախադասությունների կառուցումը և կապակցված խոսքի զարգացումը հնարավորություն են տալիս երեխային ավելի ճշգրիտ ձևակերպել իր մտքերը և կազմակերպել սեփական գործողությունները։ Խոսքը աստիճանաբար դառնում է ոչ միայն հաղորդակցման, այլև մտածողության ու վարքի կարգավորման միջոց։ Երեխան սովորում է բառերով նկարագրել խնդիրը, ներկայացնել գործողությունների հաջորդականությունը, բացատրել սեփական ընտրությունը և գնահատել ստացված արդյունքը։ Առանձին ուղղությամբ ուսումնասիրվում է հասակակիցների հետ հաղորդակցության ազդեցությունը։ Համատեղ խաղերի, առաջադրանքների և առօրյա շփումների ընթացքում երեխաները ստիպված են համաձայնեցնել իրենց գործողությունները, հաշվի առնել ուրիշների կարծիքը, բացատրել սեփական մտադրությունները և լուծել առաջացող տարաձայնությունները։ Այս գործընթացները կարող են նպաստել մտածողության ճկունությանը, սեփական և ուրիշի տեսակետների տարբերակմանը, համագործակցային հմտությունների և սոցիալական ճանաչողության զարգացմանը։ Հասակակիցների հետ շփումը ստեղծում է իրավիճակներ, որոնցում երեխան ոչ միայն կրկնում է մեծահասակներից ստացած գիտելիքները, այլև ակտիվորեն օգտագործում և վերափոխում է դրանք։ Կարևոր տեղ է հատկացվում խաղային գործունեությանը, քանի որ նախադպրոցական տարիքում խաղը սերտորեն կապված է ճանաչողական և սոցիալական զարգացման հետ։ Դերային, կառուցողական և կանոններով խաղերի ընթացքում երեխան սովորում է գործել երևակայական իրավիճակում, պահպանել որոշակի կանոններ, պլանավորել գործողությունները և համագործակցել մյուս մասնակիցների հետ։ Հաղորդակցությունը խաղային գործընթացում օգնում է զարգացնել խոսքային ակտիվությունը, երևակայությունը, խնդիրների լուծման կարողությունը և իրավիճակը տարբեր տեսանկյուններից դիտարկելու ունակությունը։ Քննության են առնվում նաև երեխայի ճանաչողական հետաքրքրությունների ձևավորման պայմանները։ Մեծահասակների արձագանքը երեխայի հարցերին, քննարկումների կազմակերպումը, համատեղ դիտարկումները, պատմությունների ընթերցումն ու քննարկումը, փորձարարական և ստեղծագործական առաջադրանքները կարող են նպաստել նոր գիտելիքներ ձեռք բերելու ներքին պահանջմունքի զարգացմանը։ Հատկապես կարևոր է հաղորդակցության երկխոսային բնույթը, երբ երեխան հանդես է գալիս որպես ակտիվ մասնակից և հնարավորություն է ստանում հարցնելու, պատասխանելու, վիճարկելու, բացատրելու ու սեփական փորձը կապելու նոր տեղեկատվության հետ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում մտավոր զարգացման անհատական տարբերություններին։ Երեխաները կարող են տարբերվել խոսքի զարգացման մակարդակով, ուշադրության կայունությամբ, մտածողության արագությամբ, հետաքրքրություններով և հաղորդակցական ակտիվությամբ։ Այդ պատճառով արդյունավետ մանկավարժական փոխգործակցությունը պահանջում է հաշվի առնել յուրաքանչյուր երեխայի զարգացման առանձնահատկությունները և ընտրել համապատասխան հաղորդակցական ձևեր։ Ուսումնասիրվում է նաև հուզականորեն բարենպաստ հաղորդակցման միջավայրի նշանակությունը։ Երբ երեխան իրեն ազատ է զգում հարցեր տալու, սխալվելու և սեփական կարծիքն արտահայտելու հարցում, մեծանում է նրա մասնակցությունը ճանաչողական գործունեությանը։ Հաղորդակցության որակը կարող է ազդել ինքնավստահության, նախաձեռնողականության և ուսուցման նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորման վրա։ Քննության են առնվում ընտանիքի և նախադպրոցական կրթական հաստատության փոխլրացնող դերերը։ Ընտանեկան հաղորդակցությունը երեխային տալիս է առօրյա փորձի, արժեքների և լեզվական զարգացման կարևոր հիմք, իսկ մանկապարտեզը ստեղծում է ավելի լայն սոցիալական միջավայր՝ տարբեր երեխաների ու մեծահասակների հետ համագործակցելու համար։ Այս երկու միջավայրերի միջև հետևողական կապը կարող է նպաստել երեխայի ճանաչողական և հաղորդակցական զարգացման առավել ներդաշնակ ընթացքին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել երեխաների վարքի դիտարկման, զրույցների, հոգեբանական առաջադրանքների, փորձարարական իրավիճակների և մանկավարժական աշխատանքի արդյունքների համեմատական գնահատման մեթոդներ։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել մտավոր զարգացման տարբեր ցուցանիշները և պարզել, թե հաղորդակցության բնույթն ու ինտենսիվությունն ինչպես են կապված ճանաչողական առաջընթացի հետ։ Առանձին նշանակություն է տրվում դպրոցական ուսուցմանը պատրաստվածության խնդրին։ Ավագ նախադպրոցական տարիքում զարգացած խոսքը, ուշադրությունը, տրամաբանական գործողությունները, հրահանգները հասկանալու կարողությունը, հարցեր տալու և համագործակցելու հմտությունները կարևոր հիմք են հետագա ուսումնական գործունեության համար։ Հաղորդակցական փորձը երեխային օգնում է սովորել լսել ուրիշներին, հասկանալ առաջադրանքը, ներկայացնել սեփական պատասխանը և մասնակցել համատեղ ճանաչողական աշխատանքին։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է մտավոր զարգացման և սոցիալական փոխգործակցության միջև կապերի բացահայտմամբ, իսկ կիրառական նշանակությունը՝ նախադպրոցական կրթության մեջ երեխաների ճանաչողական ակտիվությունը խթանող հաղորդակցական պայմանների կատարելագործման հնարավորությամբ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել մանկական և զարգացման հոգեբանության մասնագետների, նախադպրոցական մանկավարժների, դաստիարակների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Математика

Ֆիզիկական և նյութագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է լայն արգելված գոտի ունեցող լազերային մոնոբյուրեղներում ճառագայթման հետևանքով առաջացող արատների և խառնուրդային իոնների էլեկտրոնային գրգռումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բյուրեղային կառուցվածքում ճառագայթային ազդեցությամբ ձևավորվող փոփոխությունները, արատային կենտրոնների առաջացման մեխանիզմները և դրանց ազդեցությունը նյութի էլեկտրոնային ու օպտիկական հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խառնուրդային իոնների էներգիական վիճակներին, էլեկտրոնային անցումներին, գրգռման և էներգիայի փոխանցման գործընթացներին։ Վերլուծվում են ճառագայթային արատների և ակտիվ խառնուրդային կենտրոնների փոխազդեցությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությունը լույսի կլանման, ճառագայթման և լազերային հատկությունների վրա։ Քննարկվում են բյուրեղների սպեկտրային բնութագրերի փոփոխությունները և տարբեր արտաքին ազդեցությունների պայմաններում էլեկտրոնային վիճակների վարքագիծը։ Նման հետազոտությունները կարևոր են լազերային նյութերի ֆիզիկական հատկությունների ավելի խոր ըմբռնման, դրանց ճառագայթային կայունության գնահատման և անհրաժեշտ օպտիկական բնութագրերով նյութերի մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել պինդ մարմնի ֆիզիկայի, լազերային ֆիզիկայի, օպտիկայի և նյութագիտության ոլորտների հետազոտողների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Другие предметы

Լրագրողական և քաղաքական-տեղեկատվական բնույթի այս նյութը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած զարգացումների համատեքստում Ադրբեջանի նկատմամբ հնչեցված եվրոպական քննադատությանը և տարածաշրջանի հայ բնակչության անվտանգության ապահովման խնդրին։ Քննության են առնվում Եվրոպական միության ներկայացուցիչների դիրքորոշումները, որոնք վերաբերում են հայ բնակչության իրավունքների, անվտանգության և հետագա կենսագործունեության համար անհրաժեշտ երաշխիքների ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական գործողություններից հետո ստեղծված իրավիճակին, մարդասիրական խնդիրներին և միջազգային կառույցների հնարավոր դերակատարությանը։ Ներկայացվում են նաև Ադրբեջանի իշխանությունների մոտեցումները տարածաշրջանի հետագա կարգավիճակի և կառավարման վերաբերյալ, ինչպես նաև դրանց շուրջ ձևավորված միջազգային արձագանքները։ Քննարկվում են Եվրոպական միության քաղաքական ու տնտեսական շահերի և մարդու իրավունքների պաշտպանության հետ կապված պարտավորությունների միջև առաջացած բարդությունները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակահատվածում Հարավային Կովկասում ձևավորված քաղաքական իրավիճակի և եվրոպական դիվանագիտության արձագանքի մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանագիտության, քաղաքական հաղորդակցության և ժամանակակից քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։