Роль местных и общих эндокринных и иммунных расстройств в патогенезе болезней пародонта у беременных и лиц пубертатного возраста

Литература

Աշխատությունը չափածո ձևով անդրադառնում է մարդկային կենցաղի բազմազանությանը, հասարակական հարաբերություններին և առօրյա կյանքի բարոյական կողմերին։ Այն վերագրվում է Կոստանդնուպոլսի հոգելույս աստվածաբան պատրիարք Հակոբին, ինչն ընդգծում է ստեղծագործության կապը հոգևոր մտքի և եկեղեցական դաստիարակության ավանդույթների հետ։ Վերնագրի բովանդակությունից կարելի է ենթադրել, որ հեղինակը դիտարկում է մարդկանց վարքագծի, սովորույթների, հասարակական փոխհարաբերությունների և կյանքի տարբեր դրսևորումների բազմազանությունը՝ դրանք ներկայացնելով բանաստեղծական ու խրատական եղանակով։ Չափածո շարադրանքը հնարավորություն է տալիս բարոյական դիտարկումները փոխանցելու պատկերավոր, հիշվող և ընթերցողի համար մատչելի ձևով։ Նման ստեղծագործություններում կենցաղային երևույթները հաճախ դառնում են մարդկային բնավորության, առաքինությունների և թերությունների, խոհեմության ու անխոհեմության, չափավորության և պատասխանատվության մասին խորհրդածությունների առիթ։ Հատուկ ուշադրության կարող են արժանանալ անձնական վարքի, մարդկանց միջև հարգանքի, հասարակական պարտականությունների և հոգևոր արժեքների պահպանման հարցերը։ Գործը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև իր գրական ձևով, քանի որ չափածո խրատական խոսքը հայ գրականության մեջ ծառայել է ոչ միայն գեղարվեստական արտահայտման, այլև գիտելիքի, բարոյական գաղափարների և կենսափորձի փոխանցման նպատակին։ Այն արժեքավոր է հայ հոգևոր-բարոյախոսական գրականության, չափածո դաստիարակչական ստեղծագործությունների և Կոստանդնուպոլսի հայ մտավոր ու եկեղեցական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է բարդ պարամետրական տեղեկատվական ավտոմատացված համակարգի նախագծման, մշակման և հետազոտման տեսական ու կիրառական խնդիրներին։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այնպիսի համակարգային մոդելի ստեղծման վրա, որը հնարավորություն է տալիս մշակել մեծածավալ և բազմաբնույթ տեղեկատվություն, կառավարել փոխկապակցված պարամետրերը և ավտոմատացնել տվյալների հավաքագրման, պահպանման, մշակման ու վերլուծության գործընթացները։ Քննության են առնվում համակարգի կառուցվածքային կազմակերպման սկզբունքները, առանձին ծրագրային և տեղեկատվական բաղադրիչների փոխգործակցությունը, տվյալների ներկայացման ձևերը և կառավարման ալգորիթմների կառուցման առանձնահատկությունները։ Կարևորվում է պարամետրական մոտեցման կիրառումը, որի դեպքում համակարգի աշխատանքի տրամաբանությունը և առանձին գործառույթները կարող են փոփոխվել սահմանված պարամետրերի միջոցով՝ առանց ամբողջ ծրագրային կառուցվածքի էական վերափոխման։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բարձրացնել համակարգի ճկունությունը, հարմարեցնել այն տարբեր կիրառական խնդիրների և ընդլայնել գործառնական հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում տեղեկատվական հոսքերի կազմակերպմանը, տվյալների փոխկապակցվածության պահպանմանը, դրանց որոնման և մշակման արդյունավետությանը, ինչպես նաև համակարգի տարբեր մակարդակների միջև տեղեկատվության փոխանցմանը։ Ուսումնասիրվում են տվյալների բազաների կառուցման, ծրագրային մոդուլների նախագծման, օգտագործողի և համակարգի փոխգործակցության ու ավտոմատացված գործողությունների իրականացման սկզբունքները։ Համակարգի բարդությունը դիտարկվում է բազմաթիվ պարամետրերի, տարբեր գործառնական ենթահամակարգերի և տեղեկատվական կապերի միասնական կառավարման անհրաժեշտության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում գնահատվում են համակարգի արտադրողականությունը, հուսալիությունը, ընդլայնելիությունը և փոփոխվող պայմաններին հարմարվելու հնարավորությունները։ Կարևորվում են նաև մուտքային տվյալների մշակման ճշգրտությունը, ծրագրային բաղադրիչների համաձայնեցված աշխատանքը և համակարգի աշխատանքի արդյունքների վերահսկման մեխանիզմները։ Տեսական մոդելավորման և ծրագրային իրականացման համադրումը հնարավորություն է տալիս փորձնականորեն գնահատել առաջարկվող լուծումների արդյունավետությունը և բացահայտել դրանց գործնական կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել բարդ տեղեկատվական գործընթացների ավտոմատացման, կառավարման որոշումների տեղեկատվական ապահովման և տարբեր ոլորտների համար ճկուն ծրագրային համակարգերի ստեղծման մեթոդների կատարելագործմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տեղեկատվական համակարգերի, ծրագրային ճարտարագիտության, ավտոմատացված կառավարման, տվյալների մշակման և համակարգային նախագծման ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ծրագրավորողների, ինժեներների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է սահմանամերձ տարածքներում ռազմական գործողությունների պայմաններում վնասվածք ստացած անձանց բժշկական օգնության կազմակերպման և բուժական գործընթացի ընդհանուր առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն կազմակերպական և կլինիկական խնդիրներն են, որոնք առաջանում են սահմանափակ ռեսուրսներով հիվանդանոցներում մեծ թվով վիրավորների ընդունման, վիճակի արագ գնահատման, առաջնահերթությունների որոշման և հետագա բուժօգնության կազմակերպման ժամանակ։ Քննվում է տուժածների ընդունման ու բժշկական տեսակավորման նշանակությունը՝ շեշտադրելով անհետաձգելի օգնության կարիք ունեցող հիվանդների ժամանակին հայտնաբերումը և համապատասխան մասնագիտական բաժանմունքներ ուղղորդումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բուժանձնակազմի պատրաստվածությանը, տարբեր մասնագետների համագործակցությանը, ախտորոշիչ ծառայությունների հասանելիությանը, վիրաբուժական և վերակենդանացման հնարավորությունների կազմակերպմանը, ինչպես նաև հիվանդների անվտանգ տեղափոխման հարցերին։ Դիտարկվում է սահմանամերձ հիվանդանոցի դերը որպես բժշկական օգնության համակարգի կարևոր օղակ, որտեղ անհրաժեշտ է համատեղել արագ որոշումների ընդունումը, հիվանդների վիճակի շարունակական վերահսկումը և ավելի բարձր մասնագիտացված բուժհաստատությունների հետ արդյունավետ կապը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել բժշկական օգնության փուլայնությունը, հիվանդանոցային ծանրաբեռնվածության կառավարումը, անհրաժեշտ ռեսուրսների բաշխումը և արտակարգ պայմաններում բուժանձնակազմի աշխատանքի համակարգումը։ Կարևորվում են նաև վարակային բարդությունների կանխարգելման ընդհանուր սկզբունքները, ցավի վերահսկումը, վերականգնողական օգնության կազմակերպումը և հետագա բժշկական հսկողությունը՝ առանց բուժումը սահմանափակելու միայն սկզբնական վնասվածքի կառավարմամբ։ Անդրադարձ է կատարվում հոգեբանական աջակցության նշանակությանը ինչպես վիրավորների, այնպես էլ բարձր սթրեսային պայմաններում աշխատող բուժանձնակազմի համար։ Նման պայմաններում բժշկական ծառայության արդյունավետությունը մեծապես կախված է նախապես մշակված կազմակերպական ծրագրերից, թիմային աշխատանքի համակարգվածությունից, անհրաժեշտ բժշկական ենթակառուցվածքների պատրաստվածությունից և տարբեր բուժհաստատությունների միջև համագործակցությունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է անհետաձգելի բժշկության, վնասվածքաբանության, վիրաբուժության և առողջապահության կազմակերպման մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով սահմանամերձ հիվանդանոցային համակարգի հնարավորություններն ու դժվարությունները ռազմական գործողություններով պայմանավորված բժշկական ծանրաբեռնվածության պայմաններում։

Право

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մարդու բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու սահմանադրական իրավունքի իրացման ներպետական իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել առողջության պահպանման և բժշկական օգնություն ստանալու իրավունքի սահմանադրաիրավական հիմքերը, դրա իրականացման մեխանիզմները և այն իրավական խնդիրները, որոնք կարող են առաջանալ այդ իրավունքի գործնական իրացման ընթացքում։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են մարդու առողջության պահպանման իրավունքի սահմանադրական երաշխիքները, բժշկական օգնության և սպասարկման ոլորտը կարգավորող օրենսդրությունը, պետության և առողջապահական ծառայություններ մատուցող անձանց պարտականությունները, ինչպես նաև պացիենտների հիմնական իրավունքներն ու օրինական շահերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բժշկական օգնության հասանելիության, հավասարության, որակի և ժամանակին տրամադրման իրավական երաշխիքներին, ինչպես նաև բժշկական ծառայությունների կազմակերպման և ֆինանսավորման հետ կապված իրավական հարաբերություններին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բժշկական օգնություն ստանալու իրավունքի սահմանադրական և օրենսդրական կարգավորման համադրությունը՝ բացահայտելու իրավական նորմերի միջև հնարավոր անհամապատասխանությունները, կարգավորման բացերը և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող խնդիրները։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև բժշկական գաղտնիության, տեղեկացված համաձայնության, բժշկական միջամտությունից հրաժարվելու, անձնական տվյալների պաշտպանության և բժշկական ծառայությունների վերաբերյալ անհրաժեշտ տեղեկատվություն ստանալու հետ կապված իրավական հարցերը։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել մարդու խախտված իրավունքների պաշտպանության ներպետական մեխանիզմները, այդ թվում՝ վարչական և դատական պաշտպանության հնարավորությունները, ինչպես նաև առողջապահության ոլորտում պետական վերահսկողության և պատասխանատվության միջոցները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու սահմանադրական իրավունքի պաշտպանության և իրականացման մեխանիզմների կատարելագործմանը, օրենսդրական բացերի բացահայտմանը և առողջապահական իրավահարաբերությունների առավել արդյունավետ կարգավորմանը։

География

Այս աշխատանքը նվիրված է Եգիպտոսի և Հայաստանի բյուրեղային հիմքի գրանիտոիդային մագմատիզմի համեմատական ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել երկու տարածաշրջանների երկրաբանական զարգացման ընդհանուր օրինաչափություններն ու տարբերությունները։ Հեղինակը վերլուծում է գրանիտոիդ ապարների ծագումը, քիմիական և հանքաբանական կազմը, առաջացման տեկտոնական պայմանները և դրանց տեղը երկրակեղևի էվոլյուցիոն գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մագմատիկ մարմինների տարիքային առանձնահատկություններին, մագմայի ձևավորման աղբյուրներին և բյուրեղացման պայմաններին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերակազմել հնագույն երկրաբանական միջավայրերը։ Աշխատությունը համադրում է երկու տարածաշրջանների երկրաբանական տվյալները՝ ուսումնասիրելով գրանիտոիդ համալիրների կառուցվածքային դիրքը, դրանց կապը տեկտոնամագմատիկ ցիկլերի հետ և երկրակեղևի ձևավորման գործընթացներում ունեցած նշանակությունը։ Ներկայացվում են նաև պետրոգրաֆիական, երկրաքիմիական և իզոտոպային հետազոտությունների արդյունքները, որոնք օգտագործվում են ապարների գենեզիսի և զարգացման պատմության պարզաբանման համար։

Химия

Ֆիզիկական քիմիայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է քլորիդ և նիտրատ իոնների սոլվատացման գործընթացների ուսումնասիրությանը ջուր-դիմեթիլսուլֆօքսիդային խառը լուծիչներում՝ տարբեր մետաղական աղերի լուծույթների պայմաններում։ Քննության են առնվում իոնների և լուծիչի մոլեկուլների փոխազդեցությունները, սոլվատային թաղանթների ձևավորման առանձնահատկությունները և լուծույթի բաղադրության ազդեցությունը միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների բնույթի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խառը լուծիչի բաղադրիչների հարաբերակցության, կատիոնների հատկությունների և աղերի բնույթի ազդեցությանը անիոնների սոլվատացման բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են իոն-դիպոլային և այլ միջմոլեկուլային փոխազդեցությունները, ինչպես նաև լուծույթների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Քննարկվում են սոլվատացման գործընթացների ուսումնասիրման փորձարարական և տեսական մոտեցումները, դրանց միջոցով ստացվող տվյալների մեկնաբանման սկզբունքները և տարբեր համակարգերի համեմատական բնութագրերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները բազմաբաղադրիչ էլեկտրոլիտային լուծույթներում իոնների վարքի և լուծիչի կառուցվածքային դերի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական քիմիայի, լուծույթների տեսության, էլեկտրոլիտների քիմիայի և քիմիական թերմոդինամիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։