Ռուսաստանի հայերի բանավոր ավանդույթի նշխարներ․ Դոնի Ռոստով և Պյատիգորսկ

Культура

Այս տեղեկատու-մատենագիտական հրատարակությունը ներկայացնում է 1984 թվականի հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսներին նշվող հիշարժան տարեթվերի և իրադարձությունների վերաբերյալ համակարգված տեղեկություններ։ Այն նախատեսված է որպես տեղեկատու նյութ՝ ընթերցողին, գրադարանավարին, մշակույթի և կրթության ոլորտի աշխատակցին օգնելու համար արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակահատվածում նշվող պատմական, հասարակական, մշակութային, գրական, գիտական և այլ նշանակալի տարեդարձերի ու իրադարձությունների շրջանակում։ Հրատարակության հիմնական արժեքը տեղեկությունների համակարգված ներկայացումն է․ հիշարժան օրերի և տարեթվերի միջոցով մեկտեղվում են տարբեր ժամանակաշրջանների և բնագավառների հետ կապված փաստեր, որոնք կարող են օգտագործվել գրադարանային ցուցահանդեսների, թեմատիկ միջոցառումների, բանավոր ներկայացումների, մշակութային նախաձեռնությունների և տեղեկատվական աշխատանքների կազմակերպման ժամանակ։ Նման տեղեկատուները հատկապես կարևոր են գրադարանների և տեղեկատվական հաստատությունների գործունեության համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս նախապես առանձնացնել տվյալ ամիսներին համապատասխանող հոբելյաններն ու հիշատակի օրերը և դրանց շուրջ կազմակերպել գրականության ցուցադրություններ, ընթերցանության երեկոներ, զրույցներ ու այլ միջոցառումներ։ Հրատարակությունը կարող է ներառել ինչպես առանձին անձանց ծննդյան կամ մահվան տարեդարձեր, այնպես էլ պատմական իրադարձությունների, մշակութային երևույթների, գիտական նվաճումների և հասարակական նշանակություն ունեցող դեպքերի հիշատակումներ։ Դրա կառուցվածքը, ըստ էության, թույլ է տալիս դիտարկել յուրաքանչյուր ամիսը որպես առանձին տեղեկատվական շրջան և անհրաժեշտ տվյալները գտնել ժամանակագրական սկզբունքով։ Այսպիսի համակարգումը հեշտացնում է նյութի գործնական կիրառությունը և դարձնում այն հարմար աշխատանքային տեղեկատու։ Բացի փաստական տեղեկատվությունից, հիշարժան տարեթվերի ժողովածուն կարող է նպաստել պատմական և մշակութային հիշողության պահպանմանը։ Տարբեր դարաշրջանների անձանց ու իրադարձությունների մասին հիշատակումները ընթերցողին հնարավորություն են տալիս տեսնելու պատմական զարգացման փոխկապակցվածությունը և տվյալ ամսվա ընթացքում տարբեր ոլորտներում տեղի ունեցած կարևոր իրադարձությունների բազմազանությունը։ Հատկապես գրադարանային միջավայրում նման նյութը կարող է ծառայել որպես թեմատիկ աշխատանքի կազմակերպման հիմք՝ օգնելով համապատասխան գրականություն ընտրել և այն կապել տվյալ տարեդարձի կամ իրադարձության հետ։ Հրատարակությունը նաև արտացոլում է իր ստեղծման ժամանակաշրջանի տեղեկատվական և մշակութային պահանջները։ 1984 թվականի համար կազմված նյութը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ոչ միայն որպես ժամանակի ընթացիկ տեղեկատու, այլև որպես խորհրդային շրջանի գրադարանային-մատենագիտական աշխատանքի օրինակ։ Այն արժեքավոր է նաև այսօր՝ որպես պատմական աղբյուր, որը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե տվյալ ժամանակաշրջանում ինչ անձանց, իրադարձությունների և տարեդարձերի էր տրվում տեղեկատվական կամ մշակութային առաջնահերթություն։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես գործնական նշանակություն ունեցող ժամանակագրական տեղեկատու, որն օգնում է համակարգել հուլիս, օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսներին առնչվող հիշարժան ամսաթվերը և դրանք օգտագործել կրթական, մշակութային, գրադարանային ու տեղեկատվական աշխատանքներում։ Այն կարող է հետաքրքրել գրադարանավարներին, մատենագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և խորհրդային շրջանի հրատարակչական ու տեղեկատվական ժառանգությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին։

История

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետությունում 1993–1995 թվականներին իրականացված հնագիտական հետազոտությունների արդյունքներին նվիրված տասներորդ գիտական նստաշրջանի զեկուցումների թեզիսները։ Այն արտացոլում է Հայաստանի հնագիտական ուսումնասիրությունների ընթացքը և տվյալ ժամանակահատվածում տարբեր հուշարձանների, պատմական բնակավայրերի ու մշակութային շերտերի հետազոտությանն առնչվող գիտական խնդիրները։ Հնագիտական հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն Հայաստանի տարածքում մարդկային բնակեցման պատմությունը, հնագույն և միջնադարյան հասարակությունների կենսակերպը, նյութական մշակույթի զարգացումը և պատմական իրադարձությունների հետքերը բացահայտելու համար։ Դաշտային ուսումնասիրությունների ընթացքում հայտնաբերված հնագիտական նյութերը՝ բնակավայրերի մնացորդները, թաղման կառույցները, խեցեղենը, գործիքները և այլ գտածոներ, հնարավորություն են տալիս վերակազմելու անցյալի հասարակությունների տնտեսական գործունեությունը, կենցաղը, արհեստները և մշակութային կապերը։ Զեկուցումների թեզիսների ձևաչափը համառոտ ներկայացնում է հետազոտությունների հիմնական ուղղությունները, գիտական դիտարկումները և արդյունքները՝ նպաստելով մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը և հետագա ուսումնասիրությունների համար հիմքի ստեղծմանը։ Ժողովածուն կարևոր է նաև Հայաստանի անկախության առաջին տարիներին հնագիտական գիտության զարգացման և այդ ժամանակ իրականացված հետազոտական աշխատանքների պատմությունը հասկանալու տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, հայագետներին, հնագիտական հուշարձանների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ուսանողներին և Հայաստանի հնագույն պատմությամբ ու մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Информатика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է երկրի դիտարկման տվյալների մշակման, պահպանման և վերլուծության համար նախատեսված ամպային և բարձր արտադրողականությամբ հաշվարկային հարթակի նախագծման ու իրականացման սկզբունքներին։ Աշխատությունում ներկայացվում են մեծածավալ արբանյակային տվյալների արդյունավետ կառավարման մեթոդները, բաշխված հաշվարկների կիրառման հնարավորությունները, տվյալների պահպանման ճարտարապետական լուծումները և բարձր արտադրողականությամբ համակարգերի ինտեգրման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են հեռահար զոնդավորման տվյալների մշակման ավտոմատացված գործընթացները, տվյալների հասանելիության, մասշտաբայնության, հուսալիության և հաշվարկային ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործման հարցերը։ Ուսումնասիրությունն անդրադառնում է նաև ժամանակակից ամպային տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ գիտական հետազոտությունների, շրջակա միջավայրի մոնիթորինգի, գյուղատնտեսության, քաղաքաշինության, աղետների գնահատման և այլ ոլորտներում երկրի դիտարկման տվյալների արդյունավետ օգտագործման նպատակով։ Գիրքը հետաքրքիր և օգտակար է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, տվյալագիտության, հեռահար զոնդավորման, աշխարհատեղեկատվական համակարգերի և բարձր արտադրողականությամբ հաշվարկների ոլորտներում աշխատող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Биология

Այս մասը նվիրված է ընտանի կենդանիների ընդերաբանությանը (սպլանխնոլոգիա)՝ այսինքն ներքին օրգանների կառուցվածքի և համակարգերի ուսումնասիրմանը։ Գիրքը բացատրում է օրգանների ձևաբանական առանձնահատկությունները, տեղադրությունը և ֆունկցիոնալ նշանակությունը տարբեր կենդանատեսակների մոտ։ Հիմնականում քննարկվում են՝ Մարսողական համակարգ (ստամոքս, աղիներ, լյարդ և այլն) Շնչառական համակարգ (թոքեր, շնչուղիներ) Միզասեռական համակարգ Սեռական օրգաններ և վերարտադրություն Գիրքը կարևոր ուսումնական աղբյուր է անասնաբուժական կրթության համար, քանի որ օգնում է հասկանալ օրգանիզմի ներքին կառուցվածքն ու դրա կապը ֆիզիոլոգիական գործընթացների հետ։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Сельское хозяйство

Աշխատությունը նվիրված է կաթիլային ոռոգման համակարգերի նախագծման, կազմակերպման և արդյունավետ կիրառման հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բնակլիմայական, հողային և գյուղատնտեսական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում ջրային ռեսուրսների խնայողաբար օգտագործման, մշակաբույսերի ջրապահովվածության բարելավման և ոռոգման գործընթացի արդյունավետության բարձրացման խնդիրներն են։ Քննվում են կաթիլային ոռոգման տեխնոլոգիայի ընդհանուր սկզբունքները, ջրի նպատակային և հավասարաչափ մատակարարման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև համակարգի հիմնական կառուցվածքային տարրերի փոխկապակցված աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ոռոգման ռեժիմի ընտրությանը՝ հաշվի առնելով մշակաբույսերի կենսաբանական պահանջները, հողի ջրաֆիզիկական հատկությունները, տեղումների քանակը, օդի ջերմաստիճանը, գոլորշիացումը և տեղանքի բնական պայմանները։ Ուսումնասիրվում են ջրի բաշխման արդյունավետության, հողի խոնավության պահպանման և բույսերի արմատային գոտում անհրաժեշտ ջրային պայմանների ձևավորման հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում համակարգերի շահագործման ընթացքում առաջացող տեխնիկական խնդիրների ուսումնասիրությունը՝ կապված ջրի որակի, ֆիլտրման, խողովակաշարերի և ջրամատակարարման տարրերի աշխատանքի կայունության հետ։ Դիտարկվում են նաև տեղանքի ռելիեֆի և ջրի հասանելի ճնշման ազդեցությունները համակարգի աշխատանքի և ոռոգման հավասարաչափության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել ավանդական և ջրախնայող ոռոգման եղանակների տեխնիկական, տնտեսական և ագրոնոմիական առանձնահատկությունները՝ գնահատելով դրանց համապատասխանությունը տարբեր գյուղատնտեսական պայմաններին։ Անդրադարձ է կատարվում կաթիլային ոռոգման ներդրման տնտեսական նպատակահարմարությանը, սկզբնական ներդրումների և հետագա շահագործման ծախսերի հարաբերակցությանը, աշխատանքի կազմակերպմանը և ջրային ռեսուրսների կառավարման արդյունավետությանը։ Կարևորվում է նաև տեխնոլոգիայի կիրառման բնապահպանական նշանակությունը՝ հողերի ջրային ռեժիմի ավելի նպատակային կառավարման և սահմանափակ ջրային պաշարների արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ոռոգման ճարտարագիտության, հողագիտության, ագրոնոմիայի և ջրային տնտեսության մոտեցումները՝ Հայաստանի գյուղատնտեսական պայմաններին համապատասխան կաթիլային ոռոգման համակարգերի կիրառման արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները բացահայտելու նպատակով։