Русское влияние в современной армянской литературе

Другие предметы

«Կենտրոնական գրավաճառանոցի հայերեն գրքերի ցուցակ» աշխատությունը մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որի հիմնական նպատակը, ըստ վերնագրի, գրավաճառանոցում առկա կամ վաճառքի համար առաջարկվող հայերեն գրքերի մասին տեղեկությունների ներկայացումն է։ Նման ցուցակները կարևոր դեր են ունեցել գրքերի տարածման, ընթերցողների տեղեկացվածության բարձրացման և հրատարակչական արտադրանքի շրջանառության կազմակերպման գործում։ Հրատարակությունը կարող էր ներառել վաճառքի առաջարկվող գրքերի վերնագրերը, հեղինակների անունները, հնարավոր է՝ հրատարակության վայրի և տարվա վերաբերյալ տվյալներ, ինչպես նաև այլ տեղեկություններ, որոնք օգնում էին ընթերցողներին կողմնորոշվել գրքերի ընտրության հարցում։ Այն կարող էր օգտակար լինել ուսուցիչների, հոգևորականների, աշակերտների, գրողների, հետազոտողների և հայերեն գրականությամբ հետաքրքրվող այլ անձանց համար՝ հնարավորություն տալով տեղեկանալ տարբեր բնագավառների հրատարակությունների մասին։ Այսպիսի գրացուցակները միաժամանակ պատմական աղբյուրներ են, քանի որ արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գրքի առևտրի կազմակերպման ձևերը, ընթերցողական պահանջարկը և հայերեն գրականության տարածման աշխարհագրությունը։ Դրանք կարող են արժեքավոր նյութ տրամադրել նաև հայ գրքի պատմությամբ, հրատարակչական գործունեությամբ, գրավաճառության զարգացմամբ և 19-րդ դարի հայալեզու տպագիր մշակույթով զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրից հնարավոր չէ որոշել ցուցակում ընդգրկված գրքերի ամբողջական ցանկը, դրանց թեմատիկ բաժանումը, մատենագիտական նկարագրությունների մանրամասնությունը կամ այն, թե ցուցակը ներառում էր միայն տվյալ պահին վաճառքում եղած գրքերը, թե նաև ավելի լայն հրատարակչական ցանկ։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է շրջադարձային տիպի ռելեների էլեկտրամագնիսական համակարգերի ավտոմատացված նախագծման մեթոդների, հաշվարկային մոդելների և ինժեներական միջոցների մշակման ու կատարելագործման խնդիրներին։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրամագնիսական ռելեների կառուցվածքային և աշխատանքային առանձնահատկությունները, դրանց հիմնական հանգույցների փոխազդեցությունը, մագնիսական շղթայում տեղի ունեցող գործընթացները և էլեկտրական էներգիան մեխանիկական շարժման փոխակերպելու սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շրջադարձային շարժում իրականացնող շարժական տարրերի աշխատանքի պայմաններին, էլեկտրամագնիսական ուժերի և մոմենտների ձևավորմանը, ինչպես նաև դրանց կախվածությանը համակարգի երկրաչափական, էլեկտրական և մագնիսական պարամետրերից։ Վերլուծվում են մագնիսական հոսքի բաշխման, մագնիսական դիմադրության, օդային բացակների, փաթույթի պարամետրերի և մագնիսական նյութերի բնութագրերի ազդեցությունները ռելեի հիմնական տեխնիկական ցուցանիշների վրա։ Կարևորվում է նախագծման գործընթացի ավտոմատացումը, որը հնարավորություն է տալիս համակարգչային հաշվարկների և մոդելավորման միջոցով արագացնել տարբեր կառուցվածքային տարբերակների գնահատումը, ընտրել նպատակահարմար պարամետրեր և նվազեցնել փորձնական նմուշների բազմակի պատրաստման անհրաժեշտությունը։ Քննարկվում են նախագծման համար անհրաժեշտ մաթեմատիկական մոդելների, հաշվարկային ալգորիթմների և ծրագրային միջոցների ստեղծման սկզբունքները, որոնց օգնությամբ հնարավոր է որոշել էլեկտրամագնիսական համակարգի աշխատանքային բնութագրերը և գնահատել դրանց փոփոխությունը տարբեր պայմաններում։ Ուսումնասիրվում են նաև ռելեի արագագործության, զգայունության, գործարկման հուսալիության, էներգասպառման և կառուցվածքային չափերի միջև գոյություն ունեցող փոխկապակցվածությունները։ Ավտոմատացված նախագծման մեթոդների կիրառումը հնարավորություն է տալիս նախագծման վաղ փուլերում հայտնաբերել կառուցվածքի հնարավոր թերությունները, կատարել պարամետրային օպտիմալացում և ընտրել տեխնիկական պահանջներին առավել համապատասխան լուծումներ։ Տեսական հաշվարկների, համակարգչային մոդելավորման և փորձարարական արդյունքների համադրումը կարող է օգտագործվել մշակված մեթոդների ճշգրտության և նախագծվող համակարգերի արդյունավետության գնահատման համար։ Հետազոտության արդյունքները կիրառական նշանակություն ունեն էլեկտրամեխանիկական սարքերի, ավտոմատացման համակարգերի և կառավարման տեխնիկական միջոցների նախագծման ու կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել էլեկտրատեխնիկայի, էլեկտրամեխանիկայի, ավտոմատացված նախագծման համակարգերի, ռելեական տեխնիկայի և էլեկտրամագնիսական սարքերի մշակմամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

География

Ջրատնտեսական, հիդրոմելիորատիվ և բնապահպանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արարատյան հարթավայրում հորիզոնական ցամաքուրդային համակարգերի կառավարման առանձնահատկությունների, շահագործման արդյունավետության և առկա հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարածաշրջանի բնական և կլիմայական պայմանները, ստորերկրյա ջրերի մակարդակի փոփոխությունները, հողերի ջրային ռեժիմը և դրանց ազդեցությունը գյուղատնտեսական հողատարածքների մելիորատիվ վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հորիզոնական ցամաքուրդների կառուցվածքին, գործառնական նշանակությանը, ջրահեռացման գործընթացների կազմակերպմանը և ոռոգման ու ցամաքուրդային համակարգերի փոխկապակցվածությանը։ Վերլուծվում են ցամաքուրդային ցանցերի տեխնիկական վիճակի գնահատման, ջրահեռացման կարողության պահպանման, համակարգերի սպասարկման և շահագործման ընթացքում առաջացող դժվարությունների հիմնական հարցերը։ Քննարկվում են գրունտային ջրերի բարձր մակարդակի, հողերի գերխոնավացման, աղակալման և երկրորդային աղակալման վտանգների նվազեցմանն ուղղված ջրատնտեսական ու մելիորատիվ միջոցառումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել ցամաքուրդների աշխատանքի հիդրոլոգիական և հիդրավլիկական գնահատման մեթոդները, ջրային ռեսուրսների մշտադիտարկման հնարավորությունները և կառավարման արդյունավետության բարձրացման տեխնիկական ու կազմակերպական մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում Արարատյան հարթավայրի գյուղատնտեսական նշանակությանը, հողային և ջրային ռեսուրսների կայուն օգտագործմանը, ինչպես նաև ցամաքուրդային համակարգերի վերականգնման ու արդիականացման անհրաժեշտությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հիդրոմելիորացիայի, ջրային ռեսուրսների կառավարման, գյուղատնտեսական հողերի պահպանության, հիդրոտեխնիկական շինարարության և բնապահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Журналистика

Աշխատությունը նվիրված է 1998–2009 թվականների Հայաստանի պարբերական մամուլում հասարակական և քաղաքական խնդիրների հրապարակախոսական արտացոլման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հրապարակախոսությունն է որպես լրագրության և հասարակական մտքի արտահայտման ձև, որի միջոցով հեղինակները մեկնաբանում, վերլուծում և հանրային քննարկման առարկա են դարձնում տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական ու քաղաքական գործընթացները։ Քննվում են պարբերական մամուլում հասարակական նշանակություն ունեցող թեմաների ընտրության սկզբունքները, դրանց ներկայացման ժանրային ու ոճական առանձնահատկությունները, հեղինակային դիրքորոշման արտահայտման լեզվական միջոցները և փաստական նյութի ու մեկնաբանության փոխհարաբերությունը։ Ուսումնասիրության ժամանակագրական շրջանակը հնարավորություն է տալիս դիտարկել անկախության հետագա շրջանում հայկական մամուլի զարգացման առանձնահատկությունները և հասարակական-քաղաքական օրակարգի փոփոխությունների արտացոլումը հրապարակախոսական նյութերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական կառավարման, ընտրական գործընթացների, սոցիալական խնդիրների, տնտեսական փոփոխությունների, քաղաքացիական հասարակության, արտաքին հարաբերությունների և ազգային նշանակության հարցերի լուսաբանման ձևերին՝ առանց դրանց վերաբերյալ քաղաքական գնահատական տալու։ Հետազոտությունը կարող է ուսումնասիրել հոդվածները, մեկնաբանությունները, խմբագրականները, հարցազրույցները և հրապարակախոսական այլ ժանրերը՝ բացահայտելով տեղեկատվական ու վերլուծական բաղադրիչների հարաբերակցությունը։ Կարևորվում է նաև տարբեր պարբերականների թեմատիկ առաջնահերթությունների և նույն իրադարձությունների ներկայացման տարբերությունների համեմատությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական մամուլի գաղափարական ու հաղորդակցական բազմազանությունը։ Առանձին ուղղություն է հրապարակախոսական լեզվի ուսումնասիրությունը՝ գնահատողական բառապաշարի, հռետորական միջոցների, փոխաբերությունների, հակադրությունների և հասարակական հասկացությունների գործածության տեսանկյունից։ Դիտարկվում է նաև մամուլի և հասարակական կարծիքի փոխհարաբերությունը՝ հրապարակախոսությունը ներկայացնելով որպես հանրային բանավեճի և քաղաքական հաղորդակցության կարևոր բաղադրիչ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ժուռնալիստիկայի պատմության, հրապարակախոսության տեսության, մեդիա ուսումնասիրությունների և դիսկուրսային վերլուծության մոտեցումները՝ բացահայտելով նշված ժամանակաշրջանի հայ պարբերական մամուլի հասարակական-քաղաքական բովանդակության թեմատիկ, ժանրային և լեզվաոճական առանձնահատկությունները։

Математика

Գիրքը նվիրված է բաղադրյալ ֆեռոմագնիսական մարմիններում առաջացող մագնիսաուղղաձիգ (մագնիսաէլաստիկ) լարվածությունների տեսական ուսումնասիրությանը և դրանց բաշխման օրինաչափությունների վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են մագնիսական և մեխանիկական դաշտերի փոխազդեցության առանձնահատկությունները, մագնիսականացման ազդեցությամբ առաջացող դեֆորմացիաները և լարվածությունների ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմները բազմաշերտ ու բազմաբաղադրիչ ֆեռոմագնիսական համակարգերում։ Հեղինակը մշակում և կիրառում է մաթեմատիկական մոդելներ՝ գնահատելու նյութերի երկրաչափական կառուցվածքի, մեխանիկական հատկությունների և արտաքին մագնիսական դաշտի ազդեցությունը ներքին լարվածությունների բաշխման վրա։ Գրքում ներկայացված են տեսական հաշվարկների արդյունքներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն մագնիսական նյութերի ամրության, հուսալիության և շահագործման պայմանների գնահատման, ինչպես նաև էլեկտրատեխնիկական, չափիչ և մագնիսամեխանիկական սարքերի նախագծման ու կատարելագործման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է ֆիզիկոսների, մեխանիկայի և նյութագիտության մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների, ինժեներների և մագնիսական նյութերի տեսությամբ ու կիրառությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է Էջմիածնի հայրապետական աթոռի և ռուսական պետական իշխանությունների միջև հարաբերությունների սկզբնական շրջանի պատմական ուսումնասիրությանը՝ լուսաբանելով դրանց ձևավորման քաղաքական, եկեղեցական և դիվանագիտական նախադրյալները։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն պատմական պայմանների վրա, որոնցում Հայոց եկեղեցու բարձրագույն հոգևոր իշխանությունը սկսեց կապեր հաստատել Ռուսաստանի հետ՝ տարածաշրջանում տեղի ունեցող քաղաքական փոփոխությունների և հայ բնակչության անվտանգության ու եկեղեցական շահերի պաշտպանության խնդիրների համատեքստում։ Քննության են առնվում Էջմիածնի կաթողիկոսների, հոգևորականների և հայ հասարակական շրջանակների նախաձեռնությունները, ռուսական իշխանություններին ուղղված դիմումները, նամակագրությունը և տարբեր ներկայացուցիչների միջոցով իրականացվող բանակցությունները։ Այս հարաբերությունները դիտարկվում են Հարավային Կովկասում և հարակից տարածքներում Ռուսաստանի քաղաքական ազդեցության աստիճանական ընդլայնման, ինչպես նաև Օսմանյան և Պարսկական տերությունների հետ նրա հարաբերությունների ընդհանուր համապատկերում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն շարժառիթներին, որոնք հայկական եկեղեցական շրջանակներին դրդում էին Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների զարգացմանը։ Դրանց թվում կարևորվում էին քրիստոնյա բնակչության պաշտպանության ակնկալիքները, եկեղեցական հաստատությունների իրավունքների ու ունեցվածքի պահպանման հարցերը, քաղաքական անկայունության պայմաններում անվտանգության ապահովման ձգտումները և արտաքին հովանավորություն ձեռք բերելու հնարավորությունները։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են ռուսական կառավարության շահերն ու նպատակները՝ պարզելու, թե հայկական եկեղեցական կառույցների հետ կապերը ինչ նշանակություն կարող էին ունենալ Ռուսաստանի կովկասյան և արևելյան քաղաքականության համար։ Էջմիածնի հայրապետական աթոռը ներկայացվում է ոչ միայն որպես հոգևոր կենտրոն, այլև որպես հայկական հասարակության կազմակերպման և արտաքին կապերի հաստատման կարևոր հաստատություն, որն իր հեղինակության շնորհիվ կարող էր մասնակցել քաղաքական ու դիվանագիտական գործընթացներին։ Քննության են առնվում եկեղեցական դիվանագիտության առանձնահատկությունները, պատվիրակությունների գործունեությունը, պաշտոնական և ոչ պաշտոնական հաղորդակցության ձևերը, ինչպես նաև տարբեր միջնորդների դերը հայ-ռուսական կապերի հաստատման գործում։ Հատուկ նշանակություն է տրվում նամակագրական և վավերագրական նյութերին, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է բացահայտել կողմերի ակնկալիքները, քաղաքական հաշվարկները և հարաբերությունների զարգացման կոնկրետ փուլերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետևել, թե ինչպես սկզբնական առանձին շփումները ժամանակի ընթացքում վերածվեցին ավելի համակարգված հարաբերությունների և ստեղծեցին հետագա քաղաքական ու եկեղեցական համագործակցության նախադրյալներ։ Կարևորվում է նաև կրոնական գործոնի նշանակությունը, սակայն հայ-ռուսական կապերը չեն սահմանափակվում միայն քրիստոնեական ընդհանրությամբ։ Դրանք դիտարկվում են քաղաքական շահերի, տարածաշրջանային մրցակցության, առևտրական կապերի և հայկական համայնքների սոցիալական ու իրավական դրության հետ փոխկապակցված։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե տարբեր պատմական իրավիճակներում որքանով էին համընկնում կամ տարբերվում Էջմիածնի և ռուսական պետական իշխանությունների նպատակները։ Այդ մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հարաբերությունների պատմությունը ներկայացնել ոչ թե որպես միակողմանի գործընթաց, այլ որպես տարբեր շահեր ունեցող կողմերի փոխգործակցություն։ Աշխատության աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նաև պաշտոնական գրագրության, եկեղեցական փաստաթղթերի, դիվանագիտական հաղորդագրությունների և ժամանակաշրջանի այլ վավերագրերի օգտագործման հնարավորությամբ, որոնք տեղեկություններ են հաղորդում ինչպես քաղաքական իրադարձությունների, այնպես էլ Հայոց եկեղեցու արտաքին գործունեության մասին։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի հետագա հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական հիմքերը հասկանալու համար, քանի որ սկզբնական կապերի ընթացքում ձևավորված քաղաքական պատկերացումները, հաղորդակցության ուղիները և փոխադարձ ակնկալիքները հետագայում ազդեցություն ունեցան տարածաշրջանում տեղի ունեցող զարգացումների վրա։ Միաժամանակ նյութը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Էջմիածնի հայրապետական աթոռի քաղաքական և հասարակական դերակատարության, Հայոց եկեղեցու արտաքին հարաբերությունների և Ռուսաստանի հարավկովկասյան քաղաքականության ձևավորման մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Հայոց եկեղեցու պատմության, հայ-ռուսական հարաբերությունների, Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության, Կովկասի պատմության և պատմական դիվանագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, պատմաբանների, դասախոսների և ուսանողների համար։