Սահմանադրությունը նորմատիվ իրավական ակտերի համակարգում

История

Աշխատությունը ներկայացնում է միջնադարյան հայ պատմագրության կարևոր սկզբնաղբյուրներից մեկի թարգմանական և գիտական հրատարակությունը՝ նվիրված VIII դարի Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների քաղաքական, ռազմական, հասարակական ու կրոնական զարգացումներին։ Պատմական շարադրանքի առանցքում արաբական տիրապետության հաստատման և ամրապնդման պայմաններում հայկական իշխանական տների, եկեղեցու և բնակչության դրությունն է, ինչպես նաև տեղի քաղաքական ուժերի հարաբերությունները խալիֆայության վարչական համակարգի հետ։ Հեղինակի պատմական պատումը կարևոր տեղեկություններ է հաղորդում հայ-արաբական հարաբերությունների, հարկային ու վարչական քաղաքականության, իշխանական վերնախավի դիրքի և տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած դիմադրությունների վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի VIII դարի հայկական ապստամբական շարժումների նկարագրությունը, որի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել տեղի ազնվականության քաղաքական նպատակները, ներքին հակասությունները և արտաքին ուժերի հետ հարաբերությունները։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են միջնադարյան քրիստոնեական աշխարհընկալմանը բնորոշ մեկնաբանական համակարգում, որտեղ քաղաքական զարգացումները հաճախ իմաստավորվում են բարոյական, կրոնական և աստվածաբանական պատկերացումների միջոցով։ Այդ հանգամանքը նյութը կարևոր է դարձնում ոչ միայն քաղաքական պատմության, այլև միջնադարյան հայ հասարակության մտավոր աշխարհի ուսումնասիրության համար։ Շարադրանքում զգալի տեղ են զբաղեցնում հայկական իշխանական տների գործունեությունը, եկեղեցական գործիչները, ռազմական հակամարտությունները և Հայաստանի տարբեր շրջաններում տեղի ունեցած իրադարձությունները։ Միաժամանակ աղբյուրը հնարավորություն է տալիս դիտարկել Հայաստանը ավելի լայն տարածաշրջանային միջավայրում՝ Բյուզանդական կայսրության, Արաբական խալիֆայության և Հարավային Կովկասի քաղաքական գործընթացների փոխկապակցվածության շրջանակում։ Հատուկ արժեք ունի նաև պատմական աշխատության մեջ պահպանված նամակագրական և վավերագրական բնույթի նյութը, որն ընդլայնում է ժամանակաշրջանի գաղափարական ու քաղաքական հարաբերությունների վերաբերյալ պատկերացումները։ Թարգմանությունն ու գիտական մեկնաբանությունները նպաստում են բնագրում հանդիպող անձանց, տեղանունների, պատմական իրադարձությունների և հասկացությունների նույնականացմանն ու ժամանակագրական համատեքստի պարզաբանմանը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի վաղ միջնադարյան Հայաստանի պատմության, հայ-արաբական հարաբերությունների և հայկական պատմագրական ավանդույթի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով VIII դարի իրադարձությունները դիտարկել ժամանակակցին մոտ հայ պատմագրական ընկալման տեսանկյունից։

Педагогика

՝ Մանկավարժությունը որպես գիտություն ուսումնասիրում է մարդու զարգացման և կրթության գործընթացները, նրանց տեսական հիմքերը, կրթական մեթոդներն ու համակարգերը, ինչպես նաև դաստիարակչական միջավայրի կազմակերպումը։ Այն առարկա է ստեղծվել աստիճանականորեն՝ համադրելով հոգեբանության, սոցիոլոգիայի, փիլիսոփայության և գիտության այլ ճյուղերի հետազոտություններն ու փորձառությունը՝ մարդու ուսուցման և դաստիարակության արդյունավետ մեթոդների հայտնաբերման համար։ Մանկավարժությունը համարվում է համապարփակ գիտական ոլորտ, որն ուսումնասիրում է ուսուցման նպատակները, կանոնները, մեթոդները, կրթական միջավայրը, ուսուցիչ-ուսանող հարաբերությունները և կրթական արդյունքների գնահատումը։ Այն բացահայտում է ինչպես տարիքային, հոգեբանական և սոցիալական առանձնահատկությունները, այնպես էլ կրթական գործընթացներում անհատական մոտեցումների կիրառման անհրաժեշտությունը։ Մանկավարժական գիտությունը նաև զարգացնում է տեսական և փորձագիտական հիմքեր՝ արդյունավետ ուսուցման տեխնոլոգիաների, ծրագրերի և համակարգերի ստեղծման համար, նպաստելով կրթության որակի բարձրացմանը և հասարակության սոցիալական ու մշակութային զարգացմանը։ Այսպիսով, մանկավարժությունը որպես գիտություն ապահովում է գիտական մոտեցում և հիմնավորում կրթական գործընթացների արդյունավետ կազմակերպման, ուսուցման և դաստիարակության համար՝ ձևավորելով ուսուցման մեթոդաբանության և կրթական քաղաքականության հիմքերը։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է տասներկումատնյա աղու խոցային հիվանդության բարդացած ձևերի կլինիկական առանձնահատկությունների, ախտորոշման և վիրաբուժական կառավարման սկզբունքների ուսումնասիրությանը, երբ նեղացման երևույթները զուգակցվում են պերֆորացիայի և արյունահոսության հետ։ Հետազոտության կենտրոնում միաժամանակ մի քանի բարդությունների առկայությամբ պայմանավորված կլինիկական վիճակի գնահատումն է, քանի որ նման դեպքերում հիվանդության ընթացքը կարող է պահանջել ախտորոշիչ տվյալների և ընդհանուր կլինիկական պատկերի համալիր վերլուծություն։ Քննվում են խոցային գործընթացի հետևանքով տասներկումատնյա աղու լուսանցքի նեղացման ձևավորման առանձնահատկությունները, մարսողական համակարգի բնականոն գործունեության խանգարումները և դրանց համակցումը սուր բարդությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կլինիկական և գործիքային ախտորոշման նշանակությանը՝ բարդությունների բնույթը, ծանրության աստիճանը և դրանց փոխազդեցությունը գնահատելու տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են տարբեր կլինիկական իրավիճակներում վիրաբուժական մոտեցման ընտրության ընդհանուր սկզբունքները՝ հաշվի առնելով հիվանդի ընդհանուր վիճակը, խոցային ախտահարման բնույթը, ուղեկցող փոփոխությունները և հնարավոր հետվիրահատական ռիսկերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում անհատականացված բժշկական որոշումների անհրաժեշտությունը, քանի որ համակցված բարդությունների դեպքում բուժման մարտավարությունը պայմանավորված է բազմաթիվ կլինիկական գործոնների միաժամանակյա գնահատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր վիրաբուժական մոտեցումների կիրառման արդյունքները, դրանց հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև վաղ և ուշ հետվիրահատական շրջանի առանձնահատկությունները։ Դիտարկվում են հիվանդների կլինիկական հսկողության, հնարավոր բարդությունների գնահատման և բուժման արդյունքների երկարաժամկետ վերլուծության հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ժամանակակից ախտորոշիչ տեխնոլոգիաների և բուժման կազմակերպման սկզբունքների նշանակությանը բարդացած խոցային հիվանդության կառավարման արդյունավետության բարձրացման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է որովայնային վիրաբուժության, գաստրոէնտերոլոգիայի, կլինիկական ախտորոշման և հետվիրահատական հսկողության մոտեցումները՝ տասներկումատնյա աղու խոցային հիվանդության բազմաբարդ ընթացքի բժշկական կառավարման գիտական հիմքերը ուսումնասիրելու նպատակով։

Культура

Հրատարակությունը ընթացիկ մատենագիտական բնույթի մասնագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված ձևով ներկայացնել Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի տարբեր բնագավառներին վերաբերող նոր հրատարակությունների ու հրապարակումների վերաբերյալ տեղեկատվությունը։ Այն նախատեսված է գրադարանների, գիտական և մշակութային հաստատությունների աշխատակիցների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և համապատասխան թեմաներով գրականություն որոնող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական նյութը կարող է ընդգրկել գրքեր, գրքույկներ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և այլ տպագիր նյութեր՝ դասակարգված ըստ մշակույթի և արվեստի առանձին ոլորտների։ Թեմատիկ բաժիններում կարող են ներկայացվել կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, հուշարձանների պահպանությանը և մշակութային կյանքի այլ ուղղություններին վերաբերող աղբյուրներ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս նույնականացնելու համապատասխան հրատարակությունները և ստանալու դրանց որոնման համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալները՝ հեղինակ, անվանում, հրատարակության աղբյուր, թվական և այլ նկարագրական տեղեկություններ։ Նյութերի պարբերական հավաքագրումն ու համակարգումը տեղեկատուին տալիս են նաև փաստագրական նշանակություն, քանի որ տարբեր թողարկումների հաջորդականությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակչական ակտիվությանը, հետազոտական հետաքրքրությունների փոփոխություններին և առանձին թեմաների զարգացման ընթացքին։ Այն կարևոր գործիք է թեմատիկ մատենագիտական որոնման համար՝ օգնելով արագ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակահատվածի նոր գրականության մեջ և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները հետագա ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ նման հրատարակությունները նպաստում են գրադարանային հավաքածուների համալրմանը, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկմանը և մասնագիտական տեղեկատվության տարածմանը։ Պատմական տեսանկյունից տեղեկատուն արժեքավոր է նաև խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ մատենագիտական տվյալների միջոցով արտացոլում է ժամանակաշրջանի հրատարակչական և գիտական գործունեության թեմատիկ պատկերը։ Տարբեր տարիների համար կազմված թողարկումների համադրումը կարող է հիմք հանդիսանալ մշակույթի առանձին ոլորտների վերաբերյալ գրականության քանակական և բովանդակային զարգացման ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համատեղում է տեղեկատվական, որոնողական, հաշվառման և փաստագրական գործառույթները՝ ապահովելով մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ ընթացիկ գրականության համակարգված ներկայացումն ու մասնագիտական օգտագործումը։

География

Այս աշխատությունը նվիրված է ավտոմոբիլային տրանսպորտից առաջացող գազային արտանետումների ուսումնասիրությանը, դրանց ազդեցության գնահատմանը քաղաքային միջավայրի և բնակչության առողջության վրա, ինչպես նաև արտանետումների նվազեցման արդյունավետ միջոցների մշակմանը՝ հիմնվելով Երևանի օրինակով իրականացված վերլուծությունների վրա։ Հեղինակը ներկայացնում է օդի աղտոտման հիմնական աղբյուրները, ուսումնասիրում է տրանսպորտային հոսքերի առանձնահատկությունները, տարբեր տեսակի շարժիչների և վառելիքների ազդեցությունը մթնոլորտային արտանետումների ծավալի ու կազմի վրա, ինչպես նաև դիտարկում է ժամանակակից չափման և մոնիթորինգի մեթոդները։ Աշխատությունում վերլուծվում են շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտում կիրառվող միջազգային և տեղական մոտեցումները, գնահատվում են տեխնիկական, կազմակերպչական և կառավարման լուծումների արդյունավետությունը, ինչպես նաև առաջարկվում են գործնական միջոցառումներ, որոնք կարող են նպաստել քաղաքային օդի որակի բարելավմանը և վնասակար արտանետումների կրճատմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տրանսպորտի, բնապահպանության, քաղաքաշինության և ինժեներական ոլորտների մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են կայուն քաղաքային զարգացման և շրջակա միջավայրի պահպանության արդիական խնդիրներով։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է վերջավոր դաշտերի վրա անվերածելի և տեղադրության բազմանդամների կառուցման մեթոդների տեսական ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են վերջավոր դաշտերի հանրահաշվական հատկությունները, բազմանդամների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց դասակարգման սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունում ներկայացվում են անվերածելի բազմանդամների կառուցման և նույնականացման ալգորիթմական մոտեցումները, ինչպես նաև տեղադրության բազմանդամների ստացման մեթոդները և դրանց մաթեմատիկական հիմնավորումները։ Քննարկվում են այդ բազմանդամների կիրառությունները կոդավորման տեսության, կրիպտոգրաֆիայի, թվային հաղորդակցության, պատահական հաջորդականությունների գեներացման և հաշվողական մաթեմատիկայի տարբեր ոլորտներում։ Աշխատությունը նպաստում է վերջավոր դաշտերի տեսության զարգացմանը՝ առաջարկելով արդյունավետ կառուցման եղանակներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն ինչպես հիմնարար մաթեմատիկական հետազոտությունների, այնպես էլ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և տվյալների պաշտպանության ժամանակակից համակարգերի համար։