Սամցխե-Ջավախքի հայ համայնքի սոցիալ-քաղաքական խնդիրները հայ-վրացական հարաբերությունների համատեքստում (2003-2012թթ.)

Психология

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր էթնիկական խմբերի միջև անհանդուրժողական վերաբերմունքի ձևավորման և դրսևորման վրա ազդող սոցիալական ու հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում անհատական վերաբերմունքների, խմբային ինքնության, սոցիալական միջավայրի և հասարակական գործընթացների փոխազդեցությունն է՝ նպատակ ունենալով բացահայտել այն մեխանիզմները, որոնց պայմաններում կարող են ձևավորվել կանխակալ պատկերացումներ, բացասական կարծրատիպեր և սոցիալական հեռավորություն այլ խմբերի նկատմամբ։ Միջէթնիկական անհանդուրժողականությունը դիտարկվում է որպես բազմագործոն երևույթ, որը հնարավոր չէ բացատրել միայն անձի անհատական հատկանիշներով կամ միայն հասարակական պայմաններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սոցիալական նույնականացման գործընթացները, «մենք» և «նրանք» խմբային սահմանների ձևավորումը, խմբային պատկանելության նշանակությունը և այն պայմանները, որոնցում տարբերությունների ընդգծումը կարող է վերածվել բացասական վերաբերմունքի։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել կարծրատիպերի և նախապաշարմունքների ձևավորման մեխանիզմներին, դրանց փոխանցմանը սոցիալական միջավայրում և անհատների վարքագծի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Կարևորվում է նաև ընտանիքի, կրթական միջավայրի, հասակակիցների խմբերի, զանգվածային հաղորդակցության և հանրային խոսույթի դերը տարբեր էթնիկական խմբերի վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրության առանձին ուղղություն կարող է լինել սոցիալական անորոշության, մրցակցության ընկալման, խմբային սպառնալիքի զգացման և հասարակական լարվածության կապը անհանդուրժողական վերաբերմունքների հետ՝ հաշվի առնելով, որ նման կապերը կարող են տարբեր կերպ արտահայտվել տարբեր սոցիալական և պատմական պայմաններում։ Միաժամանակ կարող են քննության առնվել այն գործոնները, որոնք նպաստում են հանդուրժողականության, փոխադարձ վստահության և կառուցողական միջխմբային հարաբերությունների ձևավորմանը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել համագործակցային շփումները, ընդհանուր նպատակների առկայությունը, կրթությունը, քննադատական մտածողությունը և տարբեր խմբերի ներկայացուցիչների միջև հավասար ու շարունակական հաղորդակցությունը։ Հետազոտությունը կարող է համադրել հարցումների, սոցիալ-հոգեբանական գնահատումների և խմբային հարաբերությունների վերլուծության արդյունքները՝ անհանդուրժողականության ձևավորման պայմանների բազմակողմանի պատկեր ստանալու համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական հոգեբանության, էթնոհոգեբանության և միջխմբային հարաբերությունների ուսումնասիրության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել միջէթնիկական անհանդուրժողականության առաջացման սոցիալ-հոգեբանական նախադրյալները և հանդուրժողական փոխհարաբերությունների ձևավորմանը նպաստող պայմանները։

Философия

Հայ փիլիսոփայության պատմություն աշխատությունը ներկայացնում է հայ փիլիսոփայական մտքի զարգացման ամբողջական պատկերը՝ սկսած վաղ միջնադարից մինչև նորագույն շրջան՝ ուսումնասիրելով այն գաղափարական հոսքերը, որոնք ձևավորել են հայ մտածողության ավանդույթը, ներառյալ աստվածաբանական, աշխարհայացքային, էթիկական և քաղաքական փիլիսոփայական մոտեցումները, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հեղինակներին և դպրոցներին, որոնք ազդեցություն են ունեցել հայ մտավոր կյանքի վրա՝ մեկնաբանելով մարդու, պետության, գիտելիքի և հավատքի հարաբերակցությունը տարբեր պատմական փուլերում, ինչպես նաև վերլուծվում է փիլիսոփայության կապը գրականության, պատմագրության և մշակույթի հետ, ցույց տալով, թե ինչպես է հայ փիլիսոփայությունը զարգացել համաշխարհային փիլիսոփայական մտքի համատեքստում և միաժամանակ պահպանել իր ինքնատիպ առանձնահատկությունները, գիրքը նաև ընդգծում է տարբեր ժամանակաշրջաններում գաղափարների շարունակականությունն ու փոփոխությունները՝ ներկայացնելով հայ մտավոր ժառանգությունը որպես կենդանի և զարգացող համակարգ։

История

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Մովսես Բաղրամյանի «Հայ քաղաքական հրապարակախոսության սկզբնավորումը» աշխատությունը՝ որպես հայ քաղաքական մտքի և հրապարակախոսական ավանդույթի ձևավորման կարևոր փուլ։ Այն վերլուծում է XVIII դարի երկրորդ կեսի հասարակական-քաղաքական գաղափարները, ազգային ազատագրական շարժման գաղափարական հիմքերը և լուսավորական մտածողության ազդեցությունը հայ իրականության վրա։ Հեղինակը (Բաղրամյանը) դիտարկվում է որպես հայ քաղաքական հրապարակախոսության սկզբնադիր գործիչներից մեկը, որի գործերում ձևակերպվում են ազգային ինքնության, ազատության, պետականության և հասարակական արդարության գաղափարներ։ Գրքում ընդգծվում է նաև նրա կապը Մադրասի խմբակի գաղափարական միջավայրի հետ և այն դերը, որ այդ շրջանը ունեցել է հայ քաղաքական մտքի զարգացման մեջ։ Նյութը համադրում է աղբյուրագիտական, պատմագիտական և գաղափարական վերլուծությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվել հայ քաղաքական հրապարակախոսության ավանդույթը և ինչ ազդեցություն է այն ունեցել հետագա հասարակական մտքի վրա։

Химия

Այս աշխատությունը նվիրված է ցինկի օքսիդի և ցինկի սուլֆիդի՝ ջրածնի պերօքսիդի կիրառմամբ քիմիական փոխադրման գործընթացների օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է նյութերի փոխազդեցության մեխանիզմները, քիմիական փոխակերպումների առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք ազդում են փոխադրման գործընթացների արդյունավետության վրա։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են օքսիդային և սուլֆիդային միացությունների վարքագիծը տարբեր պայմաններում, ռեակցիաների ընթացքի առանձնահատկությունները, միջավայրի ազդեցությունը և ստացված արդյունքների կիրառական նշանակությունը։ Հեղինակը վերլուծում է ջրածնի պերօքսիդի դերը որպես ակտիվ քիմիական գործոն՝ բացահայտելով դրա հնարավորությունները նյութերի վերափոխման, տարանջատման և տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է անօրգանական քիմիայի, նյութերի ստացման տեխնոլոգիայի և քիմիական գործընթացների կառավարման ոլորտների համար, քանի որ այն նպաստում է քիմիական փոխադրման մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը և նոր տեխնոլոգիական լուծումների մշակմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր զբաղվում են քիմիական նյութերի հատկությունների, փոխազդեցությունների և կիրառական գործընթացների ուսումնասիրմամբ։

Химия

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է 1-էթօքսիկարբոնիլբենզոտրիազոլ-1-օքսիդի սինթեզի տարբեր եղանակների վերլուծությանը և ստացված միացության քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով օրգանական սինթեզի ժամանակակից մոտեցումների և ակտիվ միջանկյալ միացությունների դերի կարևորությունը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այդ միացության ստացման ռեակցիոն ուղիների վրա՝ ներառյալ սկզբնական ռեագենտների ընտրությունը, ռեակցիոն պայմանների օպտիմալացումը և ելքային նյութերի փոխակերպման արդյունավետության բարձրացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բենզոտրիազոլային համակարգի օքսիդացման մեխանիզմներին և էթօքսիկարբոնիլ խմբի ներմուծման քիմիական առանձնահատկություններին, որոնք որոշում են վերջնական միացության ռեակտիվությունը և կայունությունը։ Ներկայացվում է նաև ստացված միացության վարքագիծը տարբեր միջավայրերում՝ ներառյալ թթվային և ալկալային պայմանները, ինչպես նաև դրա փոխազդեցությունը նուկլեոֆիլ և էլեկտրոֆիլ ռեագենտների հետ։ Աշխատանքը վերլուծում է միացության պոտենցիալ կիրառությունները օրգանական սինթեզում՝ որպես ակտիվացնող կամ միջանկյալ ռեագենտ բարդ կառուցվածք ունեցող մոլեկուլների ստացման գործընթացներում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ նման տիպի բենզոտրիազոլային ածանցյալների սինթեզի և հատկությունների ուսումնասիրությունը կարևոր դեր ունի ժամանակակից օրգանական քիմիայի զարգացման մեջ՝ ապահովելով նոր գործիքներ ռեակցիոն մեխանիզմների և սինթետիկ ռազմավարությունների կատարելագործման համար։

Литература

Գիրքը ներկայացնում է գերմանական ժողովրդական առակների ժողովածուի առաջին տետրը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով գերմանական մշակույթի առակախոսական ավանդույթին և ժողովրդական իմաստության արտահայտման ձևերին։ Առակը գրական կարճ ժանր է, որի միջոցով կենդանիների, մարդկանց կամ այլ կերպարների գործողությունների ու փոխհարաբերությունների օրինակով ներկայացվում են մարդկային բնավորության գծերը, հասարակական հարաբերությունները և բարոյական խնդիրները։ Առակներին բնորոշ են հակիրճ պատմությունը, պատկերավոր շարադրանքը, սրամիտ իրավիճակները և խրատական իմաստը, որոնք ընթերցողին հնարավորություն են տալիս պատմության հետևում տեսնելու ավելի ընդհանրական գաղափարներ։ Ժողովրդական առակները հաճախ արտացոլում են տարբեր ժողովուրդների կենսափորձը, աշխարհայացքը, վարքականոններն ու հասարակական պատկերացումները՝ միաժամանակ պահպանելով տեղական մշակույթի առանձնահատկությունները։ Գերմանական առակների հայերեն ներկայացումը կարևոր նշանակություն ունի տարբեր ժողովուրդների գրական ժառանգության ճանաչման և մշակութային փոխանակման տեսանկյունից։ Այն կարող է նպաստել ընթերցողների հետաքրքրության ձևավորմանը գերմանական բանահյուսության նկատմամբ, ինչպես նաև համեմատական ուսումնասիրությունների համար նյութ տրամադրել՝ բացահայտելու տարբեր մշակույթներում տարածված բարոյական գաղափարների նմանություններն ու տարբերությունները։ Առակների պարզ և պատկերավոր բնույթը ժողովածուն դարձնում է պիտանի նաև կրթական ու դաստիարակչական ընթերցանության համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում գերմանական ժողովրդական գրականության, հայերեն թարգմանական գրականության և 19-րդ դարի հայ գրահրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության տեսանկյունից։