Սանահինի Երուանդյան նշանավոր տոհմի ազգաբանությունը

Информатика

Изучаем SQL աշխատությունը տվյալների բազաների և SQL լեզվի ուսուցման գործնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է սկսնակ և միջին մակարդակի ծրագրավորողների համար և կենտրոնանում է հարաբերական տվյալների բազաների հետ աշխատանքի հիմնական սկզբունքների վրա, այն բացատրում է SQL-ի հիմնական հրամանները՝ SELECT, INSERT, UPDATE և DELETE, ինչպես նաև տվյալների ֆիլտրացման, խմբավորման և դասակարգման մեթոդները, միաժամանակ ներկայացնելով աղյուսակների միջև կապերը՝ one-to-one, one-to-many և many-to-many հարաբերություններ, գիրքը ընդգրկում է նաև ինդեքսների, նորմալիզացիայի և հարցումների օպտիմալացման թեմաները, որոնք կարևոր են տվյալների արդյունավետ կառավարման համար, և ներառում է բազմաթիվ գործնական օրինակներ ու վարժություններ, որոնք օգնում են կիրառել SQL-ը իրական նախագծերում և զարգացնել տվյալների բազաների հետ աշխատելու հմտությունները։

Педагогика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հանրակրթական հիմնական դպրոցում բառակապակցությունների ուսուցման հիմնախնդիրների բացահայտմանը և դրանց լուծման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։ Աշխատության մեջ բառակապակցությունը դիտարկվում է որպես հայերենի շարահյուսական համակարգի կարևոր միավոր, որի ճիշտ ընկալումն ու գործածությունը նշանակալի դեր ունեն սովորողների լեզվական գիտելիքների, խոսքային կարողությունների և գրավոր ու բանավոր հաղորդակցման հմտությունների զարգացման գործում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են դպրոցական ծրագրերում բառակապակցությունների ուսուցման բովանդակությունը, դրանց ներկայացման հաջորդականությունը, ուսումնական նյութի մատչելիությունը և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխանությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դժվարություններին, որոնց սովորողները կարող են հանդիպել բառակապակցությունների ճանաչման, կառուցվածքի որոշման, գլխավոր և լրացնող բաղադրիչների տարբերակման, կապերի բնույթի բացահայտման և խոսքում դրանց ճիշտ կիրառման ընթացքում։ Աշխատության մեջ քննության են առնվում բառակապակցությունների տեսակները, դրանց կառուցվածքային և իմաստային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բառակապակցության և նախադասության, դարձվածքի ու այլ լեզվական միավորների տարբերակման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ուսուցման մեթոդներին և հնարներին, որոնք կարող են նպաստել նյութի ավելի գիտակցված յուրացմանը։ Քննարկվում է վարժությունների, լեզվական դիտարկումների, օրինակների վերլուծության, համեմատության, փոխակերպման, կազմության և խոսքային առաջադրանքների կիրառման արդյունավետությունը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակակից ուսուցման տեխնոլոգիաների և աշակերտակենտրոն մոտեցումների կիրառմանը՝ բառակապակցությունների ուսուցումը առավել գործնական և հաղորդակցական դարձնելու նպատակով։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է սովորողների տեսական գիտելիքների և գործնական լեզվական կարողությունների փոխկապակցումը, որպեսզի նրանք ոչ միայն կարողանան սահմանել և դասակարգել բառակապակցությունները, այլև ճիշտ կիրառել դրանք տարբեր խոսքային իրավիճակներում։ Աշխատության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել հիմնական դպրոցում հայոց լեզվի դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման, ուսումնական առաջադրանքների և մեթոդական նյութերի մշակման, ինչպես նաև սովորողների շարահյուսական և հաղորդակցական կարողությունների զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի ուսուցիչներին, մանկավարժներին, մեթոդիստներին, դասագրքերի և ուսումնական նյութերի հեղինակներին, կրթության ոլորտի հետազոտողներին և մանկավարժական բուհերի ուսանողներին։

Культура

Այս աշխատությունը նվիրված է Արթիկի շրջանի գյուղական ինքնուրույն գրադարանների 1972–1973 թվականների գործունեության հիմնական ցուցանիշների ուսումնասիրմանը և ներկայացնում է տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանային համակարգի վիճակագրական ու կազմակերպական պատկերը։ Նյութում ամփոփվում են գյուղական գրադարանների ֆոնդերի ծավալը, ընթերցողների քանակը, գրքերի շրջանառությունը, սպասարկման գործընթացները, մշակութային և կրթական գործունեության հիմնական ուղղությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խորհրդային ժամանակաշրջանի գյուղական գրադարանների դերը բնակչության կրթական մակարդակի բարձրացման, գիտելիքի տարածման, մշակութային կյանքի կազմակերպման և ընթերցանության խթանման գործում։ Ներկայացված տվյալները կարևոր աղբյուր են Արթիկի շրջանի մշակութային ենթակառուցվածքների, գրադարանային ծառայությունների զարգացման և համայնքային մշակութային քաղաքականության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության մեջ արտացոլվում են նաև գրադարանների կազմակերպական կառուցվածքը, նյութատեխնիկական հնարավորությունները, գրքային հավաքածուների համալրման առանձնահատկությունները և ընթերցողների սպասարկման արդյունավետության գնահատման ցուցանիշները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, տեղական պատմության ուսումնասիրողների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի խորհրդային շրջանի գրադարանային գործի, գյուղական մշակույթի և տեղեկատվական հաստատությունների զարգացման պատմությամբ։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է տետրահիդրոպիրանային օղակ պարունակող նոր ացետամիդների և պրոպիոնամիդների սինթեզին, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը և կենսաբանական ակտիվության գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են օրգանական միացությունների ստացման և քիմիական ձևափոխման եղանակները՝ նպատակ ունենալով ստանալ նոր կառուցվածքով միացություններ և բացահայտել դրանց կառուցվածք–կենսաբանական ակտիվություն փոխկապակցվածությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տետրահիդրոպիրանային օղակի դերին մոլեկուլների ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկությունների ձևավորման գործում, ինչպես նաև ամիդային խմբի կառուցվածքային փոփոխությունների ազդեցությանը ստացվող միացությունների ակտիվության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են սինթեզված միացությունների ստացման պայմանները, կառուցվածքի հաստատման մեթոդները և դրանց հիմնական բնութագրերը։ Ուսումնասիրվում են ստացված նյութերի կենսաբանական ազդեցությունները՝ հնարավորություն տալով գնահատել տարբեր կառուցվածքային հատվածների նշանակությունը կենսաբանական ակտիվության դրսևորման տեսանկյունից։ Համեմատական վերլուծության միջոցով բացահայտվում են մոլեկուլային կառուցվածքի և կենսաբանական հատկությունների միջև առկա օրինաչափությունները, որոնք կարող են կարևոր լինել նոր կենսաակտիվ միացությունների նպատակային նախագծման համար։ Հետազոտությունը միավորում է օրգանական սինթեզի, կառուցվածքային վերլուծության և կենսաբանական փորձարկումների մոտեցումները՝ ձևավորելով նոր միացությունների ուսումնասիրման համալիր մեթոդաբանություն։ Ստացված արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել դեղագործական քիմիայի և կենսաօրգանական քիմիայի բնագավառներում՝ հատկապես նոր պոտենցիալ կենսաակտիվ նյութերի որոնման և կառուցվածքային օպտիմալացման խնդիրների տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել օրգանական և դեղագործական քիմիայի մասնագետներին, կենսաքիմիկոսներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Медицина

Այս աշխատությունը նվիրված է մարտական պայմաններում ստացած գանգուղեղային-ուղեղային վնասվածքների և հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման զարգացման ու հետագա դինամիկայի փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչպես կարող է ուղեղի վնասվածքը ազդել հոգեբանական տրավմայի հետևանքների առաջացման, արտահայտվածության, պահպանման և փոփոխության վրա այն անձանց մոտ, ովքեր ռազմական գործողությունների ընթացքում ենթարկվել են ծայրահեղ սթրեսային իրավիճակների։ Աշխատության կենտրոնում գտնվում է ոչ միայն վնասվածքի անմիջական ֆիզիկական հետևանքների, այլև դրա հնարավոր ազդեցության ուսումնասիրությունը մարդու հոգեկան վիճակի, հուզական արձագանքների, վարքային փոփոխությունների, ճանաչողական գործընթացների և սոցիալական հարմարվողականության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ մարտական տրավման և գանգուղեղային վնասվածքը կարող են փոխազդել՝ բարդացնելով կլինիկական պատկերը և դժվարացնելով հոգեբանական ու բժշկական հետևանքների տարբերակումը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման ընթացքի տարբեր փուլերի ընկալման տեսանկյունից՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ախտանշանների փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում, դրանց կայունացումը կամ թուլացումը, ինչպես նաև հնարավոր քրոնիկացումը։ Քննարկվող թեման ներառում է այնպիսի դրսևորումներ, ինչպիսիք են տագնապը, գերզգոնությունը, կրկնվող տրավմատիկ հիշողությունները, քնի խանգարումները, հուզական անկայունությունը, խուսափողական վարքը, ուշադրության և հիշողության դժվարությունները, դյուրագրգռությունը և առօրյա գործունեության արդյունավետության նվազումը։ Հեղինակը նաև անդրադառնում է այն խնդրին, որ նման վիճակների գնահատումը պահանջում է բազմակողմանի մոտեցում, քանի որ նույն ախտանշանը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես հոգեբանական տրավմայի, այնպես էլ գլխուղեղի վնասվածքի նյարդաբանական կամ նեյրոհոգեբանական հետևանքներով։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ռազմական բժշկության, կլինիկական հոգեբանության, հոգեբուժության, նյարդաբանության և նեյրոհոգեբանության ոլորտներով զբաղվող մասնագետներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է մարտական տրավմայի հետևանքների ուսումնասիրման համալիր մոտեցում՝ փորձելով ավելի հստակ բացահայտել ֆիզիկական վնասվածքի և հոգեկան խանգարման միջև առկա կապերը, դրանց փոխադարձ ազդեցությունը և վերականգնման գործընթացի առանձնահատկությունները։

История

Այս մատենագիտական աշխատությունը նվիրված է հայ տպագրության պատմության վերաբերյալ հրատարակությունների համակարգված ներկայացմանը՝ ընդգրկելով հայկական գրատպության զարգացման, տպագիր ժառանգության, գրքերի պատմության և մատենագիտական ուսումնասիրությունների վերաբերյալ արժեքավոր նյութեր։ Գրքում հավաքագրված են հայերեն և հայագիտական բնույթի հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկություններ, որոնք ներկայացված են մատենագիտական սկզբունքներով և հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել հայ տպագրական մշակույթի տարբեր փուլերը, նշանավոր տպագրիչների գործունեությունը, հրատարակչական կենտրոնների զարգացումը և տպագիր գրքի տարածման գործընթացները։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայկական գրատպության պատմության, գրքի մշակույթի և ազգային կրթամշակութային ժառանգության ուսումնասիրման համար։ Այն նախատեսված է մատենագետների, գրադարանագետների, պատմաբանների, հայագետների, մշակույթի հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայ տպագրության զարգացման պատմությամբ և մատենագիտական ուսումնասիրություններով։