Սանգեսարի բարբառը

Другие предметы

Այս մեթոդական ցուցումները նախատեսված են կուսակցական (պարտիայի) պաշտոնական հրատարակությունների գրադարանային և տեղեկատվական մշակման գործընթացների համակարգման համար՝ կենտրոնանալով դրանց նկարագրության կազմման և այբբենական կատալոգներում դասավորման փոփոխվող կանոնների վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են մատենագիտական նկարագրության ձևավորման հիմնական սկզբունքները՝ ընդգրկելով փաստաթղթի կառուցվածքային տարրերը, հեղինակային և կորպորատիվ պատասխանատվության նշումը, հրատարակչական տվյալների արձանագրումը և ստանդարտացված նկարագրության ձևաչափերի կիրառումը։ Հեղինակը մանրամասն բացատրում է այբբենական կատալոգավորման մեթոդաբանությունը, դասավորման կանոնները և դրանց փոփոխությունները՝ պայմանավորված գրադարանային համակարգերի արդիականացմամբ և տեղեկատվական հոսքերի աճով։ Աշխատությունում ընդգծվում է նաև միասնական սխեմաների կիրառման կարևորությունը, որոնք ապահովում են որոնման արդյունավետություն, մատչելիություն և փաստաթղթերի համակարգված ներկայացում։ Հավելվածում ներկայացված սխեման ծառայում է որպես գործնական ուղեցույց՝ նկարագրությունների կառուցվածքի և դասավորման տրամաբանական հաջորդականության պատկերացման համար։ Այս մեթոդական նյութը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, տեղեկատվական մասնագետների և արխիվային աշխատողների համար՝ նպաստելով կուսակցական հրատարակությունների հաշվառման և համակարգման աշխատանքների կատարելագործմանը։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բազմաչափ բազմանդամային միջարկման տեսության հիմնարար խնդիրների և այդ բնագավառում ձևակերպված Գասքա–Մաեզթուի վարկածի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում մի քանի փոփոխականներից կախված բազմանդամների միջոցով տրված հանգույցներում սահմանված արժեքների վերականգնման խնդիրը, միջարկման հանգույցների երկրաչափական դասավորությունը և համապատասխան բազմանդամային տարածքների կառուցվածքային հատկություններն են։ Քննվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում հանգույցների վերջավոր բազմության համար գոյություն ունի պահանջվող աստիճանի միակ միջարկիչ բազմանդամ, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են այդպիսի հանգույցային բազմությունների հանրահաշվական և երկրաչափական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հիմնարար բազմանդամներին, դրանց գործոնացման հատկություններին և ուղիղների՝ որպես հանգույցների կառուցվածքը բնութագրող երկրաչափական օբյեկտների դերին։ Գասքա–Մաեզթուի վարկածը դիտարկվում է բազմաչափ միջարկման այն հատուկ համակարգերի համատեքստում, որոնց հիմնարար բազմանդամները ներկայացվում են գծային գործոնների արտադրյալների միջոցով։ Վարկածի հետ կապված ուսումնասիրությունները կենտրոնանում են նման հանգույցային համակարգերում որոշակի թվով հանգույցներ պարունակող հատուկ ուղիղների գոյության խնդրի վրա և դրա կապի վրա ամբողջ միջարկման կառուցվածքի հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են քննարկվել վարկածի հաստատված մասնավոր դեպքերը, տարբեր աստիճանների համար կիրառվող ապացուցման մոտեցումները և հանգույցների դասավորության նկատմամբ սահմանափակումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում երկրաչափական և հանրահաշվական մեթոդների համադրումը, քանի որ խնդրի լուծելիությունը սերտորեն կապված է ինչպես բազմանդամների հատկությունների, այնպես էլ հարթության վրա հանգույցների փոխադարձ դիրքի հետ։ Ուսումնասիրվում են նաև առավելագույն ուղիղների, հանգույցների կողմից ուղիղների օգտագործման և տարբեր ենթակառուցվածքների միջև կապերը, որոնք հնարավորություն են տալիս բարդ միջարկման համակարգերը վերածել ավելի պարզ կառուցվածքների ուսումնասիրության։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մոտարկումների տեսության, հանրահաշվական երկրաչափության և կոմբինատոր երկրաչափության գաղափարները՝ նպաստելով բազմաչափ բազմանդամային միջարկման կառուցվածքային օրինաչափությունների բացահայտմանը և Գասքա–Մաեզթուի վարկածի շուրջ ձևավորված մաթեմատիկական խնդիրների հետագա ուսումնասիրմանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում շրջակա միջավայրի տարբեր գործոնների՝ մարդու առողջության վրա ունեցած ազդեցության սոցիալ-տնտեսական գնահատման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում շրջակա միջավայրի որակի, բնակչության առողջական վիճակի և հասարակության սոցիալ-տնտեսական զարգացման միջև փոխկապակցվածության բացահայտումն է։ Ուսումնասիրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում օդի, ջրի և հողի աղտոտվածությանը, արդյունաբերական արտանետումներին, կենցաղային և արտադրական թափոններին, քիմիական ու կենսաբանական գործոններին, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի այլ ռիսկերին, որոնք կարող են բացասաբար անդրադառնալ մարդու առողջության և կյանքի որակի վրա։ Աշխատանքը կարևորում է էկոլոգիական գործոնների ազդեցության ոչ միայն բժշկական, այլև տնտեսական հետևանքների գնահատումը։ Քննության են առնվում հիվանդացության, մահացության, աշխատունակության նվազման, ժամանակավոր կամ երկարատև անաշխատունակության, առողջապահական ծառայությունների ծախսերի և բնակչության կյանքի որակի վատթարացման հետ կապված կորուստները։ Այս համատեքստում սոցիալ-տնտեսական գնահատումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե շրջակա միջավայրի անբարենպաստ վիճակը հասարակության և տնտեսության համար ինչպիսի ուղղակի և անուղղակի ծախսեր է առաջացնում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տարբեր տարածքների էկոլոգիական պայմանների և բնակչության առողջական ցուցանիշների միջև հնարավոր կապերի ուսումնասիրմանը։ Կարևորվում է նաև սոցիալ-տնտեսական տարբեր խմբերի խոցելիության հարցը, քանի որ շրջակա միջավայրի ռիսկերի ազդեցությունը կարող է տարբեր լինել՝ կախված բնակության վայրից, զբաղվածությունից, կենսապայմաններից և սոցիալական վիճակից։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է բնապահպանական և առողջապահական վիճակագրության համադրումը, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել հիմնավորված գնահատել էկոլոգիական գործոնների ազդեցությունը և մշակել համապատասխան կանխարգելիչ միջոցառումներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև պետական բնապահպանական և առողջապահական քաղաքականության արդյունավետությունը, շրջակա միջավայրի պահպանության ծրագրերի տնտեսական նպատակահարմարությունը և կանխարգելման միջոցառումների հնարավոր սոցիալական արդյունքները։ Հատուկ նշանակություն ունի այն մոտեցումը, ըստ որի՝ բնապահպանական խնդիրների կանխարգելման համար կատարվող ծախսերը կարող են դիտարկվել որպես երկարաժամկետ ներդրում հանրային առողջության, աշխատուժի պահպանման և տնտեսական կայունության ապահովման գործում։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ դրա արդյունքները կարող են օգտագործվել բնապահպանական ռիսկերի կառավարման, առողջապահական քաղաքականության մշակման, տարածքային զարգացման ծրագրերի և բնակչության առողջության պաշտպանության միջոցառումների կատարելագործման նպատակով։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, բնապահպաններին, հանրային առողջության մասնագետներին, բժիշկներին, սոցիոլոգներին, պետական կառավարման ոլորտի աշխատակիցներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը հնարավորություն է տալիս Հայաստանի պայմաններում շրջակա միջավայրի և մարդու առողջության փոխազդեցությունը դիտարկել համալիր տեսանկյունից՝ գնահատելով դրա սոցիալական և տնտեսական հետևանքները և ընդգծելով էկոլոգիական ռիսկերի կանխարգելման ու շրջակա միջավայրի որակի բարելավման կարևորությունը։

Литература

Այս աշխատանքը ներկայացնում է Ղազարոս Աղայանի կյանքի և ստեղծագործական գործունեության մատենագիտական ամբողջական պատկերը՝ ընդգրկելով նրա գրական ժառանգությունը, մանկավարժական գործունեությունը և հասարակական-մշակութային ներդրումը 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի հայ իրականության մեջ։ Նյութում համակարգված կերպով ներկայացվում են նրա ստեղծագործությունները՝ հեքիաթներ, բանաստեղծություններ, արձակ գործեր, մանկավարժական և հրապարակախոսական հոդվածներ, ինչպես նաև դրանց հրատարակությունների ժամանակագրական և թեմատիկ դասակարգումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Աղայանի դերին հայ մանկական գրականության ձևավորման և զարգացման գործընթացում, որտեղ նա կարևորեց ժողովրդական բանահյուսության հիման վրա ստեղծված դաստիարակչական և բարոյական արժեքներով հարուստ ստեղծագործությունները։ Ուսումնասիրությունը ներառում է նաև նրա գործունեությունը որպես ուսուցիչ և հասարակական գործիչ, որը նպաստել է կրթության տարածմանը և ազգային ինքնագիտակցության ձևավորմանը։ Մատենագիտական նյութը օգնում է ամբողջական պատկերացում կազմել Աղայանի գրական ավանդի մասին՝ ցույց տալով նրա ստեղծագործությունների բազմաժանր բնույթը և դրանց նշանակությունը հայ գրականության պատմության մեջ։

Экономика

Տնտեսագիտական, հանրային ֆինանսների և պետական տնտեսական կարգավորման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հարկային քաղաքականության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի օրինակով։ Քննության են առնվում հարկերի տնտեսական էությունը, հիմնական գործառույթները, հարկման սկզբունքները և դրանց նշանակությունը պետական ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման ու տնտեսական գործընթացների կարգավորման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային քաղաքականության նպատակներին, հարկային համակարգի կառուցվածքին և հարկման մեխանիզմների ազդեցությանը տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության ու ձեռնարկատիրական գործունեության վրա։ Վերլուծվում են հարկային բեռի ձևավորման և բաշխման առանձնահատկությունները, ուղղակի և անուղղակի հարկերի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև հարկային եկամուտների և տնտեսական զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են հարկային արդյունավետության, սոցիալական արդարության, հարկային չեզոքության և հարկ վճարողների տնտեսական շահերի հավասարակշռման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության զարգացման առանձնահատկությունները, հարկային վարչարարության կազմակերպումը, հարկային արտոնությունների կիրառման հնարավորությունները և դրանց տնտեսական հետևանքները։ Անդրադարձ է կատարվում հարկային քաղաքականության ու բյուջետային քաղաքականության փոխհարաբերություններին, պետական եկամուտների կայունության ապահովմանը և հարկաբյուջետային կարգավորման գործիքների արդյունավետությանը։ Կարևորվում է միջազգային փորձի համեմատական ուսումնասիրությունը՝ Հայաստանի տնտեսական պայմաններին համապատասխան հարկային քաղաքականության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հարկային քաղաքականության տնտեսագիտական հիմնավորման, հարկային համակարգի արդյունավետության գնահատման և պետական ֆինանսական կառավարման մեխանիզմների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հանրային ֆինանսների, հարկային տնտեսագիտության, մակրոտնտեսական քաղաքականության, պետական կառավարման և Հայաստանի տնտեսական զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Литература

Հրատարակությունը նվիրված է Անտոն Հասուն եպիսկոպոսապետի անվանակոչության տոնակատարությանը և ներկայացնում է Անտոնյան միաբանների հարգանքի ու երախտագիտության արտահայտությունը հոգևոր առաջնորդի նկատմամբ։ Այն պատկանում է եկեղեցական հանդիսավոր և ներբողական գրականության այն տեսակին, որի նպատակն է մեծարել հոգևորականության նշանավոր ներկայացուցիչներին, արժևորել նրանց եկեղեցական ծառայությունը և ընդգծել նրանց հեղինակությունն ու նշանակությունը կրոնական համայնքի կյանքում։ Հրատարակության հիմքում ընկած է անվանակոչության տոնի ավանդական խորհուրդը, որը քրիստոնեական մշակույթում կապված է սրբի անվան, նրա հոգևոր օրինակի և այդ անունը կրող անձի հանդեպ բարեմաղթանքների ու հարգանքի արտահայտման հետ։ Անվանակոչության տոնակատարությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես անձնական նշանակություն ունեցող իրադարձություն, այլև որպես հոգևոր համայնքի համախմբման, միաբանական համերաշխության և եկեղեցական ավանդույթների պահպանման առիթ։ Այս համատեքստում Անտոն Հասուն եպիսկոպոսապետի մեծարումը ձեռք է բերում նաև խորհրդանշական նշանակություն՝ արտահայտելով հոգևոր առաջնորդի և նրան շրջապատող միաբանության միջև ձևավորված կապը։ Հրատարակության գաղափարական առանցքը հոգևոր առաջնորդի նկատմամբ ակնածանքի, հարգանքի, երախտագիտության և նվիրվածության դրսևորումն է։ Եկեղեցական կյանքում եպիսկոպոսապետի հեղինակությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրա պաշտոնական դիրքով, այլև հոգևոր պատասխանատվությամբ, եկեղեցական կարգի պահպանման, հավատացյալների առաջնորդության և քրիստոնեական արժեքների տարածման գործում ունեցած դերակատարությամբ։ Այսպիսի հանդիսավոր գրություններում մեծարվում է հոգևոր ծառայության գաղափարը, իսկ առաջնորդի անձը ներկայացվում է որպես հավատքի, եկեղեցական կարգապահության և միաբանական կյանքի խորհրդանիշ։ Հրատարակության նվիրական բնույթը ցույց է տալիս, որ այն նախատեսված է եղել ոչ միայն տոնական առիթը նշանավորելու, այլև միաբանության հավաքական վերաբերմունքն արտահայտելու համար։ Անտոնյան միաբանների անունից կատարված նվիրումը կարևորում է համայնքային միասնականության գաղափարը՝ ընդգծելով, որ հոգևոր առաջնորդի պատիվը միաժամանակ ամբողջ միաբանության հոգևոր կյանքի և ինքնության հետ կապված իրադարձություն է։ Նման հրատարակությունների մեջ ավանդաբար կարևորվում են օրհնության, բարեմաղթանքի, երախտագիտության և հոգևոր նվիրվածության գաղափարները։ Դրանք արտահայտում են միաբանության ցանկությունը՝ արժևորելու իր առաջնորդին, պահպանելու հարգանքի մշակույթը և ամրապնդելու հոգևոր հաստատության ներքին կապերը։ Գրական-հռետորական առումով աշխատությունը պատկանում է ներբողական և հանդիսավոր խոսքի ավանդույթին։ Այս ժանրին բնորոշ են պատկառալից դիմելաձևերը, բարձրաշունչ արտահայտությունները, մեծարանքի խոսքը և հոգևոր արժանիքների ընդգծումը։ Շարադրանքի նպատակն է ոչ այնքան պատմական իրադարձությունների հաջորդական ներկայացումը, որքան տոնական առիթի հոգևոր նշանակության բացահայտումն ու մեծարվող անձի նկատմամբ հարգանքի արտահայտումը։ Նման բնույթի գրությունները կարևոր տեղ են զբաղեցնում եկեղեցական գրականության մեջ, քանի որ միավորում են պաշտոնական հանդիսավորությունը, կրոնական խորհրդաբանությունը և համայնքային զգացմունքների արտահայտությունը։ Հրատարակության վերնագրում Անտոն Հասուն եպիսկոպոսապետի անվան և հոգևոր աստիճանի առանձնացումը վկայում է նրա նկատմամբ ցուցաբերված բարձր պատվի մասին։ Այն նաև արտացոլում է եկեղեցական պաշտոնների և հոգևոր հեղինակության կարևորությունը տվյալ ժամանակաշրջանի կրոնական ու հասարակական հարաբերություններում։ Պատմամշակութային տեսանկյունից հրատարակությունը հետաքրքիր վկայություն է տասնիններորդ դարի կեսերին Հռոմում գործող Անտոնյան միաբանության տպագրական և հոգևոր-մշակութային գործունեության մասին։ Հռոմը կաթոլիկ աշխարհի կարևորագույն հոգևոր և մշակութային կենտրոններից էր, որտեղ տարբեր եկեղեցական համայնքներ և միաբանություններ իրականացնում էին կրթական, կրոնական ու հրատարակչական գործունեություն։ Հայկական եկեղեցական միջավայրի առկայությունն այդ քաղաքում արտահայտում էր հայ հոգևորականության միջազգային կապերը և հայ համայնքների ներգրավվածությունը եվրոպական կրոնական ու մշակութային կյանքում։ Անտոնյան միաբանության անվան հիշատակությունը կարևոր է նաև հայ կաթոլիկ եկեղեցական պատմության և միաբանական կազմակերպությունների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու միաբանության ներքին ավանդույթներին, հոգևոր առաջնորդության ընկալմանը և տոնական առիթներով գրավոր մեծարանքի ձևերին։ Նման փոքրածավալ տպագիր նյութերը, թեև իրենց բնույթով հանդիսավոր և առիթային են, կարևոր սկզբնաղբյուրային արժեք ունեն, քանի որ պահպանել են եկեղեցական կյանքի առանձին դրվագներ, անձանց անուններ, պաշտոնական տիտղոսներ և համայնքային հարաբերությունների մասին տեղեկություններ։ Դրանք լրացնում են հայ եկեղեցական պատմության ընդհանուր պատկերը՝ ցույց տալով ոչ միայն մեծ պատմական իրադարձությունները, այլև միաբանական առօրյայի և հոգևոր մշակույթի դրսևորումները։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայ եկեղեցական պատմության, հայ կաթոլիկության, Անտոնյան միաբանության, տասնիններորդ դարի Հռոմի հայկական հոգևոր միջավայրի և հայ հին գրքի պատմության ուսումնասիրողներին։ Այն արժեքավոր նյութ է նաև հայ ներբողական գրականության, եկեղեցական տոնական գրությունների և հոգևոր անձանց մեծարման ավանդույթի հետազոտության համար։ Ընթերցողական առումով այն առավելապես հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմական և մատենագիտական ուսումնասիրությունների շրջանակում՝ որպես որոշակի եկեղեցական իրադարձությանն ու միաբանական միջավայրին առնչվող ժամանակաշրջանի տպագիր վկայություն։ Նրա հիմնական նշանակությունը հոգևոր առաջնորդի մեծարման, միաբանական համերաշխության և եկեղեցական ավանդույթի պահպանման գաղափարների արտահայտման մեջ է։ Հրատարակությունը ներկայացնում է տասնիններորդ դարի հայ հոգևոր-մշակութային կյանքի մի առանձնահատուկ դրվագ՝ արտացոլելով եկեղեցական պատվի, հոգևոր նվիրվածության և համայնքային ինքնության կարևորությունը։