ՇՐՋԱԿԱ ՄԻՋԱՎԱՅՐԻ ՊԱՀՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ ԵՎ ԲԱՂԱԴՐԱՄԱՍԵՐԸ

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Лингвистика

Աշխատանքը նվիրված է հռետորական խոսքում հոմանիշների և հականիշների բառային-իմաստային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ժամանակակից անգլո-ամերիկյան քաղաքական գործիչների ելույթների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական հրապարակային խոսքի այն լեզվական միջոցներն են, որոնց միջոցով խոսողը կարող է առավել հստակ ձևակերպել իր դիրքորոշումը, ընդգծել գաղափարների հակադրությունը, ստեղծել անհրաժեշտ հուզական ազդեցություն և ուղղորդել լսարանի ընկալումը։ Հոմանիշների և հականիշների նպատակային օգտագործումը քաղաքական հռետորաբանության մեջ միայն բառերի փոխարինման կամ հակադրման միջոց չէ․ դրանք կարող են իրականացնել իմաստային, արտահայտչական, փաստարկային և համոզչական մի շարք գործառույթներ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել հոմանիշային շարքերը, դրանց անդամների իմաստային նրբերանգները, գործածության հաճախականությունը և համատեքստային փոխարինելիության աստիճանը։ Քաղաքական ելույթներում խոսողը կարող է ընտրել նույն ընդհանուր նշանակության տարբեր բառեր՝ շեշտադրելու դրական կամ բացասական գնահատականը, ընդգծելու որոշակի հատկանիշ կամ խոսքը հարմարեցնելու կոնկրետ լսարանի սպասումներին։ Այս առումով հոմանիշների ընտրությունը կարող է կապված լինել ոչ միայն լեզվական, այլև քաղաքական և գաղափարական նպատակների հետ։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել հականիշների կիրառությանը։ Հակադրությունը քաղաքական հռետորաբանության ամենաարդյունավետ կառուցողական մեխանիզմներից մեկն է, քանի որ թույլ է տալիս բարդ քաղաքական խնդիրները ներկայացնել պարզ երկընտրանքների միջոցով՝ «մենք–նրանք», «ուժ–թուլություն», «ազատություն–սահմանափակում», «առաջընթաց–հետընթաց» և նմանատիպ իմաստային հակադրություններով։ Նման կառույցները կարող են ուժեղացնել ելույթի տրամաբանական կառուցվածքը, բարձրացնել դրա հիշվողությունը և ձևավորել որոշակի գնահատականներ քաղաքական երևույթների կամ մրցակիցների նկատմամբ։ Հետազոտության ընթացքում կարող են առանձնացվել հոմանիշների և հականիշների տարբեր տեսակներ՝ հաշվի առնելով դրանց բառային, համատեքստային, իմաստային և ոճական բնույթը։ Կարևոր է ուսումնասիրել նաև այն դեպքերը, երբ բառերը բառարանային մակարդակում կարող են ամբողջական հոմանիշներ կամ հականիշներ չլինել, սակայն կոնկրետ քաղաքական համատեքստում ձեռք են բերում նման հարաբերություն։ Այսպիսի համատեքստային իմաստային հարաբերությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտելու քաղաքական խոսքի ստեղծագործական և մանիպուլյատիվ լեզվական ներուժը։ Աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է բառապաշարի կապը հռետորական ազդեցության հետ։ Քաղաքական գործիչների ելույթներում բառերի ընտրությունը հաճախ ուղղված է լսարանի հույզերի, արժեքային պատկերացումների և քաղաքական վերաբերմունքի վրա ազդելուն։ Հոմանիշների միջոցով հնարավոր է մեղմել կամ ուժեղացնել որևէ գնահատական, իսկ հականիշների միջոցով՝ ընդգծել հակառակ դիրքորոշումների միջև տարբերությունը։ Այդ պատճառով բառային-իմաստային միջոցների ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս ավելի լավ հասկանալ քաղաքական խոսքի համոզչական մեխանիզմները։ Հետազոտությունը կարող է ներառել ժամանակակից անգլո-ամերիկյան քաղաքական գործիչների հրապարակային ելույթների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելով տարբեր խոսնակների կողմից հոմանիշների և հականիշների ընտրության առանձնահատկությունները։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև քաղաքական թեմատիկ տարբեր ոլորտներ՝ ներքին և արտաքին քաղաքականություն, տնտեսություն, սոցիալական խնդիրներ, անվտանգություն, միջազգային հարաբերություններ և հասարակական արժեքներ։ Տարբեր թեմատիկ դաշտերում բառային հակադրությունների և հոմանիշային շարքի ընտրությունը կարող է ունենալ տարբեր նպատակներ ու հուզական երանգավորում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել հռետորական կրկնությանը, զուգահեռ կառուցվածքներին և հակադրական շարահյուսական ձևերին, որոնց միջոցով հոմանիշային և հականիշային հարաբերությունները ստանում են լրացուցիչ արտահայտչական ուժ։ Երբ նույն կամ մոտիմաստ բառերը հաջորդաբար կիրառվում են տարբեր կառուցվածքներում, դրանք կարող են ամրապնդել հիմնական գաղափարը և մեծացնել դրա ազդեցությունը լսարանի վրա։ Նմանապես, հակադիր բառերի զուգահեռ տեղադրումը կարող է ստեղծել հստակ ռիթմիկ և տրամաբանական հակադրություն։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն բառային իմաստաբանության խնդիրները դիտարկում է կենդանի քաղաքական խոսքի նյութի վրա՝ միավորելով բառագիտության, ոճաբանության, հռետորաբանության և քաղաքական հաղորդակցության մոտեցումները։ Այսպիսի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են բառային հարաբերությունները վերածվում քաղաքական ազդեցության գործիքների և ինչպես է համատեքստը փոփոխում կամ ընդլայնում հոմանիշների ու հականիշների գործառույթները։ Գործնական առումով արդյունքները կարող են օգտակար լինել անգլերեն լեզվի ուսուցման, թարգմանության, քաղաքական տեքստերի վերլուծության, խոսքի մշակույթի և մեդիա հաղորդակցության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ հոմանիշներն ու հականիշները քաղաքական հռետորաբանության մեջ հանդես են գալիս ոչ միայն որպես լեզվի բառային համակարգի տարրեր, այլև որպես իմաստային շեշտադրման, գնահատման, հակադրության, փաստարկման և լսարանի վրա համոզչական ազդեցության կարևոր գործիքներ։

История

Աշխատությունը սկսվում է Խորհրդային իշխանության հաստատումը Հայաստանում-ի պատմական հանգամանքների ներկայացմամբ։ Հեղինակները ցույց են տալիս, թե ինչպես քաղաքական, ռազմական և սոցիալական գործոնների համակցությամբ ավարտվեց Առաջին Հանրապետության գոյությունը և ձևավորվեց նոր՝ խորհրդային պետական համակարգ։ Այս փուլը ներկայացվում է ոչ միայն որպես իշխանափոխություն, այլ նաև որպես արմատական փոփոխություն հասարակական կյանքի բոլոր ոլորտներում։ Գրքում մեծ ուշադրություն է դարձվում 1920–1930-ական թվականների սոցիալ-տնտեսական վերափոխումներին՝ հողային բարեփոխումներ, արդյունաբերության զարգացում, կոլեկտիվացում։ Հեղինակները վերլուծում են այդ գործընթացների ազդեցությունը գյուղացիության և քաղաքային բնակչության վրա՝ ցույց տալով ինչպես առաջընթացը, այնպես էլ դժվարությունները և հակասությունները։ Այս համատեքստում անդրադարձ է կատարվում նաև քաղաքական բռնաճնշումներին, հատկապես Ստալինյան ռեպրեսիաներ-ին, որոնք ծանր հետևանքներ ունեցան հասարակության տարբեր շերտերի համար։ Աշխատության կարևոր բաժիններից մեկը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ-ին և Հայաստանի մասնակցությանը դրան։ Ներկայացվում է ինչպես ռազմաճակատում հայերի դերը, այնպես էլ թիկունքում կատարվող աշխատանքները՝ արդյունաբերության վերակազմակերպում, մարդկային և նյութական ռեսուրսների մոբիլիզացում։ Պատերազմը դիտարկվում է որպես շրջադարձային փուլ, որը մեծ ազդեցություն ունեցավ երկրի հետագա զարգացման վրա։ Հետպատերազմյան շրջանում գիրքը անդրադառնում է տնտեսական վերականգնմանը, արդյունաբերական աճին, գիտության և կրթության զարգացմանը։ Հեղինակները ցույց են տալիս, թե ինչպես խորհրդային համակարգը նպաստեց որոշ ոլորտներում առաջընթացի՝ հատկապես գիտության, տեխնիկայի և մշակույթի բնագավառներում, միաժամանակ պահպանելով խիստ վերահսկողություն հասարակական կյանքի նկատմամբ։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է հայ գրքի ստեղծման և տպագրական գործի զարգացման ուսումնասիրությանը XVII դարի Իրանում, երբ հայ մշակութային կյանքը ակտիվորեն ձևավորվում էր սփյուռքային կենտրոններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սպահանի Նոր Ջուղա հայկական համայնքի դերին, որտեղ ձևավորվեցին տպագրական առաջին նախաձեռնությունները և գրքային մշակույթի տարածման կարևոր օջախներ։ Վերլուծվում են գրքի պատրաստման տեխնիկական և կազմակերպչական կողմերը, տպագրական արվեստի ձևավորման փուլերը, ինչպես նաև եկեղեցական և մշակութային գործիչների մասնակցությունը այդ գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ընդգծվում է հոգևոր և կրթական կենտրոնների ազդեցությունը գրքային մշակույթի զարգացման վրա, ինչպես նաև ձեռագիր ավանդույթի և տպագրության համատեղ գոյակցության առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր դեր է հատկացվում Khachatur of Caesarea-ի գործունեությանը՝ որպես այն ժամանակի մտավոր և մշակութային շարժման առանցքային գործիչներից մեկի, որի նախաձեռնությունները նպաստեցին հայերեն գրքերի տպագրության տարածմանը և մշակութային ինքնության պահպանմանը։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է Iran-ի քաղաքական և մշակութային միջավայրի ազդեցությունը հայկական համայնքների գործունեության վրա՝ ընդգծելով բազմամշակութային փոխազդեցությունների դերը գրքային մշակույթի զարգացման գործընթացում։

Другие предметы

Գիտամեթոդական պարբերականի այս թողարկումը ներկայացնում է գրադարանային և հարակից ոլորտների արդի խնդիրներին, զարգացման միտումներին և մասնագիտական փորձին նվիրված հոդվածների, գրախոսությունների ու հաղորդումների ժողովածու։ Այն նախատեսված է գրադարանագիտության, մատենագիտության, թանգարանագիտության և հումանիտար գիտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։ Համարում ընդգրկված նյութերի թեմատիկ շրջանակը ներառում է գրադարանային կառավարումն ու ծառայությունները, թվային բովանդակության կառավարումը, մշակութային ժառանգության պահպանությունն ու հանրահռչակումը, ինչպես նաև Սփյուռքի տպագիր ժառանգության պահպանման և ներկայացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ժամանակակից գրադարանների գործառույթների ընդլայնմանը և դրանց՝ որպես տեղեկատվական, կրթական ու մշակութային կենտրոնների դերի վերաիմաստավորմանը։ Ներկայացված ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու գրադարանային գործունեության կազմակերպման նոր մոտեցումները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները և թվային միջավայրում մշակութային ու գրավոր ժառանգության հասանելիության ապահովման խնդիրները։ Կարևորվում է նաև գրադարանների մասնագիտական կառավարման կատարելագործումը, ծառայությունների զարգացումը և ընթերցողների տարբեր խմբերի տեղեկատվական պահանջներին համապատասխան նոր գործիքների ու մեթոդների կիրառումը։ Ժառանգության պահպանությանը վերաբերող նյութերը նպաստում են տպագիր և այլ մշակութային արժեքների պահպանության, ուսումնասիրման, թվայնացման և հանրայնացման վերաբերյալ մասնագիտական գիտելիքի տարածմանը։ Սփյուռքի տպագիր ժառանգության վերաբերյալ ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս գրադարանային գործունեությունը դիտարկել նաև համահայկական մշակութային հիշողության պահպանման համատեքստում։ Հանդեսը կարևոր դեր է կատարում մասնագիտական փորձի և գիտական արդյունքների փոխանակման գործում՝ միավորելով տեսական ուսումնասիրություններն ու գրադարանային աշխատանքի գործնական փորձը։ Այս թողարկումը ներառում է ընդհանուր առմամբ 14 հոդված, գրախոսություն և հաղորդում՝ ներկայացնելով ոլորտային հարցերի բազմակողմանի քննարկում։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես մասնագիտական հաղորդակցության և գիտամեթոդական գիտելիքի տարածման հարթակ՝ նպաստելով գրադարանային-տեղեկատվական ոլորտի զարգացմանը, նորարարական մոտեցումների քննարկմանը և մշակութային ժառանգության պահպանման ու հանրահռչակման ժամանակակից մեթոդների ներկայացմանը։

Математика

Ուսումնասիրությունը նվիրված է մածուցիկ դիմադրության առկայության պայմաններում օրթոտրոպ թիթեղների սեփական և հարկադրական տատանումների տեսական ու մաթեմատիկական հետազոտությանը։ Աշխատության կենտրոնում անիզոտրոպ մեխանիկական հատկություններով թիթեղների դինամիկական վարքագծի ուսումնասիրությունն է, երբ համակարգում առկա է էներգիայի կորստի և տատանումների մարման պատճառ հանդիսացող մածուցիկ դիմադրություն։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են օրթոտրոպ թիթեղների առաձգական հատկությունները, շարժման հավասարումները, սահմանային պայմանները և այն հիմնական գործոնները, որոնք որոշում են դրանց սեփական հաճախությունները, տատանման ձևերը և դինամիկական արձագանքը։ Սեփական տատանումների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համակարգի բնութագրական հաճախությունները և համապատասխան տատանման ձևերը, իսկ հարկադրական տատանումների վերլուծությունը՝ գնահատելու արտաքին պարբերական կամ փոփոխական ազդեցությունների նկատմամբ թիթեղի արձագանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մածուցիկ դիմադրության ազդեցությանը, որի հաշվառումը թույլ է տալիս առավել իրատեսական նկարագրել տատանողական համակարգերի ամպլիտուդի նվազումը, ռեզոնանսային երևույթները և էներգիայի ցրումը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կիրառվող մաթեմատիկական մեթոդները հնարավորություն են տալիս ստանալ թիթեղների դինամիկական բնութագրերի հաշվարկային հարաբերություններ և գնահատել տարբեր ֆիզիկական ու երկրաչափական պարամետրերի ազդեցությունը համակարգի վարքագծի վրա։ Քննարկվում են նաև թիթեղների չափերի, նյութի օրթոտրոպ հատկությունների, ամրացման պայմանների և դիմադրության գործակցի փոփոխության հետևանքները տատանումների բնութագրերի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է օրթոտրոպ կառուցվածքների դինամիկական կայունության և հուսալիության գնահատման տեսանկյունից և կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ մեքենաշինության, ավիացիոն ու տիեզերական տեխնիկայի, շինարարական կոնստրուկցիաների և տարբեր ինժեներական համակարգերի նախագծման ժամանակ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մեխանիկներին, ինժեներներին, կիրառական մաթեմատիկոսներին, կառուցվածքների դինամիկայով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։