Սկսնակ մարմնամարզիկների ընտրության մեթոդիկան

Педагогика

Աշխատանքը նվիրված է տարրական դպրոցից միջին դպրոց անցման շրջանի հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և այդ կարևոր կրթական անցումն արդյունավետորեն ապահովող հոգեբանական ուղեկցության համալիր մոդելի մշակման հիմնախնդիրներին։ Հետազոտության հիմքում այն տեսակետն է, որ դպրոցական կրթության մի փուլից մյուսին անցումը երեխայի համար միայն կազմակերպչական կամ ուսումնական փոփոխություն չէ, այլ բազմակողմանի հոգեբանական գործընթաց, որը կարող է ուղեկցվել նոր միջավայրին հարմարվելու, ուսումնական պահանջների փոփոխությանը համապատասխանելու, ինքնուրույնության աճի, սոցիալական հարաբերությունների վերակառուցման և հուզական վիճակի փոփոխության անհրաժեշտությամբ։ Այս շրջանում սովորողը հանդիպում է նոր ուսուցիչների, առարկաների և գնահատման ձևերի, փոխվում են նրա նկատմամբ ներկայացվող ակնկալիքները, ընդլայնվում է պատասխանատվության շրջանակը, իսկ հասակակիցների հետ փոխհարաբերությունները կարող են ձեռք բերել նոր նշանակություն։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է այդ փոփոխությունների նկատմամբ սովորողների անհատական արձագանքների բացահայտումը և այն գործոնների ուսումնասիրությունը, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են հաջող հարմարմանը։ Աշխատանքում հոգեբանական ուղեկցությունը դիտարկվում է որպես շարունակական և համակարգված գործընթաց, որը պետք է ներառի ոչ միայն դժվարությունների առաջացման դեպքում իրականացվող աջակցություն, այլև կանխարգելիչ, ախտորոշիչ, զարգացնող և խորհրդատվական աշխատանք։ Համալիր մոդելի մշակումը ենթադրում է սովորողի, ծնողների, ուսուցիչների, դպրոցի հոգեբանի և կրթական մյուս մասնակիցների փոխգործակցության կազմակերպում՝ անցումային շրջանի խնդիրները միասնական մոտեցմամբ լուծելու նպատակով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել սովորողների հուզական բարեկեցությանը, ինքնագնահատականի ձևավորմանը, ուսումնական մոտիվացիային, հաղորդակցական հմտություններին, ինքնակարգավորմանը, սթրեսային իրավիճակների հաղթահարմանը և նոր կրթական միջավայրում սոցիալականացման գործընթացին։ Միաժամանակ կարևորվում է նաև մանկավարժների և ծնողների պատրաստվածությունը, քանի որ երեխայի հարմարման գործընթացի արդյունավետությունը մեծապես կախված է մեծահասակների կողմից ցուցաբերվող աջակցության բնույթից և հետևողականությունից։ Աշխատանքի շրջանակում համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս դիտարկել անցումային շրջանի խնդիրները ոչ թե առանձին հոգեբանական դժվարությունների տեսքով, այլ փոխկապակցված գործընթացների ամբողջության մեջ։ Նման մոդելի կիրառումը կարող է նպաստել սովորողների անհատական կարիքների ժամանակին բացահայտմանը, հնարավոր դժվարությունների կանխարգելմանը, ուսումնական և սոցիալական հարմարմանը, ինչպես նաև դպրոցական միջավայրում բարենպաստ հոգեբանական մթնոլորտի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել դպրոցական հոգեբանների, ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթության կազմակերպիչների, ծնողների և կրթության հոգեբանական ուղեկցության հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ստանդարտացման օբյեկտների չափագիտական ապահովման որակի կառավարման համակարգի հիմքերի ուսումնասիրությանը և մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են չափումների միասնականության, ճշտության և հուսալիության ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև չափագիտական ապահովման դերը ստանդարտների, տեխնիկական պահանջների և համապատասխանության գնահատման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում են չափման միջոցների, չափման մեթոդների, չափագիտական նորմերի և վերահսկողության գործընթացների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը վերջնական արդյունքների որակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում չափագիտական ապահովման գործընթացների կառավարմանը, դրանց արդյունավետության գնահատմանը և հնարավոր շեղումների ժամանակին հայտնաբերմանն ու կանխարգելմանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են որակի կառավարման համակարգի կառուցվածքը, դրա հիմնական գործառույթները, վերահսկման և գնահատման մեխանիզմները, ինչպես նաև ստանդարտացման օբյեկտների առանձնահատկություններին համապատասխան կառավարման մոտեցումների ձևավորման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում չափագիտական ռիսկերի նվազեցմանը, չափումների արդյունքների հետագծելիության ապահովմանը, սարքավորումների պարբերական ստուգման և տրամաչափարկման կազմակերպմանը, ինչպես նաև համապատասխան փաստաթղթային և տեղեկատվական գործընթացների կատարելագործմանը։ Հետազոտությունը նպատակ ունի ձևավորելու այնպիսի համակարգային մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան բարձրացնել չափագիտական ապահովման հուսալիությունը, նվազեցնել չափումների սխալները և ապահովել ստանդարտացման գործընթացների պահանջներին համապատասխան արդյունքներ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել չափագետների, ստանդարտացման և որակի կառավարման մասնագետների, տեխնիկական վերահսկողության աշխատակիցների, ինժեներների, արտադրական կազմակերպությունների մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան տեխնիկական ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։

География

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում պետական գեոդեզիական բարձունքային հիմքի արդիականացման և վերակառուցման խնդիրներին՝ ժամանակակից թվային չափագրական, հաշվարկային և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմամբ։ Հետազոտության առանցքում երկրի տարածքում բարձրությունների միասնական և հուսալի համակարգի ձևավորումն է, որը կարևոր նշանակություն ունի քարտեզագրության, շինարարության, հողաշինության, կադաստրի, ինժեներական հետազոտությունների, տարածական պլանավորման և երկրադինամիկական գործընթացների դիտարկման համար։ Քննվում են գործող բարձունքային ցանցի վիճակի գնահատման, գեոդեզիական կետերի պահպանվածության և չափումների ճշգրտության ստուգման, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում ստացված տվյալների միասնական համակարգում համադրման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ավանդական երկրաչափական նիվելիրացման և ժամանակակից արբանյակային գեոդեզիական տեխնոլոգիաների տվյալների համատեղ օգտագործման հնարավորություններին։ Թվային տեխնոլոգիաների կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավտոմատացնել չափումների մշակումը, կատարել մեծածավալ տարածական տվյալների համակարգում, հայտնաբերել անհամապատասխանություններ և բարձրացնել վերջնական արդյունքների վերահսկելիությունը։ Կարևորվում է GNSS դիտարկումների միջոցով ստացվող երկրաչափական բարձրությունների և ֆիզիկական բարձրությունների միջև կապի ապահովման խնդիրը, որի համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել Երկրի ծանրության դաշտի և համապատասխան գեոդեզիական մոդելների առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է թվային բարձունքային և գեոիդային մոդելների կիրառելիության գնահատումը՝ տարբեր աղբյուրներից ստացված տվյալների ճշգրտության և համատեղելիության ուսումնասիրությամբ։ Քննվում են նաև ցանցի հավասարակշռման մաթեմատիկական մեթոդները, չափումների սխալների գնահատումը, հենակետերի օպտիմալ տեղաբաշխումը և միասնական տվյալների բազայի ստեղծման սկզբունքները։ Հայաստանի լեռնային ռելիեֆը և բարդ երկրաբանական պայմանները լրացուցիչ նշանակություն են հաղորդում բարձունքային ցանցի կայունության վերահսկմանը, քանի որ առանձին կետերի դիրքը կարող է ժամանակի ընթացքում ենթարկվել բնական կամ տեխնածին ազդեցությունների։ Թվային աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս գեոդեզիական կետերի, չափումների և հաշվարկված բարձրությունների վերաբերյալ տեղեկատվությունը պահպանել, թարմացնել, վերլուծել և տարածականորեն պատկերել միասնական միջավայրում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ազգային գեոդեզիական ենթակառուցվածքի արդիականացման համար՝ նպաստելով տարածական տվյալների ճշգրտության, համադրելիության և գործնական կիրառելիության բարձրացմանը, ինչպես նաև ժամանակակից թվային գեոդեզիայի սկզբունքներին համապատասխան բարձունքային համակարգի զարգացման գիտամեթոդական հիմքերի ձևավորմանը։

Биология

Գիրքը նվիրված է սպիտակ փստուկի (Bryonia alba L.) ազդեցության ուսումնասիրությանը վնասված օրգանիզմի վերականգնողական գործընթացների և որոշ հոմեոստատիկ ցուցանիշների վրա՝ նորմալ և սթրեսային պայմաններում։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են բուսական կենսաակտիվ միացությունների ազդեցության մեխանիզմները, հյուսվածքների վերականգնման գործընթացները, օրգանիզմի ներքին հավասարակշռության պահպանման համակարգերը և սթրեսային գործոնների նկատմամբ ֆիզիոլոգիական արձագանքները։ Քննարկվում են փորձարարական մոդելներ, կենսաքիմիական և ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների փոփոխությունները, ինչպես նաև բուսական նյութերի հնարավոր կարգավորող ազդեցությունը վնասվածքների ապաքինման և օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների վրա։ Հետազոտությունը նպաստում է վերականգնողական գործընթացների կենսաբանական հիմքերի ավելի խոր ըմբռնմանը և բուսական ծագման միացությունների կիրառական հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել կենսաբանների, ֆիզիոլոգների, կենսաքիմիկոսների, դեղագետների, բժշկակենսաբանական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների, գիտաշխատողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է հեղուկ բյուրեղներում և ներկանյութերով հարստացված հեղուկբյուրեղային համակարգերում լույսի բևեռացման վիճակի տարածական փոփոխությունների և դրանց հիմքում ընկած օպտիկական երևույթների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում լույսի և անիզոտրոպ միջավայրի փոխազդեցությունն է, որի ընթացքում ճառագայթման բևեռացման բնութագրերը կարող են փոփոխվել՝ կախված հեղուկ բյուրեղի մոլեկուլային կառուցվածքից, կողմնորոշման վիճակից, օպտիկական անիզոտրոպությունից և տարածման ուղղությունից։ Քննության են առնվում բևեռացման վիճակի էվոլյուցիան և դրա տարածական բաշխման օրինաչափությունները՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե հեղուկբյուրեղային միջավայրի կառուցվածքային հատկություններն ինչպես են ազդում անցնող կամ փոխազդող լուսային ալիքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ներկանյութային խառնուրդների ազդեցությանը, քանի որ լրացուցիչ օպտիկապես ակտիվ բաղադրիչների ներմուծումը կարող է փոփոխել համակարգի կլանման, բեկման, անիզոտրոպիայի և լուսային արձագանքի բնութագրերը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել մաքուր և ներկանյութ պարունակող հեղուկ բյուրեղների օպտիկական հատկությունների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելով խառնուրդի բաղադրության և միջավայրի կառուցվածքի ազդեցությունը բևեռացման տարածական դինամիկայի վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում երևույթների տեսական նկարագրությունը և փորձարարական արդյունքների համադրումը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու լույսի տարածման ընթացքում բևեռացման փոփոխությունները պայմանավորող հիմնական ֆիզիկական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրվում են նաև արտաքին ազդեցությունների հետևանքով հեղուկ բյուրեղների մոլեկուլային կողմնորոշման հնարավոր փոփոխությունները և դրանց արտացոլումը համակարգի օպտիկական արձագանքում։ Նման համակարգերի ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ֆոտոնիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի համար, քանի որ հեղուկ բյուրեղների կառավարելի օպտիկական հատկությունները հնարավորություն են տալիս մշակելու լույսի բևեռացումը, ինտենսիվությունը և տարածական բնութագրերը վերահսկող տարրեր։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի, բևեռացման օպտիկայի և ֆոտոնիկայի մոտեցումները՝ նպաստելով բարդ անիզոտրոպ միջավայրերում լույսի տարածման և նյութի հետ փոխազդեցության օրինաչափությունների ավելի խոր ըմբռնմանը։

История

Աշխատությունը նվիրված է Կիլիկյան Հայքի պատմությանը՝ դիտարկելով այն որպես միջնադարյան հայկական պետականության առանձնահատուկ օրինակ՝ իր քաղաքական, տնտեսական, ռազմական և մշակութային առանձնահատկություններով։ Գրքում ներկայացվում է Կիլիկյան Հայքի կառավարման համակարգը, արքայատոհմերի պատմությունը, դիվանագիտական հարաբերությունները հարակից երկրների և եվրոպական պետությունների հետ, ինչպես նաև ռազմական ճակատամարտերը և պաշտպանական կառույցների զարգացման ընթացքը։ Հեղինակը վերլուծում է քաղաքակրթական, տնտեսական և առևտրային կապերը, դավանանքների և մշակութային ինստիտուտների դերը, ինչպես նաև քաղաքային և գյուղական կյանքի առանձնահատկությունները։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում Կիլիկյան Հայաստանի մշակութային ժառանգությանը՝ գրականության, ճարտարապետության, կրոնական արվեստի և հասարակական կյանքի տեսանկյունից։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է պատմաբանների, տարածաշրջանային հետազոտողների, աշակերտների և ուսանողների համար՝ նպաստելով Կիլիկյան Հայքի ամբողջական ու համակարգված ընկալմանը միջնադարյան պատմության համատեքստում։