Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Medicine

    Տավարի հելմինթոֆաունայի առանձնահատկությունները ՀՀ տարբեր կլիմաաշխարհագրական գոտիներում

    Անասնաբուժական և մակաբուծաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարբեր կլիմաաշխարհագրական գոտիներում տավարի օրգանիզմում հանդիպող հելմինթների տեսակային կազմի, տարածվածության և ձևավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր բնական և տնտեսավարման պայմաններում մակաբուծային որդերի տարածման բնույթը, վարակվածության վրա ազդող շրջակա միջավայրի գործոնները և դրանց կապը կենդանիների պահվածքի պայմանների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կլիմայական պայմանների, բարձրության, արոտավայրերի վիճակի, ջրային ռեսուրսների և սեզոնային փոփոխությունների հնարավոր ազդեցությանը հելմինթների կենսաշրջանի ու տարածման վրա։ Վերլուծվում են տարբեր գոտիներում արձանագրվող մակաբուծային համալիրների ընդհանուր և տարբեր առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը տավարաբուծության համար։ Քննարկվում են հելմինթային վարակների ախտորոշման, համաճարակաբանական գնահատման, կանխարգելման և վերահսկման կազմակերպման մոտեցումները՝ հաշվի առնելով տարածքային առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու բնական պայմանների և տավարի հելմինթոֆաունայի ձևավորման միջև փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել անասնաբուժության, մակաբուծաբանության, անասնաբուծության և կենդանիների հիվանդությունների կանխարգելման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-05
    Տավարի հելմինթոֆաունայի առանձնահատկությունները ՀՀ տարբեր կլիմաաշխարհագրական գոտիներում
    Online

    Other Subjects

    Կորիզավորների հիմնական հիվանդությունները և պայքարի միջոցառումների կատարելագործումը ծակոտկեն բծավորության ու դեղձենու ալրացողի դեմ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզում

    Գյուղատնտեսական գիտությունների, բուսաբուծության և բույսերի պաշտպանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզում կորիզավոր պտղատու մշակաբույսերի հիմնական հիվանդությունների տարածվածության, զարգացման առանձնահատկությունների և դրանց դեմ պայքարի միջոցառումների կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում կորիզավոր պտղատեսակների հիվանդությունների առաջացման պատճառները, հարուցիչների կենսաբանական առանձնահատկությունները և հիվանդությունների զարգացման վրա ազդող բնակլիմայական ու ագրոտեխնիկական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծակոտկեն բծավորության և դեղձենու ալրացողի ախտանշաններին, տարածման օրինաչափություններին և պտղատու ծառերի աճի, զարգացման ու բերքատվության վրա դրանց հնարավոր ազդեցություններին։ Վերլուծվում են Արմավիրի մարզի պտղատու այգիների ֆիտոսանիտարական վիճակը, հիվանդությունների տարածման համար նպաստավոր պայմանները և դրանց վնասակարության աստիճանը։ Քննարկվում են հիվանդությունների կանխարգելման ու վերահսկման ագրոտեխնիկական, կենսաբանական և քիմիական մեթոդները, ինչպես նաև դրանց համակցված կիրառման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել տարբեր պաշտպանական միջոցների արդյունավետությունը, մշակման ժամկետների ընտրությունը և հիվանդությունների զարգացման փուլերին համապատասխան պայքարի միջոցառումների կազմակերպումը։ Անդրադարձ է կատարվում տնկանյութի առողջության պահպանմանը, այգիների խնամքի կազմակերպմանը, վարակված բուսական մնացորդների կառավարմանը և հիվանդությունների վաղ հայտնաբերման նշանակությանը։ Կարևորվում է բույսերի պաշտպանության միջոցառումների տնտեսական արդյունավետության, բերքի որակի և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունների գնահատումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել Արմավիրի մարզում կորիզավոր պտղատու մշակաբույսերի հիվանդությունների դեմ պայքարի գիտականորեն հիմնավորված համակարգերի կատարելագործմանը և պտղաբուծության արտադրողականության բարձրացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել բուսապաշտպանության, ֆիտոպաթոլոգիայի, պտղաբուծության, ագրոնոմիայի և գյուղատնտեսական արտադրության կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-10
    Կորիզավորների հիմնական հիվանդությունները և պայքարի միջոցառումների կատարելագործումը ծակոտկեն բծավորության ու դեղձենու ալրացողի դեմ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզում
    Online

    Other Subjects

    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1983, թիվ 1)

    Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

    Updated: 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Հասարակական-քաղաքական գիտություններ: Ինֆորմացիոն ցանկ=Новые книги: Обшественно-политические науки: Информационный указател (1983, թիվ 1)
    Online

    Political Science

    Ժամանակակից Եվրասիա, հատոր 11, թիվ 2

    Գիտական պարբերականի այս համարը ներառում է միջազգային հարաբերություններին, տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական գործընթացներին, անվտանգության հիմնախնդիրներին, ազգային և կրոնական ինքնության դրսևորումներին, ինչպես նաև միջազգային քաղաքականության ու տնտեսության փոխակերպումներին նվիրված հետազոտություններ։ Ժողովածուի հոդվածներն անդրադառնում են Եվրասիայի և հարակից տարածաշրջանների արդի քաղաքական զարգացումներին՝ դիտարկելով պետությունների արտաքին քաղաքական ռազմավարությունները, ներքին քաղաքական գործընթացների ազդեցությունը միջազգային վարքագծի վրա, տարածաշրջանային հակամարտությունների պատճառներն ու հետևանքները և միջազգային ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունները։ Համարում առանձնահատուկ տեղ է հատկացված Թուրքիայի արտաքին և տարածաշրջանային քաղաքականությանը։ Լևոն Հովսեփյանի և Տաթևիկ Մանուկյանի համահեղինակությամբ ներկայացված ուսումնասիրությունը վերլուծում է Թուրքիայի ներքաղաքական գործոնների ազդեցությունը Սիրիայում Անկարայի իրականացրած ռազմական գործողությունների վրա՝ ուշադրություն դարձնելով քրդական գործոնին, անվտանգության ընկալումներին, ռազմական և քաղաքացիական կառույցների հարաբերություններին, քաղաքական վերափոխումներին ու Թուրքիայի տարածաշրջանային ազդեցությունն ընդլայնելու ձգտումներին։ Հաջորդ հոդվածը՝ Նելլի Մինասյանի հեղինակությամբ, ուսումնասիրում է թյուրքական ինտեգրման ուղղությամբ Թուրքիայի նախաձեռնությունները՝ ներկայացնելով այդ գործընթացի ձևավորման նախադրյալները, զարգացման միտումները և քաղաքական նշանակությունը։ Առանձին հետազոտություն նվիրված է Ադրբեջանում շիա իսլամի հասարակական-քաղաքական ընկալմանը և արտաքին գործոնների ազդեցությանը՝ բացահայտելով կրոնական ինքնության, քաղաքական միջավայրի և արտաքին ազդեցությունների փոխկապակցվածությունը։ Հաջորդ հոդվածում դիտարկվում են Արևելյան Ասիայում տեխնոլոգիաների տարածման և ուժերի հարաբերակցության փոփոխության գործընթացները՝ կիսահաղորդիչների արդյունաբերությունը ներկայացնելով որպես տեխնոլոգիական մրցակցության, տնտեսական ազդեցության և աշխարհաքաղաքական վերադասավորումների կարևոր օրինակ։ Համարը եզրափակվում է Ալժիրում խաղաղության հաստատման փորձին նվիրված ուսումնասիրությամբ, որն անդրադառնում է քաղաքացիական հաշտեցման քաղաքականությանը, ներքաղաքական հակասությունների հաղթահարմանն ու խաղաղության հաստատման գործընթացի բարդություններին։ Հրապարակված աշխատանքները համադրում են պատմաքաղաքական, վերլուծական և միջդիսցիպլինար մոտեցումներ՝ կարևորելով ինչպես առանձին պետությունների ներքին զարգացումները, այնպես էլ դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանային ու միջազգային համակարգերի վրա։ Ժողովածուն առանձնանում է թեմատիկ բազմազանությամբ, գիտական հիմնավորումներով և արդիական խնդիրների համակողմանի դիտարկմամբ։ Այն արժեքավոր նյութ է միջազգային հարաբերությունների, քաղաքագիտության, աշխարհաքաղաքականության, արևելագիտության, անվտանգության ուսումնասիրությունների և տարածաշրջանային հետազոտությունների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների ու ուսանողների համար՝ նպաստելով Եվրասիայի և հարակից աշխարհաքաղաքական տարածքների քաղաքական զարգացումների, միջազգային համագործակցության, հակամարտությունների և ժամանակակից աշխարհակարգի փոփոխությունների առավել խորքային ընկալմանը։

    Updated: 2026-11-18
    Ժամանակակից Եվրասիա, հատոր 11, թիվ 2
    Online

    Other Subjects

    Արևելյան պտղակերը Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու պայմաններում և պայքարի միջոցառումների մշակումը նրա դեմ

    Այս թեման վերաբերում է արևելյան պտղակերի տարածվածության, կենսաբանական առանձնահատկությունների և վնասակար գործունեության ուսումնասիրմանը Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու պայմաններում, ինչպես նաև նրա դեմ արդյունավետ պայքարի միջոցառումների մշակմանը։ Արևելյան պտղակերը համարվում է պտղատու մշակաբույսերի վտանգավոր վնասատուներից մեկը, որը վնասում է հիմնականում դեղձի, ծիրանի, սալորի, տանձի և այլ պտղատու ծառերի պտուղներն ու երիտասարդ ընձյուղները՝ առաջացնելով բերքի քանակական և որակական զգալի կորուստներ։ Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու կլիմայական պայմանները՝ տաք եղանակը և երկարատև վեգետացիոն շրջանը, նպաստում են վնասատուի զարգացմանը և տարվա ընթացքում մի քանի սերունդների ձևավորմանը։ Հետազոտությունները սովորաբար ընդգրկում են վնասատուի կենսաշրջանի, տարածման օրինաչափությունների, ձմեռման առանձնահատկությունների և պոպուլյացիայի դինամիկայի ուսումնասիրությունը՝ տեղական բնապահպանական պայմանների ազդեցության գնահատմամբ։ Պայքարի միջոցառումների մշակման շրջանակում դիտարկվում են ինտեգրված պաշտպանության մեթոդներ, որոնք կարող են ներառել ագրոտեխնիկական, կենսաբանական, ֆերոմոնային և քիմիական միջոցառումների համակցված կիրառում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վնասատուի զարգացման փուլերի մոնիթորինգին և պայքարի միջոցների կիրառման օպտիմալ ժամկետների որոշմանը, ինչը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել տնտեսական վնասները և միաժամանակ սահմանափակել շրջակա միջավայրի վրա բացասական ազդեցությունը։ Այսպիսով, աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի պտղաբուծության արդյունավետության բարձրացման, բերքի պահպանման և վնասատուների դեմ գիտականորեն հիմնավորված պաշտպանության համակարգերի զարգացման համար։

    Updated: 2026-09-13
    Արևելյան պտղակերը Արարատյան հարթավայրի նախալեռնային գոտու պայմաններում և պայքարի միջոցառումների մշակումը նրա դեմ
    Online

    Linguistics

    Մայրենի լեզվի քերականություն

    Գիրքը նվիրված է մայրենի լեզվի քերականական համակարգի ուսումնասիրմանը և նախատեսված է լեզվի կառուցվածքի, կանոնների ու արտահայտչական հնարավորությունների ճանաչման համար։ Քերականությունը լեզվական գիտելիքների այն հիմնարար ոլորտն է, որն ուսումնասիրում է բառերի ձևափոխությունը, խոսքի մասերը, բառերի կապակցման եղանակները և նախադասությունների կառուցման սկզբունքները։ Մայրենի լեզվի քերականության իմացությունը նպաստում է գրավոր ու բանավոր խոսքի ճիշտ ձևավորմանը, լեզվական սխալների կանխմանը, մտքերի հստակ արտահայտմանը և ընթերցանության ու գրավոր հաղորդակցության հմտությունների զարգացմանը։ Նման ուսումնական աշխատություններում սովորաբար կարևորվում են քերականական կանոնների բացատրությունը, լեզվական ձևերի տարբերակումը, բառերի ու նախադասությունների կառուցվածքի ճանաչումը և տեսական գիտելիքների կիրառումը։ Հրատարակությունը կարևոր է հայերենի դասավանդման և լեզվական կրթության պատմության ուսումնասիրության համար՝ արտացոլելով մայրենի լեզվի համակարգված ուսուցման ու գրագիտության զարգացման ավանդույթները։ Այն կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի ուսուցիչներին, լեզվաբաններին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ուսանողներին և հայերեն լեզվական ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-10-28
    Մայրենի լեզվի քերականություն